AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કેમ શરૂ થઈ નાગ પંચમી ઉજવવાની પરંપરા ? જાણો તક્ષક નાગ, રાજા પરીક્ષિત અને જન્મેજયના ‘સર્પ યજ્ઞ’ની રોચક કથા

શ્રાવણ માસના શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિએ દર વર્ષે નાગ પંચમી ઉજવવામાં આવે છે. આ પર્વ નાગ દેવતાને સમર્પિત હોય છે અને સમગ્ર દેશમાં શ્રદ્ધા સાથે મનાવવામાં આવે છે. નાગ પંચમી સાથે જોડાયેલી એક પૌરાણિક કથા રાજા પરીક્ષિત, તક્ષક નાગ અને જન્મેજય સાથે સંબંધિત છે.

Dhruval Shah | Updated on: Aug 14, 2026 | 2:22 PM

ભારતમાં દરેક તહેવારનું પોતાનું વિશેષ મહત્વ છે. જ્યારે કેટલાક દેવી-દેવતાઓને સમર્પિત છે, તો કેટલાક પ્રકૃતિના સન્માન માટે ઉજવવામાં આવે છે. (Image Source | iStock) — ભારતમાં દરેક તહેવારનું પોતાનું વિશેષ મહત્વ છે. જ્યારે કેટલાક દેવી-દેવતાઓને સમર્પિત છે, તો કેટલાક પ્રકૃતિના સન્માન માટે ઉજવવામાં આવે છે. (Image Source | iStock)
1 / 7

નાગ પંચમી દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનાના શુક્લ પક્ષના પાંચમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર નાગ દેવતાને સમર્પિત હોય છે અને સમગ્ર દેશમાં ભક્તિભાવથી આ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર સાથે જોડાયેલી એક પૌરાણિક કથા છે. જે કહે છે કે ઘણા સમય પહેલા રાજા પરીક્ષિત હસ્તિનાપુર પર શાસન કરતા હતા. એકવાર શિકાર કરતી વખતે તે જંગલમાં રસ્તો ભૂલી ગયા. તેમને તરસ લાગી અને અચાનક એક આશ્રમ દેખાયો. રાજા ત્યાં ગયા અને પાણી માંગ્યું. તે આશ્રમમાં શ્રમિક ઋષિ ધ્યાનમાં ખૂબ જ મગ્ન હતા અને રાજાએ પાણી માંગ્યું ત્યારે પણ તેમણે પોતાનું ધ્યાન તોડ્યું નહીં. આનાથી રાજા પરીક્ષિત ગુસ્સે થયા, તેમણે ઋષિના ગળામાં એક મરેલો સાપ મૂકી દીધો અને ચાલવા લાગ્યા. (Image Source | iStock) — નાગ પંચમી દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનાના શુક્લ પક્ષના પાંચમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર નાગ દેવતાને સમર્પિત હોય છે અને સમગ્ર દેશમાં ભક્તિભાવથી આ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર સાથે જોડાયેલી એક પૌરાણિક કથા છે. જે કહે છે કે ઘણા સમય પહેલા રાજા પરીક્ષિત હસ્તિનાપુર પર શાસન કરતા હતા. એકવાર શિકાર કરતી વખતે તે જંગલમાં રસ્તો ભૂલી ગયા. તેમને તરસ લાગી અને અચાનક એક આશ્રમ દેખાયો. રાજા ત્યાં ગયા અને પાણી માંગ્યું. તે આશ્રમમાં શ્રમિક ઋષિ ધ્યાનમાં ખૂબ જ મગ્ન હતા અને રાજાએ પાણી માંગ્યું ત્યારે પણ તેમણે પોતાનું ધ્યાન તોડ્યું નહીં. આનાથી રાજા પરીક્ષિત ગુસ્સે થયા, તેમણે ઋષિના ગળામાં એક મરેલો સાપ મૂકી દીધો અને ચાલવા લાગ્યા. (Image Source | iStock)
2 / 7

