AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Knowledge Story: પ્લેનનો રંગ સફેદ જ કેમ હોય છે? આના પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ જાણો

દુનિયાભરના મોટા ભાગના પેસેન્જર વિમાનો સફેદ રંગમાં કેમ જોવા મળે છે, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે? હકીકતમાં વૈજ્ઞાનિક કારણો અને ખર્ચની દૃષ્ટિએ સફેદ રંગ વધુ ફાયદાકારક ગણાય છે. ચાલો સમજીએ કે વિમાનને સામાન્ય રીતે સફેદ જ કેમ રંગવામાં આવે છે.

| Updated on: Feb 19, 2026 | 8:39 AM
Share
મોટાભાગના પેસેન્જર વિમાનો સફેદ રંગના રાખવામાં આવે છે કારણ કે સફેદ રંગ સૂર્યપ્રકાશને પરાવર્તિત કરે છે, જેથી વિમાન ઓછું ગરમ થાય છે અને અંદરની સિસ્ટમ્સ સુરક્ષિત રહે છે. સફેદ સપાટી પર તિરાડ, તેલના ડાઘ કે અન્ય ખામીઓ ઝડપથી દેખાઈ જાય છે, એટલે મેન્ટેનન્સ સરળ બને છે. આ ઉપરાંત સફેદ રંગ કરવો સસ્તો પડે છે અને એરલાઇન બદલાય ત્યારે નવી ડિઝાઇન કરવી પણ સહેલી રહે છે. તેથી વૈજ્ઞાનિક અને આર્થિક રીતે સફેદ રંગ સૌથી ઉપયોગી માનવામાં આવે છે. ( Credits: AI Generated )

મોટાભાગના પેસેન્જર વિમાનો સફેદ રંગના રાખવામાં આવે છે કારણ કે સફેદ રંગ સૂર્યપ્રકાશને પરાવર્તિત કરે છે, જેથી વિમાન ઓછું ગરમ થાય છે અને અંદરની સિસ્ટમ્સ સુરક્ષિત રહે છે. સફેદ સપાટી પર તિરાડ, તેલના ડાઘ કે અન્ય ખામીઓ ઝડપથી દેખાઈ જાય છે, એટલે મેન્ટેનન્સ સરળ બને છે. આ ઉપરાંત સફેદ રંગ કરવો સસ્તો પડે છે અને એરલાઇન બદલાય ત્યારે નવી ડિઝાઇન કરવી પણ સહેલી રહે છે. તેથી વૈજ્ઞાનિક અને આર્થિક રીતે સફેદ રંગ સૌથી ઉપયોગી માનવામાં આવે છે. ( Credits: AI Generated )

1 / 6
જો તમે વિમાનને ધ્યાનથી નિહાળો તો ખબર પડશે કે મોટાભાગના પેસેન્જર પ્લેન સફેદ રંગમાં રંગાયેલા હોય છે, ખાસ કરીને નીચેનો ભાગ. શું ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આવું કેમ કરવામાં આવે છે? તેના પાછળ એક ખાસ અને ઉપયોગી કારણ છુપાયેલું છે, જે વિમાનની કામગીરી અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલું છે. ચાલો સરળ રીતે સમજીએ કે સફેદ રંગ વિમાન માટે કેમ લાભદાયક સાબિત થાય છે. ( Credits: AI Generated )

જો તમે વિમાનને ધ્યાનથી નિહાળો તો ખબર પડશે કે મોટાભાગના પેસેન્જર પ્લેન સફેદ રંગમાં રંગાયેલા હોય છે, ખાસ કરીને નીચેનો ભાગ. શું ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આવું કેમ કરવામાં આવે છે? તેના પાછળ એક ખાસ અને ઉપયોગી કારણ છુપાયેલું છે, જે વિમાનની કામગીરી અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલું છે. ચાલો સરળ રીતે સમજીએ કે સફેદ રંગ વિમાન માટે કેમ લાભદાયક સાબિત થાય છે. ( Credits: AI Generated )

2 / 6
અમે સૌએ વિમાનોને ક્યાંક ને ક્યાંક જોયા છે,  ક્યારેક આકાશમાં ઉડતા, ક્યારેક એરપોર્ટ પર ઉભેલા, અને ઘણા લોકો તો તેમાં મુસાફરી પણ કરી ચૂક્યા છે. જો તમે ધ્યાન આપ્યું હોય તો એક રસપ્રદ વાત નજરે પડે છે કે મોટાભાગના મુસાફરી વિમાનો સફેદ રંગમાં હોય છે, ખાસ કરીને તેમનો નીચેનો ભાગ. શું તમે વિચાર્યું છે કે આવું કેમ રાખવામાં આવે છે? ટ્રેન કે બસની જેમ વિમાનોને રંગબેરંગી કેમ નથી બનાવાતા? આ પાછળ ખાસ તકનિકી અને વ્યવહારિક કારણો છે, જેને સમજવું રસપ્રદ છે. ( Credits: AI Generated )

અમે સૌએ વિમાનોને ક્યાંક ને ક્યાંક જોયા છે, ક્યારેક આકાશમાં ઉડતા, ક્યારેક એરપોર્ટ પર ઉભેલા, અને ઘણા લોકો તો તેમાં મુસાફરી પણ કરી ચૂક્યા છે. જો તમે ધ્યાન આપ્યું હોય તો એક રસપ્રદ વાત નજરે પડે છે કે મોટાભાગના મુસાફરી વિમાનો સફેદ રંગમાં હોય છે, ખાસ કરીને તેમનો નીચેનો ભાગ. શું તમે વિચાર્યું છે કે આવું કેમ રાખવામાં આવે છે? ટ્રેન કે બસની જેમ વિમાનોને રંગબેરંગી કેમ નથી બનાવાતા? આ પાછળ ખાસ તકનિકી અને વ્યવહારિક કારણો છે, જેને સમજવું રસપ્રદ છે. ( Credits: AI Generated )

