हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ચૂંટણી પરિણામ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ: પોલીસ FIR નોંધવાની ના પાડે તો શું કરશો? જાણો તમારા કાનૂની અધિકાર અને આગળની કાર્યવાહી

ઘણી વખત લોકો ફરિયાદ લઈને પોલીસ સ્ટેશન પહોંચે છે, પરંતુ કેટલીક પરિસ્થિતિમાં પોલીસ FIR (First Information Report) નોંધવામાં વિલંબ કરે છે અથવા ના પાડે છે. આવા સમયે ઘણા લોકો મૂંઝવણમાં પડી જાય છે કે હવે આગળ શું કરવું. પરંતુ કાયદો નાગરિકોને કેટલાક સ્પષ્ટ અધિકારો આપે છે અને FIR નોંધાવવા માટે વિકલ્પો પણ ઉપલબ્ધ છે.

| Updated on: May 24, 2026 | 7:00 AM
Share
FIR એટલે કોઈ સંજ્ઞેય ગુનાની (Cognizable Offence) પ્રથમ સત્તાવાર નોંધ. જેમ કે ચોરી, હુમલો, છેતરપિંડી, અપહરણ અથવા ગંભીર ગુનાઓમાં પોલીસ સામાન્ય રીતે FIR નોંધવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે. જો પોલીસ FIR નોંધવાનો ઇનકાર કરે તો સૌપ્રથમ તમે લેખિતમાં તમારી ફરિયાદ પોલીસ સ્ટેશનના જવાબદાર અધિકારીને આપી શકો છો અને તેની પ્રાપ્તી (Acknowledgement) માંગો.

FIR એટલે કોઈ સંજ્ઞેય ગુનાની (Cognizable Offence) પ્રથમ સત્તાવાર નોંધ. જેમ કે ચોરી, હુમલો, છેતરપિંડી, અપહરણ અથવા ગંભીર ગુનાઓમાં પોલીસ સામાન્ય રીતે FIR નોંધવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે. જો પોલીસ FIR નોંધવાનો ઇનકાર કરે તો સૌપ્રથમ તમે લેખિતમાં તમારી ફરિયાદ પોલીસ સ્ટેશનના જવાબદાર અધિકારીને આપી શકો છો અને તેની પ્રાપ્તી (Acknowledgement) માંગો.

1 / 6
જો તેમ છતાં કાર્યવાહી ન થાય, તો તમે જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષક (SP) અથવા ઉચ્ચ પોલીસ અધિકારીને લેખિત અરજી મોકલી શકો છો. ફરિયાદ પોસ્ટ, ઈમેઈલ અથવા ઉપલબ્ધ ઓનલાઈન માધ્યમથી પણ મોકલી શકાય છે. ઉચ્ચ અધિકારી મામલાની સમીક્ષા કરીને FIR નોંધાવવાનો આદેશ આપી શકે છે.

જો તેમ છતાં કાર્યવાહી ન થાય, તો તમે જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષક (SP) અથવા ઉચ્ચ પોલીસ અધિકારીને લેખિત અરજી મોકલી શકો છો. ફરિયાદ પોસ્ટ, ઈમેઈલ અથવા ઉપલબ્ધ ઓનલાઈન માધ્યમથી પણ મોકલી શકાય છે. ઉચ્ચ અધિકારી મામલાની સમીક્ષા કરીને FIR નોંધાવવાનો આદેશ આપી શકે છે.

2 / 6
જો પોલીસ વિભાગમાંથી પણ ઉકેલ ન મળે તો કાયદો તમને મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ જવાની છૂટ આપે છે. સંબંધિત અદાલતમાં અરજી કરીને ફરિયાદ રજૂ કરી શકાય છે. મેજિસ્ટ્રેટ યોગ્ય લાગે તો પોલીસને તપાસ અથવા FIR નોંધવાનો નિર્દેશ આપી શકે છે.

