हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ : પોલીસે ધરપકડના કયા નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે? જાણો શું કહે છે કાનુન

ધરપકડને લઈ સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં અનેક વાત કરી છે. કોર્ટનું કહેવું છે કે, જો પોલીસ કોઈની ધરપકડ કરે છે, તો તેમણે કારણ વિશે લેખિત માહિતી આપવી પડશે. ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને આ માહિતીની નકલ પરિવારના સભ્ય અથવા મિત્ર સાથે શેર કરવાનો અધિકાર છે. હવે, પ્રશ્ન એ છે કે ધરપકડ અંગેના નિયમો શું છે અને પોલીસે શું ધ્યાનમાં લેવાની જરૂર છે?

| Updated on: Nov 13, 2025 | 1:45 PM
Share
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ કરવામાં આવે છે, ત્યારે પોલીસે ધરપકડના કારણોની લેખિત સૂચના આપવી આવશ્યક છે. વધુમાં, ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને આ નોટિસની નકલ પરિવારના સભ્ય અથવા મિત્ર સાથે શેર કરવાનો અધિકાર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે, લેખિત સૂચના એવી ભાષામાં હોવી જોઈએ જે ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિ સમજી શકે.

સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ કરવામાં આવે છે, ત્યારે પોલીસે ધરપકડના કારણોની લેખિત સૂચના આપવી આવશ્યક છે. વધુમાં, ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને આ નોટિસની નકલ પરિવારના સભ્ય અથવા મિત્ર સાથે શેર કરવાનો અધિકાર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે, લેખિત સૂચના એવી ભાષામાં હોવી જોઈએ જે ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિ સમજી શકે.

1 / 8
આ નિર્ણય નાગરિકોના અધિકારોની રક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. કારણ કે, હંમેશા જોવા મળ્યું છે કે, પોલીસ કોઈ યોગ્ય કારણ કે લેખિત સૂચના આપ્યા વિના લોકોની ધરપકડ કરે છે, જે તેમના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. 6 નવેમ્બરના રોજ, મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈ અને ન્યાયાધીશ એ. જ્યોર્જ ક્રાઇસ્ટની બનેલી સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો. સુપ્રીમ કોર્ટે આ આદેશની નકલ તમામ મુખ્ય સચિવોને મોકલવાનો આદેશ આપ્યો છે જેથી તેઓ તેનું પાલન કરવા માટે જરૂરી પગલાં લઈ શકે.

આ નિર્ણય નાગરિકોના અધિકારોની રક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. કારણ કે, હંમેશા જોવા મળ્યું છે કે, પોલીસ કોઈ યોગ્ય કારણ કે લેખિત સૂચના આપ્યા વિના લોકોની ધરપકડ કરે છે, જે તેમના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. 6 નવેમ્બરના રોજ, મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈ અને ન્યાયાધીશ એ. જ્યોર્જ ક્રાઇસ્ટની બનેલી સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો. સુપ્રીમ કોર્ટે આ આદેશની નકલ તમામ મુખ્ય સચિવોને મોકલવાનો આદેશ આપ્યો છે જેથી તેઓ તેનું પાલન કરવા માટે જરૂરી પગલાં લઈ શકે.

2 / 8
ભારતમાં બંધારણ અને કાયદાઓમાં નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે અસંખ્ય જોગવાઈઓ છે. એક મહત્વપૂર્ણ અધિકાર એ છે કે, ધરપકડ સમયે વ્યક્તિને તેમના અધિકારો અને ધરપકડના કારણો વિશે માહિતી આપવી. ભારતીય ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) ની કલમ 41 થી 60A ધરપકડ સંબંધિત વિગતવાર જોગવાઈઓ પ્રદાન કરે છે.

