हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

યુદ્ધ સાથે દાલ-બાટીનો છે ખાસ સંબંધ ! જાણો રાજસ્થાનની આન બાન અને શાન ગણાતી વાનગીનો આવિષ્કાર કેવી રીતે થયો

દાલ બાટી ચુરમાને રાજસ્થાનની થાળીનું ગૌરવ માનવામાં આવે છે. મારવાડી ભોજન દાલ બાટી ચુરમા વિના અધૂરું છે. ગરમાગરમ લસણના વઘારવાળી દાળ, લાલ ચટણી, ઘી અને ચુરમામાં બોળેલી બાટી ભરેલી થાળી જોતાં જ મોઢામાં પાણી આવી જાય છે. રાજસ્થાનની આ વાનગી દેશ અને દુનિયાભરમાં પસંદ કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ વાનગી બનાવવાનો વિચાર કોને આવ્યો? તેનો ઈતિહાસ જાણશું.

| Updated on: May 10, 2025 | 11:52 PM
Share
રાજસ્થાનની આનબાન શાન ગણાતી દાલ બાટી દુનિયાભરમાં રાજસ્થાની વાનગી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્યારે પરંતુ ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે કે દાલ બાટી શાહી વ્યંજન નથી. તો કેવી રીતે દાલ-બાટીનો આવિષ્કાર થયો તે અંગે જાણીશું.

રાજસ્થાનની આનબાન શાન ગણાતી દાલ બાટી દુનિયાભરમાં રાજસ્થાની વાનગી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ત્યારે પરંતુ ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે કે દાલ બાટી શાહી વ્યંજન નથી. તો કેવી રીતે દાલ-બાટીનો આવિષ્કાર થયો તે અંગે જાણીશું.

1 / 8
વાસ્તવમાં બાટીનો જન્મ કોઈ શાહી રસોડામાં નહીં પણ યુદ્ધના મેદાનમાં થયો હતો. જોકે,આ વાનગી રાજસ્થાની ભોજનના શાહી રસોઇયાઓની ભેટ છે. આ ઘટના રાજસ્થાનના બહુ-પેઢી સામ્રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયની છે.

વાસ્તવમાં બાટીનો જન્મ કોઈ શાહી રસોડામાં નહીં પણ યુદ્ધના મેદાનમાં થયો હતો. જોકે,આ વાનગી રાજસ્થાની ભોજનના શાહી રસોઇયાઓની ભેટ છે. આ ઘટના રાજસ્થાનના બહુ-પેઢી સામ્રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયની છે.

2 / 8
આ સમય દરમિયાન શાહી રસોડામાં ભવ્ય રીતે જટિલ અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. બધાને દરરોજ મજા આવતી પણ બધાને ચિંતા હતી કે યુદ્ધમાં ગયેલા સૈનિકો માટે ભોજનની વ્યવસ્થા કેવી રીતે કરવી. ખરેખર, યુદ્ધમાં જતા સૈનિકોને એવા ખોરાકની જરૂર હતી જે ઘણા દિવસો સુધી બગડે નહીં.

આ સમય દરમિયાન શાહી રસોડામાં ભવ્ય રીતે જટિલ અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. બધાને દરરોજ મજા આવતી પણ બધાને ચિંતા હતી કે યુદ્ધમાં ગયેલા સૈનિકો માટે ભોજનની વ્યવસ્થા કેવી રીતે કરવી. ખરેખર, યુદ્ધમાં જતા સૈનિકોને એવા ખોરાકની જરૂર હતી જે ઘણા દિવસો સુધી બગડે નહીં.

3 / 8
ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમા બનાવવાનું શરૂ થયું. દાલ-બાટી ચુર્માના ઇતિહાસ સાથે સંબંધિત હકીકતો આરબ પ્રવાસી અને લેખક ઇબ્ન બતુતાના પ્રવાસ સંસ્મરણોમાં જોવા મળે છે. આ મુજબ, મગધ સામ્રાજ્યના શરૂઆતના સમયગાળામાં, ઘઉં, જુવાર, બાજરી વગેરેમાંથી ઘણા પ્રકારના વાનગીઓ બનાવવામાં આવતા હતા. આવા ખોરાકને ફક્ત સૂર્યપ્રકાશમાં રાંધવામાં અને ખાવામાં આવતા હતા.

ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમા બનાવવાનું શરૂ થયું. દાલ-બાટી ચુર્માના ઇતિહાસ સાથે સંબંધિત હકીકતો આરબ પ્રવાસી અને લેખક ઇબ્ન બતુતાના પ્રવાસ સંસ્મરણોમાં જોવા મળે છે. આ મુજબ, મગધ સામ્રાજ્યના શરૂઆતના સમયગાળામાં, ઘઉં, જુવાર, બાજરી વગેરેમાંથી ઘણા પ્રકારના વાનગીઓ બનાવવામાં આવતા હતા. આવા ખોરાકને ફક્ત સૂર્યપ્રકાશમાં રાંધવામાં અને ખાવામાં આવતા હતા.

