AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

મોબાઇલ અને લેપટોપ પર વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઇમ મગજ પર શું અસર કરે ? તમે નહીં જાણતા હોવ

આજના ડિજિટલ યુગમાં વધતો સ્ક્રીન ટાઈમ મગજ અને આંખો માટે ચિંતાનો વિષય છે. લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન સામે રહેવાથી અનેક સમસ્યાઓ ઉદ્ભવ થાય છે.

| Updated on: Mar 01, 2026 | 9:07 PM
Share
આજના સમયમાં મોબાઇલ અને લેપટોપ આપણા દૈનિક જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયા છે. અભ્યાસ, ઓફિસનું કામ, મનોરંજન, ખરીદી બધું જ હવે સ્ક્રીન પર આધારિત છે. ઘરેથી કામ અને ઑનલાઇન શિક્ષણ વધતા સ્ક્રીનનો ઉપયોગ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયો છે. પરંતુ સતત અને લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન સામે રહેવું આંખો સાથે સાથે મગજ પર પણ અસર કરે છે. મગજને પૂરતો આરામ ન મળવાથી માનસિક થાક અને એકાગ્રતામાં ઘટાડો જોવા મળે છે.

આજના સમયમાં મોબાઇલ અને લેપટોપ આપણા દૈનિક જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયા છે. અભ્યાસ, ઓફિસનું કામ, મનોરંજન, ખરીદી બધું જ હવે સ્ક્રીન પર આધારિત છે. ઘરેથી કામ અને ઑનલાઇન શિક્ષણ વધતા સ્ક્રીનનો ઉપયોગ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયો છે. પરંતુ સતત અને લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન સામે રહેવું આંખો સાથે સાથે મગજ પર પણ અસર કરે છે. મગજને પૂરતો આરામ ન મળવાથી માનસિક થાક અને એકાગ્રતામાં ઘટાડો જોવા મળે છે.

1 / 5
લેડી હાર્ડિંગ હોસ્પિટલના મેડિસિન વિભાગના ડિરેક્ટર ડૉ. એલ.એચ. ઘોટકર મુજબ, સતત સ્ક્રીન ટાઇમ મગજ પર માહિતીનો વધારાનો ભાર મૂકે છે. મોબાઇલ અને લેપટોપમાંથી નીકળતો પ્રકાશ મગજને સતત સક્રિય રાખે છે, જેના કારણે તેને આરામ મેળવવામાં મુશ્કેલી પડે છે. લાંબા સમય સુધી ધ્યાન કેન્દ્રિત રાખવાથી ચીડિયાપણું, માનસિક થાક અને એકાગ્રતાનો અભાવ થઈ શકે છે. ઝડપથી બદલાતી ડિજિટલ માહિતી મગજની વિચારશક્તિ અને સમજવાની ક્ષમતાને પણ અસર કરે છે.

લેડી હાર્ડિંગ હોસ્પિટલના મેડિસિન વિભાગના ડિરેક્ટર ડૉ. એલ.એચ. ઘોટકર મુજબ, સતત સ્ક્રીન ટાઇમ મગજ પર માહિતીનો વધારાનો ભાર મૂકે છે. મોબાઇલ અને લેપટોપમાંથી નીકળતો પ્રકાશ મગજને સતત સક્રિય રાખે છે, જેના કારણે તેને આરામ મેળવવામાં મુશ્કેલી પડે છે. લાંબા સમય સુધી ધ્યાન કેન્દ્રિત રાખવાથી ચીડિયાપણું, માનસિક થાક અને એકાગ્રતાનો અભાવ થઈ શકે છે. ઝડપથી બદલાતી ડિજિટલ માહિતી મગજની વિચારશક્તિ અને સમજવાની ક્ષમતાને પણ અસર કરે છે.

2 / 5
વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઇમ ઊંઘની પદ્ધતિમાં વિક્ષેપ પેદા કરી શકે છે. રાત્રે મોડે સુધી સ્ક્રીન જોવાની આદત મગજના સ્વાભાવિક આરામ ચક્રને બગાડે છે, જેના કારણે અનિદ્રા અને થાક વધે છે. સમય જતાં યાદશક્તિ નબળી પડી શકે છે, નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ઘટી શકે છે અને ભાવનાત્મક સંતુલન પર પણ પ્રભાવ પડે છે.

વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઇમ ઊંઘની પદ્ધતિમાં વિક્ષેપ પેદા કરી શકે છે. રાત્રે મોડે સુધી સ્ક્રીન જોવાની આદત મગજના સ્વાભાવિક આરામ ચક્રને બગાડે છે, જેના કારણે અનિદ્રા અને થાક વધે છે. સમય જતાં યાદશક્તિ નબળી પડી શકે છે, નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ઘટી શકે છે અને ભાવનાત્મક સંતુલન પર પણ પ્રભાવ પડે છે.

3 / 5
લક્ષણોની વાત કરીએ તો વારંવાર માથાનો દુખાવો, આંખોમાં થાક, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અને નાની બાબતો પર ચીડિયાપણું સામાન્ય છે. કેટલીક વ્યક્તિઓમાં બેચેની, ચિંતા અને ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા પણ જોવા મળે છે. લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન ઉપયોગ પછી ભારે માથું અથવા વિચારવામાં ધીમી લાગણી અનુભવાય તો તે મગજને આરામની જરૂરિયાતનો સંકેત હોઈ શકે છે.

