AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

History of city name : પાલનપુરના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ ? જાણો આખી વાર્તા

પાલનપુર, ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં સ્થિત બનાસકાંઠા જિલ્લાના એક મહત્વપૂર્ણ શહેર અને નગરપાલિકા છે. આ નગર બનાસકાંઠા જિલ્લાનું તેમજ પાલનપુર તાલુકાનું પ્રશાસકીય કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે.

Ashvin Patel | Updated on: Sep 03, 2025 | 6:16 PM

ઈતિહાસ અનુસાર, પાલનપુરને પ્રાચીન સમયમાં પ્રહલાદન પાટણ અથવા પ્રહલાદનપુરા તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. માન્યતા છે કે આ નગરના સ્થાપક ચંદ્રાવતીના પરમાર વંશીય ધારાવર્ષદેવ પરમારના ભાઈ પ્રહલાદનદેવ હતા, જેઓએ ઈ.સ. 1184માં અહીં વસાહત સ્થાપી હતી. કેટલાક મત અનુસાર, તેની સ્થાપના વિક્રમ સંવતની શરૂઆત (ઈ.સ. પૂર્વે 57)થી આશરે બે સદી અગાઉ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. બાદમાં, ચૌદમી સદીમાં પાલનશી ચૌહાણે આ વસાહતને પુનઃજીવિત કરી અને તેને હાલનું નામ "પાલનપુર" મળ્યું. બીજી પરંપરાગત માન્યતા મુજબ, આ શહેર પાલ પરમાર દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તેમના ભાઈ જગદેવે નજીકનું જગાણા ગામ વસાવ્યું હતું. (Credits: - Wikipedia) — ઈતિહાસ અનુસાર, પાલનપુરને પ્રાચીન સમયમાં પ્રહલાદન પાટણ અથવા પ્રહલાદનપુરા તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. માન્યતા છે કે આ નગરના સ્થાપક ચંદ્રાવતીના પરમાર વંશીય ધારાવર્ષદેવ પરમારના ભાઈ પ્રહલાદનદેવ હતા, જેઓએ ઈ.સ. 1184માં અહીં વસાહત સ્થાપી હતી. કેટલાક મત અનુસાર, તેની સ્થાપના વિક્રમ સંવતની શરૂઆત (ઈ.સ. પૂર્વે 57)થી આશરે બે સદી અગાઉ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. બાદમાં, ચૌદમી સદીમાં પાલનશી ચૌહાણે આ વસાહતને પુનઃજીવિત કરી અને તેને હાલનું નામ "પાલનપુર" મળ્યું. બીજી પરંપરાગત માન્યતા મુજબ, આ શહેર પાલ પરમાર દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તેમના ભાઈ જગદેવે નજીકનું જગાણા ગામ વસાવ્યું હતું. (Credits: - Wikipedia)
1 / 6

માન્યતા મુજબ, પાલનપુરની સ્થાપના પરમાર વંશના પ્રહલાદન નામના રાજપૂત દ્વારા થઈ હતી. કહેવામાં આવે છે કે માઉન્ટ આબુના શાસકે તેમના ભાઈને ભેટ સ્વરૂપે આપેલો વિસ્તાર પ્રહલાદનને મળ્યો હતો, જેને કારણે આ નગરનું પ્રારંભિક નામ પ્રહલાદનપુર પડ્યું. જૈન સાહિત્યમાં પણ પાલનપુરનો ઉલ્લેખ પ્રહલાદનપુર તરીકે કરવામાં આવ્યો છે. બાદના સમયમાં આ નગર બ્રિટિશ શાસન હેઠળ સામેલ થયું. (Credits: - Wikipedia) — માન્યતા મુજબ, પાલનપુરની સ્થાપના પરમાર વંશના પ્રહલાદન નામના રાજપૂત દ્વારા થઈ હતી. કહેવામાં આવે છે કે માઉન્ટ આબુના શાસકે તેમના ભાઈને ભેટ સ્વરૂપે આપેલો વિસ્તાર પ્રહલાદનને મળ્યો હતો, જેને કારણે આ નગરનું પ્રારંભિક નામ પ્રહલાદનપુર પડ્યું. જૈન સાહિત્યમાં પણ પાલનપુરનો ઉલ્લેખ પ્રહલાદનપુર તરીકે કરવામાં આવ્યો છે. બાદના સમયમાં આ નગર બ્રિટિશ શાસન હેઠળ સામેલ થયું. (Credits: - Wikipedia)
2 / 6