4 / 8
એવું કહેવાય છે કે ઘઉંના લોટમાંથી બનેલી ગોળ આકારની બાટી સૌપ્રથમ મેવાડ રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયમાં બનાવવામાં આવી હતી. આ સમય દરમિયાન યુદ્ધમાં જતા સૈનિકો આ બાટીઓમાંથી પોતાના ભોજનની વ્યવસ્થા કરતા હતા.

એવું કહેવાય છે કે ઘઉંના લોટમાંથી બનેલી ગોળ આકારની બાટી સૌપ્રથમ મેવાડ રાજ્યના સ્થાપક બાપ્પા રાવલના સમયમાં બનાવવામાં આવી હતી. આ સમય દરમિયાન યુદ્ધમાં જતા સૈનિકો આ બાટીઓમાંથી પોતાના ભોજનની વ્યવસ્થા કરતા હતા.

5 / 8
એકવાર સૈનિકોએ લોટના ગોળા બનાવીને તડકામાં રાખ્યા. જ્યારે તેઓ પાછા ફર્યા, ત્યારે લોટના ગોળા પહેલેથી જ રાંધાઈ ગયા હતા. ત્યારથી જ તે યુદ્ધ દરમિયાન ખાવા માટેનો ખોરાક બની ગયો. આ પછી, જ્યારે તે શાહી ટેબલ પર આવ્યું, ત્યારે તેની સાથે ઘણા પ્રકારના પ્રયોગો કરવામાં આવ્યા. તેને દાલ, ઘી અને ચટણી સાથે ખાવાનું શરૂ થયું.

એકવાર સૈનિકોએ લોટના ગોળા બનાવીને તડકામાં રાખ્યા. જ્યારે તેઓ પાછા ફર્યા, ત્યારે લોટના ગોળા પહેલેથી જ રાંધાઈ ગયા હતા. ત્યારથી જ તે યુદ્ધ દરમિયાન ખાવા માટેનો ખોરાક બની ગયો. આ પછી, જ્યારે તે શાહી ટેબલ પર આવ્યું, ત્યારે તેની સાથે ઘણા પ્રકારના પ્રયોગો કરવામાં આવ્યા. તેને દાલ, ઘી અને ચટણી સાથે ખાવાનું શરૂ થયું.

6 / 8
દાલ બાટી સાથે થાળીમાં ગળ્યું ચુરમું પણ પીરસવામાં આવે છે. આ વિના દાલ બાટી થાળી અધૂરી છે. તે ઘઉંનો લોટ, ઘી અને વિવિધ પ્રકારના સૂકા ફળો ભેળવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.

દાલ બાટી સાથે થાળીમાં ગળ્યું ચુરમું પણ પીરસવામાં આવે છે. આ વિના દાલ બાટી થાળી અધૂરી છે. તે ઘઉંનો લોટ, ઘી અને વિવિધ પ્રકારના સૂકા ફળો ભેળવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.

7 / 8
મેવાડ આવેલા કેટલાક વેપારીઓએ બાટી સાથે દાલ બનાવી હતી. જ્યારે, ચુર્મુ ભૂલથી બની ગયો હતો. એક દિવસ રસોઈયાના હાથમાંથી બાટી શેરડીના રસમાં પડી ગઈ. તેનો સ્વાદ સારો હતો તેથી તેને પીસીને ચુરમા બનાવવામાં આવ્યો. ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમાનું મિશ્રણ ચાલી રહ્યું છે. જે વર્તમાન સમયમાં રાજસ્થાની ઓળખ બની છે.

મેવાડ આવેલા કેટલાક વેપારીઓએ બાટી સાથે દાલ બનાવી હતી. જ્યારે, ચુર્મુ ભૂલથી બની ગયો હતો. એક દિવસ રસોઈયાના હાથમાંથી બાટી શેરડીના રસમાં પડી ગઈ. તેનો સ્વાદ સારો હતો તેથી તેને પીસીને ચુરમા બનાવવામાં આવ્યો. ત્યારથી દાલ બાટી ચુરમાનું મિશ્રણ ચાલી રહ્યું છે. જે વર્તમાન સમયમાં રાજસ્થાની ઓળખ બની છે.

8 / 8

Tv9 ગુજરાતી પર હેલ્ધી, ટેસ્ટી અને યુનિક વાનગીઓ બનાવવાની સરળ ટીપ્સ નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો વધુ રેસિપિની સ્ટોરી વાંચી તમે ઘરે જ વાનગીઓ બનાવી શકો છો.

