AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

History of city name : ‘ઊંઝા ઉમિયા માતાજી’ ના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ, જાણો સમસ્ત વાર્તા

ઉમિયા માતાનું મંદિર ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના ઉંઝા શહેરના હ્રદયસ્થળે આવેલું છે. આ મંદિર કડવા પાટીદાર સમાજની કુળદેવી ઉમિયા માતાને અર્પિત છે, અને પાટીદારો માટે શ્રદ્ધા તથા આસ્થાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.

Ashvin Patel | Updated on: Jul 28, 2025 | 9:09 PM

'ઉમિયા' નામ દેવી પાર્વતીના એક સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલું છે. પ્રાચીન વાર્તાઓ પ્રમાણે, જ્યારે માતા પાર્વતી કઠોર તપ કરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની માતાએ કહ્યું હતું "ઉમા, તું તપ ન કર." એ સમયે "ઉમા" શબ્દ પ્રચલિત થયો. આમાંથી પ્રેમભર્યું નામ 'ઉમિયા' બન્યું, જેમાં "ઉમા" જે માતૃરૂપ દર્શાવતું શ્રદ્ધાસભર નામ છે. એટલે ઉમિયા માતા એટલે માતા પાર્વતીનું એક શક્તિશાળી અને સાધ્વી સ્વરૂપ — 'ઉમિયા' નામ દેવી પાર્વતીના એક સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલું છે. પ્રાચીન વાર્તાઓ પ્રમાણે, જ્યારે માતા પાર્વતી કઠોર તપ કરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની માતાએ કહ્યું હતું "ઉમા, તું તપ ન કર." એ સમયે "ઉમા" શબ્દ પ્રચલિત થયો. આમાંથી પ્રેમભર્યું નામ 'ઉમિયા' બન્યું, જેમાં "ઉમા" જે માતૃરૂપ દર્શાવતું શ્રદ્ધાસભર નામ છે. એટલે ઉમિયા માતા એટલે માતા પાર્વતીનું એક શક્તિશાળી અને સાધ્વી સ્વરૂપ
1 / 6

પૌરાણિક માન્યતા મુજબ ઉમિયા માતા, દેવી પાર્વતીનું સ્વરૂપ છે. એક વખત ભગવાન કાર્તિકેયના લગ્ન પ્રસંગે તેમની જાન ઐરાવતી નદીને પાર કરતી હતી. એ સમયે દેવી-દેવતાઓએ પાર્વતીજીના લાડીલા એવા નાના પુત્ર ગણપતિજીના રૂપનો ઉપહાસ કર્યો, જેના કારણે રિસાઈને ગણેશજી નદી કાંઠે બેઠા રહ્યા. માતા પાર્વતીને પુત્ર ન મળતાં તેઓ પણ ઊંઝા સ્થાયી થયા. દેવતાઓએ બંનેને મનાવ્યા બાદ જાન સિદ્ધપુર પહોંચી હતી. (Credits: - Wikipedia) — પૌરાણિક માન્યતા મુજબ ઉમિયા માતા, દેવી પાર્વતીનું સ્વરૂપ છે. એક વખત ભગવાન કાર્તિકેયના લગ્ન પ્રસંગે તેમની જાન ઐરાવતી નદીને પાર કરતી હતી. એ સમયે દેવી-દેવતાઓએ પાર્વતીજીના લાડીલા એવા નાના પુત્ર ગણપતિજીના રૂપનો ઉપહાસ કર્યો, જેના કારણે રિસાઈને ગણેશજી નદી કાંઠે બેઠા રહ્યા. માતા પાર્વતીને પુત્ર ન મળતાં તેઓ પણ ઊંઝા સ્થાયી થયા. દેવતાઓએ બંનેને મનાવ્યા બાદ જાન સિદ્ધપુર પહોંચી હતી. (Credits: - Wikipedia)
2 / 6

આ પ્રચલિત દંતકથાના આધારે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું સ્વરૂપ પ્રતિષ્ઠિત થયું. કહેવામાં આવે છે કે ઈ.સ. 156 (સંવત 212) માં રાજા વ્રજપાલ સિંહજીએ આ મંદિર બંધાવ્યું હતું. ત્યારથી કડવા પાટીદારો દ્વારા અહીં નિત્ય પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. — આ પ્રચલિત દંતકથાના આધારે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું સ્વરૂપ પ્રતિષ્ઠિત થયું. કહેવામાં આવે છે કે ઈ.સ. 156 (સંવત 212) માં રાજા વ્રજપાલ સિંહજીએ આ મંદિર બંધાવ્યું હતું. ત્યારથી કડવા પાટીદારો દ્વારા અહીં નિત્ય પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે.
3 / 6

