સાયન્સ
પ્રાચીન ભારતમાં ‘જ્ઞાન’ શબ્દમાં ‘વિ’ ઉપસર્ગ ઉમેરીને વિજ્ઞાન શબ્દની ઉત્પત્તિ થઈ. વિજ્ઞાન એટલે કે વિશેષ જ્ઞાન. ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, જીવવિજ્ઞાન અને ગણિત સહિત અનેકવિધ વિજ્ઞાનની શાખાઓ છે. કેટલાક લોકો કહે છે કે વિજ્ઞાનનું પૂર્ણ સ્વરૂપ “Systematic Inquiry of Nature and Creation” છે. આલ્બર્ટ આઈન્સ્ટાઈને ગેલિલિયોને “આધુનિક વિજ્ઞાનના પિતા” કહ્યા.
વિજ્ઞાન એક વ્યવસ્થિત અભ્યાસ છે જે પ્રકૃતિ અને બ્રહ્માંડની સમજ વિકસાવવા માટે નિરીક્ષણ, પ્રયોગ અને તર્કનો ઉપયોગ કરે છે. વિજ્ઞાન હેઠળ ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, જીવવિજ્ઞાન, ભૂસ્તરશાસ્ત્ર, ખગોળશાસ્ત્ર સહિતના ઘણા વિષયો આવરી લેવામાં આવ્યા છે. સમય જતાં વિજ્ઞાને ઘણી પ્રગતિ કરી છે અને વીજળી, દવાઓ, કમ્પ્યુટર અને સંદેશાવ્યવહાર જેવી ઘણી તકનીકો વિકસાવવામાં આપણને મદદ કરી છે. વિજ્ઞાનના કારણે જ આપણે બ્રહ્માંડ અને આપણા ગ્રહ પૃથ્વીને સમજી શકીએ છીએ.
વિજ્ઞાનમાં ભારત દેશ ઘણો પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. અવનવા સંસોધનો કરીને તે નવી-નવી ટેકનોલોજી વિકસાવી રહ્યો છે. ભારતનું વિજ્ઞાનમાં આગવું મહત્ત્વ રહ્યું છે. રોજીંદા જીવનમાં આપણે વિજ્ઞાન સાથે જ જોડાયેલા છીએ. મોબાઈલ હોય કે રોકેટ, કાર હોય કે પછી અન્ય વાહનો તેમજ કોઈ નવા અવકાશ ક્ષેત્રે કે મેડિકલમાં સંસોધનો થાય તે બધા વિષયો વિજ્ઞાનમાં આવરી લેવામાં આવે છે.
વિજ્ઞાન એક ગતિશીલ ક્ષેત્ર છે જે સતત વિકાસ પામી રહ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકો સતત નવી શોધો કરી રહ્યા છે અને જૂની માન્યતાઓને પડકારી રહ્યા છે. વિજ્ઞાને આપણને બ્રહ્માંડ અને તેમાં આપણા સ્થાનને સમજવામાં ઘણું શીખવ્યું છે અને ભવિષ્યમાં પણ તે આપણને ઘણું શીખવશે. અહીં તમને વિજ્ઞાન સંબંધિત નવી અને જૂની માહિતી વાંચવા અને સમજવા મળશે.
Read MoreSnoring While Sleeping: ઊંઘમાં આપણને અનેક અવાજો સંભળાય છે, તો પોતાના નસકોરાં કેમ નહીં?
રાત્રે આખી રૂમ ગજવી મૂકતાં ભયાનક નસકોરાં બોલાવતી વ્યક્તિ પોતે કેમ શાંતિથી સૂતી રહે છે? મગજનો એવો કયો રહસ્યમય ફિલ્ટર 'થેલેમસ' છે જે આપણને આપણા જ અવાજથી અજાણ રાખે છે અને શું આ શાંતિ પાછળ કોઈ ગંભીર બીમારી છુપાયેલી છે? જાણો આ રસપ્રદ સત્ય.
- Sachin Agrawal
- Updated on: Nov 3, 2026
- 4:13 pm
દિવાળીના ફટાકડામાં લાલ, લીલો અને વાદળી રંગ ક્યાંથી આવે છે ? જાણો તેની પાછળનું વિજ્ઞાન
દિવાળીમાં ફટાકડા અલગ-અલગ રંગોની રોશની ફેલાવે છે. આ રંગો પાછળ ખાસ પ્રકારના કેમિકલ્સ હોય છે. જેમ કે, લાલ રંગ માટે સ્ટ્રોન્શિયમ અને લીલા રંગ માટે બેરિયમનો ઉપયોગ થાય છે. જાણો ફટાકડામાં અલગ-અલગ રંગો કેવી રીતે બને છે અને તેની પાછળનું વિજ્ઞાન શું છે.
