AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

Indian Railway : ટ્રેનના પૈડાનું વજન કેટલું હોય ? આંકડો કોઈએ વિચાર્યો પણ નહીં હોય!

સોશિયલ મીડિયામાં રેલવે સંબંધિત અનેક દાવાઓ અને જાણકારીઓ જોવા મળે છે, પરંતુ આજે અમે તમને એવી કેટલીક વિશેષ અને દુર્લભ માહિતીઓથી માહિતગાર કરવા જઈ રહ્યા છીએ, જે બહુ ઓછા લોકોને જ ખબર હોય છે.

Ashvin Patel | Updated on: Dec 12, 2025 | 5:56 PM

ભારતીય રેલવે ટેકનોલોજી, વીજળીકરણ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા, ડિજિટાઇઝેશન (AI, RFID, ઓનલાઈન ટિકિટ સેવાઓ) તથા હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનોના વિકાસ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં સતત આધુનિકતા તરફ આગળ વધી રહી છે. રેલવેનો હેતુ કામગીરીની અસરકારકતા વધારવાનો, કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાનો અને મુસાફરોને વધુ સારો પ્રવાસ અનુભવ આપવામાં છે, જે દેશના વિકાસ માટે અત્યંત મહત્વનું છે. સાથે સાથે, રેકોર્ડોની વાત કરીએ તો ભારતીય રેલ્વે અનેક નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી ચૂક્યું છે. છતાં આજે અમે તમને રેલવે વિશેની એવી અનોખી માહિતી જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે વિશે કદાચ તમે અત્યાર સુધી જાણતા પણ નહીં હોય. — ભારતીય રેલવે ટેકનોલોજી, વીજળીકરણ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા, ડિજિટાઇઝેશન (AI, RFID, ઓનલાઈન ટિકિટ સેવાઓ) તથા હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનોના વિકાસ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં સતત આધુનિકતા તરફ આગળ વધી રહી છે. રેલવેનો હેતુ કામગીરીની અસરકારકતા વધારવાનો, કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાનો અને મુસાફરોને વધુ સારો પ્રવાસ અનુભવ આપવામાં છે, જે દેશના વિકાસ માટે અત્યંત મહત્વનું છે. સાથે સાથે, રેકોર્ડોની વાત કરીએ તો ભારતીય રેલ્વે અનેક નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી ચૂક્યું છે. છતાં આજે અમે તમને રેલવે વિશેની એવી અનોખી માહિતી જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે વિશે કદાચ તમે અત્યાર સુધી જાણતા પણ નહીં હોય.
1 / 5