ભારતમાં બંધારણ અને કાયદાઓમાં નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે અસંખ્ય જોગવાઈઓ છે. એક મહત્વપૂર્ણ અધિકાર એ છે કે, ધરપકડ સમયે વ્યક્તિને તેમના અધિકારો અને ધરપકડના કારણો વિશે માહિતી આપવી. ભારતીય ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) ની કલમ 41 થી 60A ધરપકડ સંબંધિત વિગતવાર જોગવાઈઓ પ્રદાન કરે છે.

3 / 8
આવી જ જોગવાઈ ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતામાં પણ સમાયેલી છે, જે ભારત સરકાર દ્વારા પસાર કરાયેલ અને ગયા વર્ષે દેશમાં લાગુ કરાયેલ એક નવો કાયદો છે. ધ્યાન રાખો કે જૂના કેસો હજુ પણ ભારતીય ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા દ્વારા સંચાલિત થાય છે, અને નવો કાયદો અમલમાં આવ્યા પછી નવા નિયમો લાગુ કરવામાં આવે છે. આ જોગવાઈઓ અનુસાર, પોલીસે ધરપકડ સમયે નીચેના નિયમોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.

આવી જ જોગવાઈ ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતામાં પણ સમાયેલી છે, જે ભારત સરકાર દ્વારા પસાર કરાયેલ અને ગયા વર્ષે દેશમાં લાગુ કરાયેલ એક નવો કાયદો છે. ધ્યાન રાખો કે જૂના કેસો હજુ પણ ભારતીય ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા દ્વારા સંચાલિત થાય છે, અને નવો કાયદો અમલમાં આવ્યા પછી નવા નિયમો લાગુ કરવામાં આવે છે. આ જોગવાઈઓ અનુસાર, પોલીસે ધરપકડ સમયે નીચેના નિયમોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.

4 / 8
ધરપકડના કારણનો ખુલાસો: પોલીસે ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને સ્પષ્ટપણે જણાવવું જોઈએ કે, તેમને કયા ગુના માટે ધરપકડ કરવામાં આવી રહી છે.ધરપકડની માહિતી: ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિના પરિવાર અથવા મિત્રોને ધરપકડની જાણ કરવી ફરજિયાત છે.

ધરપકડના કારણનો ખુલાસો: પોલીસે ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને સ્પષ્ટપણે જણાવવું જોઈએ કે, તેમને કયા ગુના માટે ધરપકડ કરવામાં આવી રહી છે.ધરપકડની માહિતી: ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિના પરિવાર અથવા મિત્રોને ધરપકડની જાણ કરવી ફરજિયાત છે.

5 / 8
ધરપકડ મેમો: ધરપકડ સમયે એક મેમો તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેમાં ધરપકડનો સમય, સ્થળ અને કારણ નોંધવામાં આવે છે. ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિ અને સ્વતંત્ર સાક્ષી દ્વારા તેના પર સહી કરવી પણ જરૂરી છે.

ધરપકડ મેમો: ધરપકડ સમયે એક મેમો તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેમાં ધરપકડનો સમય, સ્થળ અને કારણ નોંધવામાં આવે છે. ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિ અને સ્વતંત્ર સાક્ષી દ્વારા તેના પર સહી કરવી પણ જરૂરી છે.

6 / 8
મેડિકલ તપાસ: ધરપકડ વ્યક્તિની મેડિકલ તપાસ કરવી જરુરી છે. જેનાથી કોઈ પણ પ્રકારની શારીરિક ઈજા કે પજવણીની જાણકારી મળી શકે.24 કલાકની અંદર મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવું ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને 24 કલાકની અંદર મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવું કાયદેસર રીતે ફરજિયાત છે.

મેડિકલ તપાસ: ધરપકડ વ્યક્તિની મેડિકલ તપાસ કરવી જરુરી છે. જેનાથી કોઈ પણ પ્રકારની શારીરિક ઈજા કે પજવણીની જાણકારી મળી શકે.24 કલાકની અંદર મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવું ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને 24 કલાકની અંદર મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવું કાયદેસર રીતે ફરજિયાત છે.

