AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ચૂંટણી પરિણામ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

ન્યાયાધીશ પર મહાભિયોગની પ્રક્રિયા કેવી રીતે થાય છે ? જાણો સમગ્ર માહિતી

સીજેઆઈએ જસ્ટિસ યશવંત વર્મા વિરુદ્ધ આંતરિક તપાસના અહેવાલ સાથે રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાનને પત્ર લખ્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સીજેઆઈએ જસ્ટિસ વર્મા વિરુદ્ધ મહાભિયોગની ભલામણ કરી છે.જાણો મહાભિયોગની પ્રક્રિયા શું છે?

TV9 Gujarati | Edited By: Devankashi rana | Updated on: Aug 12, 2025 | 1:02 PM

દિલ્હી હાઈકોર્ટના જજ જસ્ટિસ યશવંત વર્માના ઘરેથી મોટી રકમ રોકડ મળી આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમે જસ્ટિસ વર્માને અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કર્યા હતા અને તપાસ માટે ત્રણ જજોની પેનલ પણ બનાવી હતી. જે બાદ આજે લોકસભામાં સ્પીકર ઓમ બિરલાએ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ યશવંત વર્મા સામે મહાભિયોગ પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે જસ્ટિસ યશવંત વર્મા સામેના આરોપોની તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરવાની જાહેરાત કરી છે. — દિલ્હી હાઈકોર્ટના જજ જસ્ટિસ યશવંત વર્માના ઘરેથી મોટી રકમ રોકડ મળી આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમે જસ્ટિસ વર્માને અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કર્યા હતા અને તપાસ માટે ત્રણ જજોની પેનલ પણ બનાવી હતી. જે બાદ આજે લોકસભામાં સ્પીકર ઓમ બિરલાએ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ યશવંત વર્મા સામે મહાભિયોગ પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે જસ્ટિસ યશવંત વર્મા સામેના આરોપોની તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરવાની જાહેરાત કરી છે.
1 / 6

ઇન-હાઉસ પ્રક્રિયા એ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા સી રવિચંદ્રન ઐયર વિરુદ્ધ જસ્ટિસ એએમ ભટ્ટાચાર્ય અને એડીજે એક્સ વિરુદ્ધ રજિસ્ટ્રાર જનરલ, મધ્યપ્રદેશ હાઇકોર્ટ જેવા કેસ પછી અપનાવવામાં આવેલી પ્રક્રિયા છે. 1997 માં એક સમિતિએ ઇન-હાઉસ પ્રક્રિયાની રૂપરેખા તૈયાર કરી હતી, જેને 1999 માં સુપ્રીમ કોર્ટની પૂર્ણ બેન્ચ દ્વારા સુધારેલા સ્વરૂપમાં સ્વીકારવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયા હેઠળ, સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત ત્રણ ન્યાયાધીશોની સમિતિ આરોપોની તપાસ કરે છે અને રિપોર્ટ રજૂ કરે છે. — ઇન-હાઉસ પ્રક્રિયા એ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા સી રવિચંદ્રન ઐયર વિરુદ્ધ જસ્ટિસ એએમ ભટ્ટાચાર્ય અને એડીજે એક્સ વિરુદ્ધ રજિસ્ટ્રાર જનરલ, મધ્યપ્રદેશ હાઇકોર્ટ જેવા કેસ પછી અપનાવવામાં આવેલી પ્રક્રિયા છે. 1997 માં એક સમિતિએ ઇન-હાઉસ પ્રક્રિયાની રૂપરેખા તૈયાર કરી હતી, જેને 1999 માં સુપ્રીમ કોર્ટની પૂર્ણ બેન્ચ દ્વારા સુધારેલા સ્વરૂપમાં સ્વીકારવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયા હેઠળ, સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત ત્રણ ન્યાયાધીશોની સમિતિ આરોપોની તપાસ કરે છે અને રિપોર્ટ રજૂ કરે છે.
2 / 6

હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશોની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે અને રાષ્ટ્રપતિ પાસે તેમને દૂર કરવાની સત્તા છે. બંધારણના અનુચ્છેદ 124 (4) (5), 217 અને 218 માં આ જોગવાઈ છે. હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશને ફક્ત સત્તાનો દુરુપયોગ, ભ્રષ્ટાચાર, અથવા તેમની ફરજો નિભાવવામાં માનસિક કે શારીરિક અસમર્થતાના કિસ્સામાં જ દૂર કરી શકાય છે. સંસદ દ્વારા મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ પસાર થયા પછી જ હાઈકોર્ટના કોઈપણ ન્યાયાધીશને પદ પરથી દૂર કરી શકાય છે. — હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશોની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે અને રાષ્ટ્રપતિ પાસે તેમને દૂર કરવાની સત્તા છે. બંધારણના અનુચ્છેદ 124 (4) (5), 217 અને 218 માં આ જોગવાઈ છે. હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશને ફક્ત સત્તાનો દુરુપયોગ, ભ્રષ્ટાચાર, અથવા તેમની ફરજો નિભાવવામાં માનસિક કે શારીરિક અસમર્થતાના કિસ્સામાં જ દૂર કરી શકાય છે. સંસદ દ્વારા મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ પસાર થયા પછી જ હાઈકોર્ટના કોઈપણ ન્યાયાધીશને પદ પરથી દૂર કરી શકાય છે.
3 / 6

હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશને દૂર કરવા માટે મહાભિયોગની એક નિશ્ચિત પ્રક્રિયા છે. મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લોકસભા અથવા રાજ્યસભામાં લાવી શકાય છે. તેને બંને ગૃહો દ્વારા એક જ સત્રમાં પસાર કરાવવો જરૂરી છે. મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવાથી લઈને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી સુધી, એક લાંબી અને જટિલ પ્રક્રિયા છે. તેને પહેલા સંસદમાં રજૂ કરવાની હોય છે. આ પ્રસ્તાવ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવે ત્યારે ઓછામાં ઓછા 100 સાંસદો અને રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવે ત્યારે ઓછામાં ઓછા 50 સાંસદોની સહીઓની જરૂર હોય છે. — હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશને દૂર કરવા માટે મહાભિયોગની એક નિશ્ચિત પ્રક્રિયા છે. મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લોકસભા અથવા રાજ્યસભામાં લાવી શકાય છે. તેને બંને ગૃહો દ્વારા એક જ સત્રમાં પસાર કરાવવો જરૂરી છે. મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવાથી લઈને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી સુધી, એક લાંબી અને જટિલ પ્રક્રિયા છે. તેને પહેલા સંસદમાં રજૂ કરવાની હોય છે. આ પ્રસ્તાવ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવે ત્યારે ઓછામાં ઓછા 100 સાંસદો અને રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવે ત્યારે ઓછામાં ઓછા 50 સાંસદોની સહીઓની જરૂર હોય છે.
4 / 6

સંસદમાં ન્યાયાધીશને તેમના પદ પરથી દૂર કરવાના પ્રસ્તાવને સ્વીકારવામાં આવ્યા પછી, CJI ના નેતૃત્વ હેઠળ ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરવામાં આવે છે. આ સમિતિમાં હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ અને એક વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશનો સમાવેશ થાય છે. આ સમિતિ ન્યાયાધીશ સામેના આરોપોની તપાસ કરે છે અને સંસદમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરે છે. જો સમિતિના તપાસ અહેવાલમાં ન્યાયાધીશ સામેના આરોપો સાચા હોવાનું જણાય, તો ન્યાયાધીશને દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ સંસદમાં ચર્ચા અને મતદાન માટે મૂકવામાં આવે છે. ન્યાયાધીશને દૂર કરવા માટે, સંબંધિત પ્રસ્તાવ બે તૃતીયાંશ બહુમતીથી પસાર થાય તે જરૂરી છે. — સંસદમાં ન્યાયાધીશને તેમના પદ પરથી દૂર કરવાના પ્રસ્તાવને સ્વીકારવામાં આવ્યા પછી, CJI ના નેતૃત્વ હેઠળ ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરવામાં આવે છે. આ સમિતિમાં હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ અને એક વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશનો સમાવેશ થાય છે. આ સમિતિ ન્યાયાધીશ સામેના આરોપોની તપાસ કરે છે અને સંસદમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરે છે. જો સમિતિના તપાસ અહેવાલમાં ન્યાયાધીશ સામેના આરોપો સાચા હોવાનું જણાય, તો ન્યાયાધીશને દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ સંસદમાં ચર્ચા અને મતદાન માટે મૂકવામાં આવે છે. ન્યાયાધીશને દૂર કરવા માટે, સંબંધિત પ્રસ્તાવ બે તૃતીયાંશ બહુમતીથી પસાર થાય તે જરૂરી છે.
5 / 6

