AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ : સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વનો નિર્ણય માત્ર સર્ટિફિકેટથી પતિ-પત્ની નહી બની શકો, ધાર્મિક વિધિઓ વિનાનું મેરેજ સર્ટિફિકેટ નકામું

સુપ્રીમ કોર્ટે હિંદુ લગ્નને લઈ એક મહત્વનો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે.આ નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે 1955ના હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ હેઠળ હિન્દુ લગ્નોની કાનૂની જરૂરિયાતો અને પવિત્રતા સ્પષ્ટ કરી છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ,ધાર્મિક વિધિઓ અને સાત ફેરા વિનાના લગ્ન માન્ય નથી.

Nirupa Duva | Updated on: Feb 05, 2026 | 7:17 AM

હિન્દુ લગ્ન એક સંસ્કાર છે. જેને હિન્દુ લગ્ન એક્ટ 1955 હેઠળ ત્યાં સુધી માન્યતા ન આપવામાં આવી શકે. જ્યાં સુધી લગ્ન રીતિ રિવાજ તેમજ વિધિઓ સાથે કરવામાં આવતું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે હિન્દુ લગ્ન કાયદા હેઠળ માન્ય લગ્ન માટે માત્ર લગ્ન પ્રમાણપત્ર પૂરતું નથી. — હિન્દુ લગ્ન એક સંસ્કાર છે. જેને હિન્દુ લગ્ન એક્ટ 1955 હેઠળ ત્યાં સુધી માન્યતા ન આપવામાં આવી શકે. જ્યાં સુધી લગ્ન રીતિ રિવાજ તેમજ વિધિઓ સાથે કરવામાં આવતું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે હિન્દુ લગ્ન કાયદા હેઠળ માન્ય લગ્ન માટે માત્ર લગ્ન પ્રમાણપત્ર પૂરતું નથી.
1 / 10

આ એક સંસ્કાર છે. જેને ભારતીય સમાજમાં મુખ્ય સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. જસ્ટિસ બીવી નાગરત્ના અને જસ્ટિસ ઓગસ્ટીન જૉર્જ મસીની પીઠે 19 એપ્રિલના રોજ આ વિશે એક મહત્વનો આદેશ આપ્યો હતો. પીઠે યુવક-યુવતીઓને લગ્ન કરતા પહેલા લગ્ન સમારંભ વિશે ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરવા અને ભારતીય સમાજમાં તે કેટલું પવિત્ર છે તે અંગે સમજવા વિનંતી કરી. — આ એક સંસ્કાર છે. જેને ભારતીય સમાજમાં મુખ્ય સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. જસ્ટિસ બીવી નાગરત્ના અને જસ્ટિસ ઓગસ્ટીન જૉર્જ મસીની પીઠે 19 એપ્રિલના રોજ આ વિશે એક મહત્વનો આદેશ આપ્યો હતો. પીઠે યુવક-યુવતીઓને લગ્ન કરતા પહેલા લગ્ન સમારંભ વિશે ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરવા અને ભારતીય સમાજમાં તે કેટલું પવિત્ર છે તે અંગે સમજવા વિનંતી કરી.
2 / 10

સુપ્રીમ કોર્ટે યાદ અપાવ્યું કે, હિન્દુ લગ્ન "ડાન્સ, ગીત, ભોજન સમારંભ અથવા દહેજ અને ભેટોની માંગણી જેવા અયોગ્ય દબાણ" માટેના પ્રસંગો નથી. આવી કોઈપણ ફરિયાદ ફોજદારી કાર્યવાહીમાં પરિણમી શકે છે. બેન્ચે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે લગ્નનો હેતુ વ્યાપારી વ્યવહાર નથી. તે એક પવિત્ર વિધિ છે જે એક પુરુષ અને સ્ત્રી વચ્ચે જોડાણ સ્થાપિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. આ વિધિમાં, યુવક અને યુવતી ભાવિ પરિવાર માટે પતિ અને પત્નીનો દરજ્જો ધારણ કરે છે, જે ભારતીય સમાજનું મૂળભૂત એકમ છે. — સુપ્રીમ કોર્ટે યાદ અપાવ્યું કે, હિન્દુ લગ્ન "ડાન્સ, ગીત, ભોજન સમારંભ અથવા દહેજ અને ભેટોની માંગણી જેવા અયોગ્ય દબાણ" માટેના પ્રસંગો નથી. આવી કોઈપણ ફરિયાદ ફોજદારી કાર્યવાહીમાં પરિણમી શકે છે. બેન્ચે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે લગ્નનો હેતુ વ્યાપારી વ્યવહાર નથી. તે એક પવિત્ર વિધિ છે જે એક પુરુષ અને સ્ત્રી વચ્ચે જોડાણ સ્થાપિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. આ વિધિમાં, યુવક અને યુવતી ભાવિ પરિવાર માટે પતિ અને પત્નીનો દરજ્જો ધારણ કરે છે, જે ભારતીય સમાજનું મૂળભૂત એકમ છે.
3 / 10

