AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

શું તમારા મીઠામાં આયોડિન છે? જાણો શા માટે અને કેટલી માત્રામાં આયોડિનનું સેવન જરૂરી છે, તેની ઉણપથી થતા નુકસાન

શરીરના માનસિક અને શારીરિક વિકાસ તેમજ થાઇરોઇડ ગ્રંથિના યોગ્ય કાર્ય માટે આયોડિન અત્યંત આવશ્યક છે. આયોડિનની ઉણપથી ગોઇટર સહિતની ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. જાણો દરરોજ કેટલી માત્રામાં આયોડિન લેવું જરૂરી છે.

| Updated on: Oct 22, 2026 | 9:56 PM
Share
દાળ, શાકભાજીથી લઈને સલાડ સુધી, લગભગ દરેક વાનગીમાં મીઠાનો ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દરરોજના ભોજનમાં વપરાતું મીઠું શરીરને જરૂરી આયોડિન આપી રહ્યું છે કે નહીં? આયોડિનની ઉણપથી બચવાનો સૌથી સરળ ઉપાય આયોડિનયુક્ત મીઠાનો ઉપયોગ કરવો છે. આ લેખમાં જાણો દરરોજ આપણા શરીરને કેટલી માત્રામાં આયોડિનની જરૂર હોય છે અને તેની ઉણપથી શું અસરો થઈ શકે છે.

દાળ, શાકભાજીથી લઈને સલાડ સુધી, લગભગ દરેક વાનગીમાં મીઠાનો ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દરરોજના ભોજનમાં વપરાતું મીઠું શરીરને જરૂરી આયોડિન આપી રહ્યું છે કે નહીં? આયોડિનની ઉણપથી બચવાનો સૌથી સરળ ઉપાય આયોડિનયુક્ત મીઠાનો ઉપયોગ કરવો છે. આ લેખમાં જાણો દરરોજ આપણા શરીરને કેટલી માત્રામાં આયોડિનની જરૂર હોય છે અને તેની ઉણપથી શું અસરો થઈ શકે છે.

1 / 7
ભારતીય રસોડામાં મીઠા વગરના ભોજનની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. મીઠામાં આયોડિન હોય છે, તેથી રસોઈમાં તેનો સમાવેશ સ્વાસ્થ્યના દ્રષ્ટિકોણથી પણ જરૂરી છે. જોકે ઘણા પ્રકારના મીઠામાં આયોડિનનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું હોય છે. આયોડિન શું છે? તે એક એવું પોષક તત્વ છે, જેની ઉણપથી શરીરમાં અનેક પ્રકારની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તેની અસર થાઇરોઇડ ગ્રંથિની કામગીરીથી લઈને બાળકોના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ પર પડે છે. આ અંગે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે 21 ઓક્ટોબરે વિશ્વ આયોડિન ઉણપ નિવારણ દિવસ (World Iodine Deficiency Day) ઉજવવામાં આવે છે.

ભારતીય રસોડામાં મીઠા વગરના ભોજનની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. મીઠામાં આયોડિન હોય છે, તેથી રસોઈમાં તેનો સમાવેશ સ્વાસ્થ્યના દ્રષ્ટિકોણથી પણ જરૂરી છે. જોકે ઘણા પ્રકારના મીઠામાં આયોડિનનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું હોય છે. આયોડિન શું છે? તે એક એવું પોષક તત્વ છે, જેની ઉણપથી શરીરમાં અનેક પ્રકારની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તેની અસર થાઇરોઇડ ગ્રંથિની કામગીરીથી લઈને બાળકોના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ પર પડે છે. આ અંગે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે દર વર્ષે 21 ઓક્ટોબરે વિશ્વ આયોડિન ઉણપ નિવારણ દિવસ (World Iodine Deficiency Day) ઉજવવામાં આવે છે.

2 / 7
પુખ્ત વયના લોકોને દરરોજ આશરે 150 માઇક્રોગ્રામ આયોડિનની જરૂર હોય છે. સગર્ભા સ્ત્રીઓને 220 માઇક્રોગ્રામ અને સ્તનપાન કરાવતી માતાઓને 290 માઇક્રોગ્રામ આયોડિનની જરૂરિયાત રહે છે. આવી સ્થિતિમાં આયોડિનની ઉણપથી બચવા માટે યોગ્ય આહાર અને આયોડિનયુક્ત મીઠાનો ઉપયોગ કરવો ખૂબ જરૂરી છે. આવો જાણીએ કે શરીરમાં આયોડિનની ઉણપ થવાથી કઈ સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે અને તેનાથી કેવી રીતે બચી શકાય.

પુખ્ત વયના લોકોને દરરોજ આશરે 150 માઇક્રોગ્રામ આયોડિનની જરૂર હોય છે. સગર્ભા સ્ત્રીઓને 220 માઇક્રોગ્રામ અને સ્તનપાન કરાવતી માતાઓને 290 માઇક્રોગ્રામ આયોડિનની જરૂરિયાત રહે છે. આવી સ્થિતિમાં આયોડિનની ઉણપથી બચવા માટે યોગ્ય આહાર અને આયોડિનયુક્ત મીઠાનો ઉપયોગ કરવો ખૂબ જરૂરી છે. આવો જાણીએ કે શરીરમાં આયોડિનની ઉણપ થવાથી કઈ સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે અને તેનાથી કેવી રીતે બચી શકાય.

