हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ : જો કોઈ ગુનામાં પુરાવાનો નાશ કરે તો કઈ કલમ લાગુ પડે છે? જાણો કાનુન

ગુનાના પુરાવાનો નાશ કરવાનો, તથ્યો છુપાવવાનો અથવા તપાસને ગેરમાર્ગે દોરતી ખોટી માહિતી પૂરી પાડવાનો ગુનેગારનો પ્રયાસ પણ ફોજદારી ગુનો બની શકે છે. BNS 2023માં પુરાવાનો નાશ કરવા અથવા ખોટી માહિતી આપવા બદલ કઈ સજા આપવામાં આવે છે? તેના વિશે વિસ્તારથી કાનુની સવાલમાં જાણીએ.

| Updated on: Sep 14, 2026 | 1:39 PM
Share
જો કોઈ ગુનો થયો હોય અને ગુનેગાર અથવા અન્ય કોઈએ પુરાવાનો નાશ કર્યો હોય અથવા તેમ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય, તો ગુનાનું રહસ્ય જટિલ બની જાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, કાયદો તેને ગુનો માને છે. ભારતમાં, આવા ગુનાઓ અને તેમની સજાની જોગવાઈઓ હવે ભારતીય દંડ સંહિતા, બીએનએસ 2023 દ્વારા સંચાલિત થાય છે.

જો કોઈ ગુનો થયો હોય અને ગુનેગાર અથવા અન્ય કોઈએ પુરાવાનો નાશ કર્યો હોય અથવા તેમ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય, તો ગુનાનું રહસ્ય જટિલ બની જાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, કાયદો તેને ગુનો માને છે. ભારતમાં, આવા ગુનાઓ અને તેમની સજાની જોગવાઈઓ હવે ભારતીય દંડ સંહિતા, બીએનએસ 2023 દ્વારા સંચાલિત થાય છે.

1 / 9
ગુનો થયા પછી પુરાવાનો નાશ કરવો, આરોપીને બચાવવા માટે હકીકતો છુપાવવી, અથવા તપાસને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે ખોટી માહિતી પૂરી પાડવી એ પણ કાયદા હેઠળ અલગ ગુના છે. જો કે, કઈ કલમ હેઠળ કેસ દાખલ કરવામાં આવશે તે ઘટનાની હકીકતો, આરોપીના ઇરાદા અને મૂળ ગુનાની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે.

ગુનો થયા પછી પુરાવાનો નાશ કરવો, આરોપીને બચાવવા માટે હકીકતો છુપાવવી, અથવા તપાસને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે ખોટી માહિતી પૂરી પાડવી એ પણ કાયદા હેઠળ અલગ ગુના છે. જો કે, કઈ કલમ હેઠળ કેસ દાખલ કરવામાં આવશે તે ઘટનાની હકીકતો, આરોપીના ઇરાદા અને મૂળ ગુનાની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે.

2 / 9
ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC)માં, પુરાવા ગાયબ કરવાનો અર્થ ગુનાના પુરાવા ગાયબ કરવા અથવા ગુનેગારને બચાવવા માટે ખોટી માહિતી આપવી છે. IPCની કલમ 238 આને લાગુ પડે છે. આ કલમ ત્યારે લાગુ પડે છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જાણે છે અથવા માને છે કે ગુનો થયો છે અને આરોપીને કાનૂની સજાથી બચાવવાના હેતુથી પુરાવા ગાયબ કરવાનું કારણ બને છે. આ જોગવાઈ જૂની IPC ની કલમ 201 જેવી જ બાબતોને આવરી લે છે.

ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC)માં, પુરાવા ગાયબ કરવાનો અર્થ ગુનાના પુરાવા ગાયબ કરવા અથવા ગુનેગારને બચાવવા માટે ખોટી માહિતી આપવી છે. IPCની કલમ 238 આને લાગુ પડે છે. આ કલમ ત્યારે લાગુ પડે છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જાણે છે અથવા માને છે કે ગુનો થયો છે અને આરોપીને કાનૂની સજાથી બચાવવાના હેતુથી પુરાવા ગાયબ કરવાનું કારણ બને છે. આ જોગવાઈ જૂની IPC ની કલમ 201 જેવી જ બાબતોને આવરી લે છે.

3 / 9
મહત્વની વાત એ છે કે જો ગુનો ગંભીર હોય, તો સજા પણ ગંભીર હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે આ કલમ હેઠળની સજા મુખ્ય (મૂળ) ગુનાની ગંભીરતા પર આધાર રાખે છે. જો કોઈ વ્યક્તિએ મૃત્યુદંડની સજાપાત્ર ગુનાના પુરાવાનો નાશ કર્યો હોય, તો આવા કિસ્સાઓમાં, મહત્તમ સજા 7 વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ, અથવા બંને છે.