રાજસ્થાનરેસિપીલાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલી
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
ચોમાસામાં મીઠું સૂકું રાખવા માટે અજમાવો આ 5 દેશી ઉપાય !
ચોમાસામાં મીઠું સૂકું રાખવા માટે અજમાવો આ 5 દેશી ઉપાય !
મીટર પાસે ચુંબક મુકવાથી વીજળીનું બિલ ઓછું આવે છે? જાણો સત્ય
મીટર પાસે ચુંબક મુકવાથી વીજળીનું બિલ ઓછું આવે છે? જાણો સત્ય
અજિંક્ય રહાણે પછી આ ભારતીય ક્રિકેટરો પણ ટૂંક સમયમાં નિવૃત્તિ લઈ શકે છે
અજિંક્ય રહાણે પછી આ ભારતીય ક્રિકેટરો પણ ટૂંક સમયમાં નિવૃત્તિ લઈ શકે છે
દેશના સૌથી ધનિક મુખ્યમંત્રી કોણ?
દેશના સૌથી ધનિક મુખ્યમંત્રી કોણ?
શહનીલ ગિલના પરિવાર વિશે જાણો
શહનીલ ગિલના પરિવાર વિશે જાણો
ટીમ ઈન્ડિયાના ત્રણેય ફોર્મેટના સૌથી યુવા કેપ્ટન કોણ?
ટીમ ઈન્ડિયાના ત્રણેય ફોર્મેટના સૌથી યુવા કેપ્ટન કોણ?
Latest Videos View more
દ્વારકામાં દરિયામાં પ્રચંડ કરંટ અને ઊંચા મોજા, ગોમતી ઘાટ પર પ્રવેશબંધી
દ્વારકામાં દરિયામાં પ્રચંડ કરંટ અને ઊંચા મોજા, ગોમતી ઘાટ પર પ્રવેશબંધી
વડોદરામાં ભયાવહ ભૂવો, માળખાકીય સુવિધાઓ અને ડ્રેનેજ સિસ્ટમ પર સવાલ, જુઓ
વડોદરામાં ભયાવહ ભૂવો, માળખાકીય સુવિધાઓ અને ડ્રેનેજ સિસ્ટમ પર સવાલ, જુઓ
ઉપરવાસમાં ભારે વરસાદથી ઉકાઈ ડેમ છલકાયો, પ્રશાસન હાઈ-એલર્ટ પર
ઉપરવાસમાં ભારે વરસાદથી ઉકાઈ ડેમ છલકાયો, પ્રશાસન હાઈ-એલર્ટ પર
અરે બાપ રે! હવે ખુલ્યું 'Cockroach Cafe', જુઓ Viral Video
અરે બાપ રે! હવે ખુલ્યું 'Cockroach Cafe', જુઓ Viral Video
અડધા ઇંચ વરસાદમાં ભુજ બેટમાં ફેરવાયું ! Video
અડધા ઇંચ વરસાદમાં ભુજ બેટમાં ફેરવાયું ! Video
વડોદરા-વાઘોડિયા વચ્ચેનો વાહન વ્યવહાર સંપૂર્ણપણે ઠપ, મુખ્ય માર્ગ બંધ
વડોદરા-વાઘોડિયા વચ્ચેનો વાહન વ્યવહાર સંપૂર્ણપણે ઠપ, મુખ્ય માર્ગ બંધ
ધનતેજમાં વરસાદી આફતનો કહેર! રસ્તાઓ બન્યા નદી, ગામ જળબંબાકાર
ધનતેજમાં વરસાદી આફતનો કહેર! રસ્તાઓ બન્યા નદી, ગામ જળબંબાકાર
સુરતમાં મેઘ તાંડવ! છેલ્લા 24 કલાકમાં સમગ્ર જિલ્લામાં 100 ઈંચ વરસાદ
સુરતમાં મેઘ તાંડવ! છેલ્લા 24 કલાકમાં સમગ્ર જિલ્લામાં 100 ઈંચ વરસાદ
ગુજરાતમાં આજે પણ મેઘતાંડવની આગાહી, અનેક જિલ્લાઓમાં રેડ એલર્ટ
ગુજરાતમાં આજે પણ મેઘતાંડવની આગાહી, અનેક જિલ્લાઓમાં રેડ એલર્ટ
વડોદરામાં હોસ્ટેલમાં ભરાયા પાણી, રાતે 3 વાગે કરાયુ સ્થળાંતર
વડોદરામાં હોસ્ટેલમાં ભરાયા પાણી, રાતે 3 વાગે કરાયુ સ્થળાંતર
g clip-path="url(#clip0_868_265)">