ભારતમાં ટ્રેનોમાં ઉપયોગ થતા પૈડાં મુખ્યત્વે કર્ણાટકના બેંગલુરુ સ્થિત રેલ વ્હીલ ફેક્ટરી (RWF) અને બિહારના સારણ જિલ્લાના બેલા સ્થિત રેલ વ્હીલ પ્લાન્ટ (RWP)માં તૈયાર થાય છે. આ બંને યુનિટ્સ ભારતીય રેલવે માટે વ્હીલ્સ અને એક્સલ્સ સપ્લાય કરે છે. ઉપરાંત, તમિલનાડુમાં આધુનિક વ્હીલ ઉત્પાદન એકમો વિકસિત થઈ રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં ભારતને રેલ વ્હીલ્સનો નિકાસકાર દેશ તરીકે મજબૂત બનાવી શકે છે. બેંગલુરુની ફેક્ટરી એક સંકલિત ઉત્પાદન કેન્દ્ર છે, જ્યાં વ્હીલ્સ, એક્સલ્સ અને સંપૂર્ણ વ્હીલ સેટ તૈયાર થાય છે અને તે રેલવે માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે. બીજી તરફ, બેલા પ્લાન્ટ રેલવેનો એક મહત્વપૂર્ણ મેન્યુફેક્ચરિંગ એકમ છે, જે મોટા પાયે વ્હીલ્સનું ઉત્પાદન કરી દેશની રેલવ્યવસ્થાને સતત ગતિ આપે છે. ( Credits: AI Generated ) — ભારતમાં ટ્રેનોમાં ઉપયોગ થતા પૈડાં મુખ્યત્વે કર્ણાટકના બેંગલુરુ સ્થિત રેલ વ્હીલ ફેક્ટરી (RWF) અને બિહારના સારણ જિલ્લાના બેલા સ્થિત રેલ વ્હીલ પ્લાન્ટ (RWP)માં તૈયાર થાય છે. આ બંને યુનિટ્સ ભારતીય રેલવે માટે વ્હીલ્સ અને એક્સલ્સ સપ્લાય કરે છે. ઉપરાંત, તમિલનાડુમાં આધુનિક વ્હીલ ઉત્પાદન એકમો વિકસિત થઈ રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં ભારતને રેલ વ્હીલ્સનો નિકાસકાર દેશ તરીકે મજબૂત બનાવી શકે છે. બેંગલુરુની ફેક્ટરી એક સંકલિત ઉત્પાદન કેન્દ્ર છે, જ્યાં વ્હીલ્સ, એક્સલ્સ અને સંપૂર્ણ વ્હીલ સેટ તૈયાર થાય છે અને તે રેલવે માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે. બીજી તરફ, બેલા પ્લાન્ટ રેલવેનો એક મહત્વપૂર્ણ મેન્યુફેક્ચરિંગ એકમ છે, જે મોટા પાયે વ્હીલ્સનું ઉત્પાદન કરી દેશની રેલવ્યવસ્થાને સતત ગતિ આપે છે. ( Credits: AI Generated )
2 / 5

ભારતીય રેલવેની ઝડપી પ્રગતિ હવે કોઈ રહસ્ય નથી. ખાસ કરીને, તમિલનાડુના ગુમ્મીદીપુંદીમાં ઉભા થતું નવું બનાવટી વ્હીલ ઉત્પાદન પ્લાન્ટ ભારતને રેલવે વ્હીલ્સના સંભાવિત નિકાસકાર તરીકે મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશના રાયબરેલીમાં ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રના પ્લાન્ટ પણ સ્ટીલ સપ્લાઈ સાથે હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનો માટે જરૂરી વ્હીલ્સનું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છે, જેના કારણે આયાત પરની નિર્ભરતા સતત ઘટી રહી છે. આ નવા પ્લાન્ટ્સના યોગદાનથી ભારત હવે સ્થાનિક સ્તરે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ જેવી આધુનિક ટ્રેનો માટે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા વ્હીલ્સ બનાવી શકી રહ્યું છે, અને આ ક્ષમતાના આધારે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં નિકાસ તરફ વિશ્વાસપૂર્વક આગળ વધી રહ્યું છે. ( Credits: AI Generated ) — ભારતીય રેલવેની ઝડપી પ્રગતિ હવે કોઈ રહસ્ય નથી. ખાસ કરીને, તમિલનાડુના ગુમ્મીદીપુંદીમાં ઉભા થતું નવું બનાવટી વ્હીલ ઉત્પાદન પ્લાન્ટ ભારતને રેલવે વ્હીલ્સના સંભાવિત નિકાસકાર તરીકે મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશના રાયબરેલીમાં ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રના પ્લાન્ટ પણ સ્ટીલ સપ્લાઈ સાથે હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનો માટે જરૂરી વ્હીલ્સનું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છે, જેના કારણે આયાત પરની નિર્ભરતા સતત ઘટી રહી છે. આ નવા પ્લાન્ટ્સના યોગદાનથી ભારત હવે સ્થાનિક સ્તરે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ જેવી આધુનિક ટ્રેનો માટે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા વ્હીલ્સ બનાવી શકી રહ્યું છે, અને આ ક્ષમતાના આધારે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં નિકાસ તરફ વિશ્વાસપૂર્વક આગળ વધી રહ્યું છે. ( Credits: AI Generated )
3 / 5

ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે ટ્રેનના વ્હીલનું વજન તેનો પ્રકાર અને તેની ઉપયોગિતા પર આધારિત હોય છે. સ્ટીલ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડના આંકડા મુજબ, LHB કોચમાં લગાતા વ્હીલ્સનું વજન આશરે 326 કિલોગ્રામ હોય છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક લોકોમોટિવમાં ઉપયોગમાં લેવાતા વ્હીલ્સનું વજન લગભગ 554 કીલોગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે. ( Credits: AI Generated ) — ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે ટ્રેનના વ્હીલનું વજન તેનો પ્રકાર અને તેની ઉપયોગિતા પર આધારિત હોય છે. સ્ટીલ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડના આંકડા મુજબ, LHB કોચમાં લગાતા વ્હીલ્સનું વજન આશરે 326 કિલોગ્રામ હોય છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક લોકોમોટિવમાં ઉપયોગમાં લેવાતા વ્હીલ્સનું વજન લગભગ 554 કીલોગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે. ( Credits: AI Generated )
4 / 5

સ્ટાન્ડર્ડ કોચમાં લગાતા વ્હીલ્સનું વજન સામાન્ય રીતે લગભગ 384 કિલોગ્રામ હોય છે, જ્યારે ડીઝલ એન્જિનમાં લાગતા વ્હીલ્સનું વજન લગભગ 528 કિલોગ્રામ સુધી પહોંચે છે. કારણ કે એન્જિનને સંપૂર્ણ ટ્રેનનો ભાર ખેંચવો પડે છે, તેના વ્હીલ્સ વધુ મજબૂત અને ભારે બનાવવામાં આવે છે. વ્હીલ્સની સુરક્ષા રેલ્વે માટે અત્યંત અગત્યની માનવામાં આવે છે, તેથી દરેક 30 દિવસે તેનો વિગતવાર પરિક્ષણ કરવામાં આવે છે અને સહેજ પણ ખામી જણાતાં જ તેને તરત બદલવામાં આવે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated ) — સ્ટાન્ડર્ડ કોચમાં લગાતા વ્હીલ્સનું વજન સામાન્ય રીતે લગભગ 384 કિલોગ્રામ હોય છે, જ્યારે ડીઝલ એન્જિનમાં લાગતા વ્હીલ્સનું વજન લગભગ 528 કિલોગ્રામ સુધી પહોંચે છે. કારણ કે એન્જિનને સંપૂર્ણ ટ્રેનનો ભાર ખેંચવો પડે છે, તેના વ્હીલ્સ વધુ મજબૂત અને ભારે બનાવવામાં આવે છે. વ્હીલ્સની સુરક્ષા રેલ્વે માટે અત્યંત અગત્યની માનવામાં આવે છે, તેથી દરેક 30 દિવસે તેનો વિગતવાર પરિક્ષણ કરવામાં આવે છે અને સહેજ પણ ખામી જણાતાં જ તેને તરત બદલવામાં આવે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated )
5 / 5

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.

જનરલ નોલેજ રેલવે

Related Photo Gallery

આજે તમારા ખર્ચાઓ વધી શકે છે, પરિવારને પૂરતો સમય આપો

સંજુ સેમસને એક અદ્ભુત વિશ્વ રેકોર્ડ બનાવ્યો, પહેલીવાર થયો આવો કમાલ

T20 વર્લ્ડ કપમાં છગ્ગા-ચોગ્ગા ફટકારવામાં ભારત નંબર-1

ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધ વચ્ચે આ 13 દેશના શેરબજારો ખૂલશે કે નહીં?

સોના-ચાંદીમાં રોકાણ કરતા પહેલા આ વાતો જાણી લો, નહીં તો પસ્તાવો થશે

જામનગરનું વનતારા.... ઉદ્ઘાટન બાદ સેવા કાર્યનું એક વર્ષ થયું પૂર્ણ, જુઓ

Nifty 50 Index રોકેટ બનવાની તૈયારીમાં! જાણો કારણ

બજારમાં 'બ્લડબાથ' છતાં આ શેરોમાં જોવા મળી તેજીની સુનામી

અમેરિકામાં મોટાભાગના ઘર લાકડાના કેમ બનેલા હોય?

LIC : એક વાર પ્રીમિયમ ભરો અને મળશે આખી જિંદગી વળતર

ઈરાની એક્ટ્રેસ એલનાજનો ઇન્ડિયન લુક છે કમાલ

બટલર ભલે ફોર્મમાં નથી પણ આ આંકડો ભારતીય બોલરોની ઊંઘ ઉડાવી દેશે

FD કે રોકાણ તોડવાને બદલે લોન કેમ પસંદ કરી રહ્યા છે લોકો?

BOB માં 1,00,000 રૂપિયા જમા કરો અને મેળવો 41,478 રૂપિયાનું વ્યાજ

શરીરને નુકસાન ન કરે તેવી ચા બનશે, તમે નહીં જાણતા હોવ આ રેસીપી

IND vs WI: ભારત સામે હાર્યા બાદ પણ વેસ્ટ ઈન્ડિઝને મળશે કરોડો રૂપિયા

નારિયેળના છોતરામાંથી આ રીતે બનાવો ઓર્ગેનિક સ્ક્રબર, જાણો તેના ફાયદા

PF પરના દર વધ્યા કે ઘટ્યા? નિવૃત્તિ ભંડોળને લઈને થઈ 'મોટી જાહેરાત'

શેરબજારમાં વર્ષના કયા મહિને Nifty માં લાગે છે Bottom? જાણી લો

મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધના પગલે વિશ્વના બધા શેરબજારમાં 'સન્નાટો'

લિસ્ટિંગમાં જ 8% કમાણી સાફ, રોકાણકારોની હાલત કફોડી

વોરના લીધે તેલ સપ્લાય અટકી જાય તો,ભારત પાસે કેટલા દિવસ ચાલે તેટલુ તેલ?

3 પત્ની, 3 બાળકો આવો છે નેતન્યાહૂનો પરિવાર

હોલિકા દહન કોણે ના જોવું જોઈએ અને કેમ? જાણો આ પાછળની માન્યતા

ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષ વચ્ચે સોના અને ચાંદીના ETF ના ભાવ 7% સુધી વધ્યા

આજે કે કાલે, ક્યારે છે હોલિકા દહન? પંડિતોએ જાહેર કરી તારીખ

આજે હોળીના દિવસે મોંઘુ થયું સોનું, ભાવમાં આવ્યો મોટો વધારો

શંકરાચાર્ય અવિમુક્તેશ્વરાનંદનો ભગવા ધારણ કર્યા પહેલાનો પરિવાર જુઓ

પોલીસ કાયદો શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે જાણો

આરામદાયક પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત રહો, વધુ પડતો ખર્ચ કરવાનું ટાળો

મોબાઇલ અને લેપટોપ પર વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઇમ મગજ પર શું અસર કરે ?

દર મહિને ફક્ત 1400 રૂપિયાના રોકાણ પર મળશે 25 લાખ રૂપિયા

સોમવારે માર્કેટ ખુલતા જ રોકેટ બની શકે છે આ 'સ્ટોક'

Home Loan Tips: EMI નક્કી કરતી વખતે આ ભૂલ ન કરતાં

ખજૂર ખાવાનો સાચો સમય અને તેના અદભૂત ફાયદા

આ ધાતુ સામે સોનું પણ ફિક્કું! કિંમત સાંભળીને વિશ્વાસ નહીં આવે

રશ્મિકા અને વિજયે લગ્નમાં 7 કરોડ રૂપિયાના સોનાના ઘરેણાં પહેર્યા હતા?

