हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ચૂંટણી પરિણામ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે, ચાંદી કેમ કાળી પડે છે અને સોનાનો રંગ કેમ નથી ઉતરતો? જાણો રસપ્રદ સાયન્સ

ગમે તેટલા વર્ષો વીતી જાય પણ સોનાની ચમક ક્યારેય ઓછી નથી થતી, જ્યારે મોંઘીદાટ ચાંદી થોડા જ સમયમાં કાળી પડી જાય છે. શું આ ચાંદી નકલી હોવાની નિશાની છે કે પછી તેની પાછળ કોઈ વૈજ્ઞાનિક ખેલ છે? ગ્લોબલ માર્કેટમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ચાલી રહેલી હલચલ વચ્ચે જાણી લો આ ચોંકાવનારું રહસ્ય.

| Updated on: May 26, 2026 | 8:59 PM
Share
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ભૂ-રાજકીય તણાવની સીધી અસર અત્યારે ભારતીય બજાર પર જોવા મળી રહી છે, જેના કારણે સોના-ચાંદીના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ થઈ રહ્યો છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ભૂ-રાજકીય તણાવની સીધી અસર અત્યારે ભારતીય બજાર પર જોવા મળી રહી છે, જેના કારણે સોના-ચાંદીના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ થઈ રહ્યો છે.

1 / 10
ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનના મતે, હાલમાં 24 કેરેટ સોનાની કિંમત અંદાજે 59,340 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ અને શુદ્ધ ચાંદીનો ભાવ 72,270 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામની આસપાસ છે.

ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનના મતે, હાલમાં 24 કેરેટ સોનાની કિંમત અંદાજે 59,340 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ અને શુદ્ધ ચાંદીનો ભાવ 72,270 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામની આસપાસ છે.

2 / 10
કિંમતોમાં ચાલતી આ ખેંચતાણ વચ્ચે, ઘરેણાં રાખતા દરેક લોકો માટે એક મોટો કોયડો એ છે કે લૉકરમાં સુરક્ષિત રાખેલી ચાંદી પણ સમય જતાં કેમ કાળી પડી જાય છે?

કિંમતોમાં ચાલતી આ ખેંચતાણ વચ્ચે, ઘરેણાં રાખતા દરેક લોકો માટે એક મોટો કોયડો એ છે કે લૉકરમાં સુરક્ષિત રાખેલી ચાંદી પણ સમય જતાં કેમ કાળી પડી જાય છે?

3 / 10
શું છે આ પ્રક્રિયા? વિજ્ઞાનની ભાષામાં ચાંદીના વાસણો કે દાગીનાનો રંગ કાળો પડવાની આ પ્રક્રિયાને 'ટાર્નિશિંગ' (Tarnishing) કહેવામાં આવે છે, જે સંપૂર્ણપણે એક કેમિકલ રિએક્શન છે.

શું છે આ પ્રક્રિયા? વિજ્ઞાનની ભાષામાં ચાંદીના વાસણો કે દાગીનાનો રંગ કાળો પડવાની આ પ્રક્રિયાને 'ટાર્નિશિંગ' (Tarnishing) કહેવામાં આવે છે, જે સંપૂર્ણપણે એક કેમિકલ રિએક્શન છે.

4 / 10
જ્યારે ચાંદી હવામાં હાજર હાઈડ્રોજન સલ્ફાઈડ ગેસ અથવા અન્ય સલ્ફરના સંયોજનોના સીધા સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે બંને વચ્ચે એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.

જ્યારે ચાંદી હવામાં હાજર હાઈડ્રોજન સલ્ફાઈડ ગેસ અથવા અન્ય સલ્ફરના સંયોજનોના સીધા સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે બંને વચ્ચે એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.

5 / 10
આ કેમિકલ રિએક્શનને કારણે ચાંદીની સપાટી પર 'સિલ્વર સલ્ફાઈડ'નું એક અતિ બારીક અને કાળું પડ જામી જાય છે, જેના લીધે ચાંદી પોતાની ચમક ગુમાવી દે છે.

આ કેમિકલ રિએક્શનને કારણે ચાંદીની સપાટી પર 'સિલ્વર સલ્ફાઈડ'નું એક અતિ બારીક અને કાળું પડ જામી જાય છે, જેના લીધે ચાંદી પોતાની ચમક ગુમાવી દે છે.

6 / 10
ઘરમાં ક્યાંથી આવે છે સલ્ફર? વાયુ પ્રદૂષણ ઉપરાંત આપણે જે પરફ્યુમ, ડિયોડ્રન્ટ, બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ વાપરીએ છીએ અને આપણા પરસેવામાં પણ સલ્ફરના અંશો હોય છે, જે ચાંદીને કાળી પાડે છે.

ઘરમાં ક્યાંથી આવે છે સલ્ફર? વાયુ પ્રદૂષણ ઉપરાંત આપણે જે પરફ્યુમ, ડિયોડ્રન્ટ, બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ વાપરીએ છીએ અને આપણા પરસેવામાં પણ સલ્ફરના અંશો હોય છે, જે ચાંદીને કાળી પાડે છે.

7 / 10
ચોમાસા અને ઉનાળાની ઋતુમાં જ્યારે હવામાં ભેજ (હ્યુમિડિટી) અને ગરમી વધે છે, ત્યારે આ કેમિકલ રિએક્શન એટલું ઝડપી બને છે કે લૉકરમાં રાખેલી ચાંદી પણ ઝડપથી કાળી થવા લાગે છે.

ચોમાસા અને ઉનાળાની ઋતુમાં જ્યારે હવામાં ભેજ (હ્યુમિડિટી) અને ગરમી વધે છે, ત્યારે આ કેમિકલ રિએક્શન એટલું ઝડપી બને છે કે લૉકરમાં રાખેલી ચાંદી પણ ઝડપથી કાળી થવા લાગે છે.

8 / 10
બીજી તરફ, વિજ્ઞાનમાં સોનાને એક 'નોબલ ધાતુ' (ઉત્કૃષ્ટ ધાતુ) માનવામાં આવે છે. તેનો અર્થ એ છે કે સોનું પ્રકૃતિના અન્ય તત્વો સામે સૌથી ઓછું પ્રતિક્રિયાશીલ (Least Reactive) છે.

બીજી તરફ, વિજ્ઞાનમાં સોનાને એક 'નોબલ ધાતુ' (ઉત્કૃષ્ટ ધાતુ) માનવામાં આવે છે. તેનો અર્થ એ છે કે સોનું પ્રકૃતિના અન્ય તત્વો સામે સૌથી ઓછું પ્રતિક્રિયાશીલ (Least Reactive) છે.

9 / 10
કેમ સદાય ચમકે છે સોનું? સોનાની પરમાણુ રચના એટલી મજબૂત હોય છે કે તે સલ્ફર કે ઓક્સિજન સાથે કોઈ નવું બોન્ડ બનાવવા માટે પોતાના ઈલેક્ટ્રોન્સ સરળતાથી નથી છોડતું. એટલે જ સદીઓ સુધી માટી કે પાણીમાં દટાયા પછી પણ સોનાની ચમક બિલકુલ નવી જેવી જ રહે છે.

કેમ સદાય ચમકે છે સોનું? સોનાની પરમાણુ રચના એટલી મજબૂત હોય છે કે તે સલ્ફર કે ઓક્સિજન સાથે કોઈ નવું બોન્ડ બનાવવા માટે પોતાના ઈલેક્ટ્રોન્સ સરળતાથી નથી છોડતું. એટલે જ સદીઓ સુધી માટી કે પાણીમાં દટાયા પછી પણ સોનાની ચમક બિલકુલ નવી જેવી જ રહે છે.

10 / 10

કટોરો લઈને ફરતા પાકિસ્તાનમાં સોનાનો ભાવ કેટલો ? ત્યાં ભારત કરતાં કેટલું મોંઘું મળે છે 'Gold'? 2 તોલાના હારની કિંમત જાણો, વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

જનરલ નોલેજસોના ચાંદી
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
FIFA વર્લ્ડ કપની ટ્રોફીનું વજન કેટલું છે?
FIFA વર્લ્ડ કપની ટ્રોફીનું વજન કેટલું છે?
મની પ