
જો તમારા વાહન પર ટ્રાફિક ભંગને લગતા એક કરતા વધુ ચલાન એટલે કે ઈ મેમો ફટકારવામાં આવ્યા હોય અને તમે તેની ચુકવણી કર્યા વિના બેફિકર થઈને વાહન ચલાવી રહ્યા હોવ, તો ધ્યાન રાખો, આ માહિતી તમારા માટે ખૂબ મહત્વની છે. સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બાકી વાહનોના ઈ-ચલણની રકમની વસૂલાત માટે કડક પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
કોર્ટે કહ્યું કે માત્ર હજારો કે લાખો ઈ-ચલણ ઈસ્યુ કરવા પૂરતા નથી, તેના દ્વારા લાદવામાં આવેલા દંડની રકની વસૂલાત પણ સુનિશ્ચિત થવી જોઈએ. આ ચુકાદો એસ. રાજશેખરન વિરુદ્ધ ભારત સરકારના (S. Rajasekaran vs. Union of India) કેસની સુનાવણી દરમિયાન આપવામાં આવ્યો હતો. આ પહેલાં, કોર્ટે ઈસ્યુ કરાયેલા તમામ ચલણ અંગેની માહિતી (ડેટા) માંગી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાયેલા ડેટા પરથી જાણવા મળ્યું છે કે, દેશભરમાં અંદાજે રૂપિયા 48,908 કરોડની ઈ-ચલણની રકમ વસૂલવાની બાકી હતી, જ્યારે લગભગ રૂપિયા 26,175 કરોડની વસૂલાત થઈ ચૂકી હતી. વાહન માલિકો હવે જૂના અને જમા થતા જતા ચલણને અવગણી શકે તેમ નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટના કડક વલણને કારણે, રસ્તા પર વાહનોની અચાનક તપાસ (random checks) કરવામાં આવશે. જો કોઈ વાહન પર ઈ-ચલણની રકમ બાકી હોવાનું જણાય, તો તેને જપ્ત કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી શકે છે. જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે આવા દરેક વાહનને માલિકના ઘરેથી તરત જ જપ્ત કરી લેવામાં આવશે. તપાસ દરમિયાન વાહન સામે આવે અને તેના પર ચલણ બાકી હોય તો જ કાર્યવાહી થવાની સંભાવના છે.
વધુમાં, સરકારી કાર્યવાહી માત્ર વાહન જપ્ત કરવા પૂરતી મર્યાદિત રહેશે નહીં. વાહન સંબંધિત ઓનલાઈન સેવાઓ સ્થગિત કરવી, ફિટનેસ અને PUC પ્રમાણપત્રો અટકાવવા, ‘પરિવહન’ (Parivahan) પોર્ટલ પર વાહનને બ્લેકલિસ્ટ કરવું અને માલિકી હકના હસ્તાંતરણ (transfer of ownership) પર રોક લગાવવા જેવા પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણય બાદ વાહન માલિકોએ અનેક પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે, ખાસ કરીને એ અંગે કે કયા વાહનો પર વધુ જોખમ છે અને કયા વાહનો પ્રમાણમાં સુરક્ષિત છે. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે જે વાહનચાલકો વારંવાર ઈ-ચલણ મેળવે છે અને તેની ચુકવણી કરતા નથી, તેઓ સૌથી વધુ જોખમનો સામનો કરે છે. અચાનક થતી તપાસ દરમિયાન તેમના વાહનો જપ્ત થઈ શકે છે. જોકે, જેમના કેસ હાલમાં કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે તેમની સામે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં.