हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

History of city name : પ્રાગ મહેલના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ ? જાણો આખી વાર્તા

પ્રાગ મહેલ ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ શહેરમાં આવેલું એક ઐતિહાસિક સ્મારક છે, જેનું નિર્માણ 19મી સદી દરમિયાન કરવામાં આવ્યો હતું.

| Updated on: Sep 26, 2025 | 6:24 PM
Share
પ્રાગ મહેલનું બાંધકામ રાવ પ્રાગમલજી ત્રીજાના સમયમાં 1865માં શરૂ થયું હતું. આ ઇમારતની રચના કર્નલ હેનરી સેંટ વીલ્કીન્સ દ્વારા ઇટાલિયન ગોથીક શૈલીમાં તૈયાર કરી હતી. આ કાર્ય માટે ઇટાલીના નિષ્ણાત કારીગરોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમને તેમના પરિશ્રમનું મહેનતાણું સોનાની મુદ્રામાં ચૂકવવામાં આવતું હતું. લગભગ 31 લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ આવ્યો હતો અને 1879માં ખેંગારજી ત્રીજાના સમયમાં આ મહેલનું નિર્માણ પૂર્ણ થયું. સ્થાનિક કચ્છી કારીગરોએ પણ આ નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. (Credits: - Wikipedia)

પ્રાગ મહેલનું બાંધકામ રાવ પ્રાગમલજી ત્રીજાના સમયમાં 1865માં શરૂ થયું હતું. આ ઇમારતની રચના કર્નલ હેનરી સેંટ વીલ્કીન્સ દ્વારા ઇટાલિયન ગોથીક શૈલીમાં તૈયાર કરી હતી. આ કાર્ય માટે ઇટાલીના નિષ્ણાત કારીગરોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમને તેમના પરિશ્રમનું મહેનતાણું સોનાની મુદ્રામાં ચૂકવવામાં આવતું હતું. લગભગ 31 લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ આવ્યો હતો અને 1879માં ખેંગારજી ત્રીજાના સમયમાં આ મહેલનું નિર્માણ પૂર્ણ થયું. સ્થાનિક કચ્છી કારીગરોએ પણ આ નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. (Credits: - Wikipedia)

1 / 6
વર્ષ 2001ના ગુજરાતના વિનાશક ભૂકંપમાં પ્રાગ મહેલને ભારે નુકસાન થયું હતું. ત્યારબાદ 2006માં અહીં મોટી ચોરીની ઘટના બની, જેમાં લાખો રૂપિયાની કિંમતી પ્રાચીન ચીજવસ્તુઓ ગુમ થઈ અને ઘણી બધી સામગ્રીને નુકસાન પહોંચ્યું. 2007 સુધી આ મહેલ ખંડેર જેવી સ્થિતિમાં હતો અને તેને “ભૂતિયા” કે “નિરાશાજનક” રૂપમાં વર્ણવવામાં આવતો હતો.

વર્ષ 2001ના ગુજરાતના વિનાશક ભૂકંપમાં પ્રાગ મહેલને ભારે નુકસાન થયું હતું. ત્યારબાદ 2006માં અહીં મોટી ચોરીની ઘટના બની, જેમાં લાખો રૂપિયાની કિંમતી પ્રાચીન ચીજવસ્તુઓ ગુમ થઈ અને ઘણી બધી સામગ્રીને નુકસાન પહોંચ્યું. 2007 સુધી આ મહેલ ખંડેર જેવી સ્થિતિમાં હતો અને તેને “ભૂતિયા” કે “નિરાશાજનક” રૂપમાં વર્ણવવામાં આવતો હતો.