એક સમય હતો જ્યારે પાલનપુર શહેરની આસપાસ મજબૂત કિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સાત પ્રવેશદ્વાર હતાં. આજકાલ તેમાંના માત્ર મીરાં દરવાજા જ સંપૂર્ણ સ્વરૂપે અસ્તિત્વમાં છે. તે સમયગાળામાં શહેરમાં આવવા-જવા માટે લોકો આ દરવાજાઓનો જ ઉપયોગ કરતા હતા. એવી માન્યતા પણ છે કે સોલંકી વંશના શાસક સિદ્ધરાજ જયસિંહનો જન્મ પાલનપુરમાં થયો હતો. (Credits: - Wikipedia) — એક સમય હતો જ્યારે પાલનપુર શહેરની આસપાસ મજબૂત કિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સાત પ્રવેશદ્વાર હતાં. આજકાલ તેમાંના માત્ર મીરાં દરવાજા જ સંપૂર્ણ સ્વરૂપે અસ્તિત્વમાં છે. તે સમયગાળામાં શહેરમાં આવવા-જવા માટે લોકો આ દરવાજાઓનો જ ઉપયોગ કરતા હતા. એવી માન્યતા પણ છે કે સોલંકી વંશના શાસક સિદ્ધરાજ જયસિંહનો જન્મ પાલનપુરમાં થયો હતો. (Credits: - Wikipedia)
3 / 6

પાલનપુર ક્યારેક અફઘાન લોહાની (હેતાણી અથવા બિહારી પઠાણ) વંશના શાસકોની રાજધાની રહી હતી. તેમના પૂર્વ ઇતિહાસ વિશે વિશેષ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ માનવામાં આવે છે કે તેઓ 16મી સદીથી ભારતમાં સ્થાયી થયા હતા. કથાઓ મુજબ, આ કુટુંબના વડાએ મોગલ સમ્રાટ અકબરની સગી બહેન સાથે વિવાહ કર્યા હતા અને દહેજરૂપે પાલનપુર તેમજ આસપાસનો વિસ્તાર પ્રાપ્ત કર્યો હતો. (Credits: - Wikipedia) — પાલનપુર ક્યારેક અફઘાન લોહાની (હેતાણી અથવા બિહારી પઠાણ) વંશના શાસકોની રાજધાની રહી હતી. તેમના પૂર્વ ઇતિહાસ વિશે વિશેષ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ માનવામાં આવે છે કે તેઓ 16મી સદીથી ભારતમાં સ્થાયી થયા હતા. કથાઓ મુજબ, આ કુટુંબના વડાએ મોગલ સમ્રાટ અકબરની સગી બહેન સાથે વિવાહ કર્યા હતા અને દહેજરૂપે પાલનપુર તેમજ આસપાસનો વિસ્તાર પ્રાપ્ત કર્યો હતો. (Credits: - Wikipedia)
4 / 6

ઔરંગઝેબ પછીના રાજકીય અશાંતિના સમયમાં 18મી સદીમાં પાલનપુરનું મહત્વ વધ્યું, પરંતુ થોડા જ સમયમાં મરાઠાઓએ આ વિસ્તાર કબજે કર્યો. અંતે, 1817માં લોહાની શાસકોએ બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીની અધિનતા સ્વીકારી. — ઔરંગઝેબ પછીના રાજકીય અશાંતિના સમયમાં 18મી સદીમાં પાલનપુરનું મહત્વ વધ્યું, પરંતુ થોડા જ સમયમાં મરાઠાઓએ આ વિસ્તાર કબજે કર્યો. અંતે, 1817માં લોહાની શાસકોએ બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીની અધિનતા સ્વીકારી.
5 / 6

ભારતને 1947માં સ્વતંત્રતા મળ્યા બાદ, 1949માં પાલનપુર રાજ્ય બૃહદ મુંબઈમાં સામેલ થયું. ત્યારબાદ ગુજરાત રાજ્યની રચના થતાં પાલનપુર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બન્યું. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) (Credits: - Wikipedia) — ભારતને 1947માં સ્વતંત્રતા મળ્યા બાદ, 1949માં પાલનપુર રાજ્ય બૃહદ મુંબઈમાં સામેલ થયું. ત્યારબાદ ગુજરાત રાજ્યની રચના થતાં પાલનપુર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બન્યું. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) (Credits: - Wikipedia)
6 / 6

Tv9 ગુજરાતી પર શહેર, નામ પાછળના ઈતિહાસની જાણકારી નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો તમારે પણ ઈતિહાસના વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

અંબાજી ઈતિહાસ ગુજરાત જનરલ નોલેજ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

વેપારમાં આકસ્મિક ધનલાભના યોગ, કાર્યક્ષેત્રમાં વધશે પ્રગતિ

હરમનપ્રીત કૌરે પહેલો રન લેતા જ રચ્યો ઈતિહાસ, બની નંબર-1

નવા ટેક્સ નિયમોથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં મોટો ફેરફાર, રોકાણકારો કેમ દૂર થયા

ધીરજ-કુમકુમની જોડીએ તીરંદાજી વર્લ્ડ કપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતી ઈતિહાસ રચ્યો

શું છે 'મૌની રોય'ની સેક્સ્યુઆલિટીનું 'સત્ય'?