3 / 7
શરીર માટે આયોડિન શા માટે જરૂરી છે? આયોડિન શરીર માટે એક આવશ્યક પોષક તત્વ છે. તે થાઇરોઇડ ગ્રંથિને હોર્મોન્સ બનાવવામાં મદદ કરે છે. આ હોર્મોન્સ શરીરના મેટાબોલિઝમ, તાપમાન અને સામાન્ય શારીરિક વિકાસને નિયંત્રિત કરે છે. શરીરમાં આયોડિનની ઉણપ સર્જાય ત્યારે થાઇરોઇડ હોર્મોન્સના ઉત્પાદન પર વિપરીત અસર પડે છે. જેના કારણે થાક, સુસ્તી, વજન વધવું અને વધુ પડતી ઠંડી લાગવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

શરીર માટે આયોડિન શા માટે જરૂરી છે? આયોડિન શરીર માટે એક આવશ્યક પોષક તત્વ છે. તે થાઇરોઇડ ગ્રંથિને હોર્મોન્સ બનાવવામાં મદદ કરે છે. આ હોર્મોન્સ શરીરના મેટાબોલિઝમ, તાપમાન અને સામાન્ય શારીરિક વિકાસને નિયંત્રિત કરે છે. શરીરમાં આયોડિનની ઉણપ સર્જાય ત્યારે થાઇરોઇડ હોર્મોન્સના ઉત્પાદન પર વિપરીત અસર પડે છે. જેના કારણે થાક, સુસ્તી, વજન વધવું અને વધુ પડતી ઠંડી લાગવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

4 / 7
આયોડિનની ઉણપથી થઈ શકે છે આ સમસ્યાઓ:  ગોઇટરના રોગ: આયોડિનની ઉણપને કારણે થાઇરોઇડ ગ્રંથિનું કદ વધી શકે છે. તેનાથી ગળાના આગળના ભાગમાં સોજો જોવા મળે છે, જેને સામાન્ય ભાષામાં ઘેંઘા કહેવામાં આવે છે. થાઇરોઇડ સંબંધિત સમસ્યાઓ: પૂરતા પ્રમાણમાં આયોડિન ન મળવાથી થાઇરોઇડ ગ્રંથિ યોગ્ય રીતે કાર્ય કરી શકતી નથી. તેનાથી હાઇપોથાઇરોઇડિઝમ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. બાળકોના વિકાસ પર અસર: બાળકોના મગજ અને શારીરિક વિકાસ માટે આયોડિન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેની ગંભીર ઉણપથી શીખવા-સમજવાની ક્ષમતા અને વિકાસ રુંધાઈ શકે છે. ગર્ભાવસ્થામાં જોખમ: સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે આયોડિન ખૂબ જ જરૂરી છે. તેની ગંભીર ઉણપ ગર્ભમાં રહેલા બાળકના મગજ અને ચેતાતંત્ર (નર્વસ સિસ્ટમ) ના વિકાસને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં ગર્ભાવસ્થા સંબંધિત ગંભીર જટિલતાઓનું જોખમ પણ વધી જાય છે.

આયોડિનની ઉણપથી થઈ શકે છે આ સમસ્યાઓ: ગોઇટરના રોગ: આયોડિનની ઉણપને કારણે થાઇરોઇડ ગ્રંથિનું કદ વધી શકે છે. તેનાથી ગળાના આગળના ભાગમાં સોજો જોવા મળે છે, જેને સામાન્ય ભાષામાં ઘેંઘા કહેવામાં આવે છે. થાઇરોઇડ સંબંધિત સમસ્યાઓ: પૂરતા પ્રમાણમાં આયોડિન ન મળવાથી થાઇરોઇડ ગ્રંથિ યોગ્ય રીતે કાર્ય કરી શકતી નથી. તેનાથી હાઇપોથાઇરોઇડિઝમ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. બાળકોના વિકાસ પર અસર: બાળકોના મગજ અને શારીરિક વિકાસ માટે આયોડિન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેની ગંભીર ઉણપથી શીખવા-સમજવાની ક્ષમતા અને વિકાસ રુંધાઈ શકે છે. ગર્ભાવસ્થામાં જોખમ: સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે આયોડિન ખૂબ જ જરૂરી છે. તેની ગંભીર ઉણપ ગર્ભમાં રહેલા બાળકના મગજ અને ચેતાતંત્ર (નર્વસ સિસ્ટમ) ના વિકાસને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં ગર્ભાવસ્થા સંબંધિત ગંભીર જટિલતાઓનું જોખમ પણ વધી જાય છે.

