AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

Breaking News : ખેડૂતની મહેનત પર નહીં ફરી વળે પાણી! રીંગણના 3 મોટાં દુશ્મનો સામે સચોટ ઉપાય

રીંગણની સફળ ખેતી કે બાગકામ માટે માત્ર ખાતર અને પાણી પૂરતું નથી. ગલન રોગ, નાની પત્તીનો રોગ અને થડ છેદક કીટક જેવા પડકારો સામે છોડનું રક્ષણ કરવું એ જ સફળતાની ચાવી છે. નિયમિત તપાસ, સ્વચ્છતા અને જરૂર પડ્યે જૈવિક કે રાસાયણિક ઉપાયો અપનાવીને તમે તમારા છોડને બરબાદ થતા બચાવી શકો છો.

Hasmukh Ramani | Updated on: Feb 21, 2026 | 11:53 AM

રીંગણ એ ભારતીય રસોઈનું એક અભિન્ન અંગ છે. તેના સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ ગુણોને કારણે ખેડૂતોથી લઈને હોમ-ગાર્ડનિંગના શોખીનો સુધી દરેક વ્યક્તિ રીંગણ ઉગાડવાનું પસંદ કરે છે. જોકે રીંગણનો છોડ રોગો અને જીવાતો પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. જો સમયસર કાળજી ન લેવામાં આવે તો તમારી મહેનત પર પાણી ફરી વળી શકે છે. આજે આપણે રીંગણના પાકને નુકસાન પહોંચાડતા ત્રણ મુખ્ય રોગો અને તેના ચોક્કસ નિવારણ વિશે વિગતવાર વાત કરીશું. — રીંગણ એ ભારતીય રસોઈનું એક અભિન્ન અંગ છે. તેના સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ ગુણોને કારણે ખેડૂતોથી લઈને હોમ-ગાર્ડનિંગના શોખીનો સુધી દરેક વ્યક્તિ રીંગણ ઉગાડવાનું પસંદ કરે છે. જોકે રીંગણનો છોડ રોગો અને જીવાતો પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. જો સમયસર કાળજી ન લેવામાં આવે તો તમારી મહેનત પર પાણી ફરી વળી શકે છે. આજે આપણે રીંગણના પાકને નુકસાન પહોંચાડતા ત્રણ મુખ્ય રોગો અને તેના ચોક્કસ નિવારણ વિશે વિગતવાર વાત કરીશું.
1 / 8

ગલન રોગ (Damping-off): રીંગણના શરૂઆતના તબક્કે જોવા મળતો 'ગલન રોગ' અથવા 'ધરૂનું કોહવાણ' (Damping-off) ખેતીમાં ભારે નુકસાન કરી શકે છે. આ સમસ્યા મુખ્યત્વે પાઇથિયમ, રાઈઝોક્ટોનિયા અને ફ્યુઝેરિયમ જેવી ઘાતક ફૂગને કારણે ઉદ્ભવે છે. આ રોગમાં છોડનું થડ જમીન પાસેના ભાગેથી ભૂરા-કાળા રંગનું થઈને સડવા લાગે છે. — ગલન રોગ (Damping-off): રીંગણના શરૂઆતના તબક્કે જોવા મળતો 'ગલન રોગ' અથવા 'ધરૂનું કોહવાણ' (Damping-off) ખેતીમાં ભારે નુકસાન કરી શકે છે. આ સમસ્યા મુખ્યત્વે પાઇથિયમ, રાઈઝોક્ટોનિયા અને ફ્યુઝેરિયમ જેવી ઘાતક ફૂગને કારણે ઉદ્ભવે છે. આ રોગમાં છોડનું થડ જમીન પાસેના ભાગેથી ભૂરા-કાળા રંગનું થઈને સડવા લાગે છે.
2 / 8