NPS vs Mutual Fund: નિવૃત્તિ માટે હવે કયું રોકાણ વધુ ફાયદાકારક?

આ 5 શેરમાં 'ગોલ્ડન ક્રોસઓવર'! તમે ખરીદશો કે નહીં?

ગુરુ બદલશે 'ચાલ', 4 રાશિની થશે 'ચાંદી-ચાંદી'

શ્રીલંકામાં વૈભવ સૂર્યવંશીને શું થયું? અચાનક પ્રેક્ટિસ સેશન છોડી દીધું

ભારત-પાકિસ્તાન મહામુકાબલા પહેલા મોટો ઝટકો, કેપ્ટનના રમવા પર સસ્પેન્સ

પાકિસ્તાન માટે સૌથી મોટો ખતરો મંધાના, ઈંગ્લેન્ડમાં હજુ સુધી નથી થઇ આઉટ

રામ મંદિરના દાન પાત્રની નોટો ગણતી વખતે ચોરીના ગંભીર આક્ષેપ!

હાલ ભાવ ભલે ઘટ્યા પણ 'સોનું' ફરી લગાડશે 'મોટી દોડ'!

T20 World Cup:ભારત-પાકિસ્તાન મેચમાં દીપ્તિ શર્મા પાસે નંબર-1 બનવાની તક

Jioનો સસ્તો રિચાર્જ પ્લાન ! 30 દિવસની વેલિડિટીમાં મળી રહ્યા 50GB ડેટા

બચેલી ચા પત્તીથી મિનિટોમાં માખીઓને ભગાડો, જાણો 5 સરળ ઉપાય !

BSNLનો 28 દિવસની વેલિડિટી વાળો સૌથી સસ્તો પ્લાન ! મળશે 2GB ડેટા

શું ઝવેરી પાણીમાં દાગીના બોળીને સોનું કાઢી શકે?

NSE IPO પર મોટી અપડેટ ! આ અઠવાડિયે ફાઈલ થઈ શકે છે DRHP

સવારે ખાલી પેટે હૂંફાળા પાણીમાં એપલ સાઇડર વિનેગર ભેળવીને પીવાના ફાયદા

પોલીસ કોઈ વ્યક્તિને કેટલા સમય માટે પોલીસ સ્ટેશનમાં રાખી શકે છે?

ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર જરૂર કરો આ કામ

શું હેલ્મેટ પહેરવાથી વાળ ખરવા લાગે છે ?

ટુ-વ્હીલરમાં કરાવ્યા આ બદલાવ તો થશે 10,000નો દંડ ! RC પણ થઈ શકે છે રદ

હવે એક જ ફોનમાં ચાલશે બે WhatsApp એકાઉન્ટ ! બસ કરી લો આ સેટિંગ્સ

આ 5 રાશિના જાતકોની કિસ્મતના દ્વાર ખોલશે મંગળનું મહાગોચર !

મોટા ઓર્ડરે બદલ્યો માહોલ, હવે રોકાણકારોની નજર આ શેર પર

સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો! એક અઠવાડિયામાં ₹6,680 સુધી સસ્તુ થયું ગોલ્ડ

મૂળાંક 7 વાળા લોકોની છઠ્ઠી ઇન્દ્રિય કેમ હોય છે મજબૂત?

ગુજરાત સહિત ભારતના 7 રહસ્યમય મંદિરો, જેના રહસ્યો આજે પણ ઉકેલાયા નથી !

DA, HRA અને પેન્શનને લઈને નિયમ જાહેર ! જાણો કયો રૂલ બદલાયો?

બેંક એકાઉન્ટ નંબરમાં આ 3 અંક હોવા શુભ માનવામાં આવે છે !

