AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Nalanda University History: શિક્ષણનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર કેવી રીતે બન્યું ખંડેર ? જાણો નાલંદા યુનિવર્સિટીનો ઇતિહાસ

તક્ષશિલા પછી નાલંદા યુનિવર્સિટીની ચર્ચા થાય છે. બિહારના નાલંદામાં આવેલી આ યુનિવર્સિટીમાં આઠમી સદીથી 12મી સદીની વચ્ચે વિશ્વના ઘણા દેશોના વિદ્યાર્થીઓ આ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા આવ્યા હતા.

TV9 Gujarati | Edited By: Jayraj Vala | Updated on: Jan 05, 2022 | 5:37 PM

જ્યારે પણ દુનિયાની સૌથી જૂની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની વાત આવે છે ત્યારે નાલંદા યુનિવર્સિટીનું નામ સૌથી ઉપર આવે છે. પ્રાચીન નાલંદા યુનિવર્સિટીના (Nalanda University) અવશેષો આજે પણ બિહારની રાજધાની પટનાથી લગભગ 120 કિમી દક્ષિણ-ઉત્તરમાં જોઈ શકાય છે. ઇતિહાસકારોના મતે, તે ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને વિશ્વ વિખ્યાત કેન્દ્ર હતું. — જ્યારે પણ દુનિયાની સૌથી જૂની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની વાત આવે છે ત્યારે નાલંદા યુનિવર્સિટીનું નામ સૌથી ઉપર આવે છે. પ્રાચીન નાલંદા યુનિવર્સિટીના (Nalanda University) અવશેષો આજે પણ બિહારની રાજધાની પટનાથી લગભગ 120 કિમી દક્ષિણ-ઉત્તરમાં જોઈ શકાય છે. ઇતિહાસકારોના મતે, તે ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને વિશ્વ વિખ્યાત કેન્દ્ર હતું.
1 / 6

બિહારના નાલંદામાં આવેલી આ યુનિવર્સિટીમાં આઠમી સદીથી 12મી સદીની વચ્ચે વિશ્વના ઘણા દેશોના વિદ્યાર્થીઓ આ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા આવ્યા હતા. કહેવાય છે કે, આ યુનિવર્સિટીમાં કોરિયા, જાપાન, ચીન, તિબેટ, ઈન્ડોનેશિયા, ફ્રાન્સ અને તુર્કીના વિદ્યાર્થીઓ આવતા હતા. આજે તે યુનિવર્સિટી ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. ચાલો વિશ્વની પ્રથમ યુનિવર્સિટી (Nalanda University History) ના ઇતિહાસ પર એક નજર કરીએ. — બિહારના નાલંદામાં આવેલી આ યુનિવર્સિટીમાં આઠમી સદીથી 12મી સદીની વચ્ચે વિશ્વના ઘણા દેશોના વિદ્યાર્થીઓ આ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા આવ્યા હતા. કહેવાય છે કે, આ યુનિવર્સિટીમાં કોરિયા, જાપાન, ચીન, તિબેટ, ઈન્ડોનેશિયા, ફ્રાન્સ અને તુર્કીના વિદ્યાર્થીઓ આવતા હતા. આજે તે યુનિવર્સિટી ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. ચાલો વિશ્વની પ્રથમ યુનિવર્સિટી (Nalanda University History) ના ઇતિહાસ પર એક નજર કરીએ.
2 / 6

નાલંદા પ્રાચીન ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને પ્રખ્યાત કેન્દ્ર હતું. બૌદ્ધકાળ દરમિયાન ભારત શિક્ષણનું કેન્દ્ર હતું. આ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના ગુપ્ત શાસક કુમારગુપ્ત પ્રથમ (450-470) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. નવમી સદીથી બારમી સદી સુધી, આ યુનિવર્સિટીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ મેળવી. અહીં એટલા બધા પુસ્તકો રાખવામાં આવ્યા હતા કે, તેમની ગણતરી કરવી સરળ ન હતી. આ યુનિવર્સિટીમાં દરેક વિષયના પુસ્તકો હાજર હતા. — નાલંદા પ્રાચીન ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને પ્રખ્યાત કેન્દ્ર હતું. બૌદ્ધકાળ દરમિયાન ભારત શિક્ષણનું કેન્દ્ર હતું. આ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના ગુપ્ત શાસક કુમારગુપ્ત પ્રથમ (450-470) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. નવમી સદીથી બારમી સદી સુધી, આ યુનિવર્સિટીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ મેળવી. અહીં એટલા બધા પુસ્તકો રાખવામાં આવ્યા હતા કે, તેમની ગણતરી કરવી સરળ ન હતી. આ યુનિવર્સિટીમાં દરેક વિષયના પુસ્તકો હાજર હતા.
3 / 6

પ્રાચીન નાલંદા યુનિવર્સિટીમાં ત્રણસો ઓરડાઓ, સાત મોટા ઓરડાઓ અને અભ્યાસ માટે નવ માળનું પુસ્તકાલય હતું, જેમાં ત્રણ લાખથી વધુ પુસ્તકો હતા. પ્રાચીન નાલંદા યુનિવર્સિટીનું સમગ્ર કેમ્પસ એક વિશાળ દિવાલથી ઘેરાયેલું હતું, જેમાં મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર હતો. — પ્રાચીન નાલંદા યુનિવર્સિટીમાં ત્રણસો ઓરડાઓ, સાત મોટા ઓરડાઓ અને અભ્યાસ માટે નવ માળનું પુસ્તકાલય હતું, જેમાં ત્રણ લાખથી વધુ પુસ્તકો હતા. પ્રાચીન નાલંદા યુનિવર્સિટીનું સમગ્ર કેમ્પસ એક વિશાળ દિવાલથી ઘેરાયેલું હતું, જેમાં મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર હતો.
4 / 6

1199 માં, ઓટ્ટોમન આક્રમણખોર બખ્તિયાર ખિલજીએ આ યુનિવર્સિટીને સળગાવીને સંપૂર્ણ રીતે નાશ કર્યો. કેટલાક ઈતિહાસકારો કહે છે કે, આ યુનિવર્સિટીમાં એટલા બધા પુસ્તકો હતા કે આખા ત્રણ મહિના સુધી આગ સળગતી રહી. દરેક વ્યક્તિએ નાલંદા વિશ્વવિદ્યાલયનો ભૂતકાળ અને તેનો ભવ્ય ઇતિહાસ જાણવો જોઈએ. — 1199 માં, ઓટ્ટોમન આક્રમણખોર બખ્તિયાર ખિલજીએ આ યુનિવર્સિટીને સળગાવીને સંપૂર્ણ રીતે નાશ કર્યો. કેટલાક ઈતિહાસકારો કહે છે કે, આ યુનિવર્સિટીમાં એટલા બધા પુસ્તકો હતા કે આખા ત્રણ મહિના સુધી આગ સળગતી રહી. દરેક વ્યક્તિએ નાલંદા વિશ્વવિદ્યાલયનો ભૂતકાળ અને તેનો ભવ્ય ઇતિહાસ જાણવો જોઈએ.
5 / 6

તક્ષશિલા પછી નાલંદા યુનિવર્સિટીની ચર્ચા થાય છે. આ શિક્ષણ કેન્દ્રમાં હિનયાન બૌદ્ધ ધર્મ તેમજ અન્ય ધર્મના વિદ્યાર્થીઓ અને ઘણા દેશોના વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરતા હતા. અહીં માત્ર ધર્મ જ નહીં પરંતુ રાજકારણ, શિક્ષણ, ઇતિહાસ, જ્યોતિષ, વિજ્ઞાન વગેરે પણ ભણાવવામાં આવતા હતા. આજે તે બિહાર રાજ્યનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. — તક્ષશિલા પછી નાલંદા યુનિવર્સિટીની ચર્ચા થાય છે. આ શિક્ષણ કેન્દ્રમાં હિનયાન બૌદ્ધ ધર્મ તેમજ અન્ય ધર્મના વિદ્યાર્થીઓ અને ઘણા દેશોના વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરતા હતા. અહીં માત્ર ધર્મ જ નહીં પરંતુ રાજકારણ, શિક્ષણ, ઇતિહાસ, જ્યોતિષ, વિજ્ઞાન વગેરે પણ ભણાવવામાં આવતા હતા. આજે તે બિહાર રાજ્યનું મુખ્ય આકર્ષણ છે.
6 / 6

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

અટકેલા કાર્યો સમયસર પૂરા થશે, બ્લડ પ્રેશર-એસિડિટીની તકલીફ વધશે

તમામ રેઝર બ્લેડ વચ્ચેથી એકસરખી કેમ હોય છે? જાણો આ દિલચસ્પ રહસ્ય

ચોમાસામા રાત્રે કૂલર ચાલુ રાખીને ઊંઘવુ બની શકે છે સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી

નિવૃત્તિ બાદ રહાણેને સૌથી પહેલો ફોન સચિનનો આવ્યો, જાણો શું કહ્યું

દક્ષિણ આફ્રિકાનો કેપ્ટન બદલાયો, આ ખેલાડીને પહેલીવાર મળી કમાન

Tata Punch EV vs Kia Syros EV: જાણો કોની EMI છે સૌથી ઓછી

IND vs SL: શુભમન શ્રીલંકામાં સચિન-વિરાટનો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ તોડી શકશે?

મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં 'ખરો ખેલ'! SIP અને Gold ETF ના આંકડાએ મચાવી હલચલ

IND vs SL: શ્રીલંકામાં ટેસ્ટમાં કેવો છે ટીમ ઈન્ડિયાનો રેકોર્ડ?

ટીમ ઈન્ડિયાની નવી T20 સિરીઝની જાહેરાત, જાણો શેડ્યૂલ

રોકાણકારો માટે 'મોટી ખબર'! Nifty Gold Ratio ના એક સંકેતથી 'વધી હલચલ'

ભારત-શ્રીલંકા ટેસ્ટનું લાઇવ પ્રસારણ ક્યાં થશે?

પતંગિયાના પાંખની ડિઝાઇનથી સોલાર પેનલની એફિશિયન્સીમાં થશે વધારો

નિવૃત્તિ પછી તરત બીજા દેશનો કેપ્ટન બની ગયો આ ક્રિકેટર

500થી વધુ બોલ... ટેસ્ટની એક ઇનિંગમાં સૌથી વધુ બોલ રમનાર ટોપ-5 બેટ્સમેન

વધુ એક ભારતીય ખેલાડી ઘાયલ, ટીમ ઈન્ડિયાને મોટો ફટકો

રોહિત શર્મા ક્રિકેટ છોડીને કરશે નવી શરૂઆત? સામે આવ્યું મોટું કારણ

મીઠાઈ પર ચમકતી ચાંદીની વરખ બની શકે છે ઝેર ?

ગરમ ખોરાક રેફ્રિજરેટરમાં રાખવાથી શું ખરેખર ફ્રિજ ખરાબ થઈ જાય છે? જાણો

6 દિવસથી નિફ્ટીમાં સતત ઘટાડો ! હજુ પણ ઘટશે જાણો કેટલું આવશે કરેક્શન

બબીતાજીનું આલીશાન ઘર અંદરથી કેવું દેખાય છે?

રોજના 50 કિમી સિટી ડ્રાઇવિંગ માટે કઈ કાર લેવી? જુઓ શ્રેષ્ઠ ઓપ્શન્સ

માતાપિતાની સરનેમ નોલ્સ તો ચાર્લીની ચૌહાણ અટક કેવી રીતે પડી, જાણો

પત્ની સાથે ફરવા જવા માટે બેસ્ટ સ્થળના જુઓ ફોટો

LIC પોલિસી ધારકો માટે મોટા સમાચાર: તમારા પૈસા ક્યાં જાય છે?

લાકડાના વાસણોને ચમકાવવાની સરળ રીત, જાણો આ 5 કિચન હેક્સ !

નિફ્ટી 50માં મોટો ફેરફાર ! 3 દાયકા પછી વિપ્રો બહાર, BSEની એન્ટ્રી

હોટલના રૂમમાં ટીવી પર સંગીત વગાડવું મોંઘુ પડશે? જાણો કેમ?

Viral Videos બનાવીને થશે લાખોની કમાણી! જાણો કેવી રીતે કમાવા પૈસા?

60 કરોડનું ઘર, 100 એકરમાં ફેલાયેલું છે મોટું ફાર્મ હાઉસ

શ્રાવણની શરૂઆત પહેલાં જ સોનું થયું સસ્તું! જાણો કેટલો ઘટ્યો ભાવ?

ટીવી રિપોર્ટરથી બોલિવૂડ સુધી, જેકલીનની ફિલ્મી સફર કેવી રીતે થઈ શરૂ?

સાંજે ઘરનો દરવાજો કેમ ખુલ્લો રાખવો ? જાણો રહસ્ય

UPI પર ચાર્જ લાગવાની ચર્ચા વચ્ચે જ આવ્યા મોટા સમાચાર, લાગ્યો ઝટકો !

35 % બાળકો ફેટી લિવરની ઝપેટમાં? ચોંકાવનારા આંકડા આવ્યા સામે !

પ્લાસ્ટિક બોટલના 8 અદ્ભુત પુનઃઉપયોગ

કોલંબિયામાં 7.4 ની તીવ્રતાના ભૂકંપથી 132ના મોત, વિનાશની તસવીર આવી સામે

ચાર્લી ચૌહાણનો પરિવાર જુઓ

આજનું રાશિફળ : આ રાશિઓને મળશે નવી તકો અને સફળતા, જાણો તમારું રાશિફળ

વરસાદના પાણીના આ વાસ્તુ ઉપાયોથી દૂર થશે આર્થિક અને તંદુરસ્તીની સમસ્યાઓ

ગાલે ટેસ્ટમાં સિરાજનો સાથી કોણ? ટીમ ઈન્ડિયાના આ બે બોલરો વચ્ચે રેસ

બળાત્કારના આરોપમાં જેલ જઈ ચૂકેલો Gen-Z હવે બન્યો આ દેશનો કેપ્ટન

MI હાર્દિક પંડ્યાનો ટ્રેડ નહીં કરે? KKR-CSKની આશાઓ પર ફરી શકે છે પાણી!

શું તમને ખબર છે કે રેલવે પણ ટ્રેન ટિકિટ પર સબસિડી આપે છે... જાણો હિસાબ

3 વર્ષથી ટીમ ઈન્ડિયાની બહાર, હવે ઈંગ્લેન્ડમાં 15 વિકેટ લઈ મચાવ્યો કહેર

17 કિલો વજન ઘટાડ્યું, કાશ્મીરમાં કરી ખાસ ટ્રેનિંગ, હવે ટીમમાં વાપસી

Tata ના આ શેરમાં કમાણીનો 'મોટો મોકો', એક્સપર્ટ્સે આપ્યું 'BUY' રેટિંગ

RAM વધાર્યા વગર લેપટોપને બનાવો સુપરફાસ્ટ, અપનાવો આ સરળ ટ્રિક્સ

ગ્લોબલ માર્કેટના મોટા સંકેત! સોના-ચાંદીના ભાવમાં અણધારી તેજીના એંધાણ

શ્રાવણમા સૂર્યાસ્ત પછી શિવલિંગ પર જળ ચડાવી શકાય? જાણો શાસ્ત્રોના નિયમો

Web Stories View more

અફઘાનિસ્તાન 2027 ODI વર્લ્ડ કપમાં ક્વોલિફાય

આ 5 છોડ મચ્છર-માખીઓને રાખશે દૂર!

મુકેશ અંબાણીની કંપનીનો સૌથી સસ્તો ₹19નો રિચાર્જ પ્લાન

વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચેમ્પિયશિપમાં સૌથી વધુ છગ્ગા ફટકારનાર ટોપ-5 ભારતીય ખેલાડીઓ

7 વર્ષ નાના ક્રિકેટર સાથે લગ્ન કરનાર ચાર્લી ચૌહાણ કોણ છે જાણો

વરસાદથી બચવવા તમારા ફોનને પોલિથીનમાં લપેટો છો? આ ભૂલ ભારે પડશે

Latest News View more

અટકેલા કાર્યો સમયસર પૂરા થશે, બ્લડ પ્રેશર-એસિડિટીની તકલીફ વધશે

તમામ રેઝર બ્લેડ વચ્ચેથી એકસરખી કેમ હોય છે? જાણો આ દિલચસ્પ રહસ્ય

દર મહિને Passive Income કમાવાના આ છે '3 શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ'

ચોમાસામા રાત્રે કૂલર ચાલુ રાખીને ઊંઘવુ બની શકે છે સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી

નિવૃત્તિ બાદ રહાણેને સૌથી પહેલો ફોન સચિનનો આવ્યો, જાણો શું કહ્યું

Latest Videos View more

Surat: નવી સિવિલ હોસ્પિટલમાં ABVP એ કર્યુ ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન

ગુજરાતમાં 'સાર્વત્રિક વરસાદ', અનેક વિસ્તારોમાં 'પાણી ભરાયા'

પંચમહાલના શહેરામાં 5 ઇંચ અને ગોધરામાં 2 ઇંચ વરસાદ

અમદાવાદના સાબરમતીમાં PCBના દરોડા, ફ્લેટમાં ચાલતું જુગારધામ ઝડપાયું !

જામનગરમાં મૃતક બાળકનો ચાંદીપુરા વાયરસનો રિપોર્ટ પોઝિટિવ

Breaking News : જૂનાગઢમાં પાર્ક કરેલી બાઇક પર અજગર વીંટળાયો

અમદાવાદમાં વરસાદી માહોલ વચ્ચે વાસણા બેરેજના 3 દરવાજા ખોલાયા

મધ્યપ્રદેશમાં વરસાદની સિસ્ટમ સક્રીય, સરદાર સરોવર ડેમમાં આવશે નવું પાણી

તહેવાર પહેલા ખાદ્યતેલના ભાવમાં ભડકો! સિંગતેલ ₹50,કપાસિયા તેલ ₹40 મોંઘુ

સરદાર સરોવર ડેમમાં 82.58 ટકા જળસ્તરનો થયો સંગ્રહ

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