AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ચૂંટણી પરિણામ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

History of city name : ‘નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ’ ના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ ? જાણો આખી વાર્તા

નાગેશ્વર મંદિર ગુજરાત રાજ્યના દ્વારકા નજીક આવેલું એક પ્રખ્યાત શિવધામ છે, જે ભગવાન શિવને અર્પિત છે. શિવ પુરાણમાં તેનું વર્ણન મળતું હોય છે અને તેને ભારતના બાર પવિત્ર જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક માનવામાં આવે છે.

Ashvin Patel | Updated on: Aug 04, 2025 | 6:46 PM

“નાગેશ્વર” શબ્દ બે ભાગોમાં વહેંચાય છે, નાગ એટલે કે સર્પ અને ઈશ્વર એટલે ભગવાન. એટલે તેનો અર્થ થયો “સર્પોના સ્વામી” અથવા “નાગોના ઈશ્વર”. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ સ્થળે ભગવાન શિવે ભક્તના રક્ષણ માટે દાનવનો સંહાર કર્યો હતો,જે સર્પના સ્વરૂપમાં ભક્તને ડરાવી રહ્યો હતો. તેથી આ સ્થાનનું નામ “નાગેશ્વર” પડ્યું. — “નાગેશ્વર” શબ્દ બે ભાગોમાં વહેંચાય છે, નાગ એટલે કે સર્પ અને ઈશ્વર એટલે ભગવાન. એટલે તેનો અર્થ થયો “સર્પોના સ્વામી” અથવા “નાગોના ઈશ્વર”. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ સ્થળે ભગવાન શિવે ભક્તના રક્ષણ માટે દાનવનો સંહાર કર્યો હતો,જે સર્પના સ્વરૂપમાં ભક્તને ડરાવી રહ્યો હતો. તેથી આ સ્થાનનું નામ “નાગેશ્વર” પડ્યું.
1 / 6

એક લોકપ્રચલિત કથા મુજબ, સુપ્રિયા નામનો એક મહાન શિવભક્ત દરિયાકાંઠે શિવલિંગની ઉપાસના કરતા હતા. એક વખત દરિયામાં રહેતા દારુક નામના અસુરે સુપ્રિયાને બાંધી લીધો. દારુક અને તેની પત્ની દરુકાએ દરિયાની તળિયે પોતાનું રાજ્ય બનાવ્યું હતું, જ્યાં તેઓ માનવોને કેદ કરીને ત્રાસ આપતા.સુપ્રિયાએ કેદમાં પણ ભગવાન શિવની આરાધના ચાલુ રાખી અને “ઓમ નમઃ શિવાય” મંત્રનો જાપ કરવાનું બંધ ન કર્યું. તેના અડગ ભક્તિને જોઈને ભગવાન શિવ પ્રગટ થયા અને દારુકનો સંહાર કર્યો. આ પછી ભગવાને અહીં જ પોતાના સ્વરૂપે જ્યોતિર્લિંગ રૂપે નિવાસ કર્યો, જે પછી “નાગેશ્વર” તરીકે ઓળખાયો. — એક લોકપ્રચલિત કથા મુજબ, સુપ્રિયા નામનો એક મહાન શિવભક્ત દરિયાકાંઠે શિવલિંગની ઉપાસના કરતા હતા. એક વખત દરિયામાં રહેતા દારુક નામના અસુરે સુપ્રિયાને બાંધી લીધો. દારુક અને તેની પત્ની દરુકાએ દરિયાની તળિયે પોતાનું રાજ્ય બનાવ્યું હતું, જ્યાં તેઓ માનવોને કેદ કરીને ત્રાસ આપતા.સુપ્રિયાએ કેદમાં પણ ભગવાન શિવની આરાધના ચાલુ રાખી અને “ઓમ નમઃ શિવાય” મંત્રનો જાપ કરવાનું બંધ ન કર્યું. તેના અડગ ભક્તિને જોઈને ભગવાન શિવ પ્રગટ થયા અને દારુકનો સંહાર કર્યો. આ પછી ભગવાને અહીં જ પોતાના સ્વરૂપે જ્યોતિર્લિંગ રૂપે નિવાસ કર્યો, જે પછી “નાગેશ્વર” તરીકે ઓળખાયો.
2 / 6

શિવ પુરાણ મુજબ, નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ પ્રાચીન સમયમાં “દારુકાવન” તરીકે ઓળખાતા એક જંગલ વિસ્તારમાં આવેલ છે. “દારુકાવન”નું નામ ભારતના પ્રાચીન સાહિત્ય અને મહાકાવ્યોમાં પણ જોવા મળે છે. આવા જંગલોના ઉલ્લેખ કામ્યકવન, દ્વૈતવન અને દંડકવન જેવા અન્ય પૌરાણિક વનોની યાદીમાં મળે છે. — શિવ પુરાણ મુજબ, નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ પ્રાચીન સમયમાં “દારુકાવન” તરીકે ઓળખાતા એક જંગલ વિસ્તારમાં આવેલ છે. “દારુકાવન”નું નામ ભારતના પ્રાચીન સાહિત્ય અને મહાકાવ્યોમાં પણ જોવા મળે છે. આવા જંગલોના ઉલ્લેખ કામ્યકવન, દ્વૈતવન અને દંડકવન જેવા અન્ય પૌરાણિક વનોની યાદીમાં મળે છે.
3 / 6

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ દ્વારકા નજીક, સૌરાષ્ટ્ર (ગુજરાત)માં સ્થિત છે. તેનું વર્ણન શિવ પુરાણમાં પણ જોવા મળે છે. માન્યતા છે કે આ જ્યોતિર્લિંગની પૂજાથી સાપભય દૂર થાય છે અને ભક્તને શક્તિ તથા નિર્ભયતા મળે છે. મહાશિવરાત્રીના દિવસે અહીં વિશેષ મેળો યોજાય છે, જેમાં હજારો ભક્તો હાજરી આપે છે. (Credits: - Vishal Bhatnagar/NurPhoto via Getty Images ) — નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ દ્વારકા નજીક, સૌરાષ્ટ્ર (ગુજરાત)માં સ્થિત છે. તેનું વર્ણન શિવ પુરાણમાં પણ જોવા મળે છે. માન્યતા છે કે આ જ્યોતિર્લિંગની પૂજાથી સાપભય દૂર થાય છે અને ભક્તને શક્તિ તથા નિર્ભયતા મળે છે. મહાશિવરાત્રીના દિવસે અહીં વિશેષ મેળો યોજાય છે, જેમાં હજારો ભક્તો હાજરી આપે છે. (Credits: - Vishal Bhatnagar/NurPhoto via Getty Images )
4 / 6

મંદિર પાસે 25 ફૂટ ઊંચી ભગવાન શિવની ભવ્ય પ્રતિમા પણ છે, જે યાત્રાળુઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે, રોજ શિવલિંગની ત્રણ વખત આરતી થાય છે અને શ્રાવણ માસ તથા મહાશિવરાત્રિએ વિશેષ ભક્તિ અનુષ્ઠાન થાય છે. (Credits: - Vishal Bhatnagar/NurPhoto via Getty Images ) — મંદિર પાસે 25 ફૂટ ઊંચી ભગવાન શિવની ભવ્ય પ્રતિમા પણ છે, જે યાત્રાળુઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે, રોજ શિવલિંગની ત્રણ વખત આરતી થાય છે અને શ્રાવણ માસ તથા મહાશિવરાત્રિએ વિશેષ ભક્તિ અનુષ્ઠાન થાય છે. (Credits: - Vishal Bhatnagar/NurPhoto via Getty Images )
5 / 6

નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ દ્વારકા શહેરથી લગભગ 17 કિમી દૂર આવેલ છે. દ્વારકા-બેટ દ્વારકાની યાત્રા કરતા હજારો યાત્રાળુઓ નાગેશ્વર મંદિરના દર્શન પણ કરે છે. દર વર્ષે દેશ-વિદેશમાંથી લાખો ભક્તો અહીં આવે છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.) — નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ દ્વારકા શહેરથી લગભગ 17 કિમી દૂર આવેલ છે. દ્વારકા-બેટ દ્વારકાની યાત્રા કરતા હજારો યાત્રાળુઓ નાગેશ્વર મંદિરના દર્શન પણ કરે છે. દર વર્ષે દેશ-વિદેશમાંથી લાખો ભક્તો અહીં આવે છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.)
6 / 6

Tv9 ગુજરાતી પર શહેર, નામ પાછળના ઈતિહાસની જાણકારી નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો તમારે પણ ઈતિહાસના વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

ઈતિહાસ ગુજરાત જનરલ નોલેજ દેવભૂમિ દ્વારકા શ્રાવણ માસ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

IPLમાં એન્ટ્રી સાથે ધમાકો: પહેલા જ બોલે છગ્ગો ફટકારનાર ભારતીય ખેલાડીઓ

રસ્તામાં મળેલા પૈસા શુભ કે અશુભ? જાણો જ્યોતિષ અને વાસ્તુના સંકેતો

અભિષેક શર્માએ 13 બોલમાં પંજાબને હલાવી દીધું, બન્યો નંબર 1

ધોની આ દિવસે રમશે છેલ્લી મેચ, ત્યારબાદ લેશે નિવૃત્તિ, મોટો દાવો

ઈરાન-યુદ્ધની ચેતવણી: શું તમારા ઘરનું બજેટ ખોરવાશે?

આ સ્ટોકમાં પ્રતિ શેર ₹1000 સુધીના ઉછાળાની શક્યતા

PNB ની FD માં ગેરંટી સાથે મેળવો 99,732 નું ફિક્સ વ્યાજ

હવે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધવાની શક્યતા નહિવત

સવારે ખાલી પેટે કેટલું પાણી પીવું સ્વાસ્થ્ય માટે હિતાવહ છે?

સ્નાનની આ 4 રીતો તમારી કિસ્મત બદલી શકે છે! જાણો કઈ શ્રેષ્ઠ

બદલાઈ ગયા પોસ્ટ ઓફિસના આ 2 નિયમ

સૌથી વધુ IPL ફાઈનલ કયા મેદાનમાં રમાઈ છે?

સવારે કે રાત્રે? 'ગ્રીન ટી' પીવાનો સાચો સમય કયો?

સૌથી વધુ માઈલેજ આપતી ડીઝલ SUV: ક્રેટા, સેલ્ટોસ કે સિએરા, કોણ છે નંબર 1

લિફ્ટમાં ફસાવાનો ડર! આ નાનકડી ભૂલ જીવલેણ બની શકે છે?

ગોમેદ રત્નથી બદલાઈ શકે છે તમારું ભાગ્ય, આ 6 રાશિઓ માટે છે સુવર્ણ તક

થાર રોક્સનો નવો અવતાર: સુરક્ષા દળો માટે ખાસ એટીવી લોન્ચ

મોકો ચૂકતા નહીં! આ શેર પર એક્સપર્ટે આપ્યું 'Buy' રેટિંગ

Form 10C ની ભૂલથી પેન્શન ન ગુમાવતા: જાણો EPFO ના જરૂરી નિયમો

સદીનું સૌથી લાંબુ સૂર્યગ્રહણ થશે, શું ભારતમાં દેખાશે?

Canada માં રહેતા ભારતીયો માટે મોટી ખુશખબર, 20,000 લોકોને મળશે PR

ટીવીના રિમોટ કંટ્રોલમાં 5 નંબરના બટન પર નાનુ ટપકું કેમ હોય છે ?

બ્રાઉન vs સફેદ ખાંડ: કઈ છે તમારા માટે ખરેખર વધુ હેલ્ધી?

તમારા ઘરમાં રહેલું રેફ્રિજરેટર પણ બની શકે આગનો ગોળો

ચૂંટણી જીત્યા પછી ધારાસભ્યને કેટલા દિવસ પછી ઘર મળે છે?

IPLમાં ડેબ્યુ કરનારા ખેલાડીની પહેલી વિકેટ લેનાર બોલરનો પરિવાર જુઓ

તરબૂચ ખાતા પહેલા અને પછી કઈ ભૂલો ટાળવી?

સોનાના ભાવમાં થયો ઘટાડો, ચાંદી પણ થઈ સસ્તી! જાણો આજનો રેટ

349 રૂપિયાનો પ્રીપેડ કે પોસ્ટપેઇડ, Jioનો કયો પ્લાન વધુ ડેટા આપે છે?

જો ક્રેડિટ કાર્ડ ધારક મૃત્યુ પામે તો તેનું બિલ કોણ ચૂકવશે?

તકનીકી કુશળતામાં વધારો કરો, નાણાકીય ખર્ચ વધી શકે છે

એસીમાં ગરોળી ઘૂસી જાય તો શું...! શોર્ટ સર્કિટ અને બીમારીનું જોખમ ખરી?

ચાંદી રૂ. 2,51,000 પર પહોંચી પણ સોનામાં રૂ. 300નો ઘટાડો

જો આ જગ્યાએ ખાતું હશે તો હવે PAN કાર્ડ વગર એક રૂપિયો પણ નહીં ઉપડે

SIP કે લમ્પસમ? ક્યાં મળશે સૌથી વધુ 'રિટર્ન'?

IPL 2026 : પ્લેઓફમાં પહોંચવા કઈ ટીમને કેટલી જીતની જરૂર?

આ 4 નસીબદાર રાશિઓનું બદલાઈ જશે ભાગ્ય!

T20 રેન્કિંગમાં ટીમ ઈન્ડિયા નંબર 1 વર્લ્ડ ચેમ્પિયન ભારતની બાદશાહત કાયમ

આ ઓટોમોબાઈલ કંપનીને લાગ્યો જેકપોટ: નફામાં 48% નો ઉછાળો, આપશે ડિવિડન્ડ!

આ જાતકો પહોંચશે નવી ઊંચાઈએ, અચાનક ધનલાભના 'પ્રબળ યોગ'

UPI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ઘટાડો: શું લોકોનો ડિજિટલ પેમેન્ટ પરથી મોહભંગ થયો?

હનુમાનજીની મૂર્તિના રહસ્યમયી નિયમો!

IPL 2026: જો DC v CSK મેચ રદ થાય, તો ચેન્નાઈ બહાર થઈ જશે?

CMનો દીકરો કે, જમાઈ કોણ જીત્યું, જાણો

ચૂંટણી પરિણામો બાદ શેરબજારમાં હલચલ, આખરે કયા સ્ટોક્સ ચમકશે?

તુલસીની મંજરી: રાતોરાત બદલી શકે છે તમારું નસીબ, જાણો રહસ્ય!

વિજય થાલાપતિનું કુલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કેટલું છે? જાણો અંદરની વાત

ભલે Jioનો રુ209નો પ્લાન બંધ થઈ ગયો પણ, આ 3 પ્લાન હજુ પણ ઓપ્શનમાં

8માં પગાર પંચને લઈને આવી મોટી અપડેટ ! પગારમાં થઈ શકે છે 283%નો વધારો

PM મોદીએ જેનો સ્વાદ માણ્યો એ 'ઝાલમુરી' વેચીને કમાઓ લાખો

Web Stories View more

Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી

કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?

Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?

કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?

આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે

રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?

Latest News View more

Breaking News : મિસાઇલ હુમલા બાદ તેહરાનમાં ભારે વિનાશ

7 કેચ ડ્રોપ1 સ્ટમ્પિંગ ચૂક્યા, પોતાની ટીમના ખેલાડીઓ બન્યા ચહલના દુશ્મન

ગુજરાતમાં છે પ્રતિબંધ, દેવામાં ડૂબેલા પાકિસ્તાને શરૂ કર્યો આ ધંધો

ઓપરેશન સિંદૂર: તેજસ અને બ્રહ્મોસના પ્રહારથી પાકિસ્તાની સેના પસ્ત

IPLમાં એન્ટ્રી સાથે ધમાકો: પહેલા જ બોલે છગ્ગો ફટકારનાર ભારતીય ખેલાડીઓ

Latest Videos View more

ઓપરેશન સિંદૂર: તેજસ અને બ્રહ્મોસના પ્રહારથી પાકિસ્તાની સેના પસ્ત

અમદાવાદ: વટવામાં ભુવામાં ખાબક્યો બાઈકચાલક, મનપાની બેદરકારી સામે રોષ

ગુજરાતના વેપાર ધંધા પર ઇરાન યુદ્ધની આડઅસર, જુઓ Video

સુરેન્દ્રનગર: 24 કલાકમાં 35 વાર ફાટક બંધ, ટ્રાફિકથી જનતા થઈ ત્રસ્ત

બર્ડ ફ્લૂનો ખતરો મહારાષ્ટ્રમા કેસ નોંધાતા ગુજરાત બોર્ડર પર તંત્ર એલર્ટ

જેલમાં બેઠા બેઠા સુરતની બેંકમાં કરાવડાવી લૂંટ, જુઓ Video

મહુવા માર્કેટ યાર્ડ: ડુંગળીના ભાવ તળિયે બેસતા ખેડૂતો રાતા પાણીએ રોયા

મહેમદાવાદના વાંઠવાળીમાં કેનાલના કામમાં પોલંપોલ, જુઓ Video

કચ્છમાંથી પાકિસ્તાની બોટ મળી આવી, જુઓ વીડિયો

ફૂડ વિભાગની મોટી કાર્યવાહી! આઈસ્ક્રીમ અને રસમાં ભેળસેળ જોવા મળી

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