થોડા સમય પછી શ્રમિક ઋષિનો પુત્ર શ્રૃંગી આશ્રમમાં પાછો ફર્યો અને તેના પિતાના ગળામાં મરેલો સાપ જોયો. તેણે રાજા પરીક્ષિતને શાપ આપ્યો કે હવેથી સાતમા દિવસે, તક્ષક નાગ તેને (રાજા પરીક્ષિત) કરડશે, જેનાથી તે મૃત્યુ પામશે. આ વાતથી રાજા પરીક્ષિત ખૂબ જ ગભરાઈ ગયો. તેણે બચવા માટે ઘણા પ્રયત્નો કર્યા પરંતુ સાતમા દિવસે તક્ષક નાગ બ્રાહ્મણના રૂપમાં આવ્યા અને રાજા પરીક્ષિતને કરડ્યું, જેના પરિણામે રાજા પરીક્ષિતનું મૃત્યુ થયું. આ પછી રાજા પરીક્ષિતના પુત્ર જન્મેજયે પ્રતિજ્ઞા લીધી કે તેઓ તમામ નાગોનો નાશ કરશે. તેમણે વિશાળ સર્પ યજ્ઞનું આયોજન કર્યું. યજ્ઞમાં મંત્રોચ્ચાર થતાં અનેક નાગો પોતાની મેળે અગ્નિકુંડમાં પડવા લાગ્યા. તક્ષક નાગ ભયભીત થઈને દેવરાજ ઇન્દ્રની શરણમાં ગયો. (Image Source | iStock) — થોડા સમય પછી શ્રમિક ઋષિનો પુત્ર શ્રૃંગી આશ્રમમાં પાછો ફર્યો અને તેના પિતાના ગળામાં મરેલો સાપ જોયો. તેણે રાજા પરીક્ષિતને શાપ આપ્યો કે હવેથી સાતમા દિવસે, તક્ષક નાગ તેને (રાજા પરીક્ષિત) કરડશે, જેનાથી તે મૃત્યુ પામશે. આ વાતથી રાજા પરીક્ષિત ખૂબ જ ગભરાઈ ગયો. તેણે બચવા માટે ઘણા પ્રયત્નો કર્યા પરંતુ સાતમા દિવસે તક્ષક નાગ બ્રાહ્મણના રૂપમાં આવ્યા અને રાજા પરીક્ષિતને કરડ્યું, જેના પરિણામે રાજા પરીક્ષિતનું મૃત્યુ થયું. આ પછી રાજા પરીક્ષિતના પુત્ર જન્મેજયે પ્રતિજ્ઞા લીધી કે તેઓ તમામ નાગોનો નાશ કરશે. તેમણે વિશાળ સર્પ યજ્ઞનું આયોજન કર્યું. યજ્ઞમાં મંત્રોચ્ચાર થતાં અનેક નાગો પોતાની મેળે અગ્નિકુંડમાં પડવા લાગ્યા. તક્ષક નાગ ભયભીત થઈને દેવરાજ ઇન્દ્રની શરણમાં ગયો. (Image Source | iStock)
3 / 7

જ્યારે તક્ષક નાગ પણ યજ્ઞ તરફ ખેંચાવા લાગ્યા અને તેની સાથે ઇન્દ્ર પણ ખેંચાવા લાગ્યા, ત્યારે તમામ દેવતાઓ ચિંતિત થઈ ગયા. તેઓ બ્રહ્માજી પાસે ગયા. ત્યારે બ્રહ્માજીએ કહ્યું કે આ યજ્ઞ રોકવા માટે આસ્તિક મુનિને બોલાવવા પડશે. આસ્તિક મુનિ યજ્ઞસ્થળે પહોંચ્યા અને રાજા જન્મેજયને સમજાવ્યું કે દરેક પ્રાણીનું પોતાનું ધર્મ અને પ્રકૃતિમાં પોતાનું સ્થાન હોય છે. તેમણે કહ્યું કે નાગના સર્વનાશથી પ્રકૃતિનું સંતુલન બગડી શકે છે. તેમણે રાજાને સમજાવ્યું કે તેમના પિતાનું મૃત્યુ તેમના કર્મોનું પરિણામ હતું અને માત્ર તક્ષક નાગને તેના માટે જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં. (Image Source | iStock) — જ્યારે તક્ષક નાગ પણ યજ્ઞ તરફ ખેંચાવા લાગ્યા અને તેની સાથે ઇન્દ્ર પણ ખેંચાવા લાગ્યા, ત્યારે તમામ દેવતાઓ ચિંતિત થઈ ગયા. તેઓ બ્રહ્માજી પાસે ગયા. ત્યારે બ્રહ્માજીએ કહ્યું કે આ યજ્ઞ રોકવા માટે આસ્તિક મુનિને બોલાવવા પડશે. આસ્તિક મુનિ યજ્ઞસ્થળે પહોંચ્યા અને રાજા જન્મેજયને સમજાવ્યું કે દરેક પ્રાણીનું પોતાનું ધર્મ અને પ્રકૃતિમાં પોતાનું સ્થાન હોય છે. તેમણે કહ્યું કે નાગના સર્વનાશથી પ્રકૃતિનું સંતુલન બગડી શકે છે. તેમણે રાજાને સમજાવ્યું કે તેમના પિતાનું મૃત્યુ તેમના કર્મોનું પરિણામ હતું અને માત્ર તક્ષક નાગને તેના માટે જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં. (Image Source | iStock)
4 / 7

