AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

ગર્ભવતી મહિલાની મૃત્યુ થાય તો અંતિમ સંસ્કાર કેવી રીતે થાય? જાણો શું છે શાસ્ત્રોનો નિયમ!

શું તમે જાણો છો કે હિંદુ ધર્મમાં ગર્ભવતી મહિલા કે નાના બાળકના મૃત્યુ પછી સામાન્ય લોકોની જેમ અગ્નિદાહ આપવામાં આવતો નથી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર તેમના અંતિમ સંસ્કાર માટે શાસ્ત્રોમાં ખૂબ જ અલગ અને વિશેષ નિયમો દર્શાવવામાં આવ્યા છે. ગર્ભસ્થ શિશુ અંગેનો કયો નિયમ છે અને કેમ નાના બાળકોને દફનાવવામાં આવે છે?

| Updated on: Aug 13, 2026 | 6:03 PM
Share
હિંદુ ધર્મ અને ગરુડ પુરાણમાં સામાન્ય પુખ્ત વ્યક્તિના અંતિમ સંસ્કાર અગ્નિદાહ આપીને થાય છે, પરંતુ સગર્ભા મહિલા કે નાના બાળકના મૃત્યુ વખતે અંતિમ સંસ્કારના નિયમો સાવ અલગ હોય છે.

હિંદુ ધર્મ અને ગરુડ પુરાણમાં સામાન્ય પુખ્ત વ્યક્તિના અંતિમ સંસ્કાર અગ્નિદાહ આપીને થાય છે, પરંતુ સગર્ભા મહિલા કે નાના બાળકના મૃત્યુ વખતે અંતિમ સંસ્કારના નિયમો સાવ અલગ હોય છે.

1 / 8
ગરુડ પુરાણ મુજબ, જો ગર્ભવતી મહિલાનું મૃત્યુ થાય તો તેના અંતિમ સંસ્કાર કરતાં પહેલાં ગર્ભમાં રહેલા શિશુને બહાર કાઢવાની વિધિ દર્શાવવામાં આવી છે.

ગરુડ પુરાણ મુજબ, જો ગર્ભવતી મહિલાનું મૃત્યુ થાય તો તેના અંતિમ સંસ્કાર કરતાં પહેલાં ગર્ભમાં રહેલા શિશુને બહાર કાઢવાની વિધિ દર્શાવવામાં આવી છે.

2 / 8
જો ગર્ભમાંથી બહાર કાઢેલું બાળક જીવિત હોય તો તેને સામાન્ય બાળકની જેમ ઉછેરવું જોઈએ, પરંતુ જો બાળક પણ મૃત હોય તો તેની અંતિમ ક્રિયા માટે ધાર્મિક વિધિ અલગથી દર્શાવવામાં આવી છે.

જો ગર્ભમાંથી બહાર કાઢેલું બાળક જીવિત હોય તો તેને સામાન્ય બાળકની જેમ ઉછેરવું જોઈએ, પરંતુ જો બાળક પણ મૃત હોય તો તેની અંતિમ ક્રિયા માટે ધાર્મિક વિધિ અલગથી દર્શાવવામાં આવી છે.

3 / 8
નવજાત કે ખૂબ નાના બાળકના મૃત્યુ પર સામાન્ય રીતે અગ્નિદાહ આપવામાં આવતો નથી. શાસ્ત્રોક્ત પરંપરા અનુસાર બાળકના શરીરને સફેદ વસ્ત્રમાં લપેટીને જમીનમાં દફનાવવાની (ભૂમિદાહ) પ્રથા છે.

નવજાત કે ખૂબ નાના બાળકના મૃત્યુ પર સામાન્ય રીતે અગ્નિદાહ આપવામાં આવતો નથી. શાસ્ત્રોક્ત પરંપરા અનુસાર બાળકના શરીરને સફેદ વસ્ત્રમાં લપેટીને જમીનમાં દફનાવવાની (ભૂમિદાહ) પ્રથા છે.

4 / 8
ખૂબ નાના બાળકોએ જીવનમાં પાપ કે પુણ્ય જેવા કર્મ કર્યા હોતા નથી, તેથી તેમની આત્મા સંસારના મોહમાયાથી મુક્ત માનવામાં આવે છે. આ જ કારણે તેમના અંતિમ સંસ્કારની રીત અલગ રાખવામાં આવી છે.

ખૂબ નાના બાળકોએ જીવનમાં પાપ કે પુણ્ય જેવા કર્મ કર્યા હોતા નથી, તેથી તેમની આત્મા સંસારના મોહમાયાથી મુક્ત માનવામાં આવે છે. આ જ કારણે તેમના અંતિમ સંસ્કારની રીત અલગ રાખવામાં આવી છે.

