हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

Heatstroke Symptoms : ગુજરાતમાં ઉનાળાની ધમધોકાર ગરમીમાં લૂ લાગે તો શરીરમાં કેવા લક્ષણો દેખાય? જાણો

ગરમ હવામાનમાં ગરમીના સ્ટ્રોકનું જોખમ ઝડપથી વધી જાય છે. તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશ અને ઊંચું તાપમાન શરીર પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલાથી કોઈ તબીબી સમસ્યા ધરાવતા લોકો માટે આ સ્થિતિ વધુ જોખમી બની શકે છે. તેથી ગરમીના સ્ટ્રોકના લક્ષણો, તેના પ્રભાવ અને બચાવના ઉપાયો વિશે જાણવું ખૂબ જરૂરી છે.

| Updated on: Mar 17, 2026 | 8:25 PM
Share
માનવ શરીર સામાન્ય રીતે લગભગ 37 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન જાળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. જ્યારે બહારનું તાપમાન વધે છે, ત્યારે શરીર પરસેવો અને ત્વચામાં વધેલા રક્ત પ્રવાહ દ્વારા પોતાને ઠંડુ રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. હાઇપોથેલેમસ શરીરના તાપમાનને નિયંત્રિત કરે છે અને પરસેવો ગ્રંથિઓને સક્રિય કરે છે. પરસેવો બાષ્પીભવન થવાથી શરીરની ગરમી બહાર જાય છે અને ત્વચા ઠંડી રહે છે. પરંતુ જ્યારે તાપમાન અત્યંત વધી જાય છે, ત્યારે શરીરની આ વ્યવસ્થા નિષ્ફળ જઈ શકે છે.

માનવ શરીર સામાન્ય રીતે લગભગ 37 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન જાળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. જ્યારે બહારનું તાપમાન વધે છે, ત્યારે શરીર પરસેવો અને ત્વચામાં વધેલા રક્ત પ્રવાહ દ્વારા પોતાને ઠંડુ રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. હાઇપોથેલેમસ શરીરના તાપમાનને નિયંત્રિત કરે છે અને પરસેવો ગ્રંથિઓને સક્રિય કરે છે. પરસેવો બાષ્પીભવન થવાથી શરીરની ગરમી બહાર જાય છે અને ત્વચા ઠંડી રહે છે. પરંતુ જ્યારે તાપમાન અત્યંત વધી જાય છે, ત્યારે શરીરની આ વ્યવસ્થા નિષ્ફળ જઈ શકે છે.

1 / 7
લાંબા સમય સુધી ગરમીમાં રહેવાને કારણે ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધી જાય છે. વધારે પરસેવાથી શરીરમાંથી પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ નીકળી જાય છે, જેના કારણે થાક, ચક્કર, માથાનો દુખાવો અને પેશાબ ઓછો થવા જેવા લક્ષણો દેખાઈ શકે છે. ગંભીર સ્થિતિમાં રક્ત પરિભ્રમણ પર પણ અસર થઈ શકે છે.

લાંબા સમય સુધી ગરમીમાં રહેવાને કારણે ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધી જાય છે. વધારે પરસેવાથી શરીરમાંથી પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ નીકળી જાય છે, જેના કારણે થાક, ચક્કર, માથાનો દુખાવો અને પેશાબ ઓછો થવા જેવા લક્ષણો દેખાઈ શકે છે. ગંભીર સ્થિતિમાં રક્ત પરિભ્રમણ પર પણ અસર થઈ શકે છે.

2 / 7
ગરમીનો થાક એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીર તાપમાનને નિયંત્રિત કરવામાં અસમર્થ બની જાય છે. તેમાં વધારે પરસેવો, નબળાઈ, ઉબકા, સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ અને ચક્કર જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. આ સ્થિતિમાં ત્વચા ભેજવાળી અને ઠંડી લાગતી હોય છે, પરંતુ શરીર અંદરથી ગરમ રહે છે.