જો પોલીસ વિભાગમાંથી પણ ઉકેલ ન મળે તો કાયદો તમને મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ જવાની છૂટ આપે છે. સંબંધિત અદાલતમાં અરજી કરીને ફરિયાદ રજૂ કરી શકાય છે. મેજિસ્ટ્રેટ યોગ્ય લાગે તો પોલીસને તપાસ અથવા FIR નોંધવાનો નિર્દેશ આપી શકે છે.

3 / 6
ભારતમાં ઘણી જગ્યાએ ઓનલાઈન FIR અથવા ઈ-ફરિયાદની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. ખાસ કરીને સાયબર ક્રાઇમ અને કેટલીક કેટેગરીના કેસોમાં ઓનલાઈન અરજી મદદરૂપ બની શકે છે.

ભારતમાં ઘણી જગ્યાએ ઓનલાઈન FIR અથવા ઈ-ફરિયાદની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. ખાસ કરીને સાયબર ક્રાઇમ અને કેટલીક કેટેગરીના કેસોમાં ઓનલાઈન અરજી મદદરૂપ બની શકે છે.

4 / 6
નાગરિકોએ એક વાત સમજવી જરૂરી છે કે દરેક અરજી FIR બનતી નથી. પોલીસ પહેલા તપાસે છે કે ઘટના સંજ્ઞેય ગુનાની કેટેગરીમાં આવે છે કે નહીં. જો કેસ બિન-સંજ્ઞેય (Non-Cognizable) હોય તો અલગ પ્રક્રિયા લાગુ પડી શકે છે.

નાગરિકોએ એક વાત સમજવી જરૂરી છે કે દરેક અરજી FIR બનતી નથી. પોલીસ પહેલા તપાસે છે કે ઘટના સંજ્ઞેય ગુનાની કેટેગરીમાં આવે છે કે નહીં. જો કેસ બિન-સંજ્ઞેય (Non-Cognizable) હોય તો અલગ પ્રક્રિયા લાગુ પડી શકે છે.

5 / 6
ફરિયાદ કરતી વખતે શક્ય હોય ત્યાં સુધી તારીખ, સમય, સ્થળ, ઘટનાની વિગતો અને ઉપલબ્ધ પુરાવા સાથે રજૂઆત કરવી જોઈએ. ફરિયાદની નકલ અને સંબંધિત દસ્તાવેજો સાચવી રાખવા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. કાયદાનો હેતુ નાગરિકોને સુરક્ષા અને ન્યાય આપવાનો છે. જો તમને લાગે કે યોગ્ય ફરિયાદ છતાં કાર્યવાહી થઈ રહી નથી, તો કાયદેસર ઉપલબ્ધ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને આગળ વધવું યોગ્ય માર્ગ બની શકે છે.

ફરિયાદ કરતી વખતે શક્ય હોય ત્યાં સુધી તારીખ, સમય, સ્થળ, ઘટનાની વિગતો અને ઉપલબ્ધ પુરાવા સાથે રજૂઆત કરવી જોઈએ. ફરિયાદની નકલ અને સંબંધિત દસ્તાવેજો સાચવી રાખવા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. કાયદાનો હેતુ નાગરિકોને સુરક્ષા અને ન્યાય આપવાનો છે. જો તમને લાગે કે યોગ્ય ફરિયાદ છતાં કાર્યવાહી થઈ રહી નથી, તો કાયદેસર ઉપલબ્ધ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને આગળ વધવું યોગ્ય માર્ગ બની શકે છે.

