AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

સોના-ચાંદીમાં તેજીના બદલે મંદીનો માહોલ, આ 5 પોઈન્ટમાં સમજો બજારનું ‘આખું ગણિત’

સામાન્ય રીતે જ્યારે દુનિયામાં ક્યાંય પણ યુદ્ધ થાય ત્યારે સોના-ચાંદીના ભાવ આસમાને પહોંચી જતા હોય છે પરંતુ આ વખતે કંઈક અજીબ જ બની રહ્યું છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર હુમલો થયાના 10 દિવસ બાદ સોનાની ચમક ઘટી રહી છે.

| Updated on: Mar 09, 2026 | 7:41 PM
Share
અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર સૈન્ય હુમલા શરૂ થયાના લગભગ 10 દિવસ બાદ એક રસપ્રદ સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. સામાન્ય રીતે કોઈપણ મોટા યુદ્ધ અથવા જીઓ-પોલિટિકલ સંકટ સમયે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવતો હોય છે પરંતુ આ વખતે તેનાથી ઉલટું, તેમની કિંમતોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર સૈન્ય હુમલા શરૂ થયાના લગભગ 10 દિવસ બાદ એક રસપ્રદ સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. સામાન્ય રીતે કોઈપણ મોટા યુદ્ધ અથવા જીઓ-પોલિટિકલ સંકટ સમયે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવતો હોય છે પરંતુ આ વખતે તેનાથી ઉલટું, તેમની કિંમતોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

1 / 8
28 ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે સંઘર્ષ શરૂ થયો, ત્યારે સોનું લગભગ 5,416 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર હતું. ત્યારબાદ યુદ્ધ ખાડીના અન્ય દેશો સુધી ફેલાવા છતાં કિંમત અંદાજે 6 ટકા ઘટીને 9 માર્ચના રોજ સાંજે 5:30 વાગ્યા સુધીમાં આશરે 5,095 ડોલર પ્રતિ ઔંસ રહી ગઈ છે. ભારતમાં પણ આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો. MCX પર 28 ફેબ્રુઆરીએ સોનું અંદાજે 1.67 લાખ રૂપિયા હતું, જે હવે ઘટીને આશરે 1.60 લાખ રૂપિયા રહી ગયું છે. ચાંદીમાં ઘટાડો વધુ તીવ્ર રહ્યો હતો. MCX પર 28 ફેબ્રુઆરીએ ચાંદી પ્રતિ કિલો આશરે 2.89 લાખ રૂપિયા હતી, જે 9 માર્ચ સુધીમાં ઘટીને અંદાજે 2.63 લાખ રૂપિયા થઈ ગઈ છે.

28 ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે સંઘર્ષ શરૂ થયો, ત્યારે સોનું લગભગ 5,416 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર હતું. ત્યારબાદ યુદ્ધ ખાડીના અન્ય દેશો સુધી ફેલાવા છતાં કિંમત અંદાજે 6 ટકા ઘટીને 9 માર્ચના રોજ સાંજે 5:30 વાગ્યા સુધીમાં આશરે 5,095 ડોલર પ્રતિ ઔંસ રહી ગઈ છે. ભારતમાં પણ આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો. MCX પર 28 ફેબ્રુઆરીએ સોનું અંદાજે 1.67 લાખ રૂપિયા હતું, જે હવે ઘટીને આશરે 1.60 લાખ રૂપિયા રહી ગયું છે. ચાંદીમાં ઘટાડો વધુ તીવ્ર રહ્યો હતો. MCX પર 28 ફેબ્રુઆરીએ ચાંદી પ્રતિ કિલો આશરે 2.89 લાખ રૂપિયા હતી, જે 9 માર્ચ સુધીમાં ઘટીને અંદાજે 2.63 લાખ રૂપિયા થઈ ગઈ છે.

