हिन्दी English News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் অসমীয়া മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ: શું ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે? જાણો શું કહે છે કાયદો

કાનુની સવાલ: ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે પરંતુ તે સંપૂર્ણપણે પરિસ્થિતિ અને ધર્મ પર આધાર રાખે છે. ચાલો તેને બે ભાગમાં સમજીએ. તેને "વિરોધી છૂટાછેડા" કહેવામાં આવે છે. જો બંને જીવનસાથી પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા લેવા માંગતા ન હોય, તો એક પક્ષ (પતિ અથવા પત્ની) કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને છૂટાછેડા માંગી શકે છે.

| Updated on: Jul 19, 2025 | 4:43 PM
Share
હિન્દુ કાયદા (હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955) હેઠળ આ કાયદો હિન્દુ, શીખ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મોના અનુયાયીઓને લાગુ પડે છે. એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે - પરંતુ તેને "વિરોધી છૂટાછેડા" કહેવામાં આવે છે. જો બંને જીવનસાથી પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા લેવા માંગતા ન હોય, તો એક પક્ષ (પતિ અથવા પત્ની) કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને છૂટાછેડા માંગી શકે છે.

હિન્દુ કાયદા (હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955) હેઠળ આ કાયદો હિન્દુ, શીખ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મોના અનુયાયીઓને લાગુ પડે છે. એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે - પરંતુ તેને "વિરોધી છૂટાછેડા" કહેવામાં આવે છે. જો બંને જીવનસાથી પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા લેવા માંગતા ન હોય, તો એક પક્ષ (પતિ અથવા પત્ની) કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને છૂટાછેડા માંગી શકે છે.

1 / 9
એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે સ્વીકાર્ય કારણો: ક્રૂરતા - માનસિક અથવા શારીરિક. વ્યભિચાર - લગ્નેત્તર સંબંધ. ત્યાગ - કારણ વગર 2 વર્ષથી વધુ સમય માટે ત્યાગ. પરિવર્તન - જો જીવનસાથીએ ધર્મ બદલ્યો હોય. માનસિક વિકાર અથવા ગાંડપણ, લાંબા સમય સુધી કોઈ સંપર્ક ન હોવો, ચેપી જાતીય રોગ વગેરે સંજોગોમાં છુટાછેડા માંગી શકે છે.

એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે સ્વીકાર્ય કારણો: ક્રૂરતા - માનસિક અથવા શારીરિક. વ્યભિચાર - લગ્નેત્તર સંબંધ. ત્યાગ - કારણ વગર 2 વર્ષથી વધુ સમય માટે ત્યાગ. પરિવર્તન - જો જીવનસાથીએ ધર્મ બદલ્યો હોય. માનસિક વિકાર અથવા ગાંડપણ, લાંબા સમય સુધી કોઈ સંપર્ક ન હોવો, ચેપી જાતીય રોગ વગેરે સંજોગોમાં છુટાછેડા માંગી શકે છે.

2 / 9
પ્રક્રિયા: ફેમિલી કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરો. પુરાવા અને સાક્ષીઓ રજૂ કરો. ન્યાયાધીશ બંને પક્ષોને સાંભળશે. જો કોર્ટને કોઈ વાજબી કારણ મળે, તો એકપક્ષીય છૂટાછેડા મંજૂર કરી શકાય છે. એક તરફ ડિવોર્સમાં 1.5 અથવા 3 વર્ષથી પણ વધારે સમય લાગી શકે છે.

પ્રક્રિયા: ફેમિલી કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરો. પુરાવા અને સાક્ષીઓ રજૂ કરો. ન્યાયાધીશ બંને પક્ષોને સાંભળશે. જો કોર્ટને કોઈ વાજબી કારણ મળે, તો એકપક્ષીય છૂટાછેડા મંજૂર કરી શકાય છે. એક તરફ ડિવોર્સમાં 1.5 અથવા 3 વર્ષથી પણ વધારે સમય લાગી શકે છે.