સંસદમાં પ્રસ્તાવ પસાર થયા પછી, તેને રાષ્ટ્રપતિ પાસે મોકલવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરીથી, હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશને તેમના પદ પરથી દૂર કરવામાં આવે છે. જો આપણે મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ દ્વારા ન્યાયાધીશને તેમના પદ પરથી દૂર કરવાની વાત કરીએ, તો આવું ક્યારેય બન્યું નથી. ન્યાયાધીશો સામે મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લાવવાના પ્રયાસો થયા છે, પરંતુ મહાભિયોગ ક્યારેય થયો નથી. તેની પ્રક્રિયા ખૂબ જ મુશ્કેલ અને લાંબી રહી છે. — સંસદમાં પ્રસ્તાવ પસાર થયા પછી, તેને રાષ્ટ્રપતિ પાસે મોકલવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરીથી, હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશને તેમના પદ પરથી દૂર કરવામાં આવે છે. જો આપણે મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ દ્વારા ન્યાયાધીશને તેમના પદ પરથી દૂર કરવાની વાત કરીએ, તો આવું ક્યારેય બન્યું નથી. ન્યાયાધીશો સામે મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લાવવાના પ્રયાસો થયા છે, પરંતુ મહાભિયોગ ક્યારેય થયો નથી. તેની પ્રક્રિયા ખૂબ જ મુશ્કેલ અને લાંબી રહી છે.
6 / 6

નોલેજના તમામ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

જનરલ નોલેજ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

VBL શેર ચાર્ટ એનાલિસિસ: ઇન્ડિકેટરે આપ્યો 'BUY' સિગ્નલ

પિતાને દારૂડિયા ગણાવી વીમા કંપનીએ ક્લેમ નકાર્યો, ગ્રાહક કોર્ટે ફટકાર્ય

આ શેરમાં મંદીનો સમય પૂરો થવાના એંધાણ! 10% થી 25% સુધીની તેજીની સંભાવના

સૌરવ ગાંગુલીની સુરક્ષા Z થી Y શ્રેણીમાં ઘટાડાઈ, જાણો કારણ

વૈભવ સૂર્યવંશીની સફળતા પર રિસર્ચ કરશે IIM ઈન્દોર

રેલવે પ્લેટફોર્મ પર કેમ નથી હોતી મેડિકલ શોપ? જાણો રેલવેનો નવો નિયમ

વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવેનું PM મોદી કરશે લોકાર્પણ, જુઓ Photos

સોના-ચાંદીના ભાવ તૂટ્યા, જાણો 03 જૂનનો નવો રેટ

વૈભવ સૂર્યવંશીની બ્રાન્ડ વેલ્યુમાં જબરદસ્ત ઉછાળો, એન્ડોર્સમેન્ટ ફી ડબલ

4 જૂનથી આ 3 રાશિના જાતકોના જીવનમાં આવશે 'સકારાત્મક બદલાવ'

રામચરણના બોડીગાર્ડનો પગાર સાંભળીને ચોંકી જશો..

