हिन्दी English News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் অসমীয়া മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કઈ દાળ અને ક્યારે ખાવી ? સ્વાસ્થ્ય અને પાચન આ રીતે રહેશે સારું

દાળ દરેક ભારતીયના આહારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. દાળની ઘણી જાતો છે, જે વિવિધ પ્રદેશોમાં અલગ-અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. દરેક દાળ તેના ન્યુટ્રિશન માટે જાણીતી છે. પરંતુ તેને ખાવાનો યોગ્ય સમય અને તેના ફાયદાઓ વિશે જાણીએ.

| Updated on: Sep 17, 2025 | 5:34 PM
Share
દાળ ભારતીય ભોજનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે લગભગ દરેક રસોડામાં જોવા મળે છે. તે માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી પણ શરીર માટે અત્યંત ફાયદાકારક પણ છે. તેમાં પ્રોટીન, ફાઇબર, અસંખ્ય વિટામિન અને પોષક તત્વો હોય છે, જે વિવિધ પ્રકારના સ્વાસ્થ્ય લાભોમાં ફાળો આપે છે. દાળ પ્રોટીનથી ભરપૂર હોય છે, જે શાકાહારીઓ માટે જરૂરી છે.

દાળ ભારતીય ભોજનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે લગભગ દરેક રસોડામાં જોવા મળે છે. તે માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી પણ શરીર માટે અત્યંત ફાયદાકારક પણ છે. તેમાં પ્રોટીન, ફાઇબર, અસંખ્ય વિટામિન અને પોષક તત્વો હોય છે, જે વિવિધ પ્રકારના સ્વાસ્થ્ય લાભોમાં ફાળો આપે છે. દાળ પ્રોટીનથી ભરપૂર હોય છે, જે શાકાહારીઓ માટે જરૂરી છે.

1 / 10
ભારતમાં ઘણી પ્રકારની દાળ ઉપલબ્ધ છે, જેમ કે તુવેર, લીલા ચણા, મસૂર દાળ, અડદ દાળ અને ચણાની દાળ. દરેક પ્રકારની દાળ રંગ, કદ, સ્વાદ અને પોષક મૂલ્યમાં અલગ અલગ હોય છે. કેટલીક દાળ ખાવામાં હલકી હોય છે, જ્યારે કેટલીક ખૂબ ભારે હોય છે. તેથી તેને યોગ્ય સમયે ખાવી મહત્વપૂર્ણ છે.

ભારતમાં ઘણી પ્રકારની દાળ ઉપલબ્ધ છે, જેમ કે તુવેર, લીલા ચણા, મસૂર દાળ, અડદ દાળ અને ચણાની દાળ. દરેક પ્રકારની દાળ રંગ, કદ, સ્વાદ અને પોષક મૂલ્યમાં અલગ અલગ હોય છે. કેટલીક દાળ ખાવામાં હલકી હોય છે, જ્યારે કેટલીક ખૂબ ભારે હોય છે. તેથી તેને યોગ્ય સમયે ખાવી મહત્વપૂર્ણ છે.

2 / 10
તમે કદાચ જોયું હશે કે અમુક દાળ ખાવાથી પેટમાં દુખાવો, ગેસ અથવા પેટનું ફૂલવું થઈ શકે છે. આ રસોઈના અયોગ્ય સમય અથવા તૈયારી દરમિયાન થયેલી ભૂલોને કારણે હોઈ શકે છે. દાળ વિવિધ રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે. જેમ કે દાળ-પાલક, દૂધી-દાળ અને દાળ-આધારિત વાનગીઓ. દક્ષિણ ભારતમાં સાંભાર અને રસમ જેવી વાનગીઓ દાળથી બનાવવામાં આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં તડકા દાળ અને દાળ મખાની જેવી વાનગીઓ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. પરંતુ ચાલો જોઈએ કે કયા સમયે સ્વાસ્થ્ય માટે કઈ દાળ શ્રેષ્ઠ છે.