2 / 8
ડૉલરની મજબૂતીએ તેજીને રોકી: સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તેજી ન આવવાનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકી ડૉલરનું મજબૂત થવું માનવામાં આવે છે. સાથે જ, અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં કાપ મૂકવા અંગેની બદલાતી અપેક્ષાઓએ પણ રોકાણકારોના વલણને પ્રભાવિત કર્યું છે. પશ્ચિમ એશિયા જેવા તેલ ઉત્પાદક ક્ષેત્રોમાં જ્યારે પણ સંઘર્ષ થાય છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે ક્રૂડ ઓઈલ (કચા તેલ) ના ભાવ વધી જાય છે. વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો વેપાર મોટાભાગે ડૉલરમાં થતો હોવાથી, આવા સમયે ડૉલરની માંગ પણ વધી જાય છે. આનાથી ડૉલર મજબૂત બને છે અને સોનાના ભાવ પર દબાણ સર્જાય છે.

ડૉલરની મજબૂતીએ તેજીને રોકી: સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તેજી ન આવવાનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકી ડૉલરનું મજબૂત થવું માનવામાં આવે છે. સાથે જ, અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં કાપ મૂકવા અંગેની બદલાતી અપેક્ષાઓએ પણ રોકાણકારોના વલણને પ્રભાવિત કર્યું છે. પશ્ચિમ એશિયા જેવા તેલ ઉત્પાદક ક્ષેત્રોમાં જ્યારે પણ સંઘર્ષ થાય છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે ક્રૂડ ઓઈલ (કચા તેલ) ના ભાવ વધી જાય છે. વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો વેપાર મોટાભાગે ડૉલરમાં થતો હોવાથી, આવા સમયે ડૉલરની માંગ પણ વધી જાય છે. આનાથી ડૉલર મજબૂત બને છે અને સોનાના ભાવ પર દબાણ સર્જાય છે.

3 / 8
તાજેતરની તેજી બાદ નફારૂપી વેચવાલી (પ્રોફિટ બુકિંગ): બીજું મોટું કારણ પ્રોફિટ બુકિંગ પણ હોઈ શકે છે. બજારના નિષ્ણાતો એવું આકલન કરી રહ્યા છે કે, આ સંઘર્ષ મર્યાદિત વિસ્તાર પૂરતો જ રહેશે અથવા લાંબા સમય સુધી નહીં ચાલે. કોટક મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ફંડ મેનેજર સતીશ ડોન્ડાપાટીના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં અગાઉથી જ ઘણી તેજી જોવા મળી હતી. આવી સ્થિતિમાં યુદ્ધના સમાચાર બાદ જ્યારે કિંમતોમાં ઉછાળો આવ્યો, ત્યારે ઘણા રોકાણકારોએ નફો વસૂલવાનું (પ્રોફિટ બુકિંગ) શરૂ કરી દીધું હતું.

તાજેતરની તેજી બાદ નફારૂપી વેચવાલી (પ્રોફિટ બુકિંગ): બીજું મોટું કારણ પ્રોફિટ બુકિંગ પણ હોઈ શકે છે. બજારના નિષ્ણાતો એવું આકલન કરી રહ્યા છે કે, આ સંઘર્ષ મર્યાદિત વિસ્તાર પૂરતો જ રહેશે અથવા લાંબા સમય સુધી નહીં ચાલે. કોટક મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ફંડ મેનેજર સતીશ ડોન્ડાપાટીના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં અગાઉથી જ ઘણી તેજી જોવા મળી હતી. આવી સ્થિતિમાં યુદ્ધના સમાચાર બાદ જ્યારે કિંમતોમાં ઉછાળો આવ્યો, ત્યારે ઘણા રોકાણકારોએ નફો વસૂલવાનું (પ્રોફિટ બુકિંગ) શરૂ કરી દીધું હતું.

4 / 8
તેમણે જણાવ્યું હતું કે, 'છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં સોના અને ચાંદીમાં મજબૂત તેજી જોવા મળી હતી. આ સંજોગોમાં સમાચાર આવ્યા બાદ જ્યારે કિંમતો વધી, ત્યારે ઘણા રોકાણકારોએ નફો બુક કરી લીધો, જેના કારણે તેજી ટકી શકી નહીં અને કિંમતોમાં ઘટાડો નોંધાયો.'