પીઠે આગળ કહ્યું કે, હિંદુ લગ્ન વિવાહ સંતાનોત્પતિને સુગમ બનાવે છે. પરિવારની યુનિટને મજબુત કરે છે. આ વિભન્ન સમુદાયો વચ્ચે ભાઈચારાની ભાવનાને મજબુત કરે છે. આ લગ્ન પવિત્ર છે કારણ કે,આ 2 વ્યક્તિઓ વચ્ચે આજીવન, ગરિમાપૂર્ણ, સમાન, સહમતિપૂર્ણ અને સ્વસ્થ મિલન પુરુ પાડે છે. — પીઠે આગળ કહ્યું કે, હિંદુ લગ્ન વિવાહ સંતાનોત્પતિને સુગમ બનાવે છે. પરિવારની યુનિટને મજબુત કરે છે. આ વિભન્ન સમુદાયો વચ્ચે ભાઈચારાની ભાવનાને મજબુત કરે છે. આ લગ્ન પવિત્ર છે કારણ કે,આ 2 વ્યક્તિઓ વચ્ચે આજીવન, ગરિમાપૂર્ણ, સમાન, સહમતિપૂર્ણ અને સ્વસ્થ મિલન પુરુ પાડે છે.
4 / 10

આ એક એવી ઘટના માનવામાં આવે છે. જે વ્યક્તિને મોક્ષ આપે છે. ખાસ કરીને સંસ્કાર અને સમારોહ આયોજિત કરવામાં આવે છે. હિંદુ લગ્ન અધિનિમની જોગવાઈઓ પર વિચાર કરતા પીઠે કહ્યું કે, જ્યાં સુધી લગ્ન યોગ્ય વિધિઓ અને વિધિઓ સાથે પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી, કાયદાની કલમ 7(1) મુજબ તેને 'ગૌરવપૂર્ણ' કહી શકાય નહીં. — આ એક એવી ઘટના માનવામાં આવે છે. જે વ્યક્તિને મોક્ષ આપે છે. ખાસ કરીને સંસ્કાર અને સમારોહ આયોજિત કરવામાં આવે છે. હિંદુ લગ્ન અધિનિમની જોગવાઈઓ પર વિચાર કરતા પીઠે કહ્યું કે, જ્યાં સુધી લગ્ન યોગ્ય વિધિઓ અને વિધિઓ સાથે પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી, કાયદાની કલમ 7(1) મુજબ તેને 'ગૌરવપૂર્ણ' કહી શકાય નહીં.
5 / 10

કોર્ટે આગળ કહ્યું કે, કલમ 7ની પેટા કલમ (2) જણાવે છે કે, આવા સંસ્કારો અને વિધિઓમાં સપ્તપદીનો સમાવેશ થાય છે, એટલે કે, કન્યા અને વરરાજા દ્વારા પવિત્ર અગ્નિની આસપાસ સંયુક્ત રીતે લેવામાં આવતા સાત ફેરા. સાતમું પગલું ભર્યા પછી લગ્ન પૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તેથી, હિન્દુ લગ્ન સમારંભમાં જરૂરી વિધિઓ લાગુ રિવાજો અનુસાર હાથ ધરવામાં આવવી જોઈએ, જેમાં સપ્તપદી સમારંભનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં નવદંપતીઓ સાત ફેરા કરે છે. — કોર્ટે આગળ કહ્યું કે, કલમ 7ની પેટા કલમ (2) જણાવે છે કે, આવા સંસ્કારો અને વિધિઓમાં સપ્તપદીનો સમાવેશ થાય છે, એટલે કે, કન્યા અને વરરાજા દ્વારા પવિત્ર અગ્નિની આસપાસ સંયુક્ત રીતે લેવામાં આવતા સાત ફેરા. સાતમું પગલું ભર્યા પછી લગ્ન પૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તેથી, હિન્દુ લગ્ન સમારંભમાં જરૂરી વિધિઓ લાગુ રિવાજો અનુસાર હાથ ધરવામાં આવવી જોઈએ, જેમાં સપ્તપદી સમારંભનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં નવદંપતીઓ સાત ફેરા કરે છે.
6 / 10

સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહિલાની અરજી પર સુનાવણી કરી હતી. જે છૂટાછેડાની અરજી હતી.જ્યારે અરજી પેન્ડિંગ હતી, ત્યારે મહિલા અને તેના ભૂતપૂર્વ જીવનસાથીએ બંધારણની કલમ 142 હેઠળ સંયુક્ત અરજી દાખલ કરીને વિવાદનો ઉકેલ લાવવાનો નિર્ણય લીધો. બંને પાઇલટ છે. આ દંપતીની સગાઈ 7 માર્ચ, 2021ના રોજ થઈ હતી અને તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમના લગ્ન 7 જુલાઈ, 2021 ના રોજ થયા હતા. — સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહિલાની અરજી પર સુનાવણી કરી હતી. જે છૂટાછેડાની અરજી હતી.જ્યારે અરજી પેન્ડિંગ હતી, ત્યારે મહિલા અને તેના ભૂતપૂર્વ જીવનસાથીએ બંધારણની કલમ 142 હેઠળ સંયુક્ત અરજી દાખલ કરીને વિવાદનો ઉકેલ લાવવાનો નિર્ણય લીધો. બંને પાઇલટ છે. આ દંપતીની સગાઈ 7 માર્ચ, 2021ના રોજ થઈ હતી અને તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમના લગ્ન 7 જુલાઈ, 2021 ના રોજ થયા હતા.
7 / 10

તેમણે વૈદિક જનકલ્યાણ સમિતિ પાસેથી લગ્નનું પ્રમાણપત્ર પણ મેળવ્યું હતું. આ પ્રમાણપત્રના આધારે, તેમણે ઉત્તર પ્રદેશ લગ્ન નોંધણી નિયમો, 2017 હેઠળ લગ્નનું પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું હતું. — તેમણે વૈદિક જનકલ્યાણ સમિતિ પાસેથી લગ્નનું પ્રમાણપત્ર પણ મેળવ્યું હતું. આ પ્રમાણપત્રના આધારે, તેમણે ઉત્તર પ્રદેશ લગ્ન નોંધણી નિયમો, 2017 હેઠળ લગ્નનું પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું હતું.
8 / 10

કોર્ટે 'હિન્દુ લગ્ન'ના પુરાવા તરીકે વૈદિક જનકલ્યાણ સમિતિ દ્વારા જાહેર કરાયેલ પ્રમાણપત્ર અને ઉત્તર પ્રદેશ નોંધણી નિયમો, 2017 હેઠળ જાહેર કરાયેલ 'લગ્ન પ્રમાણપત્ર'ને અમાન્ય જાહેર કર્યું. બેન્ચે કહ્યું કે જો કલમ 7 મુજબ લગ્ન થયા નથી, તો નોંધાયેલા લગ્નને પણ માન્યતા આપવામાં આવશે નહીં. — કોર્ટે 'હિન્દુ લગ્ન'ના પુરાવા તરીકે વૈદિક જનકલ્યાણ સમિતિ દ્વારા જાહેર કરાયેલ પ્રમાણપત્ર અને ઉત્તર પ્રદેશ નોંધણી નિયમો, 2017 હેઠળ જાહેર કરાયેલ 'લગ્ન પ્રમાણપત્ર'ને અમાન્ય જાહેર કર્યું. બેન્ચે કહ્યું કે જો કલમ 7 મુજબ લગ્ન થયા નથી, તો નોંધાયેલા લગ્નને પણ માન્યતા આપવામાં આવશે નહીં.
9 / 10

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva) — (Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva)
10 / 10

કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો

કામની વાત મહિલા લીગલ એડવાઈઝ વેડિંગ સુપ્રીમ કોર્ટ

Related Photo Gallery

ગુજરાતની બજેટ પોથી પર જોવા મળી વારલી ચિત્રકલા

ભારતીય ક્રિકેટરે 2023 વર્લ્ડ કપ ફાઈનલને લઈને આપ્યું 'મોટું નિવેદન'

Vastu Tips: ઘર ખરીદતા પહેલા આ 4 વાસ્તુ નિયમો જાણો

કાનુની સવાલ: રાત્રે 10 પછી મ્યુઝિક વગાડશો તો ભરવો પડશે દંડ!

તમારી મિલકતનો અસલી હકદાર કોણ? નોમિની કે કાનૂની વારસદાર?

સસ્તુ થઇ ગયુ સોનું, ચાંદીના ભાવ પણ ઘટ્યા, જાણો આજના ભાવ

આ “સીરીઝ પ્રેમ, રહસ્ય અને મીઠી મજાકોથી ભરપૂર

Vastu Tips : તમારા ઘર સામે છે પપૈયાનું ઝાડ? જાણો શુભ છે કે અશુભ

પિતાના નિધન પર Sidharth Malhotra થયા ભાવુક, શેર કરી ખાસ પોસ્ટ

વેપારમાં અનુભવીઓની સલાહ ફળશે અને જૂના રોકાણથી થશે મોટો ધનલાભ

T20 વર્લ્ડ કપમાં સદી ફટકારનાર એકમાત્ર ભારતીય 'ધુરંધર' બેટર કોણ છે?

2 રૂપિયાનો શેર આજે બની ગયો ‘કુબેરાનો ખજાનો’

સોનું અને ચાંદી ખરીદવા માટે ગોલ્ડન ચાન્સ

સુરતના સૌથી અમીર બિઝનેસમેન કોણ, જાણી લો નામ

નેધરલેન્ડ્સ સામે કેવી હશે ટીમ ઈન્ડિયાની પ્લેઈંગ 11 ?

પિક અવર્સમાં કેમ આસમાને પહોંચે છે કેબના ભાવ, જાણો શું છે ખેલ

એક તરફ પ્રેમકથા, બીજી તરફ ભવ્ય ફેન્ટસી… 2026માં શું જોવા મળશે?

વર્ચ્યુઅલ ગર્લફ્રેન્ડ શું છે? જાણો આ નવા ટ્રેન્ડ વિશે

સુપર-8 માં ટીમ ઈન્ડિયા કોની સામે ટકરાશે? જાણો ક્યારે થશે મુકાબલા

22 ફેબ્રુઆરીથી બદલાશે સમય, શુક્રના પરિવર્તનથી આ 5 રાશિઓને શુભ ફળ

શ્રીલંકાની જીતમાં બે ભારતીયનો મોટો હાથ, જાણો કોણ છે આ દિગ્ગજો

આ રશિયન સિરીઝમાં છે દિલ ધડકાવનારા 'ટ્વિસ્ટ અને ટર્ન્સ'

Breaking News : સરકારી કર્મચારીઓને હોળી પહેલા મળશે મોટી ભેટ

₹ 10,806 કરોડ માર્કેટ કેપ વાળી આ કંપનીને મળ્યો મોટો ઓર્ડર

Bank of Baroda આપશે 1,00,000 રૂપિયા પર 41,478 રૂપિયા વ્યાજ

સવારે ખાલી પેટે બ્રેડ ખાવાથી થઈ શકે છે આ 'ગંભીર નુકસાન'

રોકાણકારો માટે 'ગેમ ચેન્જર' સમાચાર! પેન્શનના ખાતામાં નવું શું ઉમેરાશે?

કઈ એપ આપશે સૌથી સસ્તી સવારી? Ola, Uber, Rapido કે Bharat Cabs?

દેશનો પ્રથમ ફોર લેન અમદાવાદ-વડોદરા એક્સપ્રેસવે થશે પહોળો

શું ભારતીયો હવે 'સોનું' છોડી 'ચાંદી' પાછળ પાગલ થયા?

એક ભૂલ અને તમારું બેંક ખાતું ખાલી !

આ 2 કંપનીના શેર આપી શકે છે ધાર્યા કરતા 'વધુ રિટર્ન'

સ્પેસ, સુપરપાવર અને AIનો ધમાકો! આ K-Dramas જરૂર જુઓ

સૂર્યગ્રહણનો અસરકારક સમય,આ વાતો અવગણશો નહીં!

શું ગૌતમ ગંભીર ટીમ ઈન્ડિયાનો સાથ છોડી દેશે?

ઓછા સમયમાં કસ્ટમ સાડી! AI કેવી રીતે બદલી રહ્યું છે ફેશન ઇન્ડસ્ટ્રી

RCB ના માલિક બનવાની રેસ તેજ! 10 દાવેદારો શોર્ટલિસ્ટ થયા

કાનુની સવાલ: લગ્ન પહેલા શારીરિક સંબંધો યોગ્ય છે કે ખોટા?

સરપંચ ભ્રષ્ટાચાર કરે તો શું કરવું ? ગામના વિકાસના પૈસા કયા ગયા ?

ઇન્ટરનેટ વિના AIનો આનંદ માણો, Sarvam Edge ChatGPT Geminiને ટક્કર આપશે!

અમદાવાદમાં આજે કેટલો છે સોના-ચાંદીનો ભાવ

Korean Web Series : આ સીરીઝ એવી કે હસી હસીને પેટ પકડી લેશો,

આ 4 લોકોથી હંમેશા સાવધાન રહો, ગમે ત્યારે પીઠમાં કરી શકે છે વાર-ચાણક્ય

વેબ ડિઝાઇનર્સ અને યુવાનો માટે વિદેશ જવાના દ્વાર ખુલશે, જાણો આજના રાશિ

ગરમા ગરમ ચા પીધા પછી જીભ બળી જાય તો શું કરવું?

ભાષા અલગ, દુનિયા અલગ,પરંતુ દિલની ધડકન એક: Netflix ની No.1 વેબસિરીઝ

AC સર્વિસ માટે બેસ્ટ સમય: ઉનાળો બેસે તે પહેલા કરાવો આ 5 કામ!

કેનેડા જવા માગતા ભારતીયો માટે માઠા સમાચાર

આ રેલવે કંપનીને મળ્યો ₹27.67કરોડનો મોટો ઓર્ડર

1 એપ્રિલથી જૂના નિયમો ખતમ! ક્રેડિટ કાર્ડ વાપરવાની રીત બદલાઈ જશે

Web Stories View more

મેળવણ વગર દહીં જમાવવાની 5 રીતો, શું તમે ટ્રાય કરી છે?

સ્કીન પર લગાવાતી પેટ્રોલિયમ જેલીના અન્ય 5 ઉપયોગો પણ જાણો

દૂધ ફાટી જાય તો ગભરાશો નહીં, તેનો આ 5 રીતે કરો ઉપયોગ

Health : સારા લીવર હેલ્થ માટે કયા ફળો ખાવા જોઈએ?

મિલ્કશેક અને સ્મૂધી વચ્ચે શું તફાવત છે?

ગુલ પનાગના પરિવાર વિશે જાણીએ

Latest News View more

હવે પાનકાર્ડ કઢાવવા જન્મનું પ્રમાણપત્ર આપવું પડશે

બજેટનું લક્ષ્ય 'GYAN'! ચાર મુખ્ય સ્તંભ દ્વારા દેશના વિકાસનો નવો રોડમેપ

ગુજરાતની બજેટ પોથી પર જોવા મળી વારલી ચિત્રકલા

Gujarat Weather : વીજળીની કડાકા સાથે દાહોદમાં વરસ્યો વરસાદ

ભારતીય ક્રિકેટરે 2023 વર્લ્ડ કપ ફાઈનલને લઈને આપ્યું 'મોટું નિવેદન'

Latest Videos View more

બજેટનું લક્ષ્ય 'GYAN'! ચાર મુખ્ય સ્તંભ દ્વારા દેશના વિકાસનો નવો રોડમેપ

Gujarat Weather : વીજળીની કડાકા સાથે દાહોદમાં વરસ્યો વરસાદ

AI સમિટ 2026: ભારત મંડપમમાં રોબોટે લગાવ્યા ‘દેશી’ ઠુમકા

ભૂતકાળનું રોકાણ અપાવશે બમણો ફાયદો, જીવનસાથી સાથે વિતશે યાદગાર સાંજ

અમદાવાદમાં સરકારી આવાસમાં PG ચાલતુ હતુ PG, દરોડા દરમિયાન થયો પર્દાફાશ

ભારત-ફ્રાંસ વચ્ચે ઐતિહાસિક ડીલ !

મૃગી કુંડમાં કીર્તિ પટેલના વિવાદ બાદ ઋષિભારતી બાપુએ આપ્યુ મોટુ નિવેદન

ગુજરાતની આખરી મતદાર યાદી જાહેર, કુલ 4,40,30,725 મતદારો નોંધાયા

સાબરમતી નદી પરના બ્રિજ પરથી રિક્ષા નદીમાં ખાબકી, ચાલકનું થયું મોત

કીર્તિ પટેલના મૃગીકુંડમાં સ્નાન મામલે આ આશ્રમ સાથે ખૂલ્યુ કનેક્શન

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