हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ: લિવ-ઇન રિલેશનશિપ ગુનો છે? જાણો ભારતીય કાનૂન શું કહે છે અને કયા અધિકારો મળે છે

કાનુની સવાલ: આજના આધુનિક સમયમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપ સામાન્ય ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે. ઘણા યુવાનો લગ્ન પહેલાં એકબીજાને સમજવા માટે સાથે રહેવાનું પસંદ કરે છે. પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહેવું ભારતમાં ગુનો ગણાય છે?

| Updated on: Mar 03, 2026 | 1:24 PM
Share
કાનુની સવાલ: ભારતીય કાનૂન અનુસાર બે પુખ્ત વયના વ્યક્તિઓ તેમની સ્વૈચ્છિક સંમતિથી સાથે રહેવા માંગે તો તે ગુનો ગણાતો નથી. ભારતના સર્વોચ્ચ અદાલત, એટલે કે Supreme Court of India એ પણ અનેક ચુકાદાઓમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લિવ-ઇન રિલેશનશિપ ગેરકાયદેસર નથી. અદાલતે જણાવ્યું છે કે જો બંને વ્યક્તિઓ પુખ્ત વયના છે અને તેમની વચ્ચે સંમતિ છે, તો તેઓ સાથે રહી શકે છે.

કાનુની સવાલ: ભારતીય કાનૂન અનુસાર બે પુખ્ત વયના વ્યક્તિઓ તેમની સ્વૈચ્છિક સંમતિથી સાથે રહેવા માંગે તો તે ગુનો ગણાતો નથી. ભારતના સર્વોચ્ચ અદાલત, એટલે કે Supreme Court of India એ પણ અનેક ચુકાદાઓમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લિવ-ઇન રિલેશનશિપ ગેરકાયદેસર નથી. અદાલતે જણાવ્યું છે કે જો બંને વ્યક્તિઓ પુખ્ત વયના છે અને તેમની વચ્ચે સંમતિ છે, તો તેઓ સાથે રહી શકે છે.

1 / 6
ખાસ કરીને 2010ના એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં Markandey Katju ની બેન્ચે કહ્યું હતું કે લિવ-ઇન સંબંધ કોઈ ગુનો નથી અને તે ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ અપરાધ ગણાતો નથી. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કાનૂની રીતે લિવ-ઇન સંબંધ માન્ય છે.

ખાસ કરીને 2010ના એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં Markandey Katju ની બેન્ચે કહ્યું હતું કે લિવ-ઇન સંબંધ કોઈ ગુનો નથી અને તે ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ અપરાધ ગણાતો નથી. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કાનૂની રીતે લિવ-ઇન સંબંધ માન્ય છે.

2 / 6
સ્ત્રીઓના હિતોની સુરક્ષા માટે પણ કાનૂનમાં જોગવાઈ છે. Protection of Women from Domestic Violence Act હેઠળ લિવ-ઇનમાં રહેલી મહિલાઓને પણ કેટલીક પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષા અને ભરણપોષણનો અધિકાર મળે છે. જો સંબંધ "લગ્ન જેવી પ્રકૃતિ"નો હોય, તો મહિલા કાનૂની સુરક્ષા માગ કરી શકે છે.

સ્ત્રીઓના હિતોની સુરક્ષા માટે પણ કાનૂનમાં જોગવાઈ છે. Protection of Women from Domestic Violence Act હેઠળ લિવ-ઇનમાં રહેલી મહિલાઓને પણ કેટલીક પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષા અને ભરણપોષણનો અધિકાર મળે છે. જો સંબંધ "લગ્ન જેવી પ્રકૃતિ"નો હોય, તો મહિલા કાનૂની સુરક્ષા માગ કરી શકે છે.

3 / 6
બાળકોના હિતોની બાબતમાં પણ અદાલતે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો છે. લિવ-ઇન સંબંધમાંથી જન્મેલા બાળકને કાનૂની રીતે માન્ય ગણવામાં આવે છે અને તેને સંપત્તિ પર અધિકાર મળવાની સંભાવના રહે છે.

બાળકોના હિતોની બાબતમાં પણ અદાલતે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો છે. લિવ-ઇન સંબંધમાંથી જન્મેલા બાળકને કાનૂની રીતે માન્ય ગણવામાં આવે છે અને તેને સંપત્તિ પર અધિકાર મળવાની સંભાવના રહે છે.

4 / 6
તેમ છતાં, સમાજમાં હજુ પણ લિવ-ઇન રિલેશનશિપને લઈને મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળે છે. કાનૂન તેને ગુનો નથી ગણતું, પરંતુ સામાજિક સ્વીકાર્યતા વિસ્તાર અને સંસ્કૃતિ પ્રમાણે બદલાય છે.

