RO Buying Tips: ઘરમાં RO લગાવવું જરૂરી છે કે નહીં? પહેલા પાણીની આ વાત સમજો, જાણો કઈ ટેક્નોલોજી શું કરે છે
ઘરમાં પાણી શુદ્ધ કરવા માટે RO જ જરૂરી છે? RO, UV અને UFમાં શું તફાવત છે અને કયા પ્રકારના પાણી માટે કઈ ટેક્નોલોજી ઉપયોગી થઈ શકે છે? સરળ ભાષામાં જાણો.

સામાન્ય રીતે લોકો RO અને વોટર પ્યુરીફાયર (Water Purifier) ને એક જ મશીન માનવાની ભૂલ કરતા હોય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ બંને વચ્ચે મોટો તફાવત છે? વોટર પ્યુરીફાયર એ એક વ્યાપક શબ્દ છે, જ્યારે RO એ પાણી શુદ્ધ કરવાની એક વિશિષ્ટ ટેકનોલોજી છે. તમારા ઘર માટે કયું મશીન શ્રેષ્ઠ છે તે નક્કી કરતા પહેલા આ બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.

ROનું પૂરું નામ રિવર્સ ઓસ્મોસિસ છે. આ સિસ્ટમમાં પાણી એક ખાસ મેમ્બ્રેનમાંથી પસાર થાય છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા પાણીમાં રહેલા ઘણા ઓગળેલા ક્ષાર અને અન્ય દૂષકોને ઘટાડવામાં મદદ મળે છે. ખાસ કરીને જે વિસ્તારોમાં પાણીમાં TDS વધારે હોય ત્યાં RO સિસ્ટમ ઉપયોગી બની શકે છે. બોરવેલ અથવા કેટલાક અન્ય પાણીના સ્ત્રોતમાં TDSનું પ્રમાણ વધારે હોઈ શકે છે. પરંતુ ROની એક મર્યાદા પણ છે. પાણી સાફ કરતી વખતે પાણીનો એક ભાગ રિજેક્ટ વોટર તરીકે બહાર નીકળી શકે છે. આ ઉપરાંત RO પાણીમાં રહેલા કેટલાક ખનિજોને પણ ઘટાડે છે. તેથી દરેક પ્રકારના પાણી માટે RO જરૂરી છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.

UV એટલે Ultraviolet. આ ટેક્નોલોજીમાં ખાસ પ્રકારના અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. UV સિસ્ટમ પાણીમાં રહેલા કેટલાક બેક્ટેરિયા અને વાયરસને નિષ્ક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ તે પાણીમાં રહેલા TDS અથવા ઓગળેલા ક્ષારને દૂર કરતી નથી. એટલે જો તમારા પાણીની મુખ્ય સમસ્યા બેક્ટેરિયા અથવા અન્ય સૂક્ષ્મજીવો હોય તો UV ટેક્નોલોજી ઉપયોગી બની શકે છે. પરંતુ વધારે TDS વાળા પાણી માટે માત્ર UV પૂરતું ન હોઈ શકે.

UF એટલે Ultrafiltration. તેમાં એક બારીક મેમ્બ્રેનનો ઉપયોગ કરીને પાણીમાંથી કેટલાક નાના કણો અને અશુદ્ધિઓને અલગ કરવામાં આવે છે. UF સિસ્ટમની ખાસ વાત એ છે કે કેટલાક મોડેલ વીજળી વગર પણ કામ કરી શકે છે. પરંતુ ROની જેમ UF પાણીમાં ઓગળેલા ક્ષાર અથવા TDSને મોટા પ્રમાણમાં ઘટાડતું નથી. એટલે RO અને UFનું કામ એકસરખું નથી.

તો RO, UV કે UFમાંથી શું પસંદ કરવું? આ સવાલનો જવાબ દરેક ઘરમાં અલગ હોઈ શકે છે. તમારા ઘરમાં આવતું પાણી કેવું છે તેના આધારે પ્યૂરીફાયર પસંદ કરવો જોઈએ. જો પાણીમાં TDS વધારે હોય અથવા પાણીમાં ઓગળેલા દૂષકોની સમસ્યા હોય તો RO આધારિત પ્યૂરીફાયર ઉપયોગી બની શકે છે. જો પાણીમાં TDS સામાન્ય હોય પરંતુ બેક્ટેરિયા અને વાયરસથી બચાવની જરૂરિયાત હોય તો UV આધારિત સિસ્ટમ ઉપયોગી થઈ શકે છે.

બીજી તરફ, જો પાણીમાં મોટા કણો અને કેટલીક અશુદ્ધિઓ દૂર કરવાની જરૂર હોય તો UF પણ એક વિકલ્પ બની શકે છે. આજકાલ બજારમાં એવા ઘણા પ્યૂરીફાયર પણ મળે છે જેમાં RO, UV અને UF જેવી એકથી વધુ ટેક્નોલોજી આપવામાં આવે છે.

વોટર પ્યૂરીફાયર ખરીદતી વખતે સૌથી મોટી ભૂલ એ હોય છે કે લોકો માત્ર TDSના આંકડા પર ધ્યાન આપે છે. TDS એટલે પાણીમાં રહેલા કુલ ઓગળેલા પદાર્થોનું પ્રમાણ. પરંતુ માત્ર TDS ઓછું કે વધારે હોવાને આધારે પાણી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે કે નહીં તે નક્કી કરી શકાતું નથી. પાણીમાં બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા અન્ય દૂષકો છે કે નહીં તે જાણવા માટે અલગ પ્રકારની તપાસ જરૂરી હોઈ શકે છે. તેથી પ્યૂરીફાયર ખરીદતા પહેલાં તમારા ઘરમાં આવતાં પાણીની ગુણવત્તા અને તેનો સ્ત્રોત જાણવો વધુ યોગ્ય છે.

RO ઘણા પ્રકારના ઓગળેલા દૂષકો અને ક્ષાર ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. પરંતુ તેની સાથે કેટલીક મર્યાદાઓ પણ છે. RO સિસ્ટમમાં પાણીનો એક ભાગ રિજેક્ટ વોટર તરીકે બહાર આવી શકે છે. આ ઉપરાંત સિસ્ટમને યોગ્ય રીતે ચલાવવા માટે નિયમિત જાળવણી અને ફિલ્ટર બદલવાની જરૂર પડે છે. તેથી માત્ર એ વિચારથી RO ખરીદવું કે “RO એટલે સૌથી સારું પાણી” યોગ્ય નથી. તમારા ઘરના પાણીની જરૂરિયાત પ્રમાણે ટેક્નોલોજી પસંદ કરવી વધારે મહત્વની છે.

મ્યુનિસિપલ (કોર્પોરેશન) નું પાણી જો તમારા ઘરે સરકારી કે નગરપાલિકાનું ટ્રીટેડ પાણી આવતું હોય અને TDS સ્તર યોગ્ય હોય, તો UV અથવા UF પ્યુરીફાયર પૂરતું છે. બોરવેલ, કૂવો કે ટેન્કરનું પાણી: જો પાણીનો સ્ત્રોત બોરવેલ કે ટેન્કર હોય અને તેમાં ક્ષાર કે TDS નું પ્રમાણ વધુ હોય, તો RO પ્યુરીફાયર જ ઉત્તમ વિકલ્પ છે. (All Image Credit Source: AI and Social Media)
આ પણ વાંચો: Train Parcel Rules: ટ્રેનમાં બાઈક-સ્કૂટર લઈ જવું છે? જાણો રેલવેની સંપૂર્ણ બુકિંગ પ્રોસેસ અને જરૂરી નિયમો
