हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

ધ્વજ ફરકાવવો અને ધ્વજ લહેરાવવો બંનેમાં શું અંતર છે ? જાણો 26મી જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રધ્વજને કેવી રીતે વંદન કરવામાં આવે છે

15 August and 26 January Difference: 15 ઓગસ્ટના રોજ સ્વતંત્રતા દિવસ અને 26 જાન્યુઆરી પ્રજાસત્તાક દિવસના રોજ ધ્વજવંદન સમારોહ વચ્ચે કેટલાક મૂળભૂત તફાવતો છે. એક દિવસે, પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રધ્વજ સમારોહમાં ભાગ લે છે, જ્યારે બીજી બાજુ, રાષ્ટ્રપતિ સમારોહનું કેન્દ્ર હોય છે. વધુમાં બંને દિવસે રાષ્ટ્રધ્વજ સમારોહના સ્થળો સંપૂર્ણપણે અલગ હોય છે.

| Updated on: Jan 23, 2026 | 6:47 AM
Share
ભારતીય ધ્વજ ફરકાવવો અને લહેરાવવો એ બે અલગ અલગ પ્રસંગો છે. જે 15 ઓગસ્ટ (સ્વતંત્રતા દિવસ) અને 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિવસ) ના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. પંડિત નેહરુએ 15 ઓગસ્ટ, 1947 ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ 26 જાન્યુઆરીએ ધ્વજ ફરકાવતા હતા. બંને પ્રસંગો લાલ કિલ્લાના પ્રાચીર અને રાજપથ પર થાય છે.

ભારતીય ધ્વજ ફરકાવવો અને લહેરાવવો એ બે અલગ અલગ પ્રસંગો છે. જે 15 ઓગસ્ટ (સ્વતંત્રતા દિવસ) અને 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિવસ) ના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. પંડિત નેહરુએ 15 ઓગસ્ટ, 1947 ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ 26 જાન્યુઆરીએ ધ્વજ ફરકાવતા હતા. બંને પ્રસંગો લાલ કિલ્લાના પ્રાચીર અને રાજપથ પર થાય છે.

1 / 6
ધ્વજ ફરકાવવો અને ધ્વજ લહેરાવવો વચ્ચેનો તફાવત: ધ્વજ ફરકાવવાની પ્રક્રિયા 15 ઓગસ્ટ, સ્વતંત્રતા દિવસના રોજ થાય છે. 1947માં આ દિવસે, ભારતમાં બ્રિટીશ રાજનો ધ્વજ નીચે ઉતારવામાં આવ્યો હતો અને રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે રાષ્ટ્રધ્વજ નીચેથી ધ્વજસ્તંભની ટોચ પર ફરકાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેને ધ્વજ ફરકાવવો એવું કહેવામાં આવે છે.

ધ્વજ ફરકાવવો અને ધ્વજ લહેરાવવો વચ્ચેનો તફાવત: ધ્વજ ફરકાવવાની પ્રક્રિયા 15 ઓગસ્ટ, સ્વતંત્રતા દિવસના રોજ થાય છે. 1947માં આ દિવસે, ભારતમાં બ્રિટીશ રાજનો ધ્વજ નીચે ઉતારવામાં આવ્યો હતો અને રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે રાષ્ટ્રધ્વજ નીચેથી ધ્વજસ્તંભની ટોચ પર ફરકાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેને ધ્વજ ફરકાવવો એવું કહેવામાં આવે છે.

2 / 6
26 જાન્યુઆરી, પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ લહેરાવવામાં આવે છે, જે પહેલાથી જ ધ્વજસ્તંભની ટોચ પર રાખેલો હોય છે. ઘણી જગ્યાએ ફૂલોની વર્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ધ્વજસ્તંભમાં ધ્વજ સાથે ફૂલોની પાંખડીઓ પણ બાંધવામાં આવે છે.

26 જાન્યુઆરી, પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ લહેરાવવામાં આવે છે, જે પહેલાથી જ ધ્વજસ્તંભની ટોચ પર રાખેલો હોય છે. ઘણી જગ્યાએ ફૂલોની વર્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ધ્વજસ્તંભમાં ધ્વજ સાથે ફૂલોની પાંખડીઓ પણ બાંધવામાં આવે છે.