આ રોગ એટલો જોખમી છે કારણ કે તે છોડના મૂળને ચીકણા અને નબળા બનાવી દે છે, જેનાથી છોડનો વિકાસ સંપૂર્ણપણે અટકી જાય છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે નિષ્ણાત સલાહ છે કે: હંમેશા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી અને રોગપ્રતિકારક જાતો જેવી કે 'પૂસા પર્પલ' અથવા 'ક્લસ્ટર' ની જ પસંદગી કરો. છોડના ક્યારીમાં કે ખેતરમાં ક્યારેય પાણી ભરાઈ રહેવા ન દો. જલભરાવ એ ફૂગના ફેલાવા માટેનું મુખ્ય કારણ છે. — આ રોગ એટલો જોખમી છે કારણ કે તે છોડના મૂળને ચીકણા અને નબળા બનાવી દે છે, જેનાથી છોડનો વિકાસ સંપૂર્ણપણે અટકી જાય છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે નિષ્ણાત સલાહ છે કે: હંમેશા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી અને રોગપ્રતિકારક જાતો જેવી કે 'પૂસા પર્પલ' અથવા 'ક્લસ્ટર' ની જ પસંદગી કરો. છોડના ક્યારીમાં કે ખેતરમાં ક્યારેય પાણી ભરાઈ રહેવા ન દો. જલભરાવ એ ફૂગના ફેલાવા માટેનું મુખ્ય કારણ છે.
3 / 8

"શ્રેષ્ઠ અને શુદ્ધ ગુણવત્તાના બીજ મેળવવા માટે તમે નેશનલ સીડ્સ કોર્પોરેશન (NSC) ના ઓનલાઇન સ્ટોરની મદદ લઈ શકો છો, જે વિશ્વસનીય ઉત્પાદન માટે ઉત્તમ સ્ત્રોત છે." — "શ્રેષ્ઠ અને શુદ્ધ ગુણવત્તાના બીજ મેળવવા માટે તમે નેશનલ સીડ્સ કોર્પોરેશન (NSC) ના ઓનલાઇન સ્ટોરની મદદ લઈ શકો છો, જે વિશ્વસનીય ઉત્પાદન માટે ઉત્તમ સ્ત્રોત છે."
4 / 8

નાની પત્તીનો રોગ (Little Leaf Disease): છોડની વૃદ્ધિનો અવરોધ નાની પત્તીનો રોગ એ રીંગણના છોડના માળખાકીય વિકાસને સીધી અસર કરતો રોગ છે. આ રોગના મુખ્ય લક્ષણોમાં પાંદડા અસામાન્ય રીતે નાના થઈ જવા અને ડાળીઓ ટૂંકી રહી જવી તે છે. છોડની આ નબળાઈને કારણે તે પૂરતો ખોરાક બનાવી શકતો નથી, પરિણામે ફળની ગુણવત્તા અને સંખ્યા બંનેમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળે છે. — નાની પત્તીનો રોગ (Little Leaf Disease): છોડની વૃદ્ધિનો અવરોધ નાની પત્તીનો રોગ એ રીંગણના છોડના માળખાકીય વિકાસને સીધી અસર કરતો રોગ છે. આ રોગના મુખ્ય લક્ષણોમાં પાંદડા અસામાન્ય રીતે નાના થઈ જવા અને ડાળીઓ ટૂંકી રહી જવી તે છે. છોડની આ નબળાઈને કારણે તે પૂરતો ખોરાક બનાવી શકતો નથી, પરિણામે ફળની ગુણવત્તા અને સંખ્યા બંનેમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળે છે.
5 / 8

એક કૃષિ સલાહકાર ખાસ ભાર મૂકવા માંગે છે કે આ રોગના કિસ્સામાં સાવચેતી જ શ્રેષ્ઠ ઈલાજ છે. જો તમને તમારા બગીચામાં કોઈ પણ છોડ સંક્રમિત જણાય, તો તેને વિલંબ કર્યા વગર તરત જ ઉખેડીને નાશ કરી દેવો જોઈએ. આ સૌથી મહત્વનું પગલું છે કારણ કે એકવાર સંક્રમણ લાગ્યા પછી તેને સાજો કરવો મુશ્કેલ હોય છે અને તે બીજા સ્વસ્થ છોડમાં ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત કુદરતી ઉપચાર તરીકે લીમડાના તેલ (Neem Oil) નો નિયમિત છંટકાવ રોગના ફેલાવાને રોકવા માટે અત્યંત અસરકારક સાબિત થાય છે. — એક કૃષિ સલાહકાર ખાસ ભાર મૂકવા માંગે છે કે આ રોગના કિસ્સામાં સાવચેતી જ શ્રેષ્ઠ ઈલાજ છે. જો તમને તમારા બગીચામાં કોઈ પણ છોડ સંક્રમિત જણાય, તો તેને વિલંબ કર્યા વગર તરત જ ઉખેડીને નાશ કરી દેવો જોઈએ. આ સૌથી મહત્વનું પગલું છે કારણ કે એકવાર સંક્રમણ લાગ્યા પછી તેને સાજો કરવો મુશ્કેલ હોય છે અને તે બીજા સ્વસ્થ છોડમાં ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત કુદરતી ઉપચાર તરીકે લીમડાના તેલ (Neem Oil) નો નિયમિત છંટકાવ રોગના ફેલાવાને રોકવા માટે અત્યંત અસરકારક સાબિત થાય છે.
6 / 8