પ્રાચીન કાળમાં મધ્ય એશિયાથી આર્ય સમાજ પંજાબ અને રાજસ્થાન થઈને ઈ.સ.પૂર્વે 1200 થી 1250 ની વચ્ચે ગુજરાતમાં સ્થાયી થયો, જ્યાં તેમણે પાટીદાર તરીકે ઓળખાયા. ભલે તેઓ ક્યા પણ વસ્યા, તેમણે પોતાની કુળદેવી ઉમિયા માતાની પૂજા ચાલુ રાખી.વેદોમાં સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યની દેવી તરીકે દર્શાવાયેલી ઉષાદેવીને ઉમાદેવી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દંતકથા પ્રમાણે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું પ્રાચીન સ્થાનક ભગવાન શિવના હસ્તે સ્થાપિત થયું હતું. — પ્રાચીન કાળમાં મધ્ય એશિયાથી આર્ય સમાજ પંજાબ અને રાજસ્થાન થઈને ઈ.સ.પૂર્વે 1200 થી 1250 ની વચ્ચે ગુજરાતમાં સ્થાયી થયો, જ્યાં તેમણે પાટીદાર તરીકે ઓળખાયા. ભલે તેઓ ક્યા પણ વસ્યા, તેમણે પોતાની કુળદેવી ઉમિયા માતાની પૂજા ચાલુ રાખી.વેદોમાં સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યની દેવી તરીકે દર્શાવાયેલી ઉષાદેવીને ઉમાદેવી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દંતકથા પ્રમાણે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું પ્રાચીન સ્થાનક ભગવાન શિવના હસ્તે સ્થાપિત થયું હતું.
4 / 6

નવેમ્બર 2009માં, ઊંઝા ખાતે આવેલા ઉમિયા માતાના મંદિરે તેની રજત જયંતિ નિમિત્તે ભવ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. મંદિરના નવીનીકરણ માટે ઉદ્યોગપતિઓ અને ખેડૂતો તરફથી ઉદાર દાન મળ્યું હતું. આ પ્રસંગે હજારો કડવા પાટીદારો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. — નવેમ્બર 2009માં, ઊંઝા ખાતે આવેલા ઉમિયા માતાના મંદિરે તેની રજત જયંતિ નિમિત્તે ભવ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. મંદિરના નવીનીકરણ માટે ઉદ્યોગપતિઓ અને ખેડૂતો તરફથી ઉદાર દાન મળ્યું હતું. આ પ્રસંગે હજારો કડવા પાટીદારો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
5 / 6

આજના યુગમાં પાટીદાર સમાજના ઘણા સભ્યો વિદેશમાં સ્થાયી થયા છે. પરિણામે અમેરિકા, કેનેડા, યુકે જેવા દેશોમાં પણ તેઓએ ઉમિયા માતાના મંદિરો અને સમાજહિતે કાર્ય કરતી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી છે, જે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક એકતાનું પ્રતિક બની રહી છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) — આજના યુગમાં પાટીદાર સમાજના ઘણા સભ્યો વિદેશમાં સ્થાયી થયા છે. પરિણામે અમેરિકા, કેનેડા, યુકે જેવા દેશોમાં પણ તેઓએ ઉમિયા માતાના મંદિરો અને સમાજહિતે કાર્ય કરતી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી છે, જે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક એકતાનું પ્રતિક બની રહી છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.)
6 / 6

Tv9 ગુજરાતી પર શહેર, નામ પાછળના ઈતિહાસની જાણકારી નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો તમારે પણ ઈતિહાસના વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

ઈતિહાસ ગુજરાત જનરલ નોલેજ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

એકાદશી પર કયા સમયે પૂજા કરવી રહેશે 'સૌથી ઉત્તમ' અને ક્યારે છે 'પારણા'?

સિલિન્ડર લીક થાય તો તરત કરો આ 5 કામ, નહીં તો થઈ શકે છે મોટો અકસ્માત !

રોજની રોટલીમાં ઉમેરો આ 5 લોટ, મળશે અનેક સ્વાસ્થ્ય લાભ !

કૂકરમાં દાળ ઉભરાય છે? આ ટ્રિક્સથી તમારી મુશ્કેલી દૂર કરશે

9 વર્ષ પછી સંપૂર્ણ બદલાઈ ગયો ટપ્પુ, જુઓ ભવ્ય ગાંધી હવે શું કરે છે ?