2 / 6
પછી બોલીવૂડ અભિનેતા અમિતાભ બચ્ચનના વ્યક્તિગત રસને કારણે મહેલના પુનઃસ્થાપનનું કામ શરૂ થયું. મહેલની ઘડિયાળ અને ટાવર ફરીથી સમારકામ કરીને જનતા માટે ખુલ્લો કરવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને દરબાર હોલનું નવીનીકરણ મહારાવ પ્રાગમલજી ત્રીજાએ પોતાના આશરે 5 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે કરાવ્યું હતું. આજે મુલાકાતીઓ મહેલના મુખ્ય હોલમાં પ્રવેશ કરી શકે છે તેમજ બેલ ટાવર પર ચડીને ભુજ શહેરનો સુંદર નજારો માણી શકે છે. (Credits: - Wikipedia)

પછી બોલીવૂડ અભિનેતા અમિતાભ બચ્ચનના વ્યક્તિગત રસને કારણે મહેલના પુનઃસ્થાપનનું કામ શરૂ થયું. મહેલની ઘડિયાળ અને ટાવર ફરીથી સમારકામ કરીને જનતા માટે ખુલ્લો કરવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને દરબાર હોલનું નવીનીકરણ મહારાવ પ્રાગમલજી ત્રીજાએ પોતાના આશરે 5 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે કરાવ્યું હતું. આજે મુલાકાતીઓ મહેલના મુખ્ય હોલમાં પ્રવેશ કરી શકે છે તેમજ બેલ ટાવર પર ચડીને ભુજ શહેરનો સુંદર નજારો માણી શકે છે. (Credits: - Wikipedia)

3 / 6
પ્રાગ મહેલનું નિર્માણ રાજસ્થાનથી લાવવામાં આવેલા લાલ રેતીના પથ્થર અને ઇટાલિયન આરસપહાણથી કરવામાં આવ્યું છે. મહેલનો મુખ્ય દરબાર હોલ આજેય તેના વૈભવનો સાક્ષી છે, જોકે તેમાં રાખેલી પ્રાચીન ટેક્સીડર્મી ધીમે ધીમે ક્ષીણ થઈ રહી છે. હોલમાં તૂટેલા ઝૂમ્મર અને શાસ્ત્રીય શૈલીની પ્રતિમાઓ તેને ઐતિહાસિક ગૌરવ આપે છે. (Credits: - Wikipedia)

પ્રાગ મહેલનું નિર્માણ રાજસ્થાનથી લાવવામાં આવેલા લાલ રેતીના પથ્થર અને ઇટાલિયન આરસપહાણથી કરવામાં આવ્યું છે. મહેલનો મુખ્ય દરબાર હોલ આજેય તેના વૈભવનો સાક્ષી છે, જોકે તેમાં રાખેલી પ્રાચીન ટેક્સીડર્મી ધીમે ધીમે ક્ષીણ થઈ રહી છે. હોલમાં તૂટેલા ઝૂમ્મર અને શાસ્ત્રીય શૈલીની પ્રતિમાઓ તેને ઐતિહાસિક ગૌરવ આપે છે. (Credits: - Wikipedia)

4 / 6
મહેલની અંદર ઘડિયાળ સાથે 45 ફૂટ ઊંચો ટાવર બનાવવામાં આવ્યો છે, જ્યાંથી સમગ્ર ભુજ શહેરનો વ્યાપક નજારો જોવા મળે છે. વધુમાં મહેલના પાછળના આંગણે સુંદર કોતરણી ધરાવતું નાનું મંદિર આવેલું છે, જે પથ્થરની કલાત્મક કળાનું અનોખું ઉદાહરણ છે. (Credits: - Wikipedia)

મહેલની અંદર ઘડિયાળ સાથે 45 ફૂટ ઊંચો ટાવર બનાવવામાં આવ્યો છે, જ્યાંથી સમગ્ર ભુજ શહેરનો વ્યાપક નજારો જોવા મળે છે. વધુમાં મહેલના પાછળના આંગણે સુંદર કોતરણી ધરાવતું નાનું મંદિર આવેલું છે, જે પથ્થરની કલાત્મક કળાનું અનોખું ઉદાહરણ છે. (Credits: - Wikipedia)

5 / 6
પ્રાગ મહેલની ભવ્યતા એટલી લોકપ્રિય રહી છે કે અહીં બોલીવુડની સુપરહિટ ફિલ્મો હમ દિલ દે ચૂકે સનમ અને લગાન સહિત અનેક ગુજરાતી ફિલ્મોનું શૂટિંગ આ મહેલમાં થયું હતું. આજકાલ પ્રવાસીઓ માટે મહેલનો મુખ્ય ખંડ ખુલ્લો છે, તેમજ તેઓ ટાવરમાં આવેલી સીડીઓ દ્વારા ઉપર જઈને સમગ્ર ભુજ શહેરનો અદભૂત નજારો માણી શકે છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) (Credits: - Wikipedia)