મહત્વની વાત એ છે કે જો ગુનો ગંભીર હોય, તો સજા પણ ગંભીર હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે આ કલમ હેઠળની સજા મુખ્ય (મૂળ) ગુનાની ગંભીરતા પર આધાર રાખે છે. જો કોઈ વ્યક્તિએ મૃત્યુદંડની સજાપાત્ર ગુનાના પુરાવાનો નાશ કર્યો હોય, તો આવા કિસ્સાઓમાં, મહત્તમ સજા 7 વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ, અથવા બંને છે.

4 / 9
વધુમાં, જો કોઈ વ્યક્તિએ આજીવન કેદ અથવા 10 વર્ષ સુધીની સજાપાત્ર ગુનાના પુરાવાનો નાશ કર્યો હોય, તો આવા કિસ્સાઓમાં, મહત્તમ સજા 3 વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ છે. BNS કલમો હેઠળ, 10 વર્ષથી ઓછી સજાપાત્ર ગુનાના પુરાવાનો નાશ કરવાની સજા મૂળ ગુના માટે મહત્તમ સજાના અથવા દંડ, અથવા થાય છે.

વધુમાં, જો કોઈ વ્યક્તિએ આજીવન કેદ અથવા 10 વર્ષ સુધીની સજાપાત્ર ગુનાના પુરાવાનો નાશ કર્યો હોય, તો આવા કિસ્સાઓમાં, મહત્તમ સજા 3 વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ છે. BNS કલમો હેઠળ, 10 વર્ષથી ઓછી સજાપાત્ર ગુનાના પુરાવાનો નાશ કરવાની સજા મૂળ ગુના માટે મહત્તમ સજાના અથવા દંડ, અથવા થાય છે.

5 / 9
ફોજદારી કેસોમાં, ગુનેગારને બચાવવા માટે ખોટી માહિતી આપવી એ પણ ગુનો છે. ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) ની કલમ 240 એવા ગુના વિશે માહિતી પૂરી પાડવા સાથે સંબંધિત છે જે વ્યક્તિ જાણે છે અથવા ખોટો માને છે. આ માટે સજા મહત્તમ બે વર્ષની જેલ, દંડ અથવા બંને છે. આ કલમ ખાસ કરીને ત્યારે સંબંધિત છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને ગુના વિશે જાણકારી હોય પરંતુ જાણી જોઈને ખોટી માહિતી પૂરી પાડે છે.

ફોજદારી કેસોમાં, ગુનેગારને બચાવવા માટે ખોટી માહિતી આપવી એ પણ ગુનો છે. ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) ની કલમ 240 એવા ગુના વિશે માહિતી પૂરી પાડવા સાથે સંબંધિત છે જે વ્યક્તિ જાણે છે અથવા ખોટો માને છે. આ માટે સજા મહત્તમ બે વર્ષની જેલ, દંડ અથવા બંને છે. આ કલમ ખાસ કરીને ત્યારે સંબંધિત છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને ગુના વિશે જાણકારી હોય પરંતુ જાણી જોઈને ખોટી માહિતી પૂરી પાડે છે.

6 / 9
આ ડિજિટલ યુગમાં, કાયદાએ આવી બાબતોને ધ્યાનમાં લીધી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ કોઈ ડોક્યુમેન્ટ અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ છુપાવે છે અથવા તેનો નાશ કરે છે જેને કોર્ટમાં અથવા કાનૂની કાર્યવાહીમાં પુરાવા તરીકે રજૂ કરવા માટે કાયદેસર રીતે જરૂરી છે, તો CrPC ની કલમ 241 લાગુ થઈ શકે છે.

આ ડિજિટલ યુગમાં, કાયદાએ આવી બાબતોને ધ્યાનમાં લીધી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ કોઈ ડોક્યુમેન્ટ અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ છુપાવે છે અથવા તેનો નાશ કરે છે જેને કોર્ટમાં અથવા કાનૂની કાર્યવાહીમાં પુરાવા તરીકે રજૂ કરવા માટે કાયદેસર રીતે જરૂરી છે, તો CrPC ની કલમ 241 લાગુ થઈ શકે છે.

7 / 9
BNS 2023 હેઠળ, કાયદો ગુનાના પુરાવાનો નાશ કરીને આરોપીને બચાવવાના પ્રયાસોને ગંભીરતાથી લે છે. સામાન્ય રીતે, આવા કિસ્સાઓમાં કલમ 238 સૌથી સુસંગત જોગવાઈ છે, જોકે કલમ 240 અથવા 241 પણ સંજોગોના આધારે લાગુ થઈ શકે છે.

