AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

અંતરિક્ષમાં સ્પેસસૂટ વગર માણસ કેટલી મિનિટ જીવી શકે ? જાણો વિજ્ઞાનનો આ ચોંકાવનારો ખુલાસો

શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જો સ્પેસસૂટ વિના કોઈ એસ્ટ્રોનોટ અંતરિક્ષમાં ફેંકાઈ જાય તો શું થાય? શું ખરેખર લોહી ઉકળવા લાગે છે કે શરીર ફાટી જાય છે? વૈજ્ઞાનિકોના ચોંકાવનારા ખુલાસાઓમાંથી જાણો તે 15 સેકન્ડની ભયાનક સચ્ચાઈ

| Updated on: Jul 28, 2026 | 5:51 PM
Share
જો કોઈ વ્યક્તિ સ્પેસસૂટ વગર સીધો અંતરિક્ષના શૂન્યાવકાશ (Vacuum)માં પહોંચી જાય, તો તેના મગજ સુધી ઓક્સિજન પહોંચતો બંધ થઈ જાય છે. પરિણામે, તે માત્ર 10 થી 15 સેકન્ડની અંદર જ ભાન ભૂલીને બેહોશ થઈ જાય છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ સ્પેસસૂટ વગર સીધો અંતરિક્ષના શૂન્યાવકાશ (Vacuum)માં પહોંચી જાય, તો તેના મગજ સુધી ઓક્સિજન પહોંચતો બંધ થઈ જાય છે. પરિણામે, તે માત્ર 10 થી 15 સેકન્ડની અંદર જ ભાન ભૂલીને બેહોશ થઈ જાય છે.

1 / 8
પૃથ્વીની જેમ અંતરિક્ષમાં હવા કે ઓક્સિજન નથી હોતો. જો કોઈ વ્યક્તિ ત્યાં શ્વાસ લેવાનો પ્રયાસ પણ કરે, તો તેના ફેફસાંમાંથી રહેલો ઓક્સિજન પણ બહાર ખેંચાઈ જાય છે અને 1 થી 2 મિનિટમાં સ્થિતિ અત્યંત સબળ અને પ્રાણઘાતક બની જાય છે.

પૃથ્વીની જેમ અંતરિક્ષમાં હવા કે ઓક્સિજન નથી હોતો. જો કોઈ વ્યક્તિ ત્યાં શ્વાસ લેવાનો પ્રયાસ પણ કરે, તો તેના ફેફસાંમાંથી રહેલો ઓક્સિજન પણ બહાર ખેંચાઈ જાય છે અને 1 થી 2 મિનિટમાં સ્થિતિ અત્યંત સબળ અને પ્રાણઘાતક બની જાય છે.

2 / 8
અંતરિક્ષમાં વાતાવરણીય દબાણ (Pressure) શૂન્ય હોવાથી શરીરની અંદરની વાયુઓ અને ગેસ ઝડપથી ફેલાવા લાગે છે, જેનાથી શરીર ફૂલી જાય છે. દબાણના આ અભાવે શરીરના પ્રવાહી વરાળ બનવા લાગે છે, જેને વિજ્ઞાનની ભાષામાં 'ઈબુલિઝ્મ' કહે છે.

અંતરિક્ષમાં વાતાવરણીય દબાણ (Pressure) શૂન્ય હોવાથી શરીરની અંદરની વાયુઓ અને ગેસ ઝડપથી ફેલાવા લાગે છે, જેનાથી શરીર ફૂલી જાય છે. દબાણના આ અભાવે શરીરના પ્રવાહી વરાળ બનવા લાગે છે, જેને વિજ્ઞાનની ભાષામાં 'ઈબુલિઝ્મ' કહે છે.

3 / 8
લોકોમાં એવી માન્યતા છે કે સ્પેસમાં લોહી ઉકળવા લાગે છે, પણ એ પૂરેપૂરું સાચું નથી. શરીરનું આંતરિક દબાણ લોહીને સીધું ઉકળવા દેતું નથી, પરંતુ લાળ, પરસેવો અને આંખોનું પાણી જેવા પ્રવાહી ઓછા દબાણને લીધે તરત જ વરાળ બનીને ઊડી જાય છે.

લોકોમાં એવી માન્યતા છે કે સ્પેસમાં લોહી ઉકળવા લાગે છે, પણ એ પૂરેપૂરું સાચું નથી. શરીરનું આંતરિક દબાણ લોહીને સીધું ઉકળવા દેતું નથી, પરંતુ લાળ, પરસેવો અને આંખોનું પાણી જેવા પ્રવાહી ઓછા દબાણને લીધે તરત જ વરાળ બનીને ઊડી જાય છે.

4 / 8
અંતરિક્ષમાં જ્યાં સૂર્યપ્રકાશ પડે છે ત્યાં અસહ્ય ગરમી અને છાંયડામાં કલ્પના ન થઈ શકે તેવી ઠંડી હોય છે. પરંતુ હવા ન હોવાને કારણે માણસ તરત થીજી જતો નથી કે સળગી જતો નથી; તાપમાન કરતાં પણ વધુ ઘાતક ઓક્સિજનનો અભાવ અને શૂન્ય દબાણ સાબિત થાય છે.

અંતરિક્ષમાં જ્યાં સૂર્યપ્રકાશ પડે છે ત્યાં અસહ્ય ગરમી અને છાંયડામાં કલ્પના ન થઈ શકે તેવી ઠંડી હોય છે. પરંતુ હવા ન હોવાને કારણે માણસ તરત થીજી જતો નથી કે સળગી જતો નથી; તાપમાન કરતાં પણ વધુ ઘાતક ઓક્સિજનનો અભાવ અને શૂન્ય દબાણ સાબિત થાય છે.

5 / 8
વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો દર્શાવે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિને અંતરિક્ષના શૂન્યાવકાશમાં 30 થી 90 સેકન્ડથી ઓછા સમય માટે ખુલ્લો રાખવામાં આવે અને તરત જ પાછો ઓક્સિજનયુક્ત વાતાવરણમાં લાવવામાં આવે, તો તેનો જીવ બચવાની શક્યતા રહે છે.

વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો દર્શાવે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિને અંતરિક્ષના શૂન્યાવકાશમાં 30 થી 90 સેકન્ડથી ઓછા સમય માટે ખુલ્લો રાખવામાં આવે અને તરત જ પાછો ઓક્સિજનયુક્ત વાતાવરણમાં લાવવામાં આવે, તો તેનો જીવ બચવાની શક્યતા રહે છે.

6 / 8
નાસા અને યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીના રિપોર્ટ મુજબ, સ્પેસનો શૂન્યાવકાશ અને દબાણનો અભાવ માનવ શરીર માટે સૌથી મોટો દુશ્મન છે. 1 મિનિટથી વધુ સમય સુધી સ્પેસસૂટ વગર રહેવાથી શરીરના અંગો કાયમી ધોરણે ડેમેજ થઈ જાય છે.

નાસા અને યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીના રિપોર્ટ મુજબ, સ્પેસનો શૂન્યાવકાશ અને દબાણનો અભાવ માનવ શરીર માટે સૌથી મોટો દુશ્મન છે. 1 મિનિટથી વધુ સમય સુધી સ્પેસસૂટ વગર રહેવાથી શરીરના અંગો કાયમી ધોરણે ડેમેજ થઈ જાય છે.

7 / 8
અંતરિક્ષયાત્રીઓ માટે સ્પેસસૂટ માત્ર એક કપડું નથી પરંતુ એક કૃત્રિમ કવચ છે. તે શરીરને યોગ્ય દબાણ, સતત ઓક્સિજન અને તાપમાનના ભયાનક ઉતાર-ચઢાવથી બચાવીને અંતરિક્ષમાં જીવંત રાખે છે.

અંતરિક્ષયાત્રીઓ માટે સ્પેસસૂટ માત્ર એક કપડું નથી પરંતુ એક કૃત્રિમ કવચ છે. તે શરીરને યોગ્ય દબાણ, સતત ઓક્સિજન અને તાપમાનના ભયાનક ઉતાર-ચઢાવથી બચાવીને અંતરિક્ષમાં જીવંત રાખે છે.

8 / 8

Indian Railways : શું ચાલુ ટ્રેને ગમે ત્યારે ચેન ખેંચી શકાય ? જાણો રેલવેના નિયમો અને દંડની જોગવાઈ

Follow Us
અમદાવાદના કાલુપુરમાં મકાન ધરાશાયી થતાં એકનું મોત તો યુવક ગંભીર! Video
અમદાવાદના કાલુપુરમાં મકાન ધરાશાયી થતાં એકનું મોત તો યુવક ગંભીર! Video
સુરતની શાળામાં કરંટ લાગતા ધોરણ-9ના વિદ્યાર્થીનું મોત, પરિવારજનોમાં રોષ
સુરતની શાળામાં કરંટ લાગતા ધોરણ-9ના વિદ્યાર્થીનું મોત, પરિવારજનોમાં રોષ
દેવગઢ બારીયા નગરપાલિકાની 6 સીટો પર મતદાન શરૂ ! Video
દેવગઢ બારીયા નગરપાલિકાની 6 સીટો પર મતદાન શરૂ ! Video
5 મહિનાનું બાળક રૂમમાં થયું લોક! ફાયર વિભાગની ટીમે કર્યું રેસ્ક્યુ
5 મહિનાનું બાળક રૂમમાં થયું લોક! ફાયર વિભાગની ટીમે કર્યું રેસ્ક્યુ
ચાલતી ટ્રેનમાં દીવો પ્રગટાવી પૂજા કરવા લાગ્યો મુસાફર ! Video
ચાલતી ટ્રેનમાં દીવો પ્રગટાવી પૂજા કરવા લાગ્યો મુસાફર ! Video
ગુજરાતમાં પાંચ વરસાદી સિસ્ટમ એકસાથે સક્રિય, 30 જુલાઈથી ભારેની આગાહી
ગુજરાતમાં પાંચ વરસાદી સિસ્ટમ એકસાથે સક્રિય, 30 જુલાઈથી ભારેની આગાહી
બાપ-દીકરાએ લોકરમાથી 2.67 કરોડના સોના દાગીનાની ઉચાપત કરી
બાપ-દીકરાએ લોકરમાથી 2.67 કરોડના સોના દાગીનાની ઉચાપત કરી
સૂતો હતો બાળક... ગળામાં હતો સાપ! વાયરલ વીડિયોએ બધાને ચોંકાવ્યા
સૂતો હતો બાળક... ગળામાં હતો સાપ! વાયરલ વીડિયોએ બધાને ચોંકાવ્યા
સાહિત્યમાં તમારી રુચિ વધશે, અનુભવી લોકોની વચ્ચે સમય વિતાવવો
સાહિત્યમાં તમારી રુચિ વધશે, અનુભવી લોકોની વચ્ચે સમય વિતાવવો
Breaking News: ધોરણ 1માં પ્રવેશ માટે પ્રી-સ્કૂલ સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત નહી
Breaking News: ધોરણ 1માં પ્રવેશ માટે પ્રી-સ્કૂલ સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત નહી
g clip-path="url(#clip0_868_265)">