हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

યુદ્ધ સાથે દાલ-બાટીનો છે ખાસ સંબંધ ! જાણો રાજસ્થાનની આન બાન અને શાન ગણાતી વાનગીનો આવિષ્કાર કેવી રીતે થયો

દાલ બાટી ચુરમાને રાજસ્થાનની થાળીનું ગૌરવ માનવામાં આવે છે. મારવાડી ભોજન દાલ બાટી ચુરમા વિના અધૂરું છે. ગરમાગરમ લસણના વઘારવાળી દાળ, લાલ ચટણી, ઘી અને ચુરમામાં બોળેલી બાટી ભરેલી થાળી જોતાં જ મોઢામાં પાણી આવી જાય છે. રાજસ્થાનની આ વાનગી દેશ અને દુનિયાભરમાં પસંદ કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ વાનગી બનાવવાનો વિચાર કોને આવ્યો? તેનો ઈતિહાસ જાણશું.

| Updated on: May 10, 2025 | 11:52 PM
Share
રાજસ્થાનની આનબાન શાન ગણાતી દાલ બાટી દુનિયાભરમાં રાજસ્થાની વાનગી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્યારે પરંતુ ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે કે દાલ બાટી શાહી વ્યંજન નથી. તો કેવી રીતે દાલ-બાટીનો આવિષ્કાર થયો તે અંગે જાણીશું.

રાજસ્થાનની આનબાન શાન ગણાતી દાલ બાટી દુનિયાભરમાં રાજસ્થાની વાનગી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્યારે પરંતુ ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે કે દાલ બાટી શાહી વ્યંજન નથી. તો કેવી રીતે દાલ-બાટીનો આવિષ્કાર થયો તે અંગે જાણીશું.

1 / 8
વાસ્તવમાં બાટીનો જન્મ કોઈ શાહી રસોડામાં નહીં પણ યુદ્ધના મેદાનમાં થયો હતો. જોકે,આ વાનગી રાજસ્થાની ભોજનના શાહી રસોઇયાઓની ભેટ છે. આ ઘટના રાજસ્થાનના બહુ-પેઢી સામ્રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયની છે.

વાસ્તવમાં બાટીનો જન્મ કોઈ શાહી રસોડામાં નહીં પણ યુદ્ધના મેદાનમાં થયો હતો. જોકે,આ વાનગી રાજસ્થાની ભોજનના શાહી રસોઇયાઓની ભેટ છે. આ ઘટના રાજસ્થાનના બહુ-પેઢી સામ્રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયની છે.

2 / 8
આ સમય દરમિયાન શાહી રસોડામાં ભવ્ય રીતે જટિલ અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. બધાને દરરોજ મજા આવતી પણ બધાને ચિંતા હતી કે યુદ્ધમાં ગયેલા સૈનિકો માટે ભોજનની વ્યવસ્થા કેવી રીતે કરવી. ખરેખર, યુદ્ધમાં જતા સૈનિકોને એવા ખોરાકની જરૂર હતી જે ઘણા દિવસો સુધી બગડે નહીં.

આ સમય દરમિયાન શાહી રસોડામાં ભવ્ય રીતે જટિલ અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. બધાને દરરોજ મજા આવતી પણ બધાને ચિંતા હતી કે યુદ્ધમાં ગયેલા સૈનિકો માટે ભોજનની વ્યવસ્થા કેવી રીતે કરવી. ખરેખર, યુદ્ધમાં જતા સૈનિકોને એવા ખોરાકની જરૂર હતી જે ઘણા દિવસો સુધી બગડે નહીં.

3 / 8
ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમા બનાવવાનું શરૂ થયું. દાલ-બાટી ચુર્માના ઇતિહાસ સાથે સંબંધિત હકીકતો આરબ પ્રવાસી અને લેખક ઇબ્ન બતુતાના પ્રવાસ સંસ્મરણોમાં જોવા મળે છે. આ મુજબ, મગધ સામ્રાજ્યના શરૂઆતના સમયગાળામાં, ઘઉં, જુવાર, બાજરી વગેરેમાંથી ઘણા પ્રકારના વાનગીઓ બનાવવામાં આવતા હતા. આવા ખોરાકને ફક્ત સૂર્યપ્રકાશમાં રાંધવામાં અને ખાવામાં આવતા હતા.

ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમા બનાવવાનું શરૂ થયું. દાલ-બાટી ચુર્માના ઇતિહાસ સાથે સંબંધિત હકીકતો આરબ પ્રવાસી અને લેખક ઇબ્ન બતુતાના પ્રવાસ સંસ્મરણોમાં જોવા મળે છે. આ મુજબ, મગધ સામ્રાજ્યના શરૂઆતના સમયગાળામાં, ઘઉં, જુવાર, બાજરી વગેરેમાંથી ઘણા પ્રકારના વાનગીઓ બનાવવામાં આવતા હતા. આવા ખોરાકને ફક્ત સૂર્યપ્રકાશમાં રાંધવામાં અને ખાવામાં આવતા હતા.

4 / 8
એવું કહેવાય છે કે ઘઉંના લોટમાંથી બનેલી ગોળ આકારની બાટી સૌપ્રથમ મેવાડ રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયમાં બનાવવામાં આવી હતી. આ સમય દરમિયાન યુદ્ધમાં જતા સૈનિકો આ બાટીઓમાંથી પોતાના ભોજનની વ્યવસ્થા કરતા હતા.

એવું કહેવાય છે કે ઘઉંના લોટમાંથી બનેલી ગોળ આકારની બાટી સૌપ્રથમ મેવાડ રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયમાં બનાવવામાં આવી હતી. આ સમય દરમિયાન યુદ્ધમાં જતા સૈનિકો આ બાટીઓમાંથી પોતાના ભોજનની વ્યવસ્થા કરતા હતા.

5 / 8
એકવાર સૈનિકોએ લોટના ગોળા બનાવીને તડકામાં રાખ્યા. જ્યારે તેઓ પાછા ફર્યા, ત્યારે લોટના ગોળા પહેલેથી જ રાંધાઈ ગયા હતા. ત્યારથી જ તે યુદ્ધ દરમિયાન ખાવા માટેનો ખોરાક બની ગયો. આ પછી, જ્યારે તે શાહી ટેબલ પર આવ્યું, ત્યારે તેની સાથે ઘણા પ્રકારના પ્રયોગો કરવામાં આવ્યા. તેને દાલ, ઘી અને ચટણી સાથે ખાવાનું શરૂ થયું.

એકવાર સૈનિકોએ લોટના ગોળા બનાવીને તડકામાં રાખ્યા. જ્યારે તેઓ પાછા ફર્યા, ત્યારે લોટના ગોળા પહેલેથી જ રાંધાઈ ગયા હતા. ત્યારથી જ તે યુદ્ધ દરમિયાન ખાવા માટેનો ખોરાક બની ગયો. આ પછી, જ્યારે તે શાહી ટેબલ પર આવ્યું, ત્યારે તેની સાથે ઘણા પ્રકારના પ્રયોગો કરવામાં આવ્યા. તેને દાલ, ઘી અને ચટણી સાથે ખાવાનું શરૂ થયું.

6 / 8
દાલ બાટી સાથે થાળીમાં ગળ્યું ચુરમું પણ પીરસવામાં આવે છે. આ વિના દાલ બાટી થાળી અધૂરી છે. તે ઘઉંનો લોટ, ઘી અને વિવિધ પ્રકારના સૂકા ફળો ભેળવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.

દાલ બાટી સાથે થાળીમાં ગળ્યું ચુરમું પણ પીરસવામાં આવે છે. આ વિના દાલ બાટી થાળી અધૂરી છે. તે ઘઉંનો લોટ, ઘી અને વિવિધ પ્રકારના સૂકા ફળો ભેળવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.

7 / 8
મેવાડ આવેલા કેટલાક વેપારીઓએ બાટી સાથે દાલ બનાવી હતી. જ્યારે, ચુર્મુ ભૂલથી બની ગયો હતો. એક દિવસ રસોઈયાના હાથમાંથી બાટી શેરડીના રસમાં પડી ગઈ. તેનો સ્વાદ સારો હતો તેથી તેને પીસીને ચુરમા બનાવવામાં આવ્યો. ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમાનું મિશ્રણ ચાલી રહ્યું છે. જે વર્તમાન સમયમાં રાજસ્થાની ઓળખ બની છે.

મેવાડ આવેલા કેટલાક વેપારીઓએ બાટી સાથે દાલ બનાવી હતી. જ્યારે, ચુર્મુ ભૂલથી બની ગયો હતો. એક દિવસ રસોઈયાના હાથમાંથી બાટી શેરડીના રસમાં પડી ગઈ. તેનો સ્વાદ સારો હતો તેથી તેને પીસીને ચુરમા બનાવવામાં આવ્યો. ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમાનું મિશ્રણ ચાલી રહ્યું છે. જે વર્તમાન સમયમાં રાજસ્થાની ઓળખ બની છે.