BNS 2023 હેઠળ, કાયદો ગુનાના પુરાવાનો નાશ કરીને આરોપીને બચાવવાના પ્રયાસોને ગંભીરતાથી લે છે. સામાન્ય રીતે, આવા કિસ્સાઓમાં કલમ 238 સૌથી સુસંગત જોગવાઈ છે, જોકે કલમ 240 અથવા 241 પણ સંજોગોના આધારે લાગુ થઈ શકે છે.

8 / 9
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

9 / 9

કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો

કામની વાતલીગલ એડવાઈઝ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
સવારના નાસ્તામાં સામેલ કરો આ 6 પૌષ્ટિક વાનગીઓ
સવારના નાસ્તામાં સામેલ કરો આ 6 પૌષ્ટિક વાનગીઓ
એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતની સૌથી મોટી ઉંમરની ખેલાડી કોણ?
એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતની સૌથી મોટી ઉંમરની ખેલાડી કોણ?
હાઈ યુરિક એસિડમાં આ ડ્રિંક છે મદદરૂપ !
હાઈ યુરિક એસિડમાં આ ડ્રિંક છે મદદરૂપ !
એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતનો સૌથી યુવા ખેલાડી કોણ?
એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતનો સૌથી યુવા ખેલાડી કોણ?
કોણ છે રિતિ તિવારી, જુઓ ફોટો
કોણ છે રિતિ તિવારી, જુઓ ફોટો
ચોમાસામાં કપડાં ફ્રેશ રાખવાની 10 ટિપ્સ !
ચોમાસામાં કપડાં ફ્રેશ રાખવાની 10 ટિપ્સ !
Latest Videos View more
અમદાવાદની શાળાઓમાં ભરાયા વરસાદી પાણી! ખોખરા, હાટકેશ્વર,કાંકરિયા જળમગ્ન
અમદાવાદની શાળાઓમાં ભરાયા વરસાદી પાણી! ખોખરા, હાટકેશ્વર,કાંકરિયા જળમગ્ન
સુરતમાં વિયરકમ કોઝ-વે ઓવરફ્લો થતાં વાહનવ્યવહાર બંધ કરાયો, જુઓ Video
સુરતમાં વિયરકમ કોઝ-વે ઓવરફ્લો થતાં વાહનવ્યવહાર બંધ કરાયો, જુઓ Video
જૂનાગઢના માંગરોળ બંદરે 3 નંબરનું સિગ્નલ, દરિયો ગાંડોતૂર
જૂનાગઢના માંગરોળ બંદરે 3 નંબરનું સિગ્નલ, દરિયો ગાંડોતૂર
અમદાવાદ ભારે વરસાદના કારણે અનેક વિસ્તારમાં પાણી ભરાયા,જુઓ Video
અમદાવાદ ભારે વરસાદના કારણે અનેક વિસ્તારમાં પાણી ભરાયા,જુઓ Video
આજનું રાશિફળ : નોકરી, ધંધો, પૈસા અને પરિવાર માટે આજનો દિવસ કેવો?
આજનું રાશિફળ : નોકરી, ધંધો, પૈસા અને પરિવાર માટે આજનો દિવસ કેવો?
Breaking News: ભાવનગરમાં વધુ એક નક્લી વિદેશી દારૂની ફેક્ટરી ઝડપાઈ
Breaking News: ભાવનગરમાં વધુ એક નક્લી વિદેશી દારૂની ફેક્ટરી ઝડપાઈ
અમદાવાદમાં ગણેશ પંડાલ લગાવવા માટેના જાણી લો નવા નિયમો
અમદાવાદમાં ગણેશ પંડાલ લગાવવા માટેના જાણી લો નવા નિયમો
થોડા વરસાદમાં જ અમદાવાદના માર્ગો થયા જળબંબાકાર, નફ્ફટ તંત્રની ખુલી પોલ
થોડા વરસાદમાં જ અમદાવાદના માર્ગો થયા જળબંબાકાર, નફ્ફટ તંત્રની ખુલી પોલ
અમેરિકામાં ભારતીય મહિલાના ભાઈની કારના ચારેય પૈડાં ચોરાયા - જુઓ Video
અમેરિકામાં ભારતીય મહિલાના ભાઈની કારના ચારેય પૈડાં ચોરાયા - જુઓ Video
TV9ના અહેવાલની અસર, દેવભૂમિ દ્વારકામાં પાણીની સમસ્યાનો અંત
TV9ના અહેવાલની અસર, દેવભૂમિ દ્વારકામાં પાણીની સમસ્યાનો અંત
g clip-path="url(#clip0_868_265)">