AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

દુનિયામાં મોટાભાગના લોકો કેમ છે ‘રાઇટ હેન્ડેડ’? વૈજ્ઞાનિકોએ જણાવ્યું મગજનું ચોંકાવનારું કનેક્શન!

શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે દુનિયાની મોટાભાગની વસ્તુઓ જેમ કે કાતર, માઉસ કે ATM મશીન જમણા હાથના લોકો માટે જ કેમ બને છે? શા માટે આપણે ડાબા હાથ કરતાં જમણા હાથથી વધુ સરળતાથી કામ કરી શકીએ છીએ? વૈજ્ઞાનિકોએ આની પાછળ મગજ અને ઇન્સાનના ઇવોલ્યુશનની એક ચોંકાવનારી કહાની શોધી કાઢી છે.

| Updated on: Jun 07, 2026 | 8:07 PM
Share
વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આપણો જમણો હાથ વધુ સક્રિય હોવા પાછળનું અસલી કારણ મગજની રચનામાં છુપાયેલું છે. માનવ મગજનો ડાબો ભાગ શરીરના જમણા હિસ્સાને કંટ્રોલ કરે છે. આ જ જૈવિક પ્રક્રિયા (Biological Process) ને કારણે દુનિયાના મોટાભાગના લોકો જમણા હાથે કામ કરવામાં વધુ કમ્ફર્ટેબલ અને સક્ષમ હોય છે.

વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આપણો જમણો હાથ વધુ સક્રિય હોવા પાછળનું અસલી કારણ મગજની રચનામાં છુપાયેલું છે. માનવ મગજનો ડાબો ભાગ શરીરના જમણા હિસ્સાને કંટ્રોલ કરે છે. આ જ જૈવિક પ્રક્રિયા (Biological Process) ને કારણે દુનિયાના મોટાભાગના લોકો જમણા હાથે કામ કરવામાં વધુ કમ્ફર્ટેબલ અને સક્ષમ હોય છે.

1 / 8
સંશોધકોએ ચિમ્પાન્ઝી અને વાંદરાઓની વિવિધ પ્રજાતિઓ પર સ્ટડી કર્યો ત્યારે જાણવા મળ્યું કે, પ્રાણીઓ પોતાના બંને હાથનો લગભગ એકસરખો ઉપયોગ કરે છે. માત્ર મનુષ્ય જ એક એવું પ્રાણી છે જેમાં કોઈ એક હાથ (ખાસ કરીને જમણો હાથ) આટલો બધો એક્ટિવ હોય છે. આ જ બાબત આપણને અન્ય જીવોથી અલગ પાડે છે.

સંશોધકોએ ચિમ્પાન્ઝી અને વાંદરાઓની વિવિધ પ્રજાતિઓ પર સ્ટડી કર્યો ત્યારે જાણવા મળ્યું કે, પ્રાણીઓ પોતાના બંને હાથનો લગભગ એકસરખો ઉપયોગ કરે છે. માત્ર મનુષ્ય જ એક એવું પ્રાણી છે જેમાં કોઈ એક હાથ (ખાસ કરીને જમણો હાથ) આટલો બધો એક્ટિવ હોય છે. આ જ બાબત આપણને અન્ય જીવોથી અલગ પાડે છે.

2 / 8
આ રહસ્યનો સંબંધ આપણા પૂર્વજો સાથે જોડાયેલો છે. લાખો વર્ષો પહેલાં જ્યારે મનુષ્યના પૂર્વજોએ ઝાડ પરથી ઉતરીને બે પગ પર ચાલવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે તેમના બંને હાથ અન્ય કામો માટે મુક્ત થઈ ગયા. આ ફેરફાર બાદ હાથોએ શિકાર કરવા, ઓજારો બનાવવા અને વસ્તુઓ પકડવા જેવા ખાસ કૌશલ્યો વિકસાવ્યા.

આ રહસ્યનો સંબંધ આપણા પૂર્વજો સાથે જોડાયેલો છે. લાખો વર્ષો પહેલાં જ્યારે મનુષ્યના પૂર્વજોએ ઝાડ પરથી ઉતરીને બે પગ પર ચાલવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે તેમના બંને હાથ અન્ય કામો માટે મુક્ત થઈ ગયા. આ ફેરફાર બાદ હાથોએ શિકાર કરવા, ઓજારો બનાવવા અને વસ્તુઓ પકડવા જેવા ખાસ કૌશલ્યો વિકસાવ્યા.