ઘરમાં તાજી ગુલાબની પાંખડીઓ રાખવાથી શું થાય છે? જાણો શું કહે છે વાસ્તુ

કાનુની સવાલ: પાર્ટનર સ્વેપિંગ શું છે?

ફોનની બેટરી જલ્દી પુરી થઈ જાય છે? આ એક સેટિંગ બદલો અને જુઓ જાદુ!

સોનું થયું સસ્તુ! જાણો દિલ્હી-અમદાવાદ સહિત મોટા શહેરોનો લેટેસ્ટ ભાવ

ફીફા 2026માં અત્યાર સુધીનો સૌથી ઝડપી ગોલ ઇસ્માઇલ સાયબારીના નામે

SIP Mutual Fund Rules: જો તમે નિયત તારીખની SIP ચુકી ગયા તો શું થશે?

ભારતના પૂર્વ ટેસ્ટ સ્ટાર હવે UAE ક્રિકેટમાં અજમાવી શકે નસીબ

ક્રિકેટના મ્યુઝિક કમ્પોઝર કરનાર પ્રીતમનો પરિવાર જુઓ

ઓઈલી સ્કીનનું સોલ્યુશન! વરસાદની ઋતુમાં આ નેચરલ ફેસ પેક કરશે કમાલ

વ્યવસાયમાં સકારાત્મક પરિણામો મળશે, કાર્યસ્થળ પર તમારી પ્રશંસા થશે

વિવાદ બાદ ફરી ટક્કર! ફાઈનલમાં શ્રીલંકા સામે બદલો લેશે વૈભવ સૂર્યવંશી?

શ્રીલંકાનો દિગ્ગજ ખેલાડી ટીમ ઈન્ડિયાની હેલ્મેટ પહેરી મેદાનમાં ઉતર્યો

તમારા ફોનની બેટરી સૌથી વધુ સેમાં વપરાય છે?

કુલદીપ યાદવનું સ્થાન જોખમમાં, જાણો ટીમ ઈન્ડિયાના કોચે શું કહ્યું?

Womens T20 World Cup માં ભારત બનશે ચેમ્પિયન! બની રહ્યો છે ગજબ સંયોગ

અમદાવાદથી કોલંબો માટે FitsAirની સીધી ફ્લાઇટનો પ્રારંભ

આ રહી 'Jio IPO'ના પ્રાઇસ બેન્ડ અને વેલ્યુએશનની 'ઇનસાઇડ સ્ટોરી'

41 વર્ષની ઉંમરે સદી, 9 વર્ષ જૂનો વર્લ્ડ રેકોર્ડ તોડ્યો

સોનામાં રોકાણ કરવું છે? જાણી લો, તમારા માટે કયો વિકલ્પ છે 'બેસ્ટ'

કિંગ કોહલીના કમબેકની ગણતરી શરૂ, આ દિવસે થઈ શકે છે વાપસી

IPL 2027 પહેલા LSG અને DC વચ્ચે ટ્રેડ! 27 કરોડના સ્ટારની થશે ઘર વાપસી?

સ્પામ કોલ્સથી કંટાળી ગયા છો? આ મફત એપથી તરત મેળવો રાહત!

ભાડાના મકાનમાં રહો છો તો તરત જ જાણી લો આ '7 નિયમ'

274 દિવસ બાદ નીરજ ચોપરાની મેદાનમાં વાપસી

IPLમાં યુવરાજ સિંહની એન્ટ્રી, 2027 માં આ ટીમમાં સંભાળશે મોટી જવાબદારી

શનિવારે જન્મેલા લોકો કેમ હોય છે સૌથી અલગ?

શું જિઓ આ વખતે પણ આપશે 1:1 ના રેશિયોમાં મફત શેર?

Jio SIMને એક્ટિવ રાખવાનો સૌથી સસ્તો પ્લાન, ડેટા-કોલિંગનો લાભ મળશે

જિમ કે ડાયટિંગ વગર પણ ઘટી શકે છે વજન, રોજ ખાઓ આ 5 લીલા શાકભાજી !

સતત 15 દિવસ સુધી તુલસીના પાન ખાવાથી શું થશે ? જાણો તેના 3 અદભૂત ફાયદા

22 જૂને નિફ્ટી કઈ દિશા તરફ આગળ વધશે? જાણી લો સોમવારનો 'ટ્રેડિંગ પ્લાન'

તમારી કન્ફર્મ સીટ પર કોઈ બીજુ હક જમાવીને બેસી ગયુ છે? અહીં કરો ફરિયાદ

ભૂલથી પણ રસોડામાં આ જગ્યાએ ન મૂકો પાણીનું માટલું, જાણો ધાર્મિક માન્યતા

આ 5 મંદિરોમાં ચઢાવવામાં આવે છે પાપડ, નૂડલ્સ અને ચોકલેટનો પ્રસાદ !