5 / 8
ગરુડ પુરાણમાં બાળકની ઉંમરના આધારે અંતિમ ક્રિયા અને શ્રાદ્ધ કર્મમાં ફેરફાર બતાવ્યા છે. બાળકની ઉંમર વધવાની સાથે અંતિમ સંસ્કારના નિયમો પણ બદલાય છે.

ગરુડ પુરાણમાં બાળકની ઉંમરના આધારે અંતિમ ક્રિયા અને શ્રાદ્ધ કર્મમાં ફેરફાર બતાવ્યા છે. બાળકની ઉંમર વધવાની સાથે અંતિમ સંસ્કારના નિયમો પણ બદલાય છે.

6 / 8
બાળકોના મૃત્યુ પછી દૂધનું દાન, જળ ભરેલા કુંભનું દાન કે બ્રાહ્મણો અને બાળકોને ભોજન કરાવવાની પરંપરાનો ઉલ્લેખ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં મળે છે.

બાળકોના મૃત્યુ પછી દૂધનું દાન, જળ ભરેલા કુંભનું દાન કે બ્રાહ્મણો અને બાળકોને ભોજન કરાવવાની પરંપરાનો ઉલ્લેખ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં મળે છે.

7 / 8
અંતિમ સંસ્કારના આ નિયમો સંપ્રદાય, પ્રદેશ અને કૌટુંબિક પરંપરા મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી સ્થાનિક પંડિત કે ધાર્મિક જ્ઞાનીની સલાહ લેવી યોગ્ય ગણાય છે.

અંતિમ સંસ્કારના આ નિયમો સંપ્રદાય, પ્રદેશ અને કૌટુંબિક પરંપરા મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી સ્થાનિક પંડિત કે ધાર્મિક જ્ઞાનીની સલાહ લેવી યોગ્ય ગણાય છે.

8 / 8

ભારતમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કેટલા બિઝનેસ છે? મુંબઈથી પુણે સુધી ફેલાયેલા આલીશાન પ્રોજેક્ટ્સની રોચક કહાની!

Follow Us
સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીને ડોક્ટર સંત વલ્લભ સ્વામીએ બિરદાવી
સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીને ડોક્ટર સંત વલ્લભ સ્વામીએ બિરદાવી
બનાસકાંઠામાં કિસાન સંઘની આગેવાનીમાં ખેડૂતોનું ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન
બનાસકાંઠામાં કિસાન સંઘની આગેવાનીમાં ખેડૂતોનું ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન
સુરતઃ RTOમાં લાયસન્સ અને મોબાઈલ લિંક કરાવવા આવતા લોકો પરેશાન
સુરતઃ RTOમાં લાયસન્સ અને મોબાઈલ લિંક કરાવવા આવતા લોકો પરેશાન
પોરબંદરમાં GETCO સામે ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ, વીજ લાઇનનું વળતર આપવા માગ
પોરબંદરમાં GETCO સામે ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ, વીજ લાઇનનું વળતર આપવા માગ
જુનાગઢમાં મીરાનગરના રહીશો અશાંત ધારાની માગ સાથે મેદાને, આપ્યુ આવેદન
જુનાગઢમાં મીરાનગરના રહીશો અશાંત ધારાની માગ સાથે મેદાને, આપ્યુ આવેદન
નાણાકીય-વહીવટી ગેરરીતીને લઈ સુરત ક્રિકેટ એસો.ની AGMમાં હોબાળો
નાણાકીય-વહીવટી ગેરરીતીને લઈ સુરત ક્રિકેટ એસો.ની AGMમાં હોબાળો
નવરાત્રીમા પાવાગઢ મહાકાળીના દર્શન માટે આટલા વાગ્યાથી શરૂ થઈ જશે રોપ-વે
નવરાત્રીમા પાવાગઢ મહાકાળીના દર્શન માટે આટલા વાગ્યાથી શરૂ થઈ જશે રોપ-વે
Breaking News : પોરબંદરમાં 25 મકાનો પર બુલડોઝર ફરી વળ્યું
Breaking News : પોરબંદરમાં 25 મકાનો પર બુલડોઝર ફરી વળ્યું
નરોડા ફ્રૂટ માર્કેટ પાસે બેફામ ટ્રક ચાલકનો આતંક, 10 રેલિંગને તોડી પાડી
નરોડા ફ્રૂટ માર્કેટ પાસે બેફામ ટ્રક ચાલકનો આતંક, 10 રેલિંગને તોડી પાડી
અંબાલાલ પટેલની હવામાનને લઇને નવી આગાહી,16 ઓક્ટોબરથી હવામાનમા આવશે પલટો
અંબાલાલ પટેલની હવામાનને લઇને નવી આગાહી,16 ઓક્ટોબરથી હવામાનમા આવશે પલટો
g clip-path="url(#clip0_868_265)">