આસ્તિક મુનિની વાતથી જન્મેજયે યજ્ઞ રોકી દીધો અને નાગો પાસે ક્ષમા માંગી. ત્યારબાદ તેમણે નાગ દેવતાની પૂજા કરી. કહેવાય છે કે તે દિવસ શ્રાવણ મહિનાની શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિ હતી. ત્યારથી દર વર્ષે આ દિવસે નાગ દેવતાની પૂજા કરવાની પરંપરા શરૂ થઈ. (Image Source | iStock) — આસ્તિક મુનિની વાતથી જન્મેજયે યજ્ઞ રોકી દીધો અને નાગો પાસે ક્ષમા માંગી. ત્યારબાદ તેમણે નાગ દેવતાની પૂજા કરી. કહેવાય છે કે તે દિવસ શ્રાવણ મહિનાની શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિ હતી. ત્યારથી દર વર્ષે આ દિવસે નાગ દેવતાની પૂજા કરવાની પરંપરા શરૂ થઈ. (Image Source | iStock)
5 / 7

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નાગ દેવતાને બ્રહ્માંડીય અને આધ્યાત્મિક શક્તિના પ્રતીક તરીકે માનવામાં આવે છે. હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ અને ધાર્મિક ગ્રંથોમાં પણ સાપ પ્રત્યેના આદરનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. પ્રાચીન વૈદિક અને પૌરાણિક ગ્રંથોમાં નાગ પંચમીના પર્વનું વર્ણન જોવા મળે છે. ઋગ્વેદ, મહાભારત અને રામાયણ જેવા ગ્રંથોમાં પણ નાગ દેવતાના મહત્વનો ઉલ્લેખ છે. ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પણ નાગોમાં પોતાના સ્વરૂપનો ઉલ્લેખ કર્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. (Image Source | iStock) — ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નાગ દેવતાને બ્રહ્માંડીય અને આધ્યાત્મિક શક્તિના પ્રતીક તરીકે માનવામાં આવે છે. હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ અને ધાર્મિક ગ્રંથોમાં પણ સાપ પ્રત્યેના આદરનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. પ્રાચીન વૈદિક અને પૌરાણિક ગ્રંથોમાં નાગ પંચમીના પર્વનું વર્ણન જોવા મળે છે. ઋગ્વેદ, મહાભારત અને રામાયણ જેવા ગ્રંથોમાં પણ નાગ દેવતાના મહત્વનો ઉલ્લેખ છે. ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પણ નાગોમાં પોતાના સ્વરૂપનો ઉલ્લેખ કર્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. (Image Source | iStock)
6 / 7

નોંધ : અહીં, પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો માત્ર માન્યતા અનુસાર આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી કોઈપણ પ્રકારની માહિતીને સમર્થન આપતું નથી. (Image Source | iStock) — નોંધ : અહીં, પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો માત્ર માન્યતા અનુસાર આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી કોઈપણ પ્રકારની માહિતીને સમર્થન આપતું નથી. (Image Source | iStock)
7 / 7

આ પણ વાંચો, સોમનાથથી લઈ ઘૃષ્ણેશ્વર સુધી… જાણો 12 પવિત્ર જ્યોતિર્લિંગના પ્રગટ થવા પાછળની પૌરાણિક કથા !

ભક્તિ શ્રાવણ માસ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

7 સાયક્લોનનો ખતરો: શું ભારતીય મોન્સૂન આ ચક્રવ્યૂહમાં ફસાશે? જાણો

જો તમને પણ થાઈરોઇડની સમસ્યા છે તો ડાયટમાં સામેલ કરો આ 7 સુપરફૂડ્સ !

દુનિયાના સૌથી નાની હાઈટના ડોક્ટરનો 7 બહેનો, 1 ભાઈનો પરિવાર જુઓ

ગોલ્ડ માર્કેટમાં 'બદલાવ'! સોનાના શોખીનો અને જ્વેલર્સ પર શું પડશે?

