AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ : વસિયતનામામાં Succession Certificate શું છે? ક્યાં અરજી કરવી અને તમને કેટલો અધિકાર મળે છે તે જાણો

ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર (Succession Certificate)એ કોર્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલ પ્રમાણપત્ર છે. તે મુખ્યત્વે મૃતકના દેવા અને સિક્યોરિટીઝ સાથે વ્યવહાર કરે છે. આજે આપણે આના અધિકાર વિશે જાણીશું.

Nirupa Duva | Updated on: Sep 28, 2026 | 1:52 PM

ઘણા કિસ્સાઓમાં વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેના બેંક ખાતા, શેર, બોન્ડ અથવા અન્ય નાણાકીય લેણાં વારસામાં મેળવવા માટે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્રની જરૂર પડી શકે છે. તેનો મુખ્ય કાનૂની આધાર ભારતીય ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમ, 1925 ની કલમ 370 થી 390 માં આપવામાં આવ્યો છે. — ઘણા કિસ્સાઓમાં વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેના બેંક ખાતા, શેર, બોન્ડ અથવા અન્ય નાણાકીય લેણાં વારસામાં મેળવવા માટે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્રની જરૂર પડી શકે છે. તેનો મુખ્ય કાનૂની આધાર ભારતીય ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમ, 1925 ની કલમ 370 થી 390 માં આપવામાં આવ્યો છે.
1 / 10

આ પ્રમાણપત્ર વ્યક્તિને મૃતકની મિલકતની માલિકીનો હકદાર બનાવતું નથી, પરંતુ તેમને ચોક્કસ લોન અને સિક્યોરિટીઝ સંબંધિત અધિકારો પ્રાપ્ત કરવા અથવા તેનો ઉપયોગ કરવા સક્ષમ બનાવે છે. — આ પ્રમાણપત્ર વ્યક્તિને મૃતકની મિલકતની માલિકીનો હકદાર બનાવતું નથી, પરંતુ તેમને ચોક્કસ લોન અને સિક્યોરિટીઝ સંબંધિત અધિકારો પ્રાપ્ત કરવા અથવા તેનો ઉપયોગ કરવા સક્ષમ બનાવે છે.
2 / 10

કાયદો અનેક નાણાકીય સાધનોને સિક્યોરિટીઝ તરીકે સામેલ કરે છે, જેમાં સરકારી સિક્યોરિટીઝ, બોન્ડ્સ, ડિબેન્ચર્સ અને કંપનીઓ અથવા અન્ય સમાવિષ્ટ સંસ્થાઓમાં શેર જેવી સંપત્તિનો સમાવેશ થાય છે. સંજોગોના આધારે, મૃતકના કોઈપણ દેવા અથવા જવાબદારીઓ વસૂલવા માટે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્રની પણ જરૂર પડી શકે છે. — કાયદો અનેક નાણાકીય સાધનોને સિક્યોરિટીઝ તરીકે સામેલ કરે છે, જેમાં સરકારી સિક્યોરિટીઝ, બોન્ડ્સ, ડિબેન્ચર્સ અને કંપનીઓ અથવા અન્ય સમાવિષ્ટ સંસ્થાઓમાં શેર જેવી સંપત્તિનો સમાવેશ થાય છે. સંજોગોના આધારે, મૃતકના કોઈપણ દેવા અથવા જવાબદારીઓ વસૂલવા માટે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્રની પણ જરૂર પડી શકે છે.
3 / 10

અરજીમાં તે દેવા અને સિક્યોરિટીઝની વિગતો આપવી જરુરી છે. જેના સંદર્ભમાં પ્રમાણપત્ર માંગવામાં આવી રહ્યું છે. જો કે, દરેક પ્રકારની મિલકત માટે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર જરૂરી નથી, અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં, પ્રોબેટ અથવા વહીવટ પત્રો જેવી અલગ ન્યાયિક પ્રક્રિયા લાગુ થઈ શકે છે. — અરજીમાં તે દેવા અને સિક્યોરિટીઝની વિગતો આપવી જરુરી છે. જેના સંદર્ભમાં પ્રમાણપત્ર માંગવામાં આવી રહ્યું છે. જો કે, દરેક પ્રકારની મિલકત માટે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર જરૂરી નથી, અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં, પ્રોબેટ અથવા વહીવટ પત્રો જેવી અલગ ન્યાયિક પ્રક્રિયા લાગુ થઈ શકે છે.
4 / 10