3 / 6
15 ઓગસ્ટ અને 26 જાન્યુઆરીના રોજ ધ્વજવંદન સમારોહના સ્થળો: 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ સ્વતંત્રતા દિવસના દિવસે લાલ કિલ્લાના પ્રાચીર પર બ્રિટિશ ધ્વજની જગ્યાએ ભારતીય ત્રિરંગો ધ્વજ પહેલી વાર ફરકાવવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારથી દર વર્ષે લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે. 26 જાન્યુઆરીના રોજ, રાષ્ટ્રપતિ ભવનની નજીક કર્તવ્ય પથ (અગાઉ રાજપથ તરીકે ઓળખાતું) પર ધ્વજવંદન સમારોહ યોજાય છે, જ્યાં પરેડ શરૂ થાય તે પહેલાં ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે.

15 ઓગસ્ટ અને 26 જાન્યુઆરીના રોજ ધ્વજવંદન સમારોહના સ્થળો: 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ સ્વતંત્રતા દિવસના દિવસે લાલ કિલ્લાના પ્રાચીર પર બ્રિટિશ ધ્વજની જગ્યાએ ભારતીય ત્રિરંગો ધ્વજ પહેલી વાર ફરકાવવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારથી દર વર્ષે લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે. 26 જાન્યુઆરીના રોજ, રાષ્ટ્રપતિ ભવનની નજીક કર્તવ્ય પથ (અગાઉ રાજપથ તરીકે ઓળખાતું) પર ધ્વજવંદન સમારોહ યોજાય છે, જ્યાં પરેડ શરૂ થાય તે પહેલાં ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે.

4 / 6
ધ્વજવંદન સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રી અને રાષ્ટ્રપતિની ભૂમિકા: ભારતના પ્રથમ પ્રધાનમંત્રી પંડિત જવાહરલાલ નહેરુએ 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ત્યારથી દર વર્ષે ભારતના પ્રધાનમંત્રી અહીં ધ્વજ ફરકાવતા હોય છે અને પછી રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતા હોય છે. ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે 26 જાન્યુઆરી, 1950ના રોજ પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ત્યારથી, ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દર વર્ષે આ દિવસે રાજપથ પર ધ્વજ ફરકાવતા હોય છે, જે ભવ્ય પરેડની શરૂઆત દર્શાવે છે.

ધ્વજવંદન સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રી અને રાષ્ટ્રપતિની ભૂમિકા: ભારતના પ્રથમ પ્રધાનમંત્રી પંડિત જવાહરલાલ નહેરુએ 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ત્યારથી દર વર્ષે ભારતના પ્રધાનમંત્રી અહીં ધ્વજ ફરકાવતા હોય છે અને પછી રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતા હોય છે. ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે 26 જાન્યુઆરી, 1950ના રોજ પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ત્યારથી, ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દર વર્ષે આ દિવસે રાજપથ પર ધ્વજ ફરકાવતા હોય છે, જે ભવ્ય પરેડની શરૂઆત દર્શાવે છે.

5 / 6
ધ્વજ ફરકાવવાના નિયમો ધ્યાનમાં રાખો: શું ભારતના સામાન્ય નાગરિકો તેમના ઘરે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે? હા, તેઓ કરી શકે છે! પરંતુ કેટલાક નિયમો છે જેનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. ભારતીય ધ્વજ સંહિતા 2002 જણાવે છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ, કોઈપણ સંગઠન સાથે તેમનો સંબંધ હોવા છતાં રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે. તમે તેને ગમે ત્યારે ફરકાવી શકો છો, પરંતુ ધ્વજ પ્રત્યે આદર જાળવવાની ખાતરી કરો. જો કે પાછળથી ધ્વજ સંહિતામાં કેટલાક ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. સૂર્યાસ્ત પછી ત્રિરંગો ફરકાવી શકાતો નથી.

ધ્વજ ફરકાવવાના નિયમો ધ્યાનમાં રાખો: શું ભારતના સામાન્ય નાગરિકો તેમના ઘરે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે? હા, તેઓ કરી શકે છે! પરંતુ કેટલાક નિયમો છે જેનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. ભારતીય ધ્વજ સંહિતા 2002 જણાવે છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ, કોઈપણ સંગઠન સાથે તેમનો સંબંધ હોવા છતાં રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે. તમે તેને ગમે ત્યારે ફરકાવી શકો છો, પરંતુ ધ્વજ પ્રત્યે આદર જાળવવાની ખાતરી કરો. જો કે પાછળથી ધ્વજ સંહિતામાં કેટલાક ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. સૂર્યાસ્ત પછી ત્રિરંગો ફરકાવી શકાતો નથી.

