हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ: શું ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે? જાણો શું કહે છે કાયદો

કાનુની સવાલ: ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે પરંતુ તે સંપૂર્ણપણે પરિસ્થિતિ અને ધર્મ પર આધાર રાખે છે. ચાલો તેને બે ભાગમાં સમજીએ. તેને "વિરોધી છૂટાછેડા" કહેવામાં આવે છે. જો બંને જીવનસાથી પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા લેવા માંગતા ન હોય, તો એક પક્ષ (પતિ અથવા પત્ની) કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને છૂટાછેડા માંગી શકે છે.

| Updated on: Jul 19, 2025 | 4:43 PM
Share
હિન્દુ કાયદા (હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955) હેઠળ આ કાયદો હિન્દુ, શીખ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મોના અનુયાયીઓને લાગુ પડે છે. એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે - પરંતુ તેને "વિરોધી છૂટાછેડા" કહેવામાં આવે છે. જો બંને જીવનસાથી પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા લેવા માંગતા ન હોય, તો એક પક્ષ (પતિ અથવા પત્ની) કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને છૂટાછેડા માંગી શકે છે.

હિન્દુ કાયદા (હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955) હેઠળ આ કાયદો હિન્દુ, શીખ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મોના અનુયાયીઓને લાગુ પડે છે. એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે - પરંતુ તેને "વિરોધી છૂટાછેડા" કહેવામાં આવે છે. જો બંને જીવનસાથી પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા લેવા માંગતા ન હોય, તો એક પક્ષ (પતિ અથવા પત્ની) કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને છૂટાછેડા માંગી શકે છે.

1 / 9
એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે સ્વીકાર્ય કારણો: ક્રૂરતા - માનસિક અથવા શારીરિક. વ્યભિચાર - લગ્નેત્તર સંબંધ. ત્યાગ - કારણ વગર 2 વર્ષથી વધુ સમય માટે ત્યાગ. પરિવર્તન - જો જીવનસાથીએ ધર્મ બદલ્યો હોય. માનસિક વિકાર અથવા ગાંડપણ, લાંબા સમય સુધી કોઈ સંપર્ક ન હોવો, ચેપી જાતીય રોગ વગેરે સંજોગોમાં છુટાછેડા માંગી શકે છે.

એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે સ્વીકાર્ય કારણો: ક્રૂરતા - માનસિક અથવા શારીરિક. વ્યભિચાર - લગ્નેત્તર સંબંધ. ત્યાગ - કારણ વગર 2 વર્ષથી વધુ સમય માટે ત્યાગ. પરિવર્તન - જો જીવનસાથીએ ધર્મ બદલ્યો હોય. માનસિક વિકાર અથવા ગાંડપણ, લાંબા સમય સુધી કોઈ સંપર્ક ન હોવો, ચેપી જાતીય રોગ વગેરે સંજોગોમાં છુટાછેડા માંગી શકે છે.

2 / 9
પ્રક્રિયા: ફેમિલી કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરો. પુરાવા અને સાક્ષીઓ રજૂ કરો. ન્યાયાધીશ બંને પક્ષોને સાંભળશે. જો કોર્ટને કોઈ વાજબી કારણ મળે, તો એકપક્ષીય છૂટાછેડા મંજૂર કરી શકાય છે. એક તરફ ડિવોર્સમાં 1.5 અથવા 3 વર્ષથી પણ વધારે સમય લાગી શકે છે.

પ્રક્રિયા: ફેમિલી કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરો. પુરાવા અને સાક્ષીઓ રજૂ કરો. ન્યાયાધીશ બંને પક્ષોને સાંભળશે. જો કોર્ટને કોઈ વાજબી કારણ મળે, તો એકપક્ષીય છૂટાછેડા મંજૂર કરી શકાય છે. એક તરફ ડિવોર્સમાં 1.5 અથવા 3 વર્ષથી પણ વધારે સમય લાગી શકે છે.

3 / 9
મુસ્લિમ પર્સનલ લો હેઠળ- પુરુષ (પતિ) - તલાક: મુસ્લિમ પુરુષ તેની પત્નીને ટ્રિપલ તલાક (હવે પ્રતિબંધિત) દ્વારા અથવા અન્ય કોઈપણ રીતે છૂટાછેડા આપી શકે છે, જો તે કાનૂની પદ્ધતિનું પાલન કરે. તેમજ સ્ત્રી (પત્ની) - ખુલા (Khula) અથવા કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

મુસ્લિમ પર્સનલ લો હેઠળ- પુરુષ (પતિ) - તલાક: મુસ્લિમ પુરુષ તેની પત્નીને ટ્રિપલ તલાક (હવે પ્રતિબંધિત) દ્વારા અથવા અન્ય કોઈપણ રીતે છૂટાછેડા આપી શકે છે, જો તે કાનૂની પદ્ધતિનું પાલન કરે. તેમજ સ્ત્રી (પત્ની) - ખુલા (Khula) અથવા કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

4 / 9
મુસ્લિમ સ્ત્રી ખુલા દ્વારા તેના પતિથી અલગ થઈ શકે છે પરંતુ પતિની સંમતિ જરૂરી છે. જો પતિ સંમત ન થાય તો તે "ફશ્ખ-એ-નિકાહ" - એટલે કે એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

મુસ્લિમ સ્ત્રી ખુલા દ્વારા તેના પતિથી અલગ થઈ શકે છે પરંતુ પતિની સંમતિ જરૂરી છે. જો પતિ સંમત ન થાય તો તે "ફશ્ખ-એ-નિકાહ" - એટલે કે એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

5 / 9
ખ્રિસ્તી અને પારસી સમુદાય માટે: ખ્રિસ્તી - ભારતીય છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1869 તેમજ પારસી - પારસી લગ્ન અને છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1936 મુજબ આ બંને સમુદાયોમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે પરંતુ કોર્ટની મંજૂરી અને માન્ય કારણોના આધારે લઈ શકે છે.