ગરમીનો થાક એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીર તાપમાનને નિયંત્રિત કરવામાં અસમર્થ બની જાય છે. તેમાં વધારે પરસેવો, નબળાઈ, ઉબકા, સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ અને ચક્કર જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. આ સ્થિતિમાં ત્વચા ભેજવાળી અને ઠંડી લાગતી હોય છે, પરંતુ શરીર અંદરથી ગરમ રહે છે.

3 / 7
ગરમીનો સૌથી ગંભીર પ્રભાવ સનસ્ટ્રોક છે. જ્યારે શરીરનું તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ઉપર પહોંચી જાય છે અને શરીરની ઠંડક વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે આ સ્થિતિ સર્જાય છે. તેમાં ગરમ અને સુકી ત્વચા, ઝડપી ધબકારા, મૂંઝવણ, બેભાન થવું અને ક્યારેક ઝટકા આવવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. આ સ્થિતિ મગજ, હૃદય અને કિડની માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

ગરમીનો સૌથી ગંભીર પ્રભાવ સનસ્ટ્રોક છે. જ્યારે શરીરનું તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ઉપર પહોંચી જાય છે અને શરીરની ઠંડક વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે આ સ્થિતિ સર્જાય છે. તેમાં ગરમ અને સુકી ત્વચા, ઝડપી ધબકારા, મૂંઝવણ, બેભાન થવું અને ક્યારેક ઝટકા આવવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. આ સ્થિતિ મગજ, હૃદય અને કિડની માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

4 / 7
અતિશય ગરમી હૃદય અને કિડની જેવા મુખ્ય અંગો પર પણ અસર કરે છે. ખાસ કરીને જે લોકો પહેલાથી હૃદય અથવા કિડનીની સમસ્યાઓથી પીડાતા હોય છે, તેઓ માટે આ પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. ડિહાઇડ્રેશન અને નબળા રક્ત પરિભ્રમણને કારણે આ અંગો પર વધારાનો દબાણ પડે છે.

અતિશય ગરમી હૃદય અને કિડની જેવા મુખ્ય અંગો પર પણ અસર કરે છે. ખાસ કરીને જે લોકો પહેલાથી હૃદય અથવા કિડનીની સમસ્યાઓથી પીડાતા હોય છે, તેઓ માટે આ પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. ડિહાઇડ્રેશન અને નબળા રક્ત પરિભ્રમણને કારણે આ અંગો પર વધારાનો દબાણ પડે છે.

5 / 7
ગરમીના સ્ટ્રોકથી બચવા માટે કેટલીક સરળ તકેદારીઓ અપનાવવી જરૂરી છે. દિવસભર પૂરતું પાણી પીવું જોઈએ અને પાણીયુક્ત ખોરાક લેવો જોઈએ. બહાર જતાં હળવા અને ઢીલા કપડાં પહેરવા, તેમજ બપોરના વધુ ગરમ સમય દરમિયાન બહાર જવાનું ટાળવું. છાયા વાળા અથવા હવા આવતી જગ્યાએ રહેવું અને છત્રી, સનગ્લાસ જેવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો. શરીરને ઠંડુ રાખવા માટે ઠંડા પાણીથી સ્નાન કરવું અથવા ભીનું કપડું ઉપયોગમાં લેવો પણ ફાયદાકારક છે.

ગરમીના સ્ટ્રોકથી બચવા માટે કેટલીક સરળ તકેદારીઓ અપનાવવી જરૂરી છે. દિવસભર પૂરતું પાણી પીવું જોઈએ અને પાણીયુક્ત ખોરાક લેવો જોઈએ. બહાર જતાં હળવા અને ઢીલા કપડાં પહેરવા, તેમજ બપોરના વધુ ગરમ સમય દરમિયાન બહાર જવાનું ટાળવું. છાયા વાળા અથવા હવા આવતી જગ્યાએ રહેવું અને છત્રી, સનગ્લાસ જેવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો. શરીરને ઠંડુ રાખવા માટે ઠંડા પાણીથી સ્નાન કરવું અથવા ભીનું કપડું ઉપયોગમાં લેવો પણ ફાયદાકારક છે.