ભાડાના મકાનમાં એક ખીલી લગાવતા પહેલા આ નિયમો જાણી લો

PAN કાર્ડમાં Gender ખોટું લખાયું છે? તો ચેન્જ કરવા ફોલો કરો આ સરળ રીત

સોના-ચાંદીના ભાવ ધડામ ! જાણો આજે 22 કેરેટ સોનું કેટલું સસ્તું થયું?

મકાન માલિક રિપેરિંગની ના પાડે તો શું કરવું? જુઓ નવો કાયદો

બાળકોના હાયર એજ્યુકેશન માટે PFમાંથી કેટલા પૈસા ઉપાડી શકાય છે? જાણો

કોણ છે પ્રેમા રાવત જાણો

રેણુકા સિંહનો પરિવાર જુઓ

આજનું રાશિફળ: આર્થિક લાભ સાથે બિઝનેસમાં નવી સફળતાના સંકેત

વધુ એક વૈભવ સૂર્યવંશી? બિહારની ખેલાડીની ODI માં ટ્રિપલ સેન્ચુરી

સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઐતિહાસિક કડાકો!

FIFA World Cup: ઘાનાની વર્લ્ડ કપ ટીમમાં અનેક ખેલાડીઓ વિદેશમાં જન્મેલા

Web Stories View more

આ 7 આવક ટેક્સ-ફ્રી હોય છે ?

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 ના નોકઆઉટ સ્ટેજમાં પહોંચનારી પ્રથમ ટીમ કઈ છે?

એક સમયે પહેરવા માટે બુટ ન હતા, આજે તેની પાસે ગોલ્ડન બોટ જુઓ ફોટો

તુલસીના પાન ખાવાના 7 અદભૂત ફાયદા જાણો !

શેફાલી વર્માનો કમાલ, 8 વર્ષ પછી મહિલા T20Iમાં આવું બન્યું

બાથરૂમમાં ખાલી ડોલ રાખવી શુભ કે અશુભ? જાણો વાસ્તુ નિયમ

Latest News View more

NEET ઉમેદવારનું પરીક્ષા કેન્દ્ર અબુ ધાબીથી નાગપુર બદલ્યું

એકાદશી પર કયા સમયે પૂજા કરવી રહેશે 'સૌથી ઉત્તમ' અને ક્યારે છે 'પારણા'?

ગુજરાતમાં ચોમાસાની એન્ટ્રીને લઇને અંબાલાલ પટેલની આગાહી

સિલિન્ડર લીક થાય તો તરત કરો આ 5 કામ, નહીં તો થઈ શકે છે મોટો અકસ્માત !

રોજની રોટલીમાં ઉમેરો આ 5 લોટ, મળશે અનેક સ્વાસ્થ્ય લાભ !

Latest Videos View more

નર્મદા ભાજપના આગેવાનોને ગાંધીનગર બોલાવી મોવડીમંડળે ખખડાવ્યા

દેશમાં છેલ્લા 12 દિવસથી કેમ આગળ નથી વધતુ નૈઋત્યનું ચોમાસુ ?

તમારું સ્વાસ્થ્ય સારું રહેશે, તમે સહેલાઈથી બધાનું ધ્યાન ખેંચી શકશો

અલ-નીનો સંકટ વચ્ચે ભૂપેન્દ્ર યાદવનું મોટું નિવેદન, જુઓ Video

મુખ્ય પ્રધાને યુવતીને કહ્યું, તારી જવાબદારી અમારી, જુઓ વીડિયો

ઓપરેશન ડેલ્ટા હન્ટમાં ઝડપાયેલી મહિલાને બચાવવા પતિએ PMને લખ્યો પત્ર

અંબાલાલ પટેલ હવે નહીં કરે આગાહી?વિરોધ બાદ હવામાન વિભાગે કહી આ મોટી વાત

મોલ, મલ્ટીપ્લેક્સ, હોટેલ, હોસ્પિટલમાં ડિજિટલ લોક હટાવવા આદેશ

રાજ્યમાં બ્રાન્ડેડ વોશિંગ પાઉડરનું પણ નકલી વેચાણ પકડાયું ! જુઓ Video

ભરૂચમાં 25 દિવસના પાણીકાપ પછી 20 જૂનથી બે વાર પાણી મળશે

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