ભારતીય ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમની કલમ 371 મુજબ, સામાન્ય રીતે મૃતક તેના મૃત્યુ સમયે જ્યાં રહેતો હતો. તે વિસ્તારના જિલ્લા ન્યાયાધીશ સમક્ષ અરજી કરવામાં આવે છે. — ભારતીય ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમની કલમ 371 મુજબ, સામાન્ય રીતે મૃતક તેના મૃત્યુ સમયે જ્યાં રહેતો હતો. તે વિસ્તારના જિલ્લા ન્યાયાધીશ સમક્ષ અરજી કરવામાં આવે છે.
5 / 10

આ કલમ 372 હેઠળની અરજીની જેમ જ કરવામાં આવે છે. અને તેમાં મૃત્યુનો સમય, મૃતકનું રહેઠાણ, પરિવાર અથવા નજીકના સંબંધીઓની વિગતો અને અરજદારના દાવા વિશે જણાવવું આવશ્યક છે. અરજીમાં સંબંધિત દેવા અને સિક્યોરિટીઝની વિગતો પણ સામેલ હોવી આવશ્યક છે. — આ કલમ 372 હેઠળની અરજીની જેમ જ કરવામાં આવે છે. અને તેમાં મૃત્યુનો સમય, મૃતકનું રહેઠાણ, પરિવાર અથવા નજીકના સંબંધીઓની વિગતો અને અરજદારના દાવા વિશે જણાવવું આવશ્યક છે. અરજીમાં સંબંધિત દેવા અને સિક્યોરિટીઝની વિગતો પણ સામેલ હોવી આવશ્યક છે.
6 / 10

કાનુન અનુસાર સંબંધિત લોકોને નોટિસ ફટકારવામાં આવે છે. કલમ 373 હેઠળ કોર્ટ ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્રના અધિકારની સમરી મૈનરમાં નક્કી કરે છે. જો કાનુની અથવા તથ્યાત્મક વિવાદ ખુબ જટિલ છે. તો પણ કોર્ટ એવી વ્યક્તિને પ્રમાણપત્ર આપી શકે છે જેનો પ્રથમ દૃષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ અધિકાર હોય તેવું લાગે. — કાનુન અનુસાર સંબંધિત લોકોને નોટિસ ફટકારવામાં આવે છે. કલમ 373 હેઠળ કોર્ટ ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્રના અધિકારની સમરી મૈનરમાં નક્કી કરે છે. જો કાનુની અથવા તથ્યાત્મક વિવાદ ખુબ જટિલ છે. તો પણ કોર્ટ એવી વ્યક્તિને પ્રમાણપત્ર આપી શકે છે જેનો પ્રથમ દૃષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ અધિકાર હોય તેવું લાગે.
7 / 10

એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે, ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર અંતિમ માલિકી અથવા વારસાના અધિકારો નક્કી કરતું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે, તે મૃતકના બાકી લેણાંની પ્રાપ્તિને સરળ બનાવે છે, અને તે આવકના સંબંધમાં કાનૂની વારસદારો અથવા કાનૂની પ્રતિનિધિઓના હિતોને આધીન હોઈ શકે છે. — એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે, ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર અંતિમ માલિકી અથવા વારસાના અધિકારો નક્કી કરતું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે, તે મૃતકના બાકી લેણાંની પ્રાપ્તિને સરળ બનાવે છે, અને તે આવકના સંબંધમાં કાનૂની વારસદારો અથવા કાનૂની પ્રતિનિધિઓના હિતોને આધીન હોઈ શકે છે.
8 / 10

તેથી, વ્યક્તિના નામે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર જાહેર કરવાથી અન્ય કાનૂની વારસદારોના અધિકારો રદ થતા નથી. — તેથી, વ્યક્તિના નામે ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર જાહેર કરવાથી અન્ય કાનૂની વારસદારોના અધિકારો રદ થતા નથી.
9 / 10

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI ) — (Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )
10 / 10

કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો

જનરલ નોલેજ લીગલ એડવાઈઝ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

તમારા મીઠામાં આયોડિન છે? જાણો આયોડિનનું મહત્વ અને તેના નુકસાન

બાબા વેંગા: આગામી 15 દિવસમાં આ 5 રાશિઓની સમસ્યાઓ થશે દૂર

ગિલનો સૌથી ઝડપી ODI બેવડી સદીનો રેકોર્ડ તૂટયો,હેરી બ્રુકે રચ્યો ઇતિહાસ

નમન ધીરે 17 વર્ષ જૂનો રેકોર્ડ તોડ્યો,ન્યૂઝીલેન્ડના જડબામાંથી છીનવી જીત

2026માં સંજુ સેમસનની આઠમી ફિફ્ટી, ઈશાન કિશનના રેકોર્ડની કરી બરાબરી

ત્રણ અઠવાડિયાથી વધુ ખાંસી આવે છે? જાણો કારણો, લક્ષણો અને જરૂરી તપાસ

પિટ લાઇન શું છે અને તેનાથી ટ્રેનો કેમ મોડી પડે છે?

