AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

History of city name : ‘ઊંઝા ઉમિયા માતાજી’ ના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ, જાણો સમસ્ત વાર્તા

ઉમિયા માતાનું મંદિર ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના ઉંઝા શહેરના હ્રદયસ્થળે આવેલું છે. આ મંદિર કડવા પાટીદાર સમાજની કુળદેવી ઉમિયા માતાને અર્પિત છે, અને પાટીદારો માટે શ્રદ્ધા તથા આસ્થાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.

Ashvin Patel | Updated on: Jul 28, 2025 | 9:09 PM

'ઉમિયા' નામ દેવી પાર્વતીના એક સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલું છે. પ્રાચીન વાર્તાઓ પ્રમાણે, જ્યારે માતા પાર્વતી કઠોર તપ કરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની માતાએ કહ્યું હતું "ઉમા, તું તપ ન કર." એ સમયે "ઉમા" શબ્દ પ્રચલિત થયો. આમાંથી પ્રેમભર્યું નામ 'ઉમિયા' બન્યું, જેમાં "ઉમા" જે માતૃરૂપ દર્શાવતું શ્રદ્ધાસભર નામ છે. એટલે ઉમિયા માતા એટલે માતા પાર્વતીનું એક શક્તિશાળી અને સાધ્વી સ્વરૂપ — 'ઉમિયા' નામ દેવી પાર્વતીના એક સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલું છે. પ્રાચીન વાર્તાઓ પ્રમાણે, જ્યારે માતા પાર્વતી કઠોર તપ કરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની માતાએ કહ્યું હતું "ઉમા, તું તપ ન કર." એ સમયે "ઉમા" શબ્દ પ્રચલિત થયો. આમાંથી પ્રેમભર્યું નામ 'ઉમિયા' બન્યું, જેમાં "ઉમા" જે માતૃરૂપ દર્શાવતું શ્રદ્ધાસભર નામ છે. એટલે ઉમિયા માતા એટલે માતા પાર્વતીનું એક શક્તિશાળી અને સાધ્વી સ્વરૂપ
1 / 6

પૌરાણિક માન્યતા મુજબ ઉમિયા માતા, દેવી પાર્વતીનું સ્વરૂપ છે. એક વખત ભગવાન કાર્તિકેયના લગ્ન પ્રસંગે તેમની જાન ઐરાવતી નદીને પાર કરતી હતી. એ સમયે દેવી-દેવતાઓએ પાર્વતીજીના લાડીલા એવા નાના પુત્ર ગણપતિજીના રૂપનો ઉપહાસ કર્યો, જેના કારણે રિસાઈને ગણેશજી નદી કાંઠે બેઠા રહ્યા. માતા પાર્વતીને પુત્ર ન મળતાં તેઓ પણ ઊંઝા સ્થાયી થયા. દેવતાઓએ બંનેને મનાવ્યા બાદ જાન સિદ્ધપુર પહોંચી હતી. (Credits: - Wikipedia) — પૌરાણિક માન્યતા મુજબ ઉમિયા માતા, દેવી પાર્વતીનું સ્વરૂપ છે. એક વખત ભગવાન કાર્તિકેયના લગ્ન પ્રસંગે તેમની જાન ઐરાવતી નદીને પાર કરતી હતી. એ સમયે દેવી-દેવતાઓએ પાર્વતીજીના લાડીલા એવા નાના પુત્ર ગણપતિજીના રૂપનો ઉપહાસ કર્યો, જેના કારણે રિસાઈને ગણેશજી નદી કાંઠે બેઠા રહ્યા. માતા પાર્વતીને પુત્ર ન મળતાં તેઓ પણ ઊંઝા સ્થાયી થયા. દેવતાઓએ બંનેને મનાવ્યા બાદ જાન સિદ્ધપુર પહોંચી હતી. (Credits: - Wikipedia)
2 / 6

આ પ્રચલિત દંતકથાના આધારે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું સ્વરૂપ પ્રતિષ્ઠિત થયું. કહેવામાં આવે છે કે ઈ.સ. 156 (સંવત 212) માં રાજા વ્રજપાલ સિંહજીએ આ મંદિર બંધાવ્યું હતું. ત્યારથી કડવા પાટીદારો દ્વારા અહીં નિત્ય પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. — આ પ્રચલિત દંતકથાના આધારે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું સ્વરૂપ પ્રતિષ્ઠિત થયું. કહેવામાં આવે છે કે ઈ.સ. 156 (સંવત 212) માં રાજા વ્રજપાલ સિંહજીએ આ મંદિર બંધાવ્યું હતું. ત્યારથી કડવા પાટીદારો દ્વારા અહીં નિત્ય પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે.
3 / 6