ફળ અને થડ છેદક કીટક (Fruit and Shoot Borer): ફળ અને થડ છેદક કીટક રીંગણની ખેતીમાં સૌથી ભયાનક શત્રુ માનવામાં આવે છે. આ કીટક છોડને અંદરથી કોતરીને પોલો કરી નાખે છે. જ્યારે આ જીવાત થડમાં કાણું પાડે છે, ત્યારે છોડની ટોચ અને ડાળીઓ કરમાઈને લટકી જાય છે. તેનાથી માત્ર છોડ જ નબળો પડતો નથી, પરંતુ ફળો પણ ખાવાલાયક રહેતા નથી, જે સીધું આર્થિક નુકસાન નોતરે છે. — ફળ અને થડ છેદક કીટક (Fruit and Shoot Borer): ફળ અને થડ છેદક કીટક રીંગણની ખેતીમાં સૌથી ભયાનક શત્રુ માનવામાં આવે છે. આ કીટક છોડને અંદરથી કોતરીને પોલો કરી નાખે છે. જ્યારે આ જીવાત થડમાં કાણું પાડે છે, ત્યારે છોડની ટોચ અને ડાળીઓ કરમાઈને લટકી જાય છે. તેનાથી માત્ર છોડ જ નબળો પડતો નથી, પરંતુ ફળો પણ ખાવાલાયક રહેતા નથી, જે સીધું આર્થિક નુકસાન નોતરે છે.
7 / 8

આ જીવાત પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે નીચે મુજબના પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે: 1. સૌ પ્રથમ, જે ડાળી કે ફળમાં સંક્રમણ દેખાય તેને તરત જ કાપીને જમીનમાં દાટી દેવા અથવા સળગાવી દેવા. 2. જો ઉપદ્રવ વધુ હોય, તો નિષ્ણાતો દ્વારા સૂચિત દવાઓ જેવી કે ટ્રાઈજોફોસ 40 EC (Triazophos 40 EC) અથવા ક્વીનાલફોસ 25 EC (Quinalphos 25 EC) નો નિયત માત્રામાં પાણી સાથે ભેળવીને છંટકાવ કરવો જોઈએ. યાદ રાખો કે જીવાત એકવાર થડની અંદર ઉતરી જાય પછી તેના પર સામાન્ય દવાની અસર ઓછી થાય છે, તેથી સમયસર નિરીક્ષણ ખૂબ જરૂરી છે.
All Photos Credit: Getty Images — આ જીવાત પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે નીચે મુજબના પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે: 1. સૌ પ્રથમ, જે ડાળી કે ફળમાં સંક્રમણ દેખાય તેને તરત જ કાપીને જમીનમાં દાટી દેવા અથવા સળગાવી દેવા. 2. જો ઉપદ્રવ વધુ હોય, તો નિષ્ણાતો દ્વારા સૂચિત દવાઓ જેવી કે ટ્રાઈજોફોસ 40 EC (Triazophos 40 EC) અથવા ક્વીનાલફોસ 25 EC (Quinalphos 25 EC) નો નિયત માત્રામાં પાણી સાથે ભેળવીને છંટકાવ કરવો જોઈએ. યાદ રાખો કે જીવાત એકવાર થડની અંદર ઉતરી જાય પછી તેના પર સામાન્ય દવાની અસર ઓછી થાય છે, તેથી સમયસર નિરીક્ષણ ખૂબ જરૂરી છે. All Photos Credit: Getty Images
8 / 8

ખેડૂતો ALERT ! હાથમાં આવેલો કોળિયો… આકાશે છીનવી લીધો, ફળોના રાજા પર આકાશી આફત આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો

કૃષિ ખેડૂત ગુજરાત

Related Photo Gallery

સામાન્ય નાગરિક RTI કેવી રીતે ફાઈલ કરી શકે છે?

મની પ્લાન્ટમાં ઘરની જ આ વસ્તુઓના કરો ઉપાય, આર્થિક તંગી થઇ જશે દુર

'સાધારણ મગ' કરતા અંકુરિત મગ કેમ છે 10 ગણા વધુ શક્તિશાળી?