લક્ષણોની વાત કરીએ તો વારંવાર માથાનો દુખાવો, આંખોમાં થાક, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અને નાની બાબતો પર ચીડિયાપણું સામાન્ય છે. કેટલીક વ્યક્તિઓમાં બેચેની, ચિંતા અને ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા પણ જોવા મળે છે. લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન ઉપયોગ પછી ભારે માથું અથવા વિચારવામાં ધીમી લાગણી અનુભવાય તો તે મગજને આરામની જરૂરિયાતનો સંકેત હોઈ શકે છે.

4 / 5
આ સમસ્યાથી બચવા માટે સ્ક્રીન સમયનું સંયમિત આયોજન કરવું જરૂરી છે. દર 30 થી 40 મિનિટે થોડો વિરામ લેવો, આંખોને આરામ આપવો અને થોડું ચાલવું કે સ્ટ્રેચિંગ કરવું ફાયદાકારક છે. સૂતા પહેલા ઓછામાં ઓછા એક કલાક સુધી મોબાઇલ અને લેપટોપનો ઉપયોગ ટાળવો જોઈએ. દૈનિક જીવનમાં શારીરિક કસરત, બહારની હવા અને પૂરતો ઊંઘનો સમાવેશ કરવો જરૂરી છે. બાળકો અને કિશોરોના સ્ક્રીન ટાઇમ પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ, કારણ કે તેમના વિકાસશીલ મગજ પર તેની અસર વધુ થઈ શકે છે. સંતુલિત જીવનશૈલી અને યોગ્ય આરામ મગજને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે. (નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત આપની જાણકારી માટે છે.)

આ સમસ્યાથી બચવા માટે સ્ક્રીન સમયનું સંયમિત આયોજન કરવું જરૂરી છે. દર 30 થી 40 મિનિટે થોડો વિરામ લેવો, આંખોને આરામ આપવો અને થોડું ચાલવું કે સ્ટ્રેચિંગ કરવું ફાયદાકારક છે. સૂતા પહેલા ઓછામાં ઓછા એક કલાક સુધી મોબાઇલ અને લેપટોપનો ઉપયોગ ટાળવો જોઈએ. દૈનિક જીવનમાં શારીરિક કસરત, બહારની હવા અને પૂરતો ઊંઘનો સમાવેશ કરવો જરૂરી છે. બાળકો અને કિશોરોના સ્ક્રીન ટાઇમ પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ, કારણ કે તેમના વિકાસશીલ મગજ પર તેની અસર વધુ થઈ શકે છે. સંતુલિત જીવનશૈલી અને યોગ્ય આરામ મગજને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે. (નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત આપની જાણકારી માટે છે.)

5 / 5

સ્વાસ્થ્યનો ખજાનો છે ‘ખજૂર’… જાણો દિવસના કયા સમયે ખાવાથી થશે ‘બમણો ફાયદો’

અંબરીશ ડેર માટે પાટીલે જાહેરમંચ પરથી કર્યુ આ સૂચક નિવેદન
અંબરીશ ડેર માટે પાટીલે જાહેરમંચ પરથી કર્યુ આ સૂચક નિવેદન
દુબઈ અને મક્કામાં ફસાયેલા હજારો ગુજરાતીઓએ ઘરવાપસી માટે લગાવી પોકાર
દુબઈ અને મક્કામાં ફસાયેલા હજારો ગુજરાતીઓએ ઘરવાપસી માટે લગાવી પોકાર
મક્કામાં અટવાયેલા યાત્રિકોની TV-9 સાથે ખાસ વાતચીત, સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર
મક્કામાં અટવાયેલા યાત્રિકોની TV-9 સાથે ખાસ વાતચીત, સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર
દુબઈમાં હસાયા 3000 થી વધુ ગુજરાતીઓ, સો. મીડિયા પર વ્યક્ત કરી ચિંતા
દુબઈમાં હસાયા 3000 થી વધુ ગુજરાતીઓ, સો. મીડિયા પર વ્યક્ત કરી ચિંતા
ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડરની જાહેરાત, ખામેનેઈના પુત્ર બન્યા ઉત્તરાધિકારી
ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડરની જાહેરાત, ખામેનેઈના પુત્ર બન્યા ઉત્તરાધિકારી
ઈરાનના વળતા હુમલામાં અમેરિકન સૈન્યને પણ થયું ભારે નુકસાન
ઈરાનના વળતા હુમલામાં અમેરિકન સૈન્યને પણ થયું ભારે નુકસાન
પ્રકૃતિનું અનોખું દ્રશ્ય: સિંહબાળ પ્રત્યે સિંહણની મમતા અને જીવનનો પાઠ
પ્રકૃતિનું અનોખું દ્રશ્ય: સિંહબાળ પ્રત્યે સિંહણની મમતા અને જીવનનો પાઠ
કાલુપુર સ્વામીનારાયણ મંદિરના ગાદીપતિએ કર્યો બેફામ વાણી વિલાસ- Video
કાલુપુર સ્વામીનારાયણ મંદિરના ગાદીપતિએ કર્યો બેફામ વાણી વિલાસ- Video
મોબાઈલથી લઈને કાર સુધી હવે બધે જ વપરાશે ‘મેડ ઈન ઇન્ડિયા’ ચિપ
મોબાઈલથી લઈને કાર સુધી હવે બધે જ વપરાશે ‘મેડ ઈન ઇન્ડિયા’ ચિપ
નવસારીમાં હોળી એટલે ભક્તિ, સંસ્કૃતિ અને આનંદનો સંગમ
નવસારીમાં હોળી એટલે ભક્તિ, સંસ્કૃતિ અને આનંદનો સંગમ
g clip-path="url(#clip0_868_265)">