તમે કદાચ જોયું હશે કે અમુક દાળ ખાવાથી પેટમાં દુખાવો, ગેસ અથવા પેટનું ફૂલવું થઈ શકે છે. આ રસોઈના અયોગ્ય સમય અથવા તૈયારી દરમિયાન થયેલી ભૂલોને કારણે હોઈ શકે છે. દાળ વિવિધ રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે. જેમ કે દાળ-પાલક, દૂધી-દાળ અને દાળ-આધારિત વાનગીઓ. દક્ષિણ ભારતમાં સાંભાર અને રસમ જેવી વાનગીઓ દાળથી બનાવવામાં આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં તડકા દાળ અને દાળ મખાની જેવી વાનગીઓ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. પરંતુ ચાલો જોઈએ કે કયા સમયે સ્વાસ્થ્ય માટે કઈ દાળ શ્રેષ્ઠ છે.

3 / 10
દાળ ખાવાનો યોગ્ય સમય: એપોલો સ્પેક્ટ્રા હોસ્પિટલના સિનિયર ડાયેટિશિયન ડૉ. અંજલિ તિવારી સમજાવે છે કે મસૂરમાં પ્રોટીન, ફાઇબર, વિટામિન અને ખનિજો હોય છે. તે જે પ્રોટીન પૂરું પાડે છે તે ખાસ કરીને તે લોકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેઓ મૂળભૂત પ્રોટીન ખાતા નથી. તેથી તે નોંધપાત્ર સ્વાસ્થ્ય લાભો પ્રદાન કરે છે. વિવિધ દાળ ખાવા માટે યોગ્ય સમય અને તેના સંબંધિત ફાયદા છે.

દાળ ખાવાનો યોગ્ય સમય: એપોલો સ્પેક્ટ્રા હોસ્પિટલના સિનિયર ડાયેટિશિયન ડૉ. અંજલિ તિવારી સમજાવે છે કે મસૂરમાં પ્રોટીન, ફાઇબર, વિટામિન અને ખનિજો હોય છે. તે જે પ્રોટીન પૂરું પાડે છે તે ખાસ કરીને તે લોકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેઓ મૂળભૂત પ્રોટીન ખાતા નથી. તેથી તે નોંધપાત્ર સ્વાસ્થ્ય લાભો પ્રદાન કરે છે. વિવિધ દાળ ખાવા માટે યોગ્ય સમય અને તેના સંબંધિત ફાયદા છે.

4 / 10
મગની દાળ - તે હલકી અને પચવામાં સરળ છે, તેથી તે સવારે અથવા બપોરે ખાવાનું શ્રેષ્ઠ છે. તે ઉર્જા પ્રદાન કરે છે અને શરીરને તાજગી આપે છે, કારણ કે તે હલકી છે અને પેટમાં ભારેપણું છોડતી નથી. મસૂર - આ મસૂર આયર્નનો ખૂબ જ સારો સ્ત્રોત છે. તેને ખાવાથી શરીરમાં લોહીની ઉણપ પુરી થઈ જાય છે. બપોરના ભોજનમાં કે રાત્રિભોજનમાં તેને ખાવાથી વધુ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.

મગની દાળ - તે હલકી અને પચવામાં સરળ છે, તેથી તે સવારે અથવા બપોરે ખાવાનું શ્રેષ્ઠ છે. તે ઉર્જા પ્રદાન કરે છે અને શરીરને તાજગી આપે છે, કારણ કે તે હલકી છે અને પેટમાં ભારેપણું છોડતી નથી. મસૂર - આ મસૂર આયર્નનો ખૂબ જ સારો સ્ત્રોત છે. તેને ખાવાથી શરીરમાં લોહીની ઉણપ પુરી થઈ જાય છે. બપોરના ભોજનમાં કે રાત્રિભોજનમાં તેને ખાવાથી વધુ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.

5 / 10
અડદની દાળ - આ મસૂર પ્રોટીન અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર હોય છે. જે હાડકાંને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. તે રાત્રિભોજનમાં ખાવાનું શ્રેષ્ઠ છે.

અડદની દાળ - આ મસૂર પ્રોટીન અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર હોય છે. જે હાડકાંને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. તે રાત્રિભોજનમાં ખાવાનું શ્રેષ્ઠ છે.

6 / 10
રાજમા અને ચણા - રાજમા અને ચણા જેવી ભારે દાળ બપોરના ભોજનમાં ખાવી જોઈએ. કારણ કે તે ઉર્જા પ્રદાન કરે છે અને તમને લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે. રાત્રે આમાંથી વધુ પડતું ખાવાથી ગેસ અથવા પેટ ફૂલી શકે છે.