મફતમાં લો અબુ ધાબીની મુલાકાત! ભારતીયો માટે શરુ થઈ ફ્રી વીઝા સ્કીમ

ચોમાસામાં હેર ફોલ અને ડેન્ડ્રફથી પરેશાન છો? વાળમાં આ રીતે લગાવો ફટકડી

ફેક UPI એપ્સથી થઈ રહ્યો છે મોટો ફ્રોડ, બચવા માટે આપનાવો આ 5 ટિપ્સ !

સોનુ નિગમે મુંબઈમાં 1 કરોડમાં ઓફિસ ખરીદી

લિક્વિડ કે પાવડર.. વોશિંગ મશીન માટે કયુ ડિટર્જન્ટ બેસ્ટ? જાણી લેજો

ક્રિકેટર સાથે લગ્ન કરનાર અભિનેત્રીએ શેર કર્યા રિશેપ્શનના ફોટો, જુઓ

કેટલા બાળકો સુધી મળે છે મેટરનિટી લીવ, શું ત્રીજા બાળકો પર નિયમ બદલાય

Pawar અટક પાછળ શું છે રહસ્ય? જાણો ‘Pawar’નો સાચો અર્થ અને ઈતિહાસ

Hi...મેસેજ આવતા જ સ્કેમરના ઈરાદા ઓળખી લેશે વોટ્સએપનું Scam Alert ફીચર

દૃષ્ટિહીન લોકોને દિવસ-રાત થવાનો સંકેત કેવી રીતે મળે છે? જાણો વિજ્ઞાન

સ્વતંત્રતા દિવસ પહેલાં સોનું ગગડ્યું! એક જ દિવસમાં આટલો ઘટી ગયો ભાવ

12 પવિત્ર જ્યોતિર્લિંગના પ્રગટ થવા પાછળની પૌરાણિક કથા જાણો!

બાયસેક્સ્યુઅલ અભિનેત્રીના પરિવાર વિશે જાણો

આજનું રાશિફળ: ધનલાભ, પ્રમોશન અને સફળતાના ઉત્તમ યોગ

મહિલાઓએ આ 5 બાબતો ગુપ્ત રાખવી જોઈએ: ચાણક્ય નીતિ

દારૂની ફેક્ટરી સ્થાપવા માટે કેટલો ખર્ચ થાય અને પ્રક્રિયા શું છે?

EPFO પોર્ટલમાં સર્વિસ હિસ્ટ્રી કેવી રીતે સુધારવી?

માઈગ્રેનના આ લક્ષણોને ભૂલથી પણ ઇગ્નોર ન કરતાં, જાણો કારણ

રોજ ચહેરા પર એલોવેરા જેલ લગાવવાના ફાયદા

સરફરાઝ બહાર, આ ખેલાડી રમશે, ગાલેમાં ટીમ ઈન્ડિયાની સંભવિત પ્લેઈંગ-11

રેલવે સ્ટાફને નથી મળતી અસંખ્ય ફ્રી મુસાફરી, જાણો નિયમ

બેંકોમાં રૂ. 98,073 કરોડ અનક્લેમ્ડ! RBI નો નવો આદેશ

ટીમ ઈન્ડિયાના હેડ કોચ ગૌતમ ગંભીર વિશે હરભજન સિંહનું મોટું નિવેદન

ભારત-અફઘાનિસ્તાન T20 શ્રેણીની તમામ મેચો લાઈવ ક્યાં જોઈ શકાશે?

કેન્સરથી બચાવશે લાલ-પીળા શિમલા મરચાં? જાણો ક્યું અસરકારક

લેસ્બિયન ક્રિકેટરે અફેરના આરોપ પર તોડ્યું મૌન

ભારતમાં રહે છે, છતાં વસ્તી ગણતરીથી બહાર! ક્યાં વસે છે આ લોકો?

15 ઓગસ્ટની સવારે શ્રીલંકા સામે ભારત ત્રણ સ્પિનરોને મેદાનમાં ઉતારશે

ગર્ભવતી મહિલાના અંતિમ સંસ્કારનો અનોખો નિયમ, જાણો

જુઓ કયા-કયા શહેરોમાં છે ટ્રમ્પના મોટા પ્રોજેક્ટ્સ!

ટીમ ઈન્ડિયાની સિરીઝમાં થશે મોટો ફેરફાર! આ મેચની તારીખ બદલાશે?

ચહેરાના આકાર પરથી જાણો સ્વભાવ અને કારકિર્દીના રહસ્યો

આઝાદી વખતે દેશના ખજાનામાં કેટલા રૂપિયા હતા?

જાણો રેલવેમાં 3A અને 3E કોચ વચ્ચે શું છે તફાવત, થશે પૈસાની બચત !