3 / 8
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો માનવો આજે પણ પ્રાણીઓની જેમ 4 પગે ચાલતો હોત, તો કદાચ ડાબા અને જમણા હાથનો આટલો મોટો તફાવત ક્યારેય ઊભો જ ન થયો હોત. 2 પગે ચાલવાના સંતુલનને કારણે જમણો હાથ ધીમે-ધીમે માનવ જીવનનો મુખ્ય અને વધુ મજબૂત હાથ બની ગયો.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો માનવો આજે પણ પ્રાણીઓની જેમ 4 પગે ચાલતો હોત, તો કદાચ ડાબા અને જમણા હાથનો આટલો મોટો તફાવત ક્યારેય ઊભો જ ન થયો હોત. 2 પગે ચાલવાના સંતુલનને કારણે જમણો હાથ ધીમે-ધીમે માનવ જીવનનો મુખ્ય અને વધુ મજબૂત હાથ બની ગયો.

4 / 8
આ કોઈ નવી આદત નથી પરંતુ લાખો વર્ષ જૂની ઉત્ક્રાંતિ છે. વૈજ્ઞાનિકોને મળેલા 18 લાખ વર્ષ જૂના માનવ અવશેષો અને પ્રાચીન ઓજારો પરથી સાબિત થયું છે કે આદિમાનવો પણ ખોરાક તૈયાર કરવા અને શિકાર કરવા માટે જમણા હાથનો જ વધુ ઉપયોગ કરતા હતા. આજે દુનિયાની આશરે 90% વસ્તી રાઇટ-હેન્ડેડ છે.

આ કોઈ નવી આદત નથી પરંતુ લાખો વર્ષ જૂની ઉત્ક્રાંતિ છે. વૈજ્ઞાનિકોને મળેલા 18 લાખ વર્ષ જૂના માનવ અવશેષો અને પ્રાચીન ઓજારો પરથી સાબિત થયું છે કે આદિમાનવો પણ ખોરાક તૈયાર કરવા અને શિકાર કરવા માટે જમણા હાથનો જ વધુ ઉપયોગ કરતા હતા. આજે દુનિયાની આશરે 90% વસ્તી રાઇટ-હેન્ડેડ છે.

5 / 8
આપણી આસપાસની દુનિયા મોટાભાગે જમણા હાથના લોકોને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઈન કરવામાં આવી છે. કાતર, સ્કૂલની ડેસ્ક, કમ્પ્યુટર માઉસ, ATM મશીન, કિચન ટૂલ્સ અને મ્યુઝિકલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ પણ જમણા હાથ મુજબ બને છે. જેના કારણે ડાબા હાથે કામ કરતા (Left-handed) લોકોને રોજિંદા જીવનમાં નાની-મોટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

આપણી આસપાસની દુનિયા મોટાભાગે જમણા હાથના લોકોને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઈન કરવામાં આવી છે. કાતર, સ્કૂલની ડેસ્ક, કમ્પ્યુટર માઉસ, ATM મશીન, કિચન ટૂલ્સ અને મ્યુઝિકલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ પણ જમણા હાથ મુજબ બને છે. જેના કારણે ડાબા હાથે કામ કરતા (Left-handed) લોકોને રોજિંદા જીવનમાં નાની-મોટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

6 / 8
ભૂતકાળમાં બાળકો જો ડાબા હાથે લખે, તો તેમને પરાણે જમણા હાથે લખવા માટે મજબૂર કરવામાં આવતા હતા. મનોવૈજ્ઞાનિકોના મતે, આવું કરવાથી બાળકના આત્મવિશ્વાસ પર ખૂબ જ ખરાબ અસર પડે છે. આ મગજની કુદરતી રચના છે, કોઈ ખોટી આદત નથી, તેથી બાળકને જે હાથે ફાવે તેમ લખવા દેવું જોઈએ.

ભૂતકાળમાં બાળકો જો ડાબા હાથે લખે, તો તેમને પરાણે જમણા હાથે લખવા માટે મજબૂર કરવામાં આવતા હતા. મનોવૈજ્ઞાનિકોના મતે, આવું કરવાથી બાળકના આત્મવિશ્વાસ પર ખૂબ જ ખરાબ અસર પડે છે. આ મગજની કુદરતી રચના છે, કોઈ ખોટી આદત નથી, તેથી બાળકને જે હાથે ફાવે તેમ લખવા દેવું જોઈએ.