6 / 7
જો કોઈને ગરમીના સ્ટ્રોકના લક્ષણો દેખાય, તો તેને તરત જ ઠંડા સ્થળે લઈ જવું જોઈએ, પાણી આપવું જોઈએ અને જરૂર પડે તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જોઈએ. યોગ્ય સાવચેતી અને સમયસર પગલાં લેવાથી ગરમીના સ્ટ્રોકથી બચી શકાય છે.

જો કોઈને ગરમીના સ્ટ્રોકના લક્ષણો દેખાય, તો તેને તરત જ ઠંડા સ્થળે લઈ જવું જોઈએ, પાણી આપવું જોઈએ અને જરૂર પડે તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જોઈએ. યોગ્ય સાવચેતી અને સમયસર પગલાં લેવાથી ગરમીના સ્ટ્રોકથી બચી શકાય છે.

7 / 7

સવારે ગરમ પાણી પીવાના સ્વાસ્થ્ય લાભો શું છે?

ગુજરાતહીટવેવહેલ્થ સ્વાસ્થ્ય
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
Latest Videos View more
મહિસાગરના લુણાવાડાના વરધરીને તાલુકો બનાવવાની માગ બની પ્રબળ
મહિસાગરના લુણાવાડાના વરધરીને તાલુકો બનાવવાની માગ બની પ્રબળ
ભક્તોના દાન પર પૂજારીઓની 'ગંદી નજર', કલેક્ટરે ફટકારી 11 સામે ફરિયાદ
ભક્તોના દાન પર પૂજારીઓની 'ગંદી નજર', કલેક્ટરે ફટકારી 11 સામે ફરિયાદ
રાંઘણગેસની અછતથી મુંબઈ-દાદરના અશોક વડાપાઉને તાળા વાગ્યાં
રાંઘણગેસની અછતથી મુંબઈ-દાદરના અશોક વડાપાઉને તાળા વાગ્યાં
કુંકાવાવથી રાજ્યની પ્રથમ જળસંચય કામગીરીનો કૌશિક વેકરીયાએ કર્યો પ્રારંભ
કુંકાવાવથી રાજ્યની પ્રથમ જળસંચય કામગીરીનો કૌશિક વેકરીયાએ કર્યો પ્રારંભ
ગેસની અછતને પગલે પાવાગઢ ભોજનાલયમાં મેનુમાં કરાયો ફેરફાર- Video
ગેસની અછતને પગલે પાવાગઢ ભોજનાલયમાં મેનુમાં કરાયો ફેરફાર- Video
જાણો ઊંધ ના આવવાના કારણો અને ગાઢ ઊંધ લાવવાના ઉપાયો
જાણો ઊંધ ના આવવાના કારણો અને ગાઢ ઊંધ લાવવાના ઉપાયો
મહીસાગરમાં તંત્રની સતર્કતા, બે બાળ લગ્ન અટકાવાયા
મહીસાગરમાં તંત્રની સતર્કતા, બે બાળ લગ્ન અટકાવાયા
પંચાયતના પ્રમુખ ધારાસભ્યને રડતા રડતા આજીજી કરતાનો ઓડિયો વાયરલ
પંચાયતના પ્રમુખ ધારાસભ્યને રડતા રડતા આજીજી કરતાનો ઓડિયો વાયરલ
8 દિવસ વહેલા આવી કેરી ! ગોંડલયાર્ડમાં 200 બોક્સ કેરીની આવક
8 દિવસ વહેલા આવી કેરી ! ગોંડલયાર્ડમાં 200 બોક્સ કેરીની આવક
UCCની કમિટીએ સરકારમાં જમા કરાવ્યો રિપોર્ટ
UCCની કમિટીએ સરકારમાં જમા કરાવ્યો રિપોર્ટ
g clip-path="url(#clip0_868_265)">