3 / 6
વિમાનો ખૂબ ઊંચી ઊંચાઈએ સતત સૂર્યપ્રકાશ અને હવામાનના પ્રભાવમાં ઉડે છે. જો તેમને ગાઢ અથવા અન્ય રંગથી રંગવામાં આવે, તો સમય જતાં રંગ ફિક્કો પડી શકે છે અને દેખાવ ખરાબ થઈ જાય. એવી સ્થિતિમાં વારંવાર પેઇન્ટિંગ અને મેન્ટેનન્સ કરવું પડે, જેનો સીધો અર્થ વધુ ખર્ચ થાય છે. વધેલા ખર્ચનો બોજ એરલાઇનને સહન કરવો પડે અથવા પછી ટિકિટના દર વધારવા પડે. આ કારણે લાંબા ગાળે ખર્ચ બચાવવા માટે વિમાનોને સામાન્ય રીતે સફેદ રંગ આપવામાં આવે છે. ( Credits: AI Generated )

વિમાનો ખૂબ ઊંચી ઊંચાઈએ સતત સૂર્યપ્રકાશ અને હવામાનના પ્રભાવમાં ઉડે છે. જો તેમને ગાઢ અથવા અન્ય રંગથી રંગવામાં આવે, તો સમય જતાં રંગ ફિક્કો પડી શકે છે અને દેખાવ ખરાબ થઈ જાય. એવી સ્થિતિમાં વારંવાર પેઇન્ટિંગ અને મેન્ટેનન્સ કરવું પડે, જેનો સીધો અર્થ વધુ ખર્ચ થાય છે. વધેલા ખર્ચનો બોજ એરલાઇનને સહન કરવો પડે અથવા પછી ટિકિટના દર વધારવા પડે. આ કારણે લાંબા ગાળે ખર્ચ બચાવવા માટે વિમાનોને સામાન્ય રીતે સફેદ રંગ આપવામાં આવે છે. ( Credits: AI Generated )

4 / 6
મોટાભાગના વિમાનો સફેદ રંગના હોય છે કારણ કે તે આકાશમાં સહેલાઈથી દેખાય છે. સફેદ રંગ દૂરથી પણ સ્પષ્ટ દેખાય છે, એટલે વિમાનને ઓળખવું સરળ બને છે. ઉડાન દરમિયાન અન્ય પાયલોટ અથવા નિરીક્ષણ ટીમ માટે તેને જોવું સરળ રહે છે. સલામતીની દ્રષ્ટિએ પણ આ ફાયદાકારક છે,  વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં વિમાનને સરળતાથી દેખાય અને ઓળખી શકાય તેવું બનાવે છે, તેથી ઘણી એરલાઇન કંપનીઓ સફેદ રંગ પસંદ કરે છે. ( Credits: AI Generated )

મોટાભાગના વિમાનો સફેદ રંગના હોય છે કારણ કે તે આકાશમાં સહેલાઈથી દેખાય છે. સફેદ રંગ દૂરથી પણ સ્પષ્ટ દેખાય છે, એટલે વિમાનને ઓળખવું સરળ બને છે. ઉડાન દરમિયાન અન્ય પાયલોટ અથવા નિરીક્ષણ ટીમ માટે તેને જોવું સરળ રહે છે. સલામતીની દ્રષ્ટિએ પણ આ ફાયદાકારક છે, વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં વિમાનને સરળતાથી દેખાય અને ઓળખી શકાય તેવું બનાવે છે, તેથી ઘણી એરલાઇન કંપનીઓ સફેદ રંગ પસંદ કરે છે. ( Credits: AI Generated )

5 / 6
તાપમાનની દ્રષ્ટિએ સફેદ રંગ વિમાનો માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. સફેદ રંગ સૂર્યપ્રકાશને પરત ફેંકે છે, તેથી વિમાન ઓછું ગરમ થાય છે. લાંબી ઉડાન દરમિયાન અંદરનું તાપમાન સંતુલિત રાખવું જરૂરી હોય છે, અને સફેદ રંગ તેમાં મદદ કરે છે. જો વિમાન ઘેરા રંગનું હોય તો તે વધુ ગરમી શોષે છે. તેથી અંદર ઠંડક જાળવવા એર કન્ડીશનિંગને વધુ કામ કરવું પડે અને બળતણનો ખર્ચ પણ વધે. આ કારણે વિમાનો માટે સફેદ રંગ વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated )

તાપમાનની દ્રષ્ટિએ સફેદ રંગ વિમાનો માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. સફેદ રંગ સૂર્યપ્રકાશને પરત ફેંકે છે, તેથી વિમાન ઓછું ગરમ થાય છે. લાંબી ઉડાન દરમિયાન અંદરનું તાપમાન સંતુલિત રાખવું જરૂરી હોય છે, અને સફેદ રંગ તેમાં મદદ કરે છે. જો વિમાન ઘેરા રંગનું હોય તો તે વધુ ગરમી શોષે છે. તેથી અંદર ઠંડક જાળવવા એર કન્ડીશનિંગને વધુ કામ કરવું પડે અને બળતણનો ખર્ચ પણ વધે. આ કારણે વિમાનો માટે સફેદ રંગ વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated )

6 / 6

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.

g clip-path="url(#clip0_868_265)">