શું આ વખતે શેરબજારની ‘દિવાળી’ બગડશે? કડાકા વચ્ચે રિકવરીની કેટલી છે ‘શક્યતા’?
ભારતીય શેરબજારમાં સપ્ટેમ્બર મહિનાથી ચાલી રહેલા સતત ઘટાડાએ લાખો રોકાણકારોના જીવ તાળવે ચોંટાડી દીધા છે. એક તરફ દિવાળીના તહેવાર પહેલા બજારમાં મોટી રિકવરીની આશાઓ સેવાઈ રહી છે, તો બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ, વિદેશી રોકાણકારો (FII) ની ભારે વેચવાલી અને ડોલર સામે નબળો પડતો રૂપિયો તેજીની ચાલમાં અવરોધ બની રહ્યા છે. હવે શું આ તહેવારોની સીઝનમાં બજાર ફરી બાઉન્સ બેક કરશે કે પછી રોકાણકારોએ હજુ પણ વધુ ઉતાર-ચઢાવ માટે તૈયાર રહેવું પડશે?

ભારતીય શેરબજારમાં સપ્ટેમ્બરથી ચાલી રહેલી નરમાઈએ રોકાણકારોની ચિંતા વધારી દીધી છે. દિવાળી પહેલા બજારમાં રિકવરીની આશા ચોક્કસપણે છે પરંતુ વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી, મોંઘું ક્રૂડ ઓઇલ, નબળો રૂપિયો અને વ્યાજ દરોનું દબાણ તેજીના રસ્તામાં મોટા પડકાર બનેલા છે. આ સ્થિતિમાં સવાલ એ છે કે, શું દિવાળી સુધી બજાર સંભળાશે કે પછી રોકાણકારોએ હજુ વધુ ઉતાર-ચઢાવનો સામનો કરવો પડશે?

ભારતીય શેરબજાર માટે ઓક્ટોબરની શરૂઆત ઘણી મુશ્કેલ રહી છે. સપ્ટેમ્બરમાં લગભગ 6% તૂટ્યા બાદ નિફ્ટી સતત 8 અઠવાડિયાની નરમાઈનો સામનો કરી ચૂક્યો હતો. 8 ઓક્ટોબરે વેચવાલીના દબાણને કારણે સેન્સેક્સ 71,593.24 પર અને નિફ્ટી 22,231.80 પર બંધ થયો હતો. સેન્સેક્સનું આ લગભગ 32 મહિના અને નિફ્ટીનું લગભગ 18 મહિનાનું સૌથી નીચું ક્લોઝિંગ સ્તર હતું. જો કે, 9 ઓક્ટોબરે બજારમાં થોડી રાહત જોવા મળી હતી. IT શેરોમાં ખરીદી અને ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં નરમાઈથી સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં તેજી આવી. એવામાં રોકાણકારો સામે સવાલ એ છે કે, શું આ તેજી દિવાળી સુધી ટકી શકશે કે પછી તેને માત્ર એક રાહત રેલી જ માનવી જોઈએ?

શેરબજારની નબળાઈ પાછળ અનેક ઘરેલું અને વૈશ્વિક કારણો એકસાથે કામ કરી રહ્યા છે. પહેલું મોટું કારણ કાચા તેલની કિંમતોમાં તેજી છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ આયાત કરે છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી દેશનું આયાત બિલ વધી શકે છે, રૂપિયા પર દબાણ આવી શકે છે અને મોંઘવારી વધવાનું જોખમ ઊભું થાય છે. બીજું કારણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) ની સતત વેચવાલી છે. વિદેશી રોકાણકારોની નિકાસથી શેરોની માંગ પ્રભાવિત થાય છે અને બજારમાં તેજી ટકવી મુશ્કેલ બની શકે છે. ત્રીજું કારણ અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડ અને ડોલરની મજબૂતાઈ છે. આવા વાતાવરણમાં વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતીય બજારમાં રોકાણનું આકર્ષણ ઘટી રહ્યું છે.

આ ઉપરાંત, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.5% કરવાથી પણ વ્યાજ દરોને લઈને ચિંતા વધી છે. જો કે, મોંઘવારી અને રેપો રેટનો ઘણો મોટો સંબંધ ક્રૂડના ભાવ સાથે છે. આ સિવાય બીજો સવાલ એ કે, શું બજાર બોટમ બનાવી ચૂક્યું છે? આ સવાલનો જવાબ કોઈની પાસે નથી. મોટાભાગના નિષ્ણાતો એવું માને છે કે, રોકાણકારોએ બજારનું પરફેક્ટ બોટમ શોધવાને બદલે વર્તમાન નરમાઈને રોકાણની તક તરીકે જોવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, આખી મૂડી એકસાથે કોઈ એક એસેટમાં રોકવાને બદલે ડાયવર્સિફાઈ કરીને અલગ-અલગ એસેટ્સમાં રોકાણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.

મોટાભાગના નિષ્ણાતો એવું માની રહ્યા છે કે, જેવી પશ્ચિમ એશિયામાં પરિસ્થિતિ સુધરશે અને ક્રૂડના ભાવ ઘટશે, તો ભારે ઘટાડા પછી બજારમાં ખરીદી પાછી ફરી શકે છે. વેલ્યુએશનમાં સુધારાથી એ કંપનીઓમાં રોકાણકારોની રૂચિ વધી શકે છે, જેમની કમાણી અને વેપારી પ્રદર્શન મજબૂત છે. SMC ગ્લોબલ સિક્યોરિટીઝની સિનિયર રિસર્ચ એનાલિસ્ટ સીમા શ્રીવાસ્તવના મતે, બજારની ચાલ સંસ્થાકીય રોકાણ, મોંઘવારી, વ્યાજ દરોની અપેક્ષાઓ અને કંપનીઓના પરિણામો પર નિર્ભર કરશે. તેમના મતે, બજારમાં વ્યાપક તેજીને બદલે મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સવાળી કંપનીઓમાં ચૂંટેલી તકો વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

એ જ રીતે એસએસ વેલ્થસ્ટ્રીટની ફાઉન્ડર સુગંધા સચદેવાએ પણ નરમાઈ પછી ઝડપી રિકવરીની શક્યતાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. જો કે, આવી તેજી કેટલી ટકાઉ હશે, તે વિદેશી રોકાણકારોની વાપસી, કંપનીઓની કમાણી અને જીઓ-પોલિટિકલ તણાવમાં ઘટાડા પર નિર્ભર કરશે. આનો અર્થ એ છે કે, દિવાળી પહેલા તેજીની શક્યતા સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ નથી પરંતુ માત્ર બજાર નીચે જવાના આધારે મોટી રિકવરીનું અનુમાન લગાવવું જોખમી બની શકે છે.

સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકના પરિણામો બજારની દિશા નક્કી કરનારા મોટા સંકેતોમાં જોડાયેલા હશે. રોઇટર્સના એક અહેવાલ મુજબ, 5 બ્રોકરેજના અનુમાનોમાં નિફ્ટીની 50 કંપનીનું સંયુક્ત નફાકીય ધોરણે વાર્ષિક ધોરણે લગભગ 20% વધવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ઓટો અને ટેક્નોલોજી સેક્ટરથી વધુ સારા પ્રદર્શનની અપેક્ષા છે, જ્યારે નાણાકીય કંપનીઓની કમાણી પણ બજાર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. જો કે, મોંઘા ક્રૂડ, કોસ્ટ પ્રેશર (ખર્ચનું દબાણ) અને નબળી માંગથી કેટલીક કંપનીઓના માર્જિન પ્રભાવિત થઈ શકે છે. જો કંપનીઓના પરિણામો અપેક્ષા કરતા વધુ સારા રહે છે, તો તેનાથી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ પાછો ફરી શકે છે. ક્રૂડ ઓઇલ એકમાત્ર સૌથી મોટું ટ્રિગર એરિયા છે, જ્યાં સુધારો આવવાથી આખા બજારને ટેકો મળી શકે છે. જો ક્રૂડ મોંઘું જળવાઈ રહે અને વિદેશી રોકાણકારોની નિકાસ ચાલુ રહે, તો રિકવરીનો રસ્તો મુશ્કેલ બની શકે છે.

શેરબજારમાં મજબૂત તેજી જોવા માટે કેટલાક મહત્ત્વના પરિબળો અનુકૂળ રહેવા અત્યંત જરૂરી છે. સૌથી પહેલાં, ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં સતત ઘટાડો ચાલુ રહેવો જોઈએ અને વિદેશી રોકાણકારો (FII) ની વેચવાલીમાં ઘટાડો થવાની સાથે બજારમાં તેમની વાપસી થવી જોઈએ. આની સાથે જ ડોલર સામે રૂપિયામાં સ્થિરતા જળવાઈ રહેવી પણ ખૂબ આવશ્યક છે. કંપનીઓના પરિણામોની વાત કરીએ તો, નફામાં વધારો અને એક મજબૂત ગ્રોથ આઉટલુક હોવો જોઈએ. વૈશ્વિક મોરચે, અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં નરમાઈ અને જીઓ-પોલિટિકલ તણાવમાં ઘટાડો થવો બજાર માટે સકારાત્મક રહેશે. અંતમાં, ઘરેલું સ્તરે સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) ની સતત ખરીદી અને પૂરતી લિક્વિડિટી (નાણાકીય પ્રવાહિતા) જળવાઈ રહેવી બજારમાં તેજી જાળવી રાખવા માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

દિવાળી નજીક આવતા જ બજારમાં તેજીની આશા વધવી સ્વાભાવિક છે. રોકાણનો નિર્ણય માત્ર તહેવાર, મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ કે કોઈ એક દિવસની તેજી જોઈને ન લેવો જોઈએ. લાંબાગાળાના રોકાણકારો માટે કંપનીની કમાણી, દેવું, વેલ્યુએશન અને વેપારી શક્યતાઓ વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. બીજી તરફ, શોર્ટ ટર્મ ટ્રેડર્સ (ટૂંકાગાળાના વેપારીઓ) એ બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ અને અચાનક આવતી ખબરોના જોખમને ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ.
નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. TV9 Gujarati કોઈપણ રીતે શેરમાં, સોના-ચાંદીમાં, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં અને IPO માં પૈસા લગાવવાની કે વેચવાની સલાહ આપતું નથી. બજારમાં રોકાણ સંભવિત જોખમ સાથે સંકળાયેલું છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાંકીય સલાહકાર અથવા માર્કેટ એક્સપર્ટની સલાહ જરૂરથી લો.
જલ્દી ખરીદી લો ‘સોનું’, ₹3 લાખ પહોંચશે ભાવ? બાબા વેંગાની ભવિષ્યવાણીથી બજાર ગરમાયું