અભિષેક શર્માએ ન્યૂઝીલેન્ડમાં પહેલા બોલે છગ્ગો ફટકારીને બનાવ્યો રેકોર્ડ

સંજુ સેમસને 23 બોલમાં ફટકારી ફિફ્ટી,ન્યૂઝીલેન્ડમાં પહેલીવાર કર્યો કમાલ

ભુવનેશ્વર કુમારે T20માં પહેલીવાર ફેંક્યો નો-બોલ, 299.3 ઓવર બાદ કરી ભૂલ

MCX પર સોનું ₹1.44 લાખની નીચે જશે ?

319 વિકેટ લેનાર અનુભવી બોલર પર પ્રતિબંધ

ભુવનેશ્વર કુમારે પહેલા 2 બોલમાં વર્લ્ડ રેકોર્ડ બનાવ્યો

હિમોગ્લોબિન જાળવવું છે? રોજિંદા ડાયટમાં સામેલ કરો આ પોષક 6 શાકભાજી

દ્વારકા નગરીમાં ₹92.70 કરોડના ખર્ચે બનશે શ્રી કૃષ્ણ મ્યુઝિયમ !

Vastu Rules For Mirror : શું રાત્રે અરીસામાં જોવું યોગ્ય છે?

ગુજરાતમાં સોનાની ચમક પડી ફીકી, જાણો આજના લેટેસ્ટ ભાવ

રસોઈ કરતી વખતે આ 3 ભૂલોને કારણે ઝડપથી ખતમ થાય છે ગેસ!

અમદાવાદમાં સોનું સસ્તું, પણ ખરીદીમાં કેટલો ફાયદો?

કરવા ચોથ પર પત્નીને આ ગિફ્ટ આપો પૈસા પણ બચશે અને પત્ની ખુશ થશે

ભાવિક ભરવાડે પુરુષોની 400 મીટર T47 સ્પર્ધાની ફાઇનલમાં પ્રવેશ કર્યો

શું 0 થી 100% ચાર્જ કરવાની આદત તમારા ફોનને કરી રહી છે નબળો?

Health Tips : સ્ટ્રેસ મહિલાઓના Gynecological Health માટે કેટલો ખતરનાક

સોનાના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ, 18 કેરેટ ગોલ્ડ ₹1 લાખની નજીક

ટાઇગર શ્રોફ પર હુમલો ન થયો હોત તો, કપૂર પરિવારનો આ સ્ટાર હોત નિશાન પર?

Varanasi-Sabarmati Express યુપી,રાજસ્થાન,ગુજરાતના 13 સ્ટોપ પર ઉભી રહશે

શું ફેટી લીવર કેન્સરનું કારણ બની શકે છે?

હું માફી માંગુ છું, આરામ કરવાની સલાહ અપાઈ છે… અમિતાભ બચ્ચનની પોસ્ટ !

બિઝનેસ ક્ષેત્રે નવા સંપર્કો બનશે, જૂના વિવાદોનો અંત આવશે

બૂંદી રાયતું કે ફ્રૂટ રાયતું: હેલ્થ માટે કયું છે શ્રેષ્ઠ? જાણો તફાવત

તુલસી પર પડી ગયા છે કાળા કીડા? છોડ બચાવવા અજમાવો આ ઘરેલું ઉપાય

અભિષેકે અજાણ્યા બોલરને પ્રેક્ટિસ માટે બોલાવ્યો,સામે આવ્યું મોટું રહસ્ય

સાબુ ઓગળતો અટકાવવા અજમાવો હેર બેન્ડ હેક, ચાલશે બમણો સમય!