3 / 9
મુસ્લિમ પર્સનલ લો હેઠળ- પુરુષ (પતિ) - તલાક: મુસ્લિમ પુરુષ તેની પત્નીને ટ્રિપલ તલાક (હવે પ્રતિબંધિત) દ્વારા અથવા અન્ય કોઈપણ રીતે છૂટાછેડા આપી શકે છે, જો તે કાનૂની પદ્ધતિનું પાલન કરે. તેમજ સ્ત્રી (પત્ની) - ખુલા (Khula) અથવા કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

મુસ્લિમ પર્સનલ લો હેઠળ- પુરુષ (પતિ) - તલાક: મુસ્લિમ પુરુષ તેની પત્નીને ટ્રિપલ તલાક (હવે પ્રતિબંધિત) દ્વારા અથવા અન્ય કોઈપણ રીતે છૂટાછેડા આપી શકે છે, જો તે કાનૂની પદ્ધતિનું પાલન કરે. તેમજ સ્ત્રી (પત્ની) - ખુલા (Khula) અથવા કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

4 / 9
મુસ્લિમ સ્ત્રી ખુલા દ્વારા તેના પતિથી અલગ થઈ શકે છે પરંતુ પતિની સંમતિ જરૂરી છે. જો પતિ સંમત ન થાય તો તે "ફશ્ખ-એ-નિકાહ" - એટલે કે એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

મુસ્લિમ સ્ત્રી ખુલા દ્વારા તેના પતિથી અલગ થઈ શકે છે પરંતુ પતિની સંમતિ જરૂરી છે. જો પતિ સંમત ન થાય તો તે "ફશ્ખ-એ-નિકાહ" - એટલે કે એકપક્ષીય છૂટાછેડા માટે કોર્ટમાં અરજી કરી શકે છે.

5 / 9
ખ્રિસ્તી અને પારસી સમુદાય માટે: ખ્રિસ્તી - ભારતીય છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1869 તેમજ પારસી - પારસી લગ્ન અને છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1936 મુજબ આ બંને સમુદાયોમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે પરંતુ કોર્ટની મંજૂરી અને માન્ય કારણોના આધારે લઈ શકે છે.

ખ્રિસ્તી અને પારસી સમુદાય માટે: ખ્રિસ્તી - ભારતીય છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1869 તેમજ પારસી - પારસી લગ્ન અને છૂટાછેડા અધિનિયમ, 1936 મુજબ આ બંને સમુદાયોમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે પરંતુ કોર્ટની મંજૂરી અને માન્ય કારણોના આધારે લઈ શકે છે.

6 / 9
મહત્વપૂર્ણ તથ્યો: એકપક્ષીય છૂટાછેડા સીધા કરી શકાતા નથી; કોર્ટમાં નક્કર કારણો અને પુરાવા રજૂ કરવા પડે છે. આ પ્રક્રિયા માનસિક, આર્થિક અને સમય માંગી લે તેવી હોઈ શકે છે.

મહત્વપૂર્ણ તથ્યો: એકપક્ષીય છૂટાછેડા સીધા કરી શકાતા નથી; કોર્ટમાં નક્કર કારણો અને પુરાવા રજૂ કરવા પડે છે. આ પ્રક્રિયા માનસિક, આર્થિક અને સમય માંગી લે તેવી હોઈ શકે છે.

7 / 9
ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે, પરંતુ તે પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા કરતાં વધુ જટિલ, લાંબી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સમાવેશ કરે છે. આને વિવાદિત છૂટાછેડા કહેવામાં આવે છે અને તેના માટે ન્યાયિક પ્રક્રિયાની જરૂર પડે છે.

ભારતમાં એકપક્ષીય છૂટાછેડા શક્ય છે, પરંતુ તે પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડા કરતાં વધુ જટિલ, લાંબી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સમાવેશ કરે છે. આને વિવાદિત છૂટાછેડા કહેવામાં આવે છે અને તેના માટે ન્યાયિક પ્રક્રિયાની જરૂર પડે છે.