ગાજવીજ દરમિયાન શું કરવું અને શું નહીં? જાણો જીવનરક્ષક 4 ટિપ્સ

વર્લ્ડ રેકોર્ડ સાથે વર્લ્ડ કપમાં એન્ટ્રી, વધુ એક માઈલસ્ટોન પર નજર

40 દિવસ, 12 મેચ... ભારત vs ન્યૂઝીલેન્ડ સિરીઝનું શેડ્યૂલ જાહેર

ઈશાન કિશન SRH નો નવો કેપ્ટન? કમિન્સે લીધો મોટો નિર્ણય

FIFA World Cup 2026 માં મેસ્સી-રોનાલ્ડોની ક્યારે થશે ટક્કર?

Niftyના અલગ-અલગ સિગ્નલમાં 'ડબલ ગેમ', આખરે કઈ દિશામાં જશે માર્કેટ?

દુનિયાના 7 એવા રોડ જ્યાં થોડા કલાકોની મુસાફરીમાં જ બદલાઈ જાય છે હવામાન

ફ્રિજમાં દેખાઈ રહ્યા છે વંદા? આ સરળ અને અસરકારક ઉપાયોથી મેળવો છુટકારો

આવી ગયું સુપર સ્લિમ ફ્લેટ એન્ટેના, જુઓ કેવી રીતે કરશે કામ.

Breaking News : શું વૈભવ સૂર્યવંશી પર Tax લાગશે

બાઇકનો ટાયર કેટલા કિલોમીટર પછી બદલવું જોઈએ?

કા જો બિલ બાકી હોય તો હોસ્પિટલ મૃતદેહો સોંપવાનો ઇનકાર કરી શકે ?

તમારી PFની રકમ ATMમાંથી ક્યારથી ઉપાડી શકશો? જાણો

સોનું થયુ સસ્તુ, ચાંદીના ભાવ પણ ઘટ્યા!

તડકો, પરસેવો અને થાકથી બચાવશે આ 6 વસ્તુઓ

ક્રૂડ ઓઈલ ફરી દોડ્યું, શું હવે મોંઘું થશે પેટ્રોલ-ડીઝલ?

ભારતની મહિલા ક્રિકેટ ટીમની ઓલરાઉન્ડરનો પરિવાર જુઓ

આજે આ રાશિના જાતકોને થશે અણધાર્યો ધનલાભ, ખુલશે પ્રગતિના દ્વાર

એક પણ રૂપિયો ખર્ચ કર્યા વિના ઘરમાંથી છૂમંતર થશે વંદા

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 ના 5 સૌથી અમીર ખેલાડીઓ કોણ છે?

કેનેડા વિઝાના પ્રોસેસિંગ ટાઇમમાં મોટો ફેરફાર, ભારતીયોને મોટી રાહત

ઈલાયચીવાળું દૂધ પીવાના આયુર્વેદિક ફાયદા!

RCBને ચેમ્પિયન બનાવ્યા બાદ હવે રજત પાટીદાર કરશે આ ટીમની કેપ્ટનશીપ

સોના-ચાંદીના ભાવમાં 'તોતિંગ ઉછાળો'! બંને ધાતુ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી

સરકારની કમાલની યોજના: દર મહિને મળશે 300 યુનિટ સુધી મફત વીજળી

કરોડોની કિંમત છતાં ટીમોની અપેક્ષાઓ પર પાણી ફેરવનાર ટોપ-5 વિદેશી ખેલાડી

ગુજરાત બેઝ્ડ આ એનર્જી કંપનીના શેરમાં આવી શકે છે '23% નો ઉછાળો'

શું 'કાનૂની નોટિસ' વગર પણ મકાનમાલિક 'ઘર' ખાલી કરાવી શકે?

44ની ઉંમરે કમબેક, 39 વખતની ચેમ્પિયન નિવૃત્તિના 4 વર્ષ બાદ ફરી મેદાનમાં

આ 7 બેટ્સમેને IPL માં સૌથી ઓછા બોલમાં લગાવ્યા 100 છગ્ગા

હવે આવશે તેજી ! મુશ્કેલીઓ વચ્ચે વોડાફોન આઈડિયા માટે રાહતના સમાચાર

વેદાંતા ગ્રૂપના અનિલ અગ્રવાલની નેટવર્થ કેટલી? જાણો

RBIની તિજોરીમાંથી નીકળ્યું કરોડોનું સોનું, ચૂપચાપ કેમ વેચ્યું?