6 / 6

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

ક્રાઈમજનરલ નોલેજલીગલ એડવાઈઝ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
સામુદ્રિક શાસ્ત્ર મુજબ શરીરના આ નિશાન આપે છે ધન, સફળતા અને સારા ભાગ્યના સંકેત
સામુદ્રિક શાસ્ત્ર મુજબ શરીરના આ નિશાન આપે છે ધન, સફળતા અને સારા ભાગ્યના સંકેત
આ તક ચૂકી ના જતા... એક જ ઝાટકે 23% નો ફાયદો થશે, કરોડોના 'શેર બાયબેક' પ્લાનને મળી મંજૂરી
આ તક ચૂકી ના જતા... એક જ ઝાટકે 23% નો ફાયદો થશે, કરોડોના 'શેર બાયબેક' પ્લાનને મળી મંજૂરી
Post Office ની આ યોજનાએ મચાવી ધમાલ, જાણો વિગત
Post Office ની આ યોજનાએ મચાવી ધમાલ, જાણો વિગત
IPLમાં સૌથી વધુ 250 રન બનાવનાર ટીમો, હૈદરાબાદનો દબદબો
IPLમાં સૌથી વધુ 250 રન બનાવનાર ટીમો, હૈદરાબાદનો દબદબો
દૂધ-જલેબી ખાવાના 5 અદ્ભુત ફાયદા જાણો!
દૂધ-જલેબી ખાવાના 5 અદ્ભુત ફાયદા જાણો!
Heatwave: કોઈ શહેરનું તાપમાન 100°C સુધી પહોંચી જાય તો શું થશે?
Heatwave: કોઈ શહેરનું તાપમાન 100°C સુધી પહોંચી જાય તો શું થશે?
Latest Videos View more
જસદણના ગોખલાણા નજીક કાર-બોલેરો વચ્ચે અકસ્માત, બે યુવકોના મોત
જસદણના ગોખલાણા નજીક કાર-બોલેરો વચ્ચે અકસ્માત, બે યુવકોના મોત
અમરેલીમાં ગમખ્વાર અકસ્માત, બસ-કાર ટક્કરમાં 3 લોકોના મોત
અમરેલીમાં ગમખ્વાર અકસ્માત, બસ-કાર ટક્કરમાં 3 લોકોના મોત
સુરેન્દ્રનગર પોલીસની સરાહનીય કામગીરી, વ્યાજખોરો પાસેથી સોનું પરત કરાયુ
સુરેન્દ્રનગર પોલીસની સરાહનીય કામગીરી, વ્યાજખોરો પાસેથી સોનું પરત કરાયુ
Weather Breaking:ક્યાંક કાળજાળ ગરમી તો ક્યાંક છુટા છવાયા વરસાદની આગાહી
Weather Breaking:ક્યાંક કાળજાળ ગરમી તો ક્યાંક છુટા છવાયા વરસાદની આગાહી
PSIએ સગા માટે કાયદો નેવે મૂક્યો, અમરેલીના વેપારીને ધમકાવ્યો
PSIએ સગા માટે કાયદો નેવે મૂક્યો, અમરેલીના વેપારીને ધમકાવ્યો
સાંતેજની પ્લાસ્ટિક કંપનીમાં ભીષણ આગની ચપેટમાં આવતા એકનું મોત, 3 ઘાયલ
સાંતેજની પ્લાસ્ટિક કંપનીમાં ભીષણ આગની ચપેટમાં આવતા એકનું મોત, 3 ઘાયલ
ખોડલધામના ચેરમેન પદેથી નરેશ પટેલે આપ્યા નિવૃતિના સંકેત, જુઓ-Video
ખોડલધામના ચેરમેન પદેથી નરેશ પટેલે આપ્યા નિવૃતિના સંકેત, જુઓ-Video
મીનાવાડા દશામાતા મંદિરમાં આશરે 12.50 લાખ સોનાના બે હાર ચોરી થતા ખળભળાટ
મીનાવાડા દશામાતા મંદિરમાં આશરે 12.50 લાખ સોનાના બે હાર ચોરી થતા ખળભળાટ
મહીસાગરના 123 કરોડના ‘નલ સે જલ’ કૌભાંડમાં મોટો ખુલાસો, વધુ 2ની ધરપકડ
મહીસાગરના 123 કરોડના ‘નલ સે જલ’ કૌભાંડમાં મોટો ખુલાસો, વધુ 2ની ધરપકડ
માનસિક તણાવ ટાળો, ઘરેલું જીવન શાંતિપૂર્ણ રહેશે
માનસિક તણાવ ટાળો, ઘરેલું જીવન શાંતિપૂર્ણ રહેશે
g clip-path="url(#clip0_868_265)">