પ્રાચીન કાળમાં મધ્ય એશિયાથી આર્ય સમાજ પંજાબ અને રાજસ્થાન થઈને ઈ.સ.પૂર્વે 1200 થી 1250 ની વચ્ચે ગુજરાતમાં સ્થાયી થયો, જ્યાં તેમણે પાટીદાર તરીકે ઓળખાયા. ભલે તેઓ ક્યા પણ વસ્યા, તેમણે પોતાની કુળદેવી ઉમિયા માતાની પૂજા ચાલુ રાખી.વેદોમાં સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યની દેવી તરીકે દર્શાવાયેલી ઉષાદેવીને ઉમાદેવી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દંતકથા પ્રમાણે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું પ્રાચીન સ્થાનક ભગવાન શિવના હસ્તે સ્થાપિત થયું હતું. — પ્રાચીન કાળમાં મધ્ય એશિયાથી આર્ય સમાજ પંજાબ અને રાજસ્થાન થઈને ઈ.સ.પૂર્વે 1200 થી 1250 ની વચ્ચે ગુજરાતમાં સ્થાયી થયો, જ્યાં તેમણે પાટીદાર તરીકે ઓળખાયા. ભલે તેઓ ક્યા પણ વસ્યા, તેમણે પોતાની કુળદેવી ઉમિયા માતાની પૂજા ચાલુ રાખી.વેદોમાં સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યની દેવી તરીકે દર્શાવાયેલી ઉષાદેવીને ઉમાદેવી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દંતકથા પ્રમાણે ઊંઝામાં ઉમિયા માતાનું પ્રાચીન સ્થાનક ભગવાન શિવના હસ્તે સ્થાપિત થયું હતું.
4 / 6

નવેમ્બર 2009માં, ઊંઝા ખાતે આવેલા ઉમિયા માતાના મંદિરે તેની રજત જયંતિ નિમિત્તે ભવ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. મંદિરના નવીનીકરણ માટે ઉદ્યોગપતિઓ અને ખેડૂતો તરફથી ઉદાર દાન મળ્યું હતું. આ પ્રસંગે હજારો કડવા પાટીદારો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. — નવેમ્બર 2009માં, ઊંઝા ખાતે આવેલા ઉમિયા માતાના મંદિરે તેની રજત જયંતિ નિમિત્તે ભવ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. મંદિરના નવીનીકરણ માટે ઉદ્યોગપતિઓ અને ખેડૂતો તરફથી ઉદાર દાન મળ્યું હતું. આ પ્રસંગે હજારો કડવા પાટીદારો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
5 / 6

આજના યુગમાં પાટીદાર સમાજના ઘણા સભ્યો વિદેશમાં સ્થાયી થયા છે. પરિણામે અમેરિકા, કેનેડા, યુકે જેવા દેશોમાં પણ તેઓએ ઉમિયા માતાના મંદિરો અને સમાજહિતે કાર્ય કરતી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી છે, જે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક એકતાનું પ્રતિક બની રહી છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) — આજના યુગમાં પાટીદાર સમાજના ઘણા સભ્યો વિદેશમાં સ્થાયી થયા છે. પરિણામે અમેરિકા, કેનેડા, યુકે જેવા દેશોમાં પણ તેઓએ ઉમિયા માતાના મંદિરો અને સમાજહિતે કાર્ય કરતી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી છે, જે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક એકતાનું પ્રતિક બની રહી છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.)
6 / 6

Tv9 ગુજરાતી પર શહેર, નામ પાછળના ઈતિહાસની જાણકારી નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો તમારે પણ ઈતિહાસના વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

ઈતિહાસ ગુજરાત જનરલ નોલેજ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

ફ્રિજમાં પ્લાસ્ટિક કે રબરની મેટ પાથરો છો? આજે જ બંધ કરો, જાણો કારણ

છોકરામાંથી છોકરી બન્યા છે આ બોલિવુડ સ્ટાર, જુઓ ફોટો

શરીરમાં પ્રોટીનની ઉણપ હોય તો દેખાય છે આ 5 ગંભીર લક્ષણ, જાણો સલાહ

ગંભીર ઈજા બાદ રશ્મિકા મંદાનાએ શેર કરી હેલ્થ અપડેટ !