ફિફા વર્લ્ડ કપ ઈતિહાસના 10 શ્રેષ્ઠ ફૂટબોલરો

Canada Visa : એપ્લાય કરવાના કેટલા દિવસ પછી મળે છે કેનેડાના વિઝા?

સોના-ચાંદીના ભાવમાં આવશે 'મોટો કડાકો'? એક્સપર્ટની ચોંકાવનારી આગાહી

IPLમાં સૌથી લાંબો છગ્ગો મારનાર ખેલાડી હવે શું કરે છે?

માર્કેટ ખુલતા જ ક્યાં દાવ ખેલવો ? નિફ્ટીના આ ખાસ ઓપ્શન પર નજર રાખો

BSNLનો ₹51 અદ્ભુત પ્લાન ! 2GB હાઇ-સ્પીડ ડેટા સાથે મળશે કોલિંગનો પ્લાન

Web Stories View more

જીન્સ પરના નાના બટનો ફક્ત ફેશન માટે નથી, જાણી ને ચોંકી જશો

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026નો સૌથી યુવા ખેલાડી કોણ છે?

કાર અને બાઇકનું ટાયર ક્યારે બદલવું જોઈએ?

અનિલ અંબાણીની પત્ની કરી ચૂકી છે ફિલ્મોમાં કામ, જુઓ ફોટો

Summer Tips: કાળઝાળ ગરમીમાં ફિલ્ડ વર્ક દરમિયાન આ ચીજો અવશ્ય સાથે રાખો

આ 7 બેટ્સમેને IPL માં સૌથી ઓછા બોલમાં લગાવ્યા 100 છગ્ગા

Latest News View more

VBL શેર ચાર્ટ એનાલિસિસ: ઇન્ડિકેટરે આપ્યો 'BUY' સિગ્નલ

અફઘાનિસ્તાન ટેસ્ટમાં નહીં રમે સિરાજ? આ ખેલાડીને મળશે તક!

પિતાને દારૂડિયા ગણાવી વીમા કંપનીએ ક્લેમ નકાર્યો, ગ્રાહક કોર્ટે ફટકાર્ય

8મા પગાર પંચમાં પેન્શન નિયમોમાં મોટા ફેરફારોની શક્યતા

VIDEO:

Latest Videos View more

પંચમહાલઃ સરકારી નોકરીના નામે 68 લાખની ઠગાઈ, ભેજાબાજ ભરત પરમાર ઝડપાયો

ઉનાની સરકારી હોસ્પિટલમાં ઘુસ્યો આખલો, દર્દીઓમાં ફેલાયો ફફડાટ- Video

અમદાવાદથી સાળંગપુર જતો માર્ગ બન્યો ખખડધજ, સત્વરે સમારકામની માગ

સાચું નામ છુપાવી પરણિતાની જિંદગી બરબાદ કરનાર વિધર્મી યુવકની ધરપકડ

Junagadh Breaking News: ભવનાથ મંદિરના મહંતની નિમણૂક કરવાની માગ પ્રબળ

MS યુનિવર્સિટીની કોમર્સ ફેકલ્ટીમાં હોબાળો, અટકી એડમિશન પ્રક્રિયા

રાજકોટમાં નવનિર્મિત સાંઢિયા પુલના નિર્માણમાં સામે આવી ખામીઓ

ગુજરાતમાં HTATA મુખ્ય શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ તાત્કાલિક ભરવાનો નિર્ણય

ગુજરાતમાંથી બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરોને શોધી શોધીને પરત મોકલાશેઃ હર્ષ સંઘવી

પુલ તો બનાવ્યો પણ પાણીના નિકાલ માટે પાઇપ નાખવાનું જ ભૂલાઈ ગયું!

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