Korean Web Series : આ સિરીઝમાં કેમ્પસથી કરિયર સુધી…પ્રેમની અનોખી કહાની

સોનામાં વધારો યથાવત્,ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો

Holashtak 2026: હોળાષ્ટક શું છે? તેને અશુભ શા માટે માનવામાં આવે છે?

વાત દોષ વધ્યો છે? આ 6 યોગાસનથી મેળવો કુદરતી સંતુલન

વિચારો સકારાત્મક રાખો, મુસાફરી ફાયદાકારક સાબિત થશે

આ 5 ક્રિકેટરોસે પોતાના નામ બદલ્યા, બે ખેલાડીઓએ બીજો ધર્મ અપનાવ્યો

શુક્રવારે ટ્રમ્પનો ટેરિફ અંગે આ સમાચાર બાદ Nifty બન્યો રોકેટ

T20 વર્લ્ડ કપમાં દક્ષિણ આફ્રિકા સિવાય બધી ટીમો સાથે બની આ ધટના

ભારત-દક્ષિણ આફ્રિકા મેચની ટિકિટ ક્યાંથી અને કેટલી કિંમતમાં મળશે?

Shani Nakshatra Gochar : આ 3 રાશિઓની મુશ્કેલીઓ વધી શકે, જાણો

IND vs PAK મેચે બનાવ્યો ઈતિહાસ, T20 વર્લ્ડ કપ ફાઈનલનો રેકોર્ડ તોડ્યો

રિલાયન્સના શેરમાં 33% સુધીનો ઉછાળો આવશે, તેવી શક્યતા

સુપર-8 માં અભિષેક શર્મા સહિત આ 3 ખેલાડીઓ બહાર થશે?

વજન ઓછું નથી થઈ રહ્યું? આ ઉપાયો અજમાવો અને જુઓ ચમત્કાર

પેટના ઇન્ફેકશનના લક્ષણો શું છે? તમે નહીં જાણતા હોવ

3 નવી કેટેગરીમાં કામ કરતા લોકોને મળશે PR

સોના-ચાંદીમાં બમણા નફાના સંકેત વચ્ચે મોટા ઘટાડાની ચેતવણી

મંગળ-શુક્રની યુતિથી આ 4 રાશિઓના જીવનમાં આવશે સુખ-સમૃદ્ધિનો ધોધ

સસ્તી કિંમતે મળશે ટાટાની નવી ઈવી પંચ, 486 કિમીની આપશે એવરેજ

કેમ આપણા વડવાઓ જમ્યા પછી પાણી પીવાની ના પાડતા હતા?

કોઈ મહેલ કરતાં ઓછું નથી દુનિયાનું આ સૌથી 'મોટું રેલવે સ્ટેશન'

જાણો શું તમે મેળવી શકશો પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજનાનો લાભ

સિકંદર રઝાએ 'હિટમેન'નો એક મોટો રેકોર્ડ તોડી નાખ્યો

બ્લડ પ્રેશરને કંટ્રોલ કરવાના 'રામબાણ' આયુર્વેદિક ઉપાયો

WhatsApp નું નવું ફીચર: અવે ગ્રુપ મેસેજ હિસ્ટ્રી પણ દેખાશે

Gold Silver Price Today : સોનામાં તેજી પરત ફરી, ચાંદી પણ ચમકી

રોજ માત્ર 100 રુપિયાની કરો બચત, જાણો SIPથી કેટલા વર્ષમાં કરોડો થશે

ઉધાર આપેલા પૈસા પરત મળતા તિજોરી છલકાશે, નવા પ્રોજેક્ટ માટે ઉત્તમ સમય..

પત્નીને માર મારીને મારી નાખો... પતિને કોઈ સજા નહીં થાય

5,000ની SIP: 15 વર્ષનું રોકાણ અને ₹2 કરોડનું ફંડ

બેંક લોકરમાંથી વસ્તુ ચોરાઈ જાય તો કેટલું વળતર મળે ? નિયમો શું છે ?

ચાંદીમાં ફરી આવશે તૂફાની તેજી!

સતત ચાર જીત બાદ બ્રેક પર ભારત, હવે અમદાવાદમાં જ તૈયારી શરૂ

Plastic સ્ટૂલમાં વચ્ચે નાનું કાણું કેમ બનાવવામાં આવે છે?

મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે PPF? 15 વર્ષના રોકાણ પર વળતરની સંપૂર્ણ સરખામણી

T20 વર્લ્ડ કપમાં સૌથી ઓછો સ્ટ્રાઈક રેટ ધરાવતા ટોપ 5 બેટ્સમેન કોણ છે?