7 / 8
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- canva)

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- canva)

8 / 8

 

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

લીગલ એડવાઈઝસુપ્રીમ કોર્ટ
Web Stories View more
ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન હેરી બ્રુકના લડી લકના ફોટો જુઓ
ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન હેરી બ્રુકના લડી લકના ફોટો જુઓ
કુલ અને કોલ્ડ વોટર વચ્ચે શું છે તફાવત? જાણો તેની શરીર પર શું અસર થાય છે
કુલ અને કોલ્ડ વોટર વચ્ચે શું છે તફાવત? જાણો તેની શરીર પર શું અસર થાય છે
શકીરાનો પરિવાર જુઓ
શકીરાનો પરિવાર જુઓ
ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો
ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો
US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો
US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો
કયું ફળ ફાઇબર માટે શ્રેષ્ઠ છે? સફરજન કે નાસપતી?
કયું ફળ ફાઇબર માટે શ્રેષ્ઠ છે? સફરજન કે નાસપતી?
Latest Videos View more
વ્યાજખોર ચિરાગ ગોટી સામે સુરતમાં નોંધાઈ વધુ એક પોલીસ ફરિયાદ
વ્યાજખોર ચિરાગ ગોટી સામે સુરતમાં નોંધાઈ વધુ એક પોલીસ ફરિયાદ
વડવાળા મંદિરના વિકાસ માટે હર્ષ સંઘવીએ કરી ₹2 કરોડની ગ્રાન્ટની જાહેરાત
વડવાળા મંદિરના વિકાસ માટે હર્ષ સંઘવીએ કરી ₹2 કરોડની ગ્રાન્ટની જાહેરાત
મોરારીબાપુએ તલગાજરડા થી સાળંગપુરના નવા રૂટની ST બસનો કરાવ્યો પ્રારંભ
મોરારીબાપુએ તલગાજરડા થી સાળંગપુરના નવા રૂટની ST બસનો કરાવ્યો પ્રારંભ
મોદીના ભગીરથ પાટીલ, પાણી, અને પડકારની વાતો જાણો
મોદીના ભગીરથ પાટીલ, પાણી, અને પડકારની વાતો જાણો
આંતરધર્મીય લગ્ન મુદ્દે હોબાળો! યુવતીને વકીલના વેશમાં કોર્ટમાં લવાઈ
આંતરધર્મીય લગ્ન મુદ્દે હોબાળો! યુવતીને વકીલના વેશમાં કોર્ટમાં લવાઈ
થિંક ફેસ્ટ મંચ પર હર્ષ સંઘવીએ લવ જેહાદ અને સોમનાથ પર કરી વાત
થિંક ફેસ્ટ મંચ પર હર્ષ સંઘવીએ લવ જેહાદ અને સોમનાથ પર કરી વાત
ઈરાન-ઈઝરાયલના યુદ્ધમાં દિવના યુવાને જીવ ગુમાવ્યો
ઈરાન-ઈઝરાયલના યુદ્ધમાં દિવના યુવાને જીવ ગુમાવ્યો
અમદાવાદમાંથી રૂ.89 લાખના કિંમતની જૂની ચલણી નોટ ઝડપાઈ
અમદાવાદમાંથી રૂ.89 લાખના કિંમતની જૂની ચલણી નોટ ઝડપાઈ
ઉનાળાની આકરી ગરમી માટે રહેજો તૈયાર, હવામાન વિભાગે કરી આગાહી
ઉનાળાની આકરી ગરમી માટે રહેજો તૈયાર, હવામાન વિભાગે કરી આગાહી
વિવાદમાં ઘેરાયેલી કીર્તિ પટેલનો યુ-ટર્ન? ગુરુની હાજરીમાં લીધો વળાંક
વિવાદમાં ઘેરાયેલી કીર્તિ પટેલનો યુ-ટર્ન? ગુરુની હાજરીમાં લીધો વળાંક
g clip-path="url(#clip0_868_265)">