- Dhruval Shah
- Updated on: Nov 1, 2026
- 10:47 am
Breaking News : અંતરિક્ષમાં ભારતની મોટી સફળતા, ISROએ નેવિગેશન સેટેલાઇટ NVS-03 કર્યું લોન્ચ, PM મોદીએ પાઠવી શુભેચ્છા
અહેવાલો અનુસાર, આ નવો ઉપગ્રહ ભારતની નેવિગેશન સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવશે. તે સમગ્ર દેશમાં, તેમજ ભારતની સરહદોથી 1500 કિલોમીટર સુધીના વિસ્તારોમાં સચોટ લોકેશન ટ્રેકિંગ (સ્થાનની ચોક્કસ જાણકારી) શક્ય બનાવશે.
- Devankashi rana
- Updated on: Oct 31, 2026
- 8:52 am
શું લેબમાં બનેલું સોનું વાસ્તવિક ગોલ્ડ જેટલું શુદ્ધ હોય છે? સમજો સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા
અમેરિકાની એક કંપનીએ ન્યૂક્લિયર ટ્રાન્સમ્યુટેશન દ્વારા પારામાંથી સોનું બનાવવાનો દાવો કર્યો છે. આ પ્રક્રિયા કેટલી જટિલ છે, લેબમાં બનેલું સોનું સામાન્ય સોના જેટલું શુદ્ધ છે કે નહીં અને શું તેનાથી સોનાના ભાવ ઘટશે, જાણો સમગ્ર વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ.
- Sachin Agrawal
- Updated on: Oct 30, 2026
- 7:30 am
Heart Health : દરરોજ 30 મિનિટ ચાલવાથી હૃદય પર શું અસર પડે છે? નવા સંશોધન વિશે જાણો
બ્રિસ્ટલ યુનિવર્સિટીના સંશોધન મુજબ, નિયમિત કસરત હૃદયના સ્નાયુઓ અને ચેતાતંત્રમાં ક્રાંતિકારી બદલાવ લાવે છે. 10 અઠવાડિયાની મધ્યમ કસરતથી હૃદયના ચેતાકોષોની સંખ્યા અને કદમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે.
- Sagar Solanki
- Updated on: Oct 29, 2026
- 12:04 pm
Personalised Cancer Vaccine: શું કેન્સરની સારવાર કરશે વેક્સિન? ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં 42% સુધી ઘટ્યું જોખમ
કેન્સરની સારવારમાં પર્સનલાઇઝ્ડ એમઆરએનએ (mRNA) વેક્સિનને લઈને મોટી સફળતા મળી છે. ઇમ્યુનોથેરાપી સાથે આ વેક્સિન આપવાથી મેલેનોમા (સ્કિન કેન્સર) પાછું આવવાનું અથવા દર્દીના મૃત્યુનું જોખમ 42 ટકા સુધી ઘટી ગયું છે.
- Sachin Agrawal
- Updated on: Oct 24, 2026
- 7:23 pm
લેબમાં બનશે ‘અસલી સોનું’! વાર્ષિક ટનબંધ ઉત્પાદનનો દાવો, શું હવે એકદમ સસ્તા ભાવે વેચાશે Gold?
શું ભવિષ્યમાં 'સોનું' ખાણોમાંથી કાઢવાને બદલે લેબમાં તૈયાર થશે? વૈજ્ઞાનિકોના એક દાવાએ સોનાના બજારમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. જો આ ટેકનોલોજી સફળ થઈ, તો શું સોનાના ભાવ ગગડી જશે? એક ચોંકાવનારા પ્રયોગે સોનાની સપ્લાય અને તેના ભવિષ્યને લઈને મોટા સવાલો ઊભા કરી દીધા છે.
- Ravi Prajapati
- Updated on: Oct 24, 2026
- 2:27 pm
World Heart Day: એક મિનિટથી આખી જિંદગી સુધી કેટલા ધબકારા? જાણો દિલનું આખું ગણિત
World Heart Day 2026: હૃદય શરીરનું માત્ર એક અંગ નથી, પરંતુ સતત કામ કરતી કુદરતી પંપિંગ સિસ્ટમ છે. ચાર ચેમ્બરથી લઈને પોતાની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ સુધી હૃદયની કામગીરી અનેક રીતે અદ્ભુત છે. જાણો હૃદય વિશેની રસપ્રદ હકીકતો અને શા માટે તેની કાળજી લેવી જરૂરી છે.
- Nishat
- Updated on: Sep 29, 2026
- 9:50 am
Flight Drinking Facts: ફ્લાઇટમાં દારૂ પીવાથી નશો વધારે કેમ લાગે છે? જાણો કેબિન પ્રેશર અને શરીરનું વિજ્ઞાન
ફ્લાઇટમાં દારૂ પીધા પછી જમીન કરતાં તેની અસર વધારે અનુભવાય છે એવું કેમ લાગે છે? કેબિન પ્રેશર, ઓક્સિજન અને ઊંઘ શરીર પર કેવી અસર કરે છે તે સરળ ભાષામાં જાણો.
- Nishat
- Updated on: Sep 23, 2026
- 9:14 am
Science Intresting Facts: પાણીમાં હાથ નાખતા જ આંગળીઓ કેમ થઈ જાય છે કરચલીવાળી? કારણ જાણીને ચોંકી જશો
સ્નાન કરતી વખતે કે સ્વિમિંગ પૂલમાં લાંબો સમય રહેતાં આંગળીઓ પર કરચલીઓ દેખાવા લાગે છે. શું આ માત્ર પાણીના કારણે થાય છે? જાણો નર્વસ સિસ્ટમ અને બ્લડ વેસલ્સ સાથે જોડાયેલું રસપ્રદ વિજ્ઞાન.
- Nishat
- Updated on: Sep 16, 2026
- 1:19 pm
Breaking News : ISRO એ મધ્યરાત્રિએ રચ્યો ઇતિહાસ, દેશનો પહેલું ઇમેજિંગ સેટેલાઇટ લોન્ચ; દુશ્મનો પર રાખશે નજર !
ISRO એ ગુરુવારે 03 સપ્ટેમ્બરના મધરાત બાદ ઈતિહાસ રચ્યો છે. તેણે આંધ્ર પ્રદેશના શ્રીહરિકોટા સ્થિત સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી અદ્યતન અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન સ્પેસક્રાફ્ટ EOS-05 નું સફળ પ્રક્ષેપણ કર્યું છે. આ દેશનો જિયોસિંક્રોનસ ઓર્બિટ માટે તૈયાર કરાયેલ પ્રથમ સમર્પિત ઇમેજિંગ સેટેલાઇટ છે. તેને GSLV-F17 રોકેટ દ્વારા સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યું
- Dhruval Shah
- Updated on: Sep 4, 2026
- 7:58 am
ચામાં બોળવાથી બિસ્કિટ કેમ તૂટી જાય છે? તેની પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ તમે નહીં જાણતા હોવ…
ચામાં બોળવાથી બિસ્કિટ કેમ તૂટી જાય છે? તેની પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ જાણીને તમને પણ નવાઈ લાગશે. કેશિકા ક્રિયા (Capillary Action) અને ગરમ ચાની અસર બિસ્કિટની રચનાને કેવી રીતે નબળી બનાવે છે, ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ.
- Sagar Solanki
- Updated on: Aug 31, 2026
- 9:59 pm
હવે સ્પોર્ટસમાં પણ ગુજરાત મોડલ : ગુજરાતે શરૂ કર્યો ‘સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ’ કાર્યક્રમ, રમતવીરોના DNAનો કરાશે અભ્યાસ
Gujarat Sports Genomics Program : ગુજરાતમાંં વિવિધ રમતોમાં અગ્રણી રહેલા રમતવીરોના DNAનું પૃથ્થકરણ કરવા માટે ગુજરાત સરકારના સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી વિભાગ દ્વારા સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ કાર્યક્રમ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત ગુજરાત એથ્લીટ જીનોમ ડેટાબેઝ (G-AGD) તૈયાર કરવામાં આવશે.
- Bipin Prajapati
- Updated on: Aug 28, 2026
- 2:03 pm
ભારતમાં ગોળ અને વિદેશોમાં કેમ વપરાય છે ચપટા પિનવાળા પ્લગ ? જાણો વર્ષો જૂનો ઇતિહાસ અને વોલ્ટેજ પાછળનું વિજ્ઞાન
ભારતમાં ગોળ પિન (Type D & M) અને અમેરિકા-જાપાન જેવા દેશોમાં ચપટા પિન (Flat Pin) વાળા પ્લગ કેમ ઉપયોગમાં લેવાય છે? આ માત્ર ડિઝાઇનનો તફાવત નથી, પરંતુ તેની પાછળ બ્રિટિશ કાળનો ઇતિહાસ, વોલ્ટેજ સિસ્ટમ અને સલામતીના મહત્વપૂર્ણ એન્જિનિયરિંગ કારણો જવાબદાર છે.
- Sachin Agrawal
- Updated on: Aug 27, 2026
- 4:44 pm
કોરોનાને માત આપનાર કંપનીએ, કેન્સરની નવી રસી વિકસાવી, જાણો કેમ કહેવાય છે ગેમ ચેન્જર
મોડર્ના અને મર્ક દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી mRNA કેન્સર રસીએ મેલાનોમા માટે ફેઝ 3 ટ્રાયલમાં આશાસ્પદ પરિણામો દર્શાવ્યા છે. કેન્સરના દર્દીની ચોક્કસ ગાંઠને અનુરૂપ, આ રસી કેન્સરને ઓળખે છે અને તેની સામે લડવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવે છે.
- Bipin Prajapati
- Updated on: Aug 20, 2026
- 6:39 pm