3 હજાર રુપિયાથી કરોડમાં નેટવર્થ બનાવનાર સપના ચૌધરીનો જુઓ પરિવાર

લાંબા સમયથી અટકેલા નાણાં પરત મળશે, વેપારમાં આર્થિક લાભના સંકેત

માત્ર 62 ઈનિંગમાં 3000 ODI રન, શુભમન ગિલ બન્યો નંબર-1

કેનેડાના 4 રાજ્યો જ્યા સેટલ થવું એક દમ સરળ

16000 રન... રોહિત શર્માએ રચ્યો ઈતિહાસ, આ કમાલ કરનાર માત્ર બીજો ભારતીય

પિન્ક ડ્રેસમાં સુરભિ જ્યોતિએ ફલોન્ટ કર્યો બેબી બંપ

NH પર આખી લંબાઈમાં લાઇટ્સ કેમ નથી? NHAIએ આપ્યો જવાબ

પ્લેટફોર્મ ટિકિટ છતાં 500નો દંડ, જાણો રેલવેનો ખાસ નિયમ

₹47નું ડિવિડન્ડ! આ શેર ₹10,000ને પાર જશે, તેવી શક્યતા

ભારે ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે 'ચાંદી'ના ભાવ વધશે, એક્સપર્ટ્સે 'મોટો ટાર્ગેટ'

39 વર્ષના રોહિતે 37 વર્ષ જૂનો રેકોર્ડ તોડ્યો, આ મામલે બન્યો નંબર-1

રસોડાના ડ્રોઅરમાં એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ શા માટે પાથરે છે લોકો?

IND vs AFG: બે ખેલાડીઓનું ડેબ્યૂ, વિરાટની જગ્યાએ આ દિગ્ગજને તક

માત્ર અંગૂઠો જોઈને જાણી શકાય છે માણસની અસલી ઓળખ?

ઘરની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે રસોડામાં આ '5 વસ્તુ' હંમેશા રાખો 'ભરેલી'

'સોનું' ખરીદનારાઓ માટે મોટી તક કે મોટો ઝટકો?

FIFA વર્લ્ડ કપમાં અમેરિકાની જીત સાથે શરૂઆત,પહેલી જ મેચમાં ઈતિહાસ રચ્યો

રાત્રે આ સમયે જોવાયેલા સપના બની શકે છે હકીકત!

Web Stories View more

સ્મૃતિ મંધાનાએ એક જ મેચમાં ત્રણ રેકોર્ડ બનાવ્યા

2026 માં ડિસેમ્બર સુધી વાહન ખરીદવા માટેના સૌથી શુભ દિવસો જાણો

સોનાના ભાવને લઈને થઈ ગઈ 'મોટી આગાહી', નવો ટાર્ગેટ જાણીને તમારા હોશ ઊડી જશે

એપલ સાઇડર વિનેગર પીવાના 8 અદ્ભુત ફાયદા !

પતિથી પણ વધારે પૈસાદાર છે કિરણ ખેર, જુઓ નેટવર્થ

છત પર મોર, ચકલી કે પોપટ દેખાય તો શું મળે છે સંકેત? જાણો રસપ્રદ માન્યતાઓ

Latest News View more

વેપારમાં આકસ્મિક ધનલાભના યોગ, કાર્યક્ષેત્રમાં વધશે પ્રગતિ

ભારતે પાકિસ્તાનને ચટાડી ધૂળ, T20 વર્લ્ડ કપની શાનદાર જીત સાથે શરૂઆત

અમદાવાદમાં રથયાત્રાના રૂટ પર 19 કરોડના વિકાસ કાર્યો

બાલાકોટ સેક્ટરમાં LoC પર પાકિસ્તાને કર્યો ગોળીબાર

સ્મૃતિ મંધાનાએ પાકિસ્તાનને આપી સજા, પહેલી મેચમાં જ લીધું આડેહાથ

Latest Videos View more

ગીર ગઢડાના થોરડી ગામે ચાર લોકો પર હુમલો કરનાર દીપડો ઝડપાયો

કાળિયા ઠાકોરની 'અલૌકિક લીલા'! ડાકોરમાં અધિક માસની 'ભવ્ય પૂર્ણાહુતિ'

ગટરના ગંદા પાણીથી પ્રજા ત્રાહિમામ, તંત્ર હજી પણ ઘોર નિદ્રામાં

પાવરગ્રીડના નામે ખેડૂતોને કચડવાનું બંધ કરો, તંત્ર સામે ભારે આક્રોશ

મોરબીથી ટ્રેક્ટરો લઈ ખેડૂતો ગાંધીનગર તરફ

જીવનને મળશે નવી દિશા, સગાઈ થઈ ચૂકેલા જાતકોને મળશે ખુશીઓ

તાલાલા ગીરમાં કેસર કેરીની થઈ બમ્પર આવક, 200 કરોડની આવી હરાજી

હનુમાનજી મહારાજના નામે કરાયેલી પેટન્ટ સામે ઉઠ્યો વિરોધનો સૂર

જુવારના ભાવ મુદ્દે ખેડૂતોનું આંદોલન, નાયબ કલેકટરને આપ્યું આવેદન

વસ્તીગણતરીનુ કામ શાળાના સમયમાં નહીં કરવા DEOનો હુકમ, શિક્ષકોમાં રોષ

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