બિલ્વવૃક્ષ અને બીલીપત્રની મહિમા અને મહત્વ શું છે ?

ત્રિરંગા સાથે ફોટા પાડતી વખતે આ ભૂલો ન કરતા

બાલ્કનીમાં બનશે વીજળી અને બિલ થશે અડધું, જાણો નવી સોલાર ટેકનોલોજી

ઘરમાં વધુ પડતા અરીસા લાવે છે નકારાત્મકતા ?

9 બોલિવૂડ સ્ટાર્સે ટીવી હોસ્ટ બની મચાવી ધૂમ, જુઓ ફોટો

પવિત્ર શ્રાવણ માસમાં કરો આ 4 નાની અસરકારક શરૂઆત, મળશે આંતરિક શાંતિ !

શું પાણીમાં પડી જવાથી સિમ કાર્ડ તરત જ ખરાબ થઈ જાય છે?આમ થાય તો શુ કરવુ

ટ્રેનની સૌથી સસ્તી ટિકિટ કેટલા રૂપિયાની છે? તમને ખબર છે

શેવિંગ પછી એલોવેરા જેલ લગાવવાના 5 અદ્ભુત ફાયદા જાણો

પોલીસ ક્યારે AK-47થી ફાયરિંગ કરી શકે, કાનુન જાણો

હોટેલમાં ખાવાનું ખરાબ છે કે નહીં? ઓળખવાની આ 7 રીત જાણો

શ્રાવણની શરુઆતની સાથેે જ સોનું થયું મોંઘુ ! પણ ચાંદી થઈ સસ્તી

Web Stories View more

દુનિયાના સૌથી નાની હાઈટના ડોક્ટરનો ગણેશ બારૈયાનો પરિવાર જુઓ

હૃદયથી મગજ સુધી... અખરોટ ખાવાના 10 ફાયદા જાણો!

ચોમાસા દરમિયાન ACને 'ડ્રાય મોડ' પર ચલાવવું કેટલું ફાયદાકારક, જાણો

પોતાના જન્મદિવસ પર સદી ફટકારનાર ક્રિકેટરો

માથાથી લઈને પેટ સુધી, આ 8 તકલીફોમાં ખાઓ આ સુપરફૂડ!

રોનાલ્ડોના પહેલા બાળકની માતા કોણ છે?

Latest News View more

7 સાયક્લોનનો ખતરો: શું ભારતીય મોન્સૂન આ ચક્રવ્યૂહમાં ફસાશે? જાણો

જો તમને પણ થાઈરોઇડની સમસ્યા છે તો ડાયટમાં સામેલ કરો આ 7 સુપરફૂડ્સ !

અમદાવાદમાં બે જાણીતી બેકરી સીલ, મેંદાના લોટમાં જીવાતોનો મળ્યો ઢગલો !

આ જુગાડ દેશની બહાર ના જવો જોઈએ! ડોલ ભરાતા નળ આપમેળે થયો બંધ, જુઓ-Video

દુનિયાના સૌથી નાની હાઈટના ડોક્ટરનો 7 બહેનો, 1 ભાઈનો પરિવાર જુઓ

Latest Videos View more

અમદાવાદમાં બે જાણીતી બેકરી સીલ, મેંદાના લોટમાં જીવાતોનો મળ્યો ઢગલો !

કલોલના દંતાલીમાં ગેરકાયદે ગેસ રિફિલિંગનો પર્દાફાશ, 12 લાખનો માલ જપ્ત

ગુજરાતમાં 24 કલાકમાં 159 તાલુકામાં વરસાદ

દશામાંના વ્રતના નામે ઢોંગ-ધતીંગ ચાલતા હોવાનો વિજ્ઞાન જાથાનો આક્ષેપ

રાજકોટમાં ભેળસેળયુક્ત ઈંધણનો કાળો કારોબાર ઝડપાયો

અનુ. જાતિની યુવતીને મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવ્યાનો આક્ષેપ, 3 સામે કેસ

આજનું રાશિફળ : વ્યાપાર, ધનલાભ અને કરિયરમાં પ્રગતિના યોગ, વાંચો રાશિફળ

ગુજરાતમાં ફૂડ વિભાગની મોટી કાર્યવાહી, 6.12 લાખનું શંકાસ્પદ ઘી જપ્ત

રાજ્યમાં હજુ સાત દિવસ વરસાદી માહોલ રહેવાની હવામાન વિભાગની આગાહી

જુનાગઢના જોષીપુરા વિસ્તારના રહીશોનો ટીપી સ્કીમ સામે આક્રોશ

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