ન્યૂઝીલેન્ડ માટે મોટો ખતરો છે ભુવનેશ્વર કુમાર, કિવીઓએ પણ સ્વીકારી વાત

પ્લાસ્ટિકમાંથી બન્યા હીરા: લેસર ટેકનોલોજીથી વૈજ્ઞાનિકોનો મોટો ચમત્કાર

ન્યૂઝીલેન્ડમાં ટીમ ઈન્ડિયાનો દબદબો, 7 વર્ષથી એકપણ T20 મેચ હારી નથી

વૈભવી જીવનશૈલી અને મોંઘા શોખને કારણે ચર્ચામાં શ્રદ્ધા દુબે

જે ટીમ માટે વર્ષો સુધી રમ્યો, હવે એ જ ટીમનો કોચ બન્યો આ ભારતીય દિગ્ગજ

ન્યૂઝીલેન્ડ સામેની પહેલી T20માં ઈશાન કિશનના નિશાન પર 3 રેકોર્ડ

ગુરુના ગોચરથી બનશે 'રાજયોગ'! 31 ઓક્ટોબરથી ચમકશે આ 4 રાશિઓનું ભાગ્ય

સવારે ઊઠતાં જ ગળામાં ખરાશ અને શરદી જેવી તકલીફ થાય છે? આ 5 ઉપાય અપનાવો

એક મીઠાઈ, અનેક દેશભક્તોની લાગણી! ભારત છોડો આંદોલન સાથે શું છે કનેક્શન?

શું હાર્દિક પંડ્યા માત્ર IPL માટે જ ફિટ રહેશે?

₹1 લાખથી નીચે જશે 'સોનું'? અમેરિકી બેંકના નવા ટાર્ગેટથી ઊડી ગયા 'હોશ'

MCX પર સોનાના ભાવમાં કડાકો! ₹1,46,000 ના સ્તરે પહોંચ્યો ભાવ

ટોલ પ્લાઝા પર FASTag કામ ન કરે તો શું ખરેખર બમણો ટોલ ટેક્સ ભરવો પડે?

ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેની મેચનો સમય જોઈ લો

શું ન્યૂઝીલેન્ડ સામે પ્લેઇંગ-11 બહાર જ રહેશે વૈભવ સૂર્યવંશી?

ફાયર બ્રિગેડનો ઉપયોગ કરવાના નિયમો અને સજા શું છે? જાણો

જાણો તહેવારોની સીઝનમાં સોનું અને ચાંદી સસ્તું થયું કે મોંઘુ

Web Stories View more

ટીમ ઈન્ડિયા T20Iમાં સિક્સર કિંગ

પ્રદૂષણથી ગળુ અને ફેફસાંને બચાવવાના 6 ઉપાય

ભુવનેશ્વર કુમારે વર્લ્ડ રેકોર્ડ બનાવ્યો

સૌથી ઝડપી 11,000 ટેસ્ટ રન બનાવનાર બેટ્સમેન કોણ છે?

માન્યતા દત્તનો પરિવાર જુઓ

હૃદય નબળું પડતાં શરીરમાં દેખાય છે આ 6 લક્ષણ

Latest News View more

આંખોમાં બળતરા થવા પર વારંવાર પાણી છાંટવું યોગ્ય કે ખોટું?

તમારા મીઠામાં આયોડિન છે? જાણો આયોડિનનું મહત્વ અને તેના નુકસાન

ભુવનેશ્વર કમબેક મેચમાં કેમ નિષ્ફળ ગયો? કાર્તિકે જણાવ્યું મજેદાર કારણ

ભારતનો નવો ફિનિશર! તોફાની બેટિંગ કરનારના રવિ શાસ્ત્રીએ કર્યા વખાણ

સની દેઓલની 'સૂર્યા' પર વિવાદ, IMAએ પ્રતિબંધ મૂકવાની કરી માંગ

Latest Videos View more

સૌરાષ્ટ્રમાં અછત જેવી સ્થિતિ છતાં દુષ્કાળ જાહેર કેમ નહીં? : સુરજેવાલા

ગુજરાત સરકાર વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ દબાવી રહી છેઃ શક્તિસિંહ

Breaking News : દિવાળી પૂર્વે ગાંધીનગરને મળશે નવા મેયર

ગુજરાત રાજકારણમાં હલચલ: જે.ડી. સોલંકીનો ભાજપમાંથી કોંગ્રેસમાં પ્રવેશ

અમદાવાદમાં 25 કરોડો રૂપિયાનું ડ્રગ્સ પકડ્યું

Breaking News : રાજકોટ મનપાનો ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી AI પ્રહાર

ગુજરાતમાં સોલાર રૂફટોપ યોજના હેઠળ મોટી સબસિડી જાહેર

ગુજરાતની સરકારી શાળાઓમાં હવે મંજૂરી વિના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ

નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત બનશે, જૂના રોકાણમાંથી લાભ થશે

મહિને ₹3 લાખ કમાતી યુટ્યુબરે છોડી દીધી નોકરી, ગામડામાં મળ્યો 'પ્રેમ'

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