પ્રાગ મહેલની ભવ્યતા એટલી લોકપ્રિય રહી છે કે અહીં બોલીવુડની સુપરહિટ ફિલ્મો હમ દિલ દે ચૂકે સનમ અને લગાન સહિત અનેક ગુજરાતી ફિલ્મોનું શૂટિંગ આ મહેલમાં થયું હતું. આજકાલ પ્રવાસીઓ માટે મહેલનો મુખ્ય ખંડ ખુલ્લો છે, તેમજ તેઓ ટાવરમાં આવેલી સીડીઓ દ્વારા ઉપર જઈને સમગ્ર ભુજ શહેરનો અદભૂત નજારો માણી શકે છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) (Credits: - Wikipedia)

6 / 6

Tv9 ગુજરાતી પર શહેર, નામ પાછળના ઈતિહાસની જાણકારી નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો તમારે પણ ઈતિહાસના વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

ઈતિહાસકચ્છનું રણજનરલ નોલેજ
Web Stories View more
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
Latest Videos View more
મહીસાગરમાં તંત્રની સતર્કતા, બે બાળ લગ્ન અટકાવાયા
મહીસાગરમાં તંત્રની સતર્કતા, બે બાળ લગ્ન અટકાવાયા
પંચાયતના પ્રમુખ ધારાસભ્યને રડતા રડતા આજીજી કરતાનો ઓડિયો વાયરલ
પંચાયતના પ્રમુખ ધારાસભ્યને રડતા રડતા આજીજી કરતાનો ઓડિયો વાયરલ
8 દિવસ વહેલા આવી કેરી ! ગોંડલયાર્ડમાં 200 બોક્સ કેરીની આવક
8 દિવસ વહેલા આવી કેરી ! ગોંડલયાર્ડમાં 200 બોક્સ કેરીની આવક
UCCની કમિટીએ સરકારમાં જમા કરાવ્યો રિપોર્ટ
UCCની કમિટીએ સરકારમાં જમા કરાવ્યો રિપોર્ટ
ભર ઉનાળે થશે માવઠું ! 18થી 20 માર્ચ સુધી 20 જિલ્લામાં વરસાદનું એલર્ટ
ભર ઉનાળે થશે માવઠું ! 18થી 20 માર્ચ સુધી 20 જિલ્લામાં વરસાદનું એલર્ટ
'નંદા દેવી' LPG ટેન્કર જામનગરના વાડીનાર પોર્ટ નજીક પહોંચ્યું
'નંદા દેવી' LPG ટેન્કર જામનગરના વાડીનાર પોર્ટ નજીક પહોંચ્યું
કાર્યસ્થળ પર તમારી મહેનત રંગ લાવશે, નવી ભાગીદારી ફળદાયી સાબિત થશે
કાર્યસ્થળ પર તમારી મહેનત રંગ લાવશે, નવી ભાગીદારી ફળદાયી સાબિત થશે
શિક્ષણના ધામમાં વિદ્યાર્થીઓના હાથમાં પેન છે કે ચપ્પુ?
શિક્ષણના ધામમાં વિદ્યાર્થીઓના હાથમાં પેન છે કે ચપ્પુ?
ભાજપ MLA ફતેહસિંહ ચૌહાણે DJ મામલે વ્યક્ત કર્યો રોષ
ભાજપ MLA ફતેહસિંહ ચૌહાણે DJ મામલે વ્યક્ત કર્યો રોષ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી મુન્દ્રા પોર્ટ પર LPG ભરેલું ‘શિવાલિક’ જહાજ પહોંચ્યુ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી મુન્દ્રા પોર્ટ પર LPG ભરેલું ‘શિવાલિક’ જહાજ પહોંચ્યુ
g clip-path="url(#clip0_868_265)">