8 / 9
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Symbolic)

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Symbolic)

9 / 9

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

કામની વાતજનરલ નોલેજલાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલીલીગલ એડવાઈઝસુપ્રીમ કોર્ટ
Web Stories View more
દુનિયાની આ Dog બ્રીડ અત્યંત શક્તિશાળી અને ખતરનાક પરંતુ એકદમ વફાદાર
દુનિયાની આ Dog બ્રીડ અત્યંત શક્તિશાળી અને ખતરનાક પરંતુ એકદમ વફાદાર
શરીરમાં કયા પોષક તત્વોની કમીને કારણે ખરે છે વાળ ? જાણો
શરીરમાં કયા પોષક તત્વોની કમીને કારણે ખરે છે વાળ ? જાણો
શું શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા અને શ્રીમદ્ભાગવદ અલગ છે? જાણો આજે તફાવત
શું શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા અને શ્રીમદ્ભાગવદ અલગ છે? જાણો આજે તફાવત
ઠંડીમાં ગટ હેલ્થને બગડતા અટકાવવા માટે, આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
ઠંડીમાં ગટ હેલ્થને બગડતા અટકાવવા માટે, આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
આમળા ચાવીને કે રસ બનાવીને કેવી રીતે ખાવાથી ફાયદો વધુ થાય ?
આમળા ચાવીને કે રસ બનાવીને કેવી રીતે ખાવાથી ફાયદો વધુ થાય ?
'સુપરફૂડ' આમળાને ચાવીને ખાવા કે તેનું જ્યુસ પીવું? જાણો એક્સપર્ટ શું કહે છે
'સુપરફૂડ' આમળાને ચાવીને ખાવા કે તેનું જ્યુસ પીવું? જાણો એક્સપર્ટ શું કહે છે
Latest Videos View more
હવામાન વિભાગની આગાહી, ગુજરાતમાં જળવાઈ રહેશે ઠંડીનું પ્રમાણ
હવામાન વિભાગની આગાહી, ગુજરાતમાં જળવાઈ રહેશે ઠંડીનું પ્રમાણ
આ રાશિના જાતકોનો દિવસ ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે, જુઓ Video
આ રાશિના જાતકોનો દિવસ ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે, જુઓ Video
AMC દ્વારા 35 શાળાઓને સીલ કરવાનો મામલો, પ્રિ-સ્કૂલ એસોસિએશન નારાજ
AMC દ્વારા 35 શાળાઓને સીલ કરવાનો મામલો, પ્રિ-સ્કૂલ એસોસિએશન નારાજ
ડંકી રૂટથી વિદેશ જવા ઈચ્છતો મહેસાણાનો પરિવાર લિબિયામાં બન્યો બંધક
ડંકી રૂટથી વિદેશ જવા ઈચ્છતો મહેસાણાનો પરિવાર લિબિયામાં બન્યો બંધક
દાહોદના જંગલ બાદ હવે છોટા ઉદેપુરના જંગલમાં જોવા મળ્યો વાઘ
દાહોદના જંગલ બાદ હવે છોટા ઉદેપુરના જંગલમાં જોવા મળ્યો વાઘ
SOGએ ઝડપેલા હાઈબ્રીડ ગાંજાનો મુખ્ય સપ્લાયર ઝડપાયો
SOGએ ઝડપેલા હાઈબ્રીડ ગાંજાનો મુખ્ય સપ્લાયર ઝડપાયો
ચંડીસર GIDCમાંથી 35 લાખનો શંકાસ્પદ ઘીનો જથ્થો જપ્ત
ચંડીસર GIDCમાંથી 35 લાખનો શંકાસ્પદ ઘીનો જથ્થો જપ્ત
ગુજરાતમાં ગાત્રો થીંજવતી ઠંડીની આગાહી, ઠંડા પવનો ફૂંકાય તેવી પણ શક્યતા
ગુજરાતમાં ગાત્રો થીંજવતી ઠંડીની આગાહી, ઠંડા પવનો ફૂંકાય તેવી પણ શક્યતા
આ રાશિના જાતકોને વ્યવસાયમાં નોંધપાત્ર નફો થવાની સંભાવના, જુઓ Video
આ રાશિના જાતકોને વ્યવસાયમાં નોંધપાત્ર નફો થવાની સંભાવના, જુઓ Video
અમદાવાદમાં 16 બ્રિજ ઉપર લગાવવામાં આવશે 'હાઈટ બેરીયર'! - જુઓ Video
અમદાવાદમાં 16 બ્રિજ ઉપર લગાવવામાં આવશે 'હાઈટ બેરીયર'! - જુઓ Video
g clip-path="url(#clip0_868_265)">