શું તમારું પણ WhatsApp એકાઉન્ટ બ્લોક થઈ ગયું છે? આ ભૂલથી ઉભી થઈ સમસ્યા

સોનાના ભાવમાં મોટો ફેરફાર! દિલ્હીથી અમદાવાદ સુધીના નવા રેટ જાહેર

ચંદનના ઝાડ પર સાપ કેમ જોવા મળે છે?

અભિનેતા છોકરામાંથી છોકરી બનશે, જુઓ ફોટો

કેન્સરની સારવાર દરમિયાન વાળ કેમ ખરવા લાગે છે ?

રામાયણના દિગ્દર્શક નિતેશ તિવારીના પરિવાર વિશે જાણો

કાર્યક્ષેત્રમાં થોડી દોડધામ વધી શકે છે, અંતે માનસિક શાંતિનો અનુભવ થશે

શ્રાવણમાં વ્રત દરમ્યાન પીરિયડ્સ આવે તો શું કરવું? જાણો નિયમો

હૈદરાબાદમાં ઇથેનોલથી EV ચાર્જ કરવાની નવી ટેકનોલોજી લોન્ચ

મેચ ફિક્સિંગ-પુરાવાનો નાશ, ICCએ આ ખેલાડી પર 8 વર્ષનો પ્રતિબંધ મૂક્યો

બુમરાહનું સ્થાન લેનાર આકિબ નબીની કુલ સંપત્તિ કેટલી છે?

સોના અને ચાંદીના ભાવમાં જોવા મળ્યો 'મોટો ફેરફાર'

ગુસ્સે થતાં જ થૂંકવા લાગે છે આ અજીબ પ્રાણી, જાણો કયું છે તે

બુમરાહની ઈજાઓ બની માથાનો દુખાવો, 5 વર્ષમાં ગુમાવી મોટી શ્રેણીઓ

1.0-લીટર ટર્બો એન્જિન ધરાવતી શ્રેષ્ઠ 5 SUV, જુઓ કિંમત અને ફીચર્સ

CWGમાં પાકિસ્તાનની ગજબ બેઇજ્જતી, માત્ર 1 મેડલ જીત્યો, બાંગ્લાદેશ 0

આ કંપનીને મળ્યો રેલવેનો કરોડોનો ઓર્ડર, શેર પર રોકાણકારોની નજર

'રૂ' જેવા પોચા અને ખાટા-મીઠા 'ખમણ ઢોકળા' બનાવવાની 'પરફેક્ટ રીત'

₹45,000 કરોડના સરકારી પ્લાનથી રેલવે સ્ટોક્સમાં 5% સુધીનો ઉછાળો

હવે પ્રોવિડન્ટ ફંડ માટેની પગાર મર્યાદા ₹15,000થી વધીને ₹25,000 થશે

શ્રીલંકા સામેની ટેસ્ટ શ્રેણી પછી શુભમન ગિલ નવી T20 લીગમાં રમશે

PPF એકાઉન્ટ હોલ્ડર્સ સાવધાન, આ 6 ભૂલ કરી તો 'મોટું નુકસાન' થશે

એશિયન ગેમ્સ 2026માં મેડલનો રંગ બદલવા મેદાનમાં ઉતરશે આ 5 ખેલાડીઓ

દુનિયાનું સૌથી રહસ્યમય શહેર! અહીં મરવા પર પણ છે પ્રતિબંધ

સોલર સિસ્ટમ પસંદ કરવામાં ક્યાં થાય છે સૌથી મોટી ભૂલ?

CWG 2026: કઈ રમતોમાં ભારત એક પણ મેડલ ના જીતી શક્યું?

દુનિયા ભારતને કયા નામોથી બોલાવે છે?

માર્કેટ બંધ થતા પહેલા એવું શું થયું કે નિફ્ટી 390 પોઈન્ટ ઉછળ્યો?

આ બે અંકોની જોડી બને છે સૌથી ખાસ!

સોના-ચાંદીમાં એવો ઉછાળો આવશે કે, હોશ ઊડી જશે

આ છે ભારતીય સેનાનું સૌથી ઘાતક હથિયાર, જેનો ડંકો આખી દુનિયામાં વાગે છે

UPI દ્વારા બે વાર રૂપિયા કપાઈ ગયા હોય તો કેવી રીતે પાછા મેળવશો ?