5 / 7
આયોડિનની ઉણપથી બચવા શું કરવું? મીઠું ખરીદતી વખતે તેના પેકેટ પર આપેલી માહિતી અવશ્ય તપાસો. તેને ભેજ અને વધુ પડતી ગરમીથી બચાવવા માટે હંમેશાં એરટાઇટ (બંધ) ડબ્બામાં રાખો. જોકે, આયોડિનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે વધુ પડતું મીઠું ખાવું યોગ્ય નથી. વધારે માત્રામાં મીઠું લેવાથી હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય રોગનું જોખમ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત દૂધ, દહીં, ઈંડા અને અમુક સી-ફૂડમાંથી પણ શરીરને આયોડિન મળી શકે છે. સંતુલિત આહાર લેવો સૌથી જરૂરી છે. જરૂરિયાત કરતાં વધારે માત્રામાં આયોડિન પણ નુકસાન કરી શકે છે, તેથી ડૉક્ટરની સલાહ વગર કોઈ પણ આયોડિન સપ્લીમેન્ટ ન લેવા જોઈએ.

આયોડિનની ઉણપથી બચવા શું કરવું? મીઠું ખરીદતી વખતે તેના પેકેટ પર આપેલી માહિતી અવશ્ય તપાસો. તેને ભેજ અને વધુ પડતી ગરમીથી બચાવવા માટે હંમેશાં એરટાઇટ (બંધ) ડબ્બામાં રાખો. જોકે, આયોડિનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે વધુ પડતું મીઠું ખાવું યોગ્ય નથી. વધારે માત્રામાં મીઠું લેવાથી હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય રોગનું જોખમ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત દૂધ, દહીં, ઈંડા અને અમુક સી-ફૂડમાંથી પણ શરીરને આયોડિન મળી શકે છે. સંતુલિત આહાર લેવો સૌથી જરૂરી છે. જરૂરિયાત કરતાં વધારે માત્રામાં આયોડિન પણ નુકસાન કરી શકે છે, તેથી ડૉક્ટરની સલાહ વગર કોઈ પણ આયોડિન સપ્લીમેન્ટ ન લેવા જોઈએ.

6 / 7
Disclaimer: આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. વધુ માહિતી માટે તમારા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.

Disclaimer: આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. વધુ માહિતી માટે તમારા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.

7 / 7

Baba Vanga Horoscope: આગામી 15 દિવસ સિંહ, કુંભ સહિત 5 રાશિઓની એક પછી એક તમામ મુશ્કેલીઓ થશે દૂર, બાબા વેંગા અનુસાર દરેક ક્ષેત્રમાં મળશે લાભ

Follow Us
સૌરાષ્ટ્રમાં અછત જેવી સ્થિતિ છતાં દુષ્કાળ જાહેર કેમ નહીં? : સુરજેવાલા
સૌરાષ્ટ્રમાં અછત જેવી સ્થિતિ છતાં દુષ્કાળ જાહેર કેમ નહીં? : સુરજેવાલા
ગુજરાત સરકાર વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ દબાવી રહી છેઃ શક્તિસિંહ
ગુજરાત સરકાર વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ દબાવી રહી છેઃ શક્તિસિંહ
Breaking News : દિવાળી પૂર્વે ગાંધીનગરને મળશે નવા મેયર
Breaking News : દિવાળી પૂર્વે ગાંધીનગરને મળશે નવા મેયર
ગુજરાત રાજકારણમાં હલચલ: જે.ડી. સોલંકીનો ભાજપમાંથી કોંગ્રેસમાં પ્રવેશ
ગુજરાત રાજકારણમાં હલચલ: જે.ડી. સોલંકીનો ભાજપમાંથી કોંગ્રેસમાં પ્રવેશ
અમદાવાદમાં 25 કરોડો રૂપિયાનું ડ્રગ્સ પકડ્યું
અમદાવાદમાં 25 કરોડો રૂપિયાનું ડ્રગ્સ પકડ્યું
Breaking News : રાજકોટ મનપાનો ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી AI પ્રહાર
Breaking News : રાજકોટ મનપાનો ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી AI પ્રહાર
ગુજરાતમાં સોલાર રૂફટોપ યોજના હેઠળ મોટી સબસિડી જાહેર
ગુજરાતમાં સોલાર રૂફટોપ યોજના હેઠળ મોટી સબસિડી જાહેર
ગુજરાતની સરકારી શાળાઓમાં હવે મંજૂરી વિના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ
ગુજરાતની સરકારી શાળાઓમાં હવે મંજૂરી વિના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ
નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત બનશે, જૂના રોકાણમાંથી લાભ થશે
નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત બનશે, જૂના રોકાણમાંથી લાભ થશે
મહિને ₹3 લાખ કમાતી યુટ્યુબરે છોડી દીધી નોકરી, ગામડામાં મળ્યો 'પ્રેમ'
મહિને ₹3 લાખ કમાતી યુટ્યુબરે છોડી દીધી નોકરી, ગામડામાં મળ્યો 'પ્રેમ'
g clip-path="url(#clip0_868_265)">