ગ્રહણના દિવસે બાળકનો જન્મ થાય તો તે સ્વભાવે કેવા હોય છે? જાણો અહીં

એપ્રિલમાં શનિ-બુધનું શક્તિશાળી મિલન!

આ 5 સંકેતો દર્શાવે છે કે તમારા ROનું પાણી થઈ ગયું છે ખરાબ, જાણો અહીં

ટેક્સથી લઈને FASTag સુધી, 1 માર્ચથી બદલાય આ નિયમો

ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ વચ્ચે સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઉછાળો, જાણો કેટલો થયો ભાવ?

Rent Agreement વગર ઘર ભાડે રાખવું કેટલું જોખમી?

માયાવતીનો પરિવાર જુઓ

જૂના મિત્રને મળવાથી આનંદ થશે, ફિટ રહેવા માટે નિયમિત કસરત કરો

50 વર્ષની ઉંમર છતાં બોલિવૂડની આ પાંચ અભિનેત્રીઓ છે હજી પણ કુંવારી

સવારે ખાલી પેટે પલાળેલા ચણા ખાવાના અદભુત ફાયદા

Post Office ની શાનદાર યોજના, ગેરંટી સાથે મળશે 7.25 લાખ રૂપિયા

પરિજનોના અવસાન પછી મેદાનમાં કમબેક... દુઃખને જીતમાં ફેરવનારા ક્રિકેટરો

નવા ઘરમાં શિફ્ટ થતા પહેલા જાણી લો આ 5 વાસ્તુ નિયમો, આવશે સુખ-સમૃદ્ધિ

Web Stories View more

શકીરાનો પરિવાર જુઓ

ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો

US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો

કયું ફળ ફાઇબર માટે શ્રેષ્ઠ છે? સફરજન કે નાસપતી?

હળદરવાળા દૂધમાં આ નાની વસ્તુ ઉમેરો, તમને બમણા ફાયદા થશે

Health Tips : રોજની આ આદતો તમારી કિડનીને પહોંચાડી શકે છે નુકસાન

Latest News View more

આજે તમારા ખર્ચાઓ વધી શકે છે, પરિવારને પૂરતો સમય આપો

રિઝર્વ ડે પર સેમિફાઇનલ મેચ બપોરે શરુ થશે? જાણો શું છે નિયમ

ઈરાન પર આજે આખી રાત એટેક ચાલુ રહેશે

આફ્રિકા-ન્યુઝીલેન્ડ સેમિફાઈનલ રદ થાય, તો ફાઇનલની ટિકિટ કોને મળશે?

સંજુ સેમસને એક અદ્ભુત વિશ્વ રેકોર્ડ બનાવ્યો, પહેલીવાર થયો આવો કમાલ

Latest Videos View more

તેલના ખેલમાં ઈરાનનો 'માસ્ટરસ્ટ્રોક'

PM મોદીએ ઈરાનના હુમલાઓ અંગે UAEના પ્રિન્સ-બહેરીનના રાજા સાથે કરી વાત

શેરબજારમાં મોટો કડાકો, સોના-ચાંદીના ભાવમાં પણ તેજી

ઉત્તર ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતમાં 40 ડિગ્રીએ પહોંચશે ગરમીનો પારો

ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધની પરિસ્થિતિ વચ્ચે દુબઈમાં અટવાયો સુરતનો આખો પરિવાર

શું યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે તો પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધશે ?

ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ વચ્ચે પાલનપુરના 20 યુવકો દૂબઈમાં અટવાયા

ઈઝરાયેલ-અમેરિકાએ ઈરાનના કોર્ણાક નેવલ બેઝ પર કર્યો હુમલો

ફરી એકસાથે દેખાયા ભાજપના જયેશ રાદડિયા અને AAPના ગોપાલ ઈટાલિયા

ડુંગળી પકવતા ખેડૂતો માટે

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