બીજા લગ્ન બાદ 41 વર્ષી અભિનેત્રી જેનિફરે શેર કર્યા હલ્દીના ફોટો

માત્ર મિનિટોમાં તૈયાર થશે સાબુદાણા ખીચડી, જાણો કુકરની કમાલની ટ્રિક

એક્સટેન્શન બોર્ડનો ઉપયોગ કરવાથી વધે છે વીજળીનું બિલ? જાણો અહીં

પતિ મારે છે..અભિનેત્રી સાથે પતિ એ કરી માર-પીટ? પોલીસે આપી મોટી અપડેટ

શું પિતાની પ્રોપર્ટી પર સૌથી પહેલો હક મોટા દિકારાનો હોય ? કાયદો જાણો

Vastu Tips: મની પ્લાન્ટ લગાવતી વખતે ન કરતા આ ભૂલો !

આજે છે ફેમસ એક્ટર કોમેડિયનનો જન્મદિવસ, જુઓ ફોટો

દેશભરમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો ! 24 અને 22 કેરેટ સોનું થયું સસ્તું

આજથી બદલાયા ટ્રેડિંગ નિયમો!પ્રી-ઓપનના ટાઈમમાં ફેરફાર, F&Oમાં પણ બદલાવ

ક્રિષ્નાબેન ખાખરાવાલાનો પરિવાર જુઓ

જાણો કઈ રાશિને મળશે લાભ અને કોને રાખવી સાવધાની

ચોમાસામાં રૂફટોપ સોલાર પેનલની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી? જાણો ટીપ્સ

ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડો અને જોર્જિના રોડ્રિગેઝ ટૂંક સમયમાં કરશે લગ્ન

મહિલાઓની આ મનપસંદ વસ્તુ ડી-માર્ટમાં કેમ નથી મળતી?

Web Stories View more

કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026માં કઈ ઈવેન્ટમાં ભારતે 2 મેડલ જીત્યા?

Jioના રિચાર્જ પ્લાનમાં મળશે રોજ 2GB ડેટા, 84 દિવસ સુધી એક્ટિવ રહેશે સિમ

સુનીલ ગ્રોવરની કુલ સંપત્તિ કરોડોમાં છે, જુઓ ફોટો

શેવિંગ પછી ચહેરા પર ફટકડી કેમ ઘસવામાં આવે છે?

Jioનો 36-દિવસનો પ્લાન! અનલિમિટેડ કૉલ્સ અને 72GB ડેટા, જાણો કિંમત

કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં સૌથી વધુ ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર ભારતીય ખેલાડીઓ

Latest News View more

લગ્ન પહેલા વિવાદમાં રોનાલ્ડોનો સંબંધ! છૂટાછેડા થયા તો કંગાળ થઈ જશે?

સલમાન ખાને 60 વર્ષની ઉંમરે 16 કિલો વજન ઘટાડ્યું

ફ્રિજમાં પ્લાસ્ટિક કે રબરની મેટ પાથરો છો? આજે જ બંધ કરો, જાણો કારણ

અભિનેત્રી ત્રિશા વિશે ટિપ્પણી કરવા બદલ ઉદયનિધિ સ્ટાલિનની ધરપકડ

છોકરામાંથી છોકરી બન્યા છે આ બોલિવુડ સ્ટાર, જુઓ ફોટો

Latest Videos View more

નોકરીમાં સહકર્મીઓનો સહયોગ મળશે, નવી તકો સામે આવશે

પાલનપુરના હોટલ માલિકનો ડોગ મળતાં અંબાજીની પગપાળા યાત્રા શરૂ

બનાસકાંઠામાં બે બાળકોના મોતથી આરોગ્ય વિભાગ એલર્ટ

વિરમગામમાં વરસાદ બંધ થયાના 48 કલાક બાદ પણ નથી ઓસર્યા પૂરના પાણી- Video

જામનગરમાં ફૂડ વિભાગની લાલ આંખ, 38 વેપારીઓને ત્યાં 'આકસ્મિક દરોડા'

ઈંચમાં નહીં ફૂટમાં મપાય છે આ કેળું, વીડિયો જોઈ લોકો ચોંક્યા

વરસાદ પછી રસ્તા ધોવાયા, મનપા સામે લોકોનો ભારે આક્રોશ

અમદાવાદથી મુંબઈ જતી ટ્રેન સાથે બની ઘટના, અનેક ટ્રેનો થઈ પ્રભાવિત, જુઓ

દીકરીઓની છેડતી કરવી પડી ભારે, ગ્રામજનોએ આ રીતે ઉતાર્યો પારો

અંબાલાલ પટેલની મોટી આગાહી , વરસાદનો ફરી એક રાઉન્ડ શરુ થશે

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