8 / 8

Tv9 ગુજરાતી પર હેલ્ધી, ટેસ્ટી અને યુનિક વાનગીઓ બનાવવાની સરળ ટીપ્સ નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો વધુ રેસિપિની સ્ટોરી વાંચી તમે ઘરે જ વાનગીઓ બનાવી શકો છો.

રાજસ્થાનરેસિપીલાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલી
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
એશિયન ગેમ્સમાં આ 4 ખેલાડીઓ પર રહેશે ખાસ નજર
એશિયન ગેમ્સમાં આ 4 ખેલાડીઓ પર રહેશે ખાસ નજર
શું ટામેટાના બીજથી થાય છે કિડની સ્ટોન?
શું ટામેટાના બીજથી થાય છે કિડની સ્ટોન?
સૂરજ પંચોલીનો પરિવાર જુઓ
સૂરજ પંચોલીનો પરિવાર જુઓ
હરમનપ્રીત કૌરે કેપ્ટન તરીકે કેટલી ટ્રોફી જીતી?
હરમનપ્રીત કૌરે કેપ્ટન તરીકે કેટલી ટ્રોફી જીતી?
ભારતીય મહિલા ટીમે 8મી વખત એશિયા કપ જીત્યો, જુઓ ફોટો
ભારતીય મહિલા ટીમે 8મી વખત એશિયા કપ જીત્યો, જુઓ ફોટો
સવારના નાસ્તામાં સામેલ કરો આ 6 પૌષ્ટિક વાનગીઓ
સવારના નાસ્તામાં સામેલ કરો આ 6 પૌષ્ટિક વાનગીઓ
Latest Videos View more
સુરતમાં માછીમાર સમાજે તાપી નદીની વચ્ચોવચ્ચ વિઘ્નહર્તાનું કર્યુ સ્થાપન
સુરતમાં માછીમાર સમાજે તાપી નદીની વચ્ચોવચ્ચ વિઘ્નહર્તાનું કર્યુ સ્થાપન
ગાંધીનગર IIIT કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીઓનો સુરક્ષા મુદ્દે વિરોધ
ગાંધીનગર IIIT કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીઓનો સુરક્ષા મુદ્દે વિરોધ
વડોદરામાં અઢી ઈંચ વરસાદમાં ₹4 કરોડના ખર્ચે રિપેર કરેલો રોડ ધોવાયો
વડોદરામાં અઢી ઈંચ વરસાદમાં ₹4 કરોડના ખર્ચે રિપેર કરેલો રોડ ધોવાયો
રાજકોટમાં છ દિવસનો પાણીકાપ, નર્મદા પાઇપલાઇન મેન્ટેનન્સને કારણે અસર
રાજકોટમાં છ દિવસનો પાણીકાપ, નર્મદા પાઇપલાઇન મેન્ટેનન્સને કારણે અસર
વડનગરથી વારાણસી બાઇક યાત્રા: અમિત શાહ કરાવશે પ્રસ્થાન
વડનગરથી વારાણસી બાઇક યાત્રા: અમિત શાહ કરાવશે પ્રસ્થાન
બનાસકાંઠામાં વાહનચાલકોની મુશ્કેલી વધી, IRM ના 65 CNG પંપ બંધ
બનાસકાંઠામાં વાહનચાલકોની મુશ્કેલી વધી, IRM ના 65 CNG પંપ બંધ
ભુજમાં ચાલુ વરસાદ વચ્ચે ટ્રાન્સફોર્મરમાં ધડાકા સાથે ભભૂકી આગ-VIDEO
ભુજમાં ચાલુ વરસાદ વચ્ચે ટ્રાન્સફોર્મરમાં ધડાકા સાથે ભભૂકી આગ-VIDEO
ગીર સોમનાથના ઉનામાં ધોધમાર વરસાદથી જળબંબાકાર, ઘરોમાં ઘૂસ્યા પાણી
ગીર સોમનાથના ઉનામાં ધોધમાર વરસાદથી જળબંબાકાર, ઘરોમાં ઘૂસ્યા પાણી
Breaking News : 19 સપ્ટેમ્બરથી ચોમાસું વિદાય લે તેવી શક્યતા
Breaking News : 19 સપ્ટેમ્બરથી ચોમાસું વિદાય લે તેવી શક્યતા
ઈસ્કોન બ્રિજ પર એવો અકસ્માત સર્જાયો કે કારની એરબેગ ખુલી ગઇ, જુઓ Video
ઈસ્કોન બ્રિજ પર એવો અકસ્માત સર્જાયો કે કારની એરબેગ ખુલી ગઇ, જુઓ Video
g clip-path="url(#clip0_868_265)">