हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ: લગ્ન પછી પત્નીએ પોતાના નામ પાછળ પતિનું નામ જોડવું ફરજિયાત છે? જાણો ભારતીય કાયદાની સાચી હકીકત

કાનુની સવાલ: આજના સમયમાં ઘણી મહિલાઓ પોતાના વ્યવસાય, કારકિર્દી અને ઓળખને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાનું મૂળ નામ જ રાખવાનું પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને જે મહિલાઓ લગ્ન પહેલા જાણીતી હોય છે અથવા પ્રોફેશનલ ક્ષેત્રમાં કામ કરતી હોય છે, તેઓ માટે નામ બદલવું વ્યવહારુ પણ નથી હોતું.

| Updated on: Apr 17, 2026 | 11:08 AM
Share
ભારતમાં લગ્ન પછી મહિલાઓ પોતાનું નામ બદલવું જોઈએ કે પતિનું નામ જોડવું ફરજિયાત છે કે નહીં, તે વિષય ઘણીવાર ચર્ચાનો વિષય બને છે. ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા અને આધુનિક વિચારસરણી વચ્ચે ઘણા લોકો આ અંગે ગૂંચવણ અનુભવે છે. પરંતુ ભારતીય કાયદો આ મુદ્દે શું કહે છે તે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે.

ભારતમાં લગ્ન પછી મહિલાઓ પોતાનું નામ બદલવું જોઈએ કે પતિનું નામ જોડવું ફરજિયાત છે કે નહીં, તે વિષય ઘણીવાર ચર્ચાનો વિષય બને છે. ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા અને આધુનિક વિચારસરણી વચ્ચે ઘણા લોકો આ અંગે ગૂંચવણ અનુભવે છે. પરંતુ ભારતીય કાયદો આ મુદ્દે શું કહે છે તે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે.

1 / 6
સૌ પ્રથમ સ્પષ્ટ કરી દઈએ કે ભારતીય કાયદા મુજબ કોઈ પણ મહિલાને લગ્ન પછી પતિનું નામ કે સરનામું (surname) અપનાવવું ફરજિયાત નથી. એટલે કે, પત્ની પોતાની ઓળખ, નામ અને સરનામું યથાવત રાખી શકે છે. આ સંપૂર્ણપણે વ્યક્તિગત પસંદગીનો મુદ્દો છે, કાયદાકીય ફરજ નથી.

સૌ પ્રથમ સ્પષ્ટ કરી દઈએ કે ભારતીય કાયદા મુજબ કોઈ પણ મહિલાને લગ્ન પછી પતિનું નામ કે સરનામું (surname) અપનાવવું ફરજિયાત નથી. એટલે કે, પત્ની પોતાની ઓળખ, નામ અને સરનામું યથાવત રાખી શકે છે. આ સંપૂર્ણપણે વ્યક્તિગત પસંદગીનો મુદ્દો છે, કાયદાકીય ફરજ નથી.

2 / 6
ભારતમાં નામ બદલવાની પ્રક્રિયા માટે કોઈ ખાસ કાયદો નથી જે લગ્ન સાથે સીધો જોડાયેલો હોય. જો કોઈ મહિલા લગ્ન પછી પોતાનું નામ બદલવા માંગે, તો તે ગેઝેટ નોટિફિકેશન, આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ અને બેંક ડોક્યુમેન્ટ્સમાં ફેરફાર કરી શકે છે. પરંતુ જો તે નામ બદલવા માંગતી ન હોય, તો તેના પર કોઈ કાયદાકીય દબાણ નથી.

ભારતમાં નામ બદલવાની પ્રક્રિયા માટે કોઈ ખાસ કાયદો નથી જે લગ્ન સાથે સીધો જોડાયેલો હોય. જો કોઈ મહિલા લગ્ન પછી પોતાનું નામ બદલવા માંગે, તો તે ગેઝેટ નોટિફિકેશન, આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ અને બેંક ડોક્યુમેન્ટ્સમાં ફેરફાર કરી શકે છે. પરંતુ જો તે નામ બદલવા માંગતી ન હોય, તો તેના પર કોઈ કાયદાકીય દબાણ નથી.

3 / 6
ભારતના સંવિધાન મુજબ દરેક નાગરિકને પોતાની ઓળખ જાળવવાનો અધિકાર છે. તેમાં નામ અને વ્યક્તિગત ઓળખ પણ સામેલ છે. ઘણા કોર્ટના નિર્ણયો પણ દર્શાવે છે કે મહિલાઓને પોતાની ઓળખ રાખવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે અને તેમને પતિનું નામ અપનાવવા માટે મજબૂર કરી શકાય નહીં.

ભારતના સંવિધાન મુજબ દરેક નાગરિકને પોતાની ઓળખ જાળવવાનો અધિકાર છે. તેમાં નામ અને વ્યક્તિગત ઓળખ પણ સામેલ છે. ઘણા કોર્ટના નિર્ણયો પણ દર્શાવે છે કે મહિલાઓને પોતાની ઓળખ રાખવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે અને તેમને પતિનું નામ અપનાવવા માટે મજબૂર કરી શકાય નહીં.

4 / 6
આજના સમયમાં ઘણી મહિલાઓ પોતાના વ્યવસાય, કારકિર્દી અને ઓળખને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાનું મૂળ નામ જ રાખવાનું પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને જે મહિલાઓ લગ્ન પહેલા જાણીતી હોય છે અથવા પ્રોફેશનલ ક્ષેત્રમાં કામ કરતી હોય છે, તેઓ માટે નામ બદલવું વ્યવહારુ પણ નથી હોતું.

આજના સમયમાં ઘણી મહિલાઓ પોતાના વ્યવસાય, કારકિર્દી અને ઓળખને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાનું મૂળ નામ જ રાખવાનું પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને જે મહિલાઓ લગ્ન પહેલા જાણીતી હોય છે અથવા પ્રોફેશનલ ક્ષેત્રમાં કામ કરતી હોય છે, તેઓ માટે નામ બદલવું વ્યવહારુ પણ નથી હોતું.

5 / 6
તેથી, જો તમે લગ્ન પછી નામ બદલવા અંગે વિચારી રહ્યા છો, તો આ જાણવું જરૂરી છે કે આ સંપૂર્ણપણે તમારો વ્યક્તિગત નિર્ણય છે. સમાજની પરંપરાઓ એક બાબત છે, પરંતુ કાયદો તમને સ્વતંત્રતા આપે છે કે તમે તમારી ઓળખ કેવી રીતે રાખવી છે.

તેથી, જો તમે લગ્ન પછી નામ બદલવા અંગે વિચારી રહ્યા છો, તો આ જાણવું જરૂરી છે કે આ સંપૂર્ણપણે તમારો વ્યક્તિગત નિર્ણય છે. સમાજની પરંપરાઓ એક બાબત છે, પરંતુ કાયદો તમને સ્વતંત્રતા આપે છે કે તમે તમારી ઓળખ કેવી રીતે રાખવી છે.

6 / 6

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

જનરલ નોલેજલીગલ એડવાઈઝવેડિંગ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
g clip-path="url(#clip0_868_265)">