ખ્રિસ્તી અને પારસી સમુદાય માટે: ખ્રિસ્તી - ભારતીય છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1869 તેમજ પારસી - પારસી લગ્ન અને છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1936 મુજબ આ બંને સમુદાયોમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે પરંતુ કોર્ટની મંજૂરી અને માન્ય કારણોના આધારે લઈ શકે છે.

6 / 9
મહત્વપૂર્ણ તથ્યો: એકપક્ષીય છૂટાછેડા સીધા કરી શકાતા નથી; કોર્ટમાં નક્કર કારણો અને પુરાવા રજૂ કરવા પડે છે. આ પ્રક્રિયા માનસિક, આર્થિક અને સમય માંગી લે તેવી હોઈ શકે છે.

મહત્વપૂર્ણ તથ્યો: એકપક્ષીય છૂટાછેડા સીધા કરી શકાતા નથી; કોર્ટમાં નક્કર કારણો અને પુરાવા રજૂ કરવા પડે છે. આ પ્રક્રિયા માનસિક, આર્થિક અને સમય માંગી લે તેવી હોઈ શકે છે.

7 / 9
ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે, પરંતુ તે પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા કરતાં વધુ જટિલ, લાંબી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સમાવેશ કરે છે. આને વિવાદિત છૂટાછેડા કહેવામાં આવે છે અને તેના માટે ન્યાયિક પ્રક્રિયાની જરૂર પડે છે.

ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે, પરંતુ તે પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા કરતાં વધુ જટિલ, લાંબી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સમાવેશ કરે છે. આને વિવાદિત છૂટાછેડા કહેવામાં આવે છે અને તેના માટે ન્યાયિક પ્રક્રિયાની જરૂર પડે છે.

8 / 9
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Symbolic)

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Symbolic)

9 / 9

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

કામની વાતજનરલ નોલેજલાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલીલીગલ એડવાઈઝસુપ્રીમ કોર્ટ
Web Stories View more
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
Skin care: જો હોળીના રંગને કારણે તમારી ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ છે, તો આ ઘરેલું ઉપાયોને ફોલો કરો
Skin care: જો હોળીના રંગને કારણે તમારી ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ છે, તો આ ઘરેલું ઉપાયોને ફોલો કરો
Latest Videos View more
મિડલ ઈસ્ટ તણાવ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકાર એલર્ટ
મિડલ ઈસ્ટ તણાવ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકાર એલર્ટ
યુદ્ધને પગલે, ગુજરાત-ભારતના ફાર્માસ્યુટીકલ ઉદ્યોગને કરોડોનું નુકસાન
યુદ્ધને પગલે, ગુજરાત-ભારતના ફાર્માસ્યુટીકલ ઉદ્યોગને કરોડોનું નુકસાન
યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે ડેરી ઉદ્યોગ સુરક્ષિત: અમૂલ MD
યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે ડેરી ઉદ્યોગ સુરક્ષિત: અમૂલ MD
શ્રમિક સુવિધા કેન્દ્રોના નામે માત્ર 'શેડ અને ઓટલા'!
શ્રમિક સુવિધા કેન્દ્રોના નામે માત્ર 'શેડ અને ઓટલા'!
Iran War Impact: વડોદરામાં હોટેલ રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોની મુશ્કેલી વધી
Iran War Impact: વડોદરામાં હોટેલ રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોની મુશ્કેલી વધી
અનેક શહેરોની પાસપોર્ટ ઓફીસ અને યુનિવર્સિટીને બોમ્બથી ઉડાવી દેવાની ધમકી
અનેક શહેરોની પાસપોર્ટ ઓફીસ અને યુનિવર્સિટીને બોમ્બથી ઉડાવી દેવાની ધમકી
સાણંદ GIDCના ગેસ આધારિત ઉદ્યોગોને અપાતા ગેસમાં 50 % કાપ
સાણંદ GIDCના ગેસ આધારિત ઉદ્યોગોને અપાતા ગેસમાં 50 % કાપ
ખાડી દેશોમાં બટાટાની નિકાસ અટકી જતા ભાવમાં કડાકો, ખેડૂતોને નુકસાન
ખાડી દેશોમાં બટાટાની નિકાસ અટકી જતા ભાવમાં કડાકો, ખેડૂતોને નુકસાન
ખેડાના પીઠાઈ ગામની પ્લાયવુડ કંપનીમાં ભીષણ આગ, લાખો રુપિયાનું નુકસાન
ખેડાના પીઠાઈ ગામની પ્લાયવુડ કંપનીમાં ભીષણ આગ, લાખો રુપિયાનું નુકસાન
ગેસ સંકટને લીધે લાખો લોકોની રોજગારી પર સંકટ!
ગેસ સંકટને લીધે લાખો લોકોની રોજગારી પર સંકટ!
g clip-path="url(#clip0_868_265)">