7 / 8
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન પર ટાઈપિંગ, મોબાઈલ ગેમિંગ અને મલ્ટીટાસ્કિંગને કારણે લોકોના બંને હાથ સરખા વપરાવા લાગ્યા છે. આ આદત મગજને એક નવી રીતે ટ્રેન કરી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ભવિષ્યમાં માણસોમાં બંને હાથ સરખી રીતે વાપરવાની ક્ષમતા વધી શકે છે, છતાં જમણા હાથનો દબદબો કાયમ રહેશે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન પર ટાઈપિંગ, મોબાઈલ ગેમિંગ અને મલ્ટીટાસ્કિંગને કારણે લોકોના બંને હાથ સરખા વપરાવા લાગ્યા છે. આ આદત મગજને એક નવી રીતે ટ્રેન કરી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ભવિષ્યમાં માણસોમાં બંને હાથ સરખી રીતે વાપરવાની ક્ષમતા વધી શકે છે, છતાં જમણા હાથનો દબદબો કાયમ રહેશે.

8 / 8

જીભ મોંના ઉપરના ભાગ પર કેમ ચોંટેલી રહે છે? 99% લોકોને નહીં ખબર હોય આ વસ્તુ.. તમે પણ ચેક કરો!, વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

Follow Us
ચાતક નજરે વરસાદની રાહ જોતા રાજ્યવાસીઓ માટે રાહતના સમાચાર............
ચાતક નજરે વરસાદની રાહ જોતા રાજ્યવાસીઓ માટે રાહતના સમાચાર............
ચાંદલોડિયા અન્ડર બ્રિજ બન્યો જનતાના માથાનો દુખાવો, 3 વર્ષથી કામ અધૂરું
ચાંદલોડિયા અન્ડર બ્રિજ બન્યો જનતાના માથાનો દુખાવો, 3 વર્ષથી કામ અધૂરું
રાજુલામાં ખાનગી શાળાઓની જોહુકમી સામે શિક્ષણ વિભાગે કરી લાલ આંખ
રાજુલામાં ખાનગી શાળાઓની જોહુકમી સામે શિક્ષણ વિભાગે કરી લાલ આંખ
પાલિતાણામાં શેત્રુંજી પર્વત પર યાત્રાળુનું બેગ લઈને ભાગ્યા સાવજ રાજા
પાલિતાણામાં શેત્રુંજી પર્વત પર યાત્રાળુનું બેગ લઈને ભાગ્યા સાવજ રાજા
ભડકોદ્રામાં 30 વર્ષ જૂની ટાંકી પત્તાના મહેલની જેમ તૂટી પડી
ભડકોદ્રામાં 30 વર્ષ જૂની ટાંકી પત્તાના મહેલની જેમ તૂટી પડી
વડોદરા પાદરા પાસે દિલ્હી મુંબઈ એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ગમખ્વાર અકસ્માત!
વડોદરા પાદરા પાસે દિલ્હી મુંબઈ એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ગમખ્વાર અકસ્માત!
કીર્તિ મંદિરમાં દારૂ પાર્ટી, વીડિયો વાયરલ થતા યુવક ઝડપાયો,જુઓ-Video
કીર્તિ મંદિરમાં દારૂ પાર્ટી, વીડિયો વાયરલ થતા યુવક ઝડપાયો,જુઓ-Video
ETP પ્લાન્ટની ટેંક ચેમ્બરની સફાઈ દરમિયાન 4ના મોત, જુઓ Video
ETP પ્લાન્ટની ટેંક ચેમ્બરની સફાઈ દરમિયાન 4ના મોત, જુઓ Video
અખબારમાં સમોસા-વડાપાવ પેક કર્યા તો દુકાનદારે જવું પડશે જેલ
અખબારમાં સમોસા-વડાપાવ પેક કર્યા તો દુકાનદારે જવું પડશે જેલ
નવસારી: 8 કરોડ ખર્ચાયા છતાં 18 તળાવ ઇન્ટરલિંક પ્રોજેક્ટ 6 વર્ષથી અધ્ધર
નવસારી: 8 કરોડ ખર્ચાયા છતાં 18 તળાવ ઇન્ટરલિંક પ્રોજેક્ટ 6 વર્ષથી અધ્ધર
g clip-path="url(#clip0_868_265)">