6 / 6

26 નવેમ્બર 1949 ના રોજ ભારતીય બંધારણ સભા દ્વારા અપનાવવામાં આવ્યું હતું અને સ્વતંત્ર પ્રજાસત્તાક બનવા અને દેશમાં કાયદાનું શાસન સ્થાપિત કરવા 26 જાન્યુઆરી 1950 ના રોજ અમલમાં આવ્યું હતું. તેના અમલીકરણ માટે 26મી જાન્યુઆરીની તારીખ પસંદ કરવામાં આવી હતી કારણ કે આ દિવસે 1930માં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસે ભારતને પૂર્ણ સ્વરાજ તરીકે જાહેર કર્યું હતું. વધારે ન્યૂઝ જાણવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

એજ્યુકેશનગણતંત્ર દિવસજનરલ નોલેજસ્વતંત્રતા દિવસ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
છેલ્લા 5 વર્ષમાં સૌથી વધુ જોવાયેલો વર્લ્ડ કપ કયો?
છેલ્લા 5 વર્ષમાં સૌથી વધુ જોવાયેલો વર્લ્ડ કપ કયો?
કેટલું ભણેલા છે ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન,જુઓ ફોટો
કેટલું ભણેલા છે ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન,જુઓ ફોટો
કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું સૌથી જૂનું નામ શું છે?
કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું સૌથી જૂનું નામ શું છે?
કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં કેટલા ગોલ્ડ મેડલ દાવ પર?
કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં કેટલા ગોલ્ડ મેડલ દાવ પર?
ઈન્ડસ્ટ્રીના ફેમસ વિલનનો પરિવાર જુઓ
ઈન્ડસ્ટ્રીના ફેમસ વિલનનો પરિવાર જુઓ
SENA દેશોમાં સૌથી વધુ ODI સદી ફટકારનાર એશિયન બેટ્સમેનો
SENA દેશોમાં સૌથી વધુ ODI સદી ફટકારનાર એશિયન બેટ્સમેનો
Latest Videos View more
વરસાદથી વલસાડની વરવી સ્થિતિ, DyCM હર્ષ સંઘવીએ કરી સમીક્ષા
વરસાદથી વલસાડની વરવી સ્થિતિ, DyCM હર્ષ સંઘવીએ કરી સમીક્ષા
પાટણમાં ચાલુ વરસાદે તંત્ર રોડ ખોદીને પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા કરવા બેઠુ
પાટણમાં ચાલુ વરસાદે તંત્ર રોડ ખોદીને પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા કરવા બેઠુ
બનાસકાંઠાના ભાભરમાં મેઘતાંડવ! 10 ઈંચ વરસાદથી પાણીમાં ગરકાવ થયું ગામ
બનાસકાંઠાના ભાભરમાં મેઘતાંડવ! 10 ઈંચ વરસાદથી પાણીમાં ગરકાવ થયું ગામ
દક્ષિણ-મધ્ય બાદ હવે ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રનો વારોઃ અંબાલાલ પટેલ
દક્ષિણ-મધ્ય બાદ હવે ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રનો વારોઃ અંબાલાલ પટેલ
વિકાસને નામે AMC-સરકારે શહેરીજનો માટે સમસ્યા સર્જીઃ સ્થાનિક રહીશો
વિકાસને નામે AMC-સરકારે શહેરીજનો માટે સમસ્યા સર્જીઃ સ્થાનિક રહીશો
છાપરા પર ફસાયેલા લોકોને હેલિકોપ્ટરથી બચાવવામાં આવ્યા
છાપરા પર ફસાયેલા લોકોને હેલિકોપ્ટરથી બચાવવામાં આવ્યા
ખેડાના નડિયાદમાં 15 ઈંચથી વધુ વરસાદ, શહેરના અનેક વિસ્તારો જળબંબાકાર
ખેડાના નડિયાદમાં 15 ઈંચથી વધુ વરસાદ, શહેરના અનેક વિસ્તારો જળબંબાકાર
અમદાવાદ પાણી-પાણી! મેયર-કમિશનર ટ્રેક્ટર લઈને નિરીક્ષણ કરવા પહોંચ્યા
અમદાવાદ પાણી-પાણી! મેયર-કમિશનર ટ્રેક્ટર લઈને નિરીક્ષણ કરવા પહોંચ્યા
અમદાવાદનું શેલા વરસાદના પાણીમાં ગરકાવ! 20થી વધુ કાર પાણીમાં ડૂબી
અમદાવાદનું શેલા વરસાદના પાણીમાં ગરકાવ! 20થી વધુ કાર પાણીમાં ડૂબી
અમદાવાદ શહેરમાં બોટના સહારે લોકોની અવરજવર, ઈસનપુર-મણિનગરમાં જળબંબાકાર
અમદાવાદ શહેરમાં બોટના સહારે લોકોની અવરજવર, ઈસનપુર-મણિનગરમાં જળબંબાકાર
g clip-path="url(#clip0_868_265)">