આ 10 પ્રકારની આવક પર નથી લાગતો એક પણ રૂપિયાનો ટેક્સ

Tips : આ નાની ભૂલથી સુકાઈ જાય છે તુલસી ! આજે જ સુધારો અને જુઓ ફરક

અભિષેક-ઈશાનની વિકેટ લેનાર ભારતીય મૂળનો ડચ બોલર કોણ છે?

ગુરુવારે શેરબજારમાં મોટો કડાકો, જાણો સૌથી મોટા 5 કારણો

સ્વિમિંગ પુલમાં ગર્લફ્રેન્ડ સાથે રોમેન્ટિક થયો ક્રિકેટર હાર્દિક પંડયા

મિસ્ટ્રી અને સસ્પેન્સનું તોફાન! જોવાની ચૂકી ન જશો આ 5 K-ડ્રામા

કેનેડાની 6 એવી નોકરી, જ્યાં લાખોના પગાર સાથે મળશે જલ્દી PR

ટૂથબ્રશ અને ટંગ ક્લીનર કેટલા જૂના? હવે ચેક કરવાનો સમય

ઘરમાં પૈસા ટકતા નથી? કદાચ કબાટ પર વસ્તુ રાખવાની આ ભૂલ જવાબદાર છે!

Study tips: અભ્યાસથી ભાગતા બાળકો હવે જાતે જ માંગશે પુસ્તકો!

મુકેશ અંબાણીએ Jio ને લઈ કરી દીધી સૌથી મોટી જાહેરાત

Web Stories View more

નારિયેળ તેલ ખૂબ જ ઉપયોગી છે, આ 5 કામ માટે તેનો ઉપયોગ કરો

Tips And Tricks: તુલસીને ફરીથી લીલી બનાવશે આ સરળ ટિપ્સ

મેળવણ વગર દહીં જમાવવાની 5 રીતો, શું તમે ટ્રાય કરી છે?

સ્કીન પર લગાવાતી પેટ્રોલિયમ જેલીના અન્ય 5 ઉપયોગો પણ જાણો

દૂધ ફાટી જાય તો ગભરાશો નહીં, તેનો આ 5 રીતે કરો ઉપયોગ

Health : સારા લીવર હેલ્થ માટે કયા ફળો ખાવા જોઈએ?

Latest News View more

રીંગણના પાકમાં આ 3 રોગોને સમયસર ઓળખો, નહીં તો થશે ભારે નુકસાન

બાંગ્લાદેશી ટીમ કેમ નથી રમી રહી 'ટી20 વર્લ્ડ કપ 2026'? જાણો અંદરની વાત

સામાન્ય નાગરિક RTI કેવી રીતે ફાઈલ કરી શકે છે?

મની પ્લાન્ટમાં ઘરની જ આ વસ્તુઓના કરો ઉપાય, આર્થિક તંગી થઇ જશે દુર

દિલ્હી પર ખતરો: લશ્કર‑એ‑તૈયબા પ્લાનિંગ હમલો, ચાંદની ચોક મંદિરો લક્ષ્ય

Latest Videos View more

મહેસાણાના ઉનાવા પાસે ભયાનક અકસ્માત, એક જ પરિવારના 5 સભ્યોના મોત

ભાવનગર મનપા સંચાલિત શાળાઓની દુર્દશાનો જુઓ Video

મેયરના પતિના ગેરકાયદે બાંધકામ પર ક્યારે ચાલશે 'બુલડોઝર'?

ગુજરાતમાં સતત બીજા દિવસે કમોસમી વરસાદની આગાહી, 2 દિવસ બાદ તાપમાન ઘટશે

વિશ્વ ઉમિયાધામના આર.પી. પટેલે લગ્ન નોંધણી સુધારાને આવકારતા કરી આ ટકોર

Surat : બોર્ડની પરીક્ષા અંગે શિક્ષણ વિભાગનો એક્શન પ્લાન

Marriage Registration Rules નવા નિયમો: માતા-પિતાની સંમતિ ફરજિયાત?

Breaking News : કીર્તિ પટેલના સ્નાન પછી ભવનાથમાં સાધુ સંતો આમને સામને

વરિષ્ઠ અધિકારીઓના સહયોગથી અટકેલા કામો ઝડપ પકડશે, પરિણામ આજે જોવા મળશે

મનપા સંચાલિત શાળામાં કેટલા કોર્પોરેટર્સના બાળકો અભ્યાસ કરે છે?

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