રાજમા અને ચણા - રાજમા અને ચણા જેવી ભારે દાળ બપોરના ભોજનમાં ખાવી જોઈએ. કારણ કે તે ઉર્જા પ્રદાન કરે છે અને તમને લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે. રાત્રે આમાંથી વધુ પડતું ખાવાથી ગેસ અથવા પેટ ફૂલી શકે છે.

7 / 10
ડોક્ટરો કઠોળ રાંધતા પહેલા પાણીમાં પલાળી રાખવાની અને શ્રેષ્ઠ પોષણ માટે તેની સાથે લીલા શાકભાજી ખાવાની ભલામણ કરે છે. કઠોળ ખાવાથી શરીર સ્વસ્થ રહે છે અને વજન નિયંત્રિત થાય છે. જોકે તમારા સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને કઠોળનું સેવન કરો.

ડોક્ટરો કઠોળ રાંધતા પહેલા પાણીમાં પલાળી રાખવાની અને શ્રેષ્ઠ પોષણ માટે તેની સાથે લીલા શાકભાજી ખાવાની ભલામણ કરે છે. કઠોળ ખાવાથી શરીર સ્વસ્થ રહે છે અને વજન નિયંત્રિત થાય છે. જોકે તમારા સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને કઠોળનું સેવન કરો.

8 / 10
કઠોળ કેટલા સમય સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ?: નિષ્ણાતો બધી કઠોળને રાંધતા પહેલા 40 મિનિટ અથવા ઓછામાં ઓછા એક કલાક પાણીમાં પલાળી રાખવાની ભલામણ કરે છે. આખા કઠોળ અથવા સોયાબીન 2 થી 3 કલાક સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ. બધા કઠોળને રાંધતા પહેલા 40 મિનિટ અથવા એક કલાક પાણીમાં પલાળી રાખવા જોઈએ. આખા કઠોળ અથવા સોયાબીન 2 થી 3 કલાક સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ.

કઠોળ કેટલા સમય સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ?: નિષ્ણાતો બધી કઠોળને રાંધતા પહેલા 40 મિનિટ અથવા ઓછામાં ઓછા એક કલાક પાણીમાં પલાળી રાખવાની ભલામણ કરે છે. આખા કઠોળ અથવા સોયાબીન 2 થી 3 કલાક સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ. બધા કઠોળને રાંધતા પહેલા 40 મિનિટ અથવા એક કલાક પાણીમાં પલાળી રાખવા જોઈએ. આખા કઠોળ અથવા સોયાબીન 2 થી 3 કલાક સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ.

9 / 10
અળદની દાળ, ચણાની દાળ અને મગની દાળ 2 થી 4 કલાક સુધી પલાળી રાખવી જોઈએ. આખા મગ, આખા અડદ, આખા દાળ, ચોળી અને મઠ રાંધતા પહેલા 6 થી 8 કલાક સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ. વધુમાં રાજમા, સફેદ ચણા અને કાળા ચણાને રાતોરાત પલાળી રાખવાનો વિચાર સારો છે. આ દાળમાંથી ધૂળ અને કેટલાક હાનિકારક તત્વો દૂર કરે છે અને તેમને ઝડપથી રાંધવામાં પણ મદદ કરે છે.

અળદની દાળ, ચણાની દાળ અને મગની દાળ 2 થી 4 કલાક સુધી પલાળી રાખવી જોઈએ. આખા મગ, આખા અડદ, આખા દાળ, ચોળી અને મઠ રાંધતા પહેલા 6 થી 8 કલાક સુધી પલાળી રાખવા જોઈએ. વધુમાં રાજમા, સફેદ ચણા અને કાળા ચણાને રાતોરાત પલાળી રાખવાનો વિચાર સારો છે. આ દાળમાંથી ધૂળ અને કેટલાક હાનિકારક તત્વો દૂર કરે છે અને તેમને ઝડપથી રાંધવામાં પણ મદદ કરે છે.

10 / 10

Tv9 ગુજરાતી પર બ્યૂટી ટિપ્સ, રેસિપી, રિલેશનશિપ ટિપ્સ તેમજ ઘરેલુ ઉપચાર અને લાઈફસ્ટાઈલ બાબતે અવનવી સરળ ટીપ્સ નિયમિત પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તો વધુ લાઈફસ્ટાઈલની સ્ટોરી વાંચવા માટે તમે આ પેજને ફોલો કરી શકો છો.

લાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલીહેલ્થ સ્વાસ્થ્ય
Web Stories View more
A B C D ચાર વિટામિન્સ માટે 4 શ્રેષ્ઠ શાકાહારી ખોરાક
A B C D ચાર વિટામિન્સ માટે 4 શ્રેષ્ઠ શાકાહારી ખોરાક
વાયરસથી મોબાઇલને બચાવવા માટે આ એપ્સ તમારા ફોનમાં રાખો
વાયરસથી મોબાઇલને બચાવવા માટે આ એપ્સ તમારા ફોનમાં રાખો
ડાયલોગના માસ્ટર મનોજ મુન્તશીરનો પરિવાર જુઓ
ડાયલોગના માસ્ટર મનોજ મુન્તશીરનો પરિવાર જુઓ
આ વસ્તુને દૂધમાં ભેળવીને પીવો, તે તમને ઠંડીથી બચાવશે
આ વસ્તુને દૂધમાં ભેળવીને પીવો, તે તમને ઠંડીથી બચાવશે
શિયાળામાં રાત્રે હળદરવાળું દૂધ પીવો, મળશે આ ફાયદા
શિયાળામાં રાત્રે હળદરવાળું દૂધ પીવો, મળશે આ ફાયદા
પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ : એક વાર પૈસા રોકો, વ્યાજમાંથી કરો મોટી કમાણી
પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ : એક વાર પૈસા રોકો, વ્યાજમાંથી કરો મોટી કમાણી
Latest Videos View more
આ રાશિના જાતક ને ઉધાર આપેલા પૈસા પાછા મળશે, ઊર્જાથી ભરપૂર દિવસ રહેશે
આ રાશિના જાતક ને ઉધાર આપેલા પૈસા પાછા મળશે, ઊર્જાથી ભરપૂર દિવસ રહેશે
સાબરમતી જેલ ફરી ચર્ચામાં! જેલમાંથી આઈફોન સહિત બે મોબાઈલ ઝડપાયા
સાબરમતી જેલ ફરી ચર્ચામાં! જેલમાંથી આઈફોન સહિત બે મોબાઈલ ઝડપાયા
Breaking News : ખનીજ વિભાગના દરોડાથી ખનન માફિયાઓમાં ફફડાટ જુઓ Video
Breaking News : ખનીજ વિભાગના દરોડાથી ખનન માફિયાઓમાં ફફડાટ જુઓ Video
કુકરમુંડા ગામે જૂથ અથડામણ, પથ્થરમારામાં 7 ઘવાયા, વાહનોને પણ નુકસાન
કુકરમુંડા ગામે જૂથ અથડામણ, પથ્થરમારામાં 7 ઘવાયા, વાહનોને પણ નુકસાન
સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વમાં સામેલ થવા ભક્તો માટે 4 મહાનગરોથી વિશેષ ટ્રેન
સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વમાં સામેલ થવા ભક્તો માટે 4 મહાનગરોથી વિશેષ ટ્રેન
આજનું હવામાન : 9 ડિગ્રી સાથે નલિયા ઠુંઠવાયુ
આજનું હવામાન : 9 ડિગ્રી સાથે નલિયા ઠુંઠવાયુ
નાણાકીય લાભ થવાની સંભાવના છે, થાક અને તણાવમાંથી રાહત મળશે
નાણાકીય લાભ થવાની સંભાવના છે, થાક અને તણાવમાંથી રાહત મળશે
ટાઈફોઈડના 85 દર્દીઓ સારવાર હેઠળ, પાણીના એક હજારથી વધુ નમૂના લેવાયા
ટાઈફોઈડના 85 દર્દીઓ સારવાર હેઠળ, પાણીના એક હજારથી વધુ નમૂના લેવાયા
દેશમાં સતત ત્રીજીવાર ચૂંટાયેલા 110 સંસદ સભ્યની આવકમાં અઘધઘધ વધારો
દેશમાં સતત ત્રીજીવાર ચૂંટાયેલા 110 સંસદ સભ્યની આવકમાં અઘધઘધ વધારો
ઉત્તરાયણને સુરક્ષિત અને પર્યાવરણમિત્ર બનાવવા શિક્ષણ વિભાગનો પ્રયાસ
ઉત્તરાયણને સુરક્ષિત અને પર્યાવરણમિત્ર બનાવવા શિક્ષણ વિભાગનો પ્રયાસ
g clip-path="url(#clip0_868_265)">