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, 'છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં સોના અને ચાંદીમાં મજબૂત તેજી જોવા મળી હતી. આ સંજોગોમાં સમાચાર આવ્યા બાદ જ્યારે કિંમતો વધી, ત્યારે ઘણા રોકાણકારોએ નફો બુક કરી લીધો, જેના કારણે તેજી ટકી શકી નહીં અને કિંમતોમાં ઘટાડો નોંધાયો.'

5 / 8
સુરક્ષિત રોકાણના વિકલ્પો વધતા માંગ વહેંચાઈ ગઈ: ત્રીજું કારણ એ છે કે, અનિશ્ચિતતાના સમયે રોકાણકારો માત્ર સોના તરફ જ નથી વળી રહ્યા. ઘણા રોકાણકારો અમેરિકી ટ્રેઝરી (Treasury) અને ડૉલર આધારિત એસેટ્સમાં પણ નાણાં રોકી રહ્યા છે, જેને સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે. રોકાણકારો પાસે હવે સુરક્ષિત રોકાણના અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાથી, નાણાં અલગ-અલગ એસેટ્સમાં વહેંચાઈ રહ્યા છે. આની અસર એ થઈ છે કે, સોનાના ભાવમાં અપેક્ષિત તેજ ઉછાળો આવી રહ્યો નથી.

સુરક્ષિત રોકાણના વિકલ્પો વધતા માંગ વહેંચાઈ ગઈ: ત્રીજું કારણ એ છે કે, અનિશ્ચિતતાના સમયે રોકાણકારો માત્ર સોના તરફ જ નથી વળી રહ્યા. ઘણા રોકાણકારો અમેરિકી ટ્રેઝરી (Treasury) અને ડૉલર આધારિત એસેટ્સમાં પણ નાણાં રોકી રહ્યા છે, જેને સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે. રોકાણકારો પાસે હવે સુરક્ષિત રોકાણના અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાથી, નાણાં અલગ-અલગ એસેટ્સમાં વહેંચાઈ રહ્યા છે. આની અસર એ થઈ છે કે, સોનાના ભાવમાં અપેક્ષિત તેજ ઉછાળો આવી રહ્યો નથી.

6 / 8
શેરબજારના ઘટાડાનું પણ દબાણ: શેરબજારોમાં આવેલા ઘટાડાને પણ એક કારણ માનવામાં આવે છે. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી લગભગ 1.7 ટકાના ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા અને ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં ઉછાળાને કારણે બજાર 11 મહિનાની નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયું હતું.

શેરબજારના ઘટાડાનું પણ દબાણ: શેરબજારોમાં આવેલા ઘટાડાને પણ એક કારણ માનવામાં આવે છે. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી લગભગ 1.7 ટકાના ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા અને ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં ઉછાળાને કારણે બજાર 11 મહિનાની નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયું હતું.

7 / 8
વૈશ્વિક સ્તરે ઊંચા વ્યાજદરની અસર: બીજું એક મોટું કારણ વૈશ્વિક સ્તરે ઊંચા વ્યાજદરો પણ છે. ટૂંકમાં, જ્યારે વ્યાજદર વધારે હોય છે, ત્યારે બોન્ડ અને અન્ય વ્યાજ આપતા એસેટ્સ સોનાની સરખામણીએ વધુ આકર્ષક લાગે છે. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના ઉપાધ્યક્ષ અને એસ્પેક્ટ ગ્લોબલ વેન્ચર્સના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરપર્સન અક્ષ કંબોજના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકી ડૉલરની મજબૂતી અને અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો સોનાની કિંમતોને ઉપર જતી રોકી રહ્યા છે. આ પાછળ મોંઘવારી અને વ્યાજદરમાં કાપ મૂકવામાં થઈ રહેલા વિલંબની અપેક્ષાઓ પણ એક કારણ છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ઊંચા વ્યાજદરની અસર: બીજું એક મોટું કારણ વૈશ્વિક સ્તરે ઊંચા વ્યાજદરો પણ છે. ટૂંકમાં, જ્યારે વ્યાજદર વધારે હોય છે, ત્યારે બોન્ડ અને અન્ય વ્યાજ આપતા એસેટ્સ સોનાની સરખામણીએ વધુ આકર્ષક લાગે છે. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના ઉપાધ્યક્ષ અને એસ્પેક્ટ ગ્લોબલ વેન્ચર્સના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરપર્સન અક્ષ કંબોજના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકી ડૉલરની મજબૂતી અને અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો સોનાની કિંમતોને ઉપર જતી રોકી રહ્યા છે. આ પાછળ મોંઘવારી અને વ્યાજદરમાં કાપ મૂકવામાં થઈ રહેલા વિલંબની અપેક્ષાઓ પણ એક કારણ છે.

8 / 8

આ પણ વાંચો: દુનિયા યુદ્ધમાં વ્યસ્ત અને ચીન સોનું ભેગું કરવામાં મસ્ત ! શું વિશ્વ પર કોઈ મોટું સંકટ મંડરાઈ રહ્યું છે?

Follow Us
ખડગેનું વિવાદિત નિવેદન: પટનાના કાર્યક્રમમાં હોબાળો અને મારામારી
ખડગેનું વિવાદિત નિવેદન: પટનાના કાર્યક્રમમાં હોબાળો અને મારામારી
રાજકોટ જિલ્લામાં લીલા ઘાસચારીની અછત સર્જાતા માલધારીઓની કફોડી સ્થિતિ
રાજકોટ જિલ્લામાં લીલા ઘાસચારીની અછત સર્જાતા માલધારીઓની કફોડી સ્થિતિ
ઓછા વરસાદને કારણે માલધારીઓની મુશ્કેલી વધી
ઓછા વરસાદને કારણે માલધારીઓની મુશ્કેલી વધી
અંબાજીમાં આ વર્ષે બે દિવસ શરદ પૂનમની ઉજવણી, મંદિરના પૂજારીની સ્પષ્ટતા
અંબાજીમાં આ વર્ષે બે દિવસ શરદ પૂનમની ઉજવણી, મંદિરના પૂજારીની સ્પષ્ટતા
સુરતમાં ₹110 કરોડના ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ કૌભાંડનો પર્દાફાશ
સુરતમાં ₹110 કરોડના ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ કૌભાંડનો પર્દાફાશ
ગીર પંથકમાં ધરતી ધ્રૂજી; 17 કલાકમાં ભૂકંપના 5 આંચકા ! Video
ગીર પંથકમાં ધરતી ધ્રૂજી; 17 કલાકમાં ભૂકંપના 5 આંચકા ! Video
નિયમોનું પાલન કરાવનાર તંત્ર સામે સવાલ, AMC JAL બોટલ પર FSSAI નંબર નહીં
નિયમોનું પાલન કરાવનાર તંત્ર સામે સવાલ, AMC JAL બોટલ પર FSSAI નંબર નહીં
દિવાળી પહેલા રાજકોટમાં ટ્રેન સેવાને અસર, ચાર ટ્રેન રદ
દિવાળી પહેલા રાજકોટમાં ટ્રેન સેવાને અસર, ચાર ટ્રેન રદ
તહેવારોમાં સુરતમાં ફૂડ વિભાગની તપાસ, કનૈયા ડેરી સામે કોર્ટ કેસ
તહેવારોમાં સુરતમાં ફૂડ વિભાગની તપાસ, કનૈયા ડેરી સામે કોર્ટ કેસ
દાહોદના ડામર પ્લાન્ટમાં ભીષણ આગ ફાટી નીકળી
દાહોદના ડામર પ્લાન્ટમાં ભીષણ આગ ફાટી નીકળી
g clip-path="url(#clip0_868_265)">