તેમ છતાં, સમાજમાં હજુ પણ લિવ-ઇન રિલેશનશિપને લઈને મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળે છે. કાનૂન તેને ગુનો નથી ગણતું, પરંતુ સામાજિક સ્વીકાર્યતા વિસ્તાર અને સંસ્કૃતિ પ્રમાણે બદલાય છે.

5 / 6
આથી નિષ્કર્ષ એ છે કે ભારતમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપ કાનૂની રીતે માન્ય છે, જો બંને વ્યક્તિઓ પુખ્ત વયના હોય અને તેમની સંમતિ હોય. હકીકતમાં કાનૂન વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાને મહત્વ આપે છે અને સંમતિ આધારિત સંબંધોને સુરક્ષા આપે છે.

આથી નિષ્કર્ષ એ છે કે ભારતમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપ કાનૂની રીતે માન્ય છે, જો બંને વ્યક્તિઓ પુખ્ત વયના હોય અને તેમની સંમતિ હોય. હકીકતમાં કાનૂન વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાને મહત્વ આપે છે અને સંમતિ આધારિત સંબંધોને સુરક્ષા આપે છે.

6 / 6

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

જનરલ નોલેજલીગલ એડવાઈઝસુપ્રીમ કોર્ટ
Web Stories View more
ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન હેરી બ્રુકના લડી લકના ફોટો જુઓ
ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન હેરી બ્રુકના લડી લકના ફોટો જુઓ
કુલ અને કોલ્ડ વોટર વચ્ચે શું છે તફાવત? જાણો તેની શરીર પર શું અસર થાય છે
કુલ અને કોલ્ડ વોટર વચ્ચે શું છે તફાવત? જાણો તેની શરીર પર શું અસર થાય છે
શકીરાનો પરિવાર જુઓ
શકીરાનો પરિવાર જુઓ
ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો
ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો
US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો
US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો
કયું ફળ ફાઇબર માટે શ્રેષ્ઠ છે? સફરજન કે નાસપતી?
કયું ફળ ફાઇબર માટે શ્રેષ્ઠ છે? સફરજન કે નાસપતી?
Latest Videos View more
ઈરાન-ઈઝરાયલના યુદ્ધમાં દિવના યુવાને જીવ ગુમાવ્યો
ઈરાન-ઈઝરાયલના યુદ્ધમાં દિવના યુવાને જીવ ગુમાવ્યો
અમદાવાદમાંથી રૂ.89 લાખના કિંમતની જૂની ચલણી નોટ ઝડપાઈ
અમદાવાદમાંથી રૂ.89 લાખના કિંમતની જૂની ચલણી નોટ ઝડપાઈ
ઉનાળાની આકરી ગરમી માટે રહેજો તૈયાર, હવામાન વિભાગે કરી આગાહી
ઉનાળાની આકરી ગરમી માટે રહેજો તૈયાર, હવામાન વિભાગે કરી આગાહી
વિવાદમાં ઘેરાયેલી કીર્તિ પટેલનો યુ-ટર્ન? ગુરુની હાજરીમાં લીધો વળાંક
વિવાદમાં ઘેરાયેલી કીર્તિ પટેલનો યુ-ટર્ન? ગુરુની હાજરીમાં લીધો વળાંક
વેપારીઓ માટે આજનો દિવસ સારો છે, તમે કોઈ તીર્થસ્થળની યાત્રા કરશો
વેપારીઓ માટે આજનો દિવસ સારો છે, તમે કોઈ તીર્થસ્થળની યાત્રા કરશો
તેલના ખેલમાં ઈરાનનો 'માસ્ટરસ્ટ્રોક'
તેલના ખેલમાં ઈરાનનો 'માસ્ટરસ્ટ્રોક'
PM મોદીએ ઈરાનના હુમલાઓ અંગે UAEના પ્રિન્સ-બહેરીનના રાજા સાથે કરી વાત
PM મોદીએ ઈરાનના હુમલાઓ અંગે UAEના પ્રિન્સ-બહેરીનના રાજા સાથે કરી વાત
શેરબજારમાં મોટો કડાકો, સોના-ચાંદીના ભાવમાં પણ તેજી
શેરબજારમાં મોટો કડાકો, સોના-ચાંદીના ભાવમાં પણ તેજી
ઉત્તર ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતમાં 40 ડિગ્રીએ પહોંચશે ગરમીનો પારો
ઉત્તર ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતમાં 40 ડિગ્રીએ પહોંચશે ગરમીનો પારો
ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધની પરિસ્થિતિ વચ્ચે દુબઈમાં અટવાયો સુરતનો આખો પરિવાર
ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધની પરિસ્થિતિ વચ્ચે દુબઈમાં અટવાયો સુરતનો આખો પરિવાર
g clip-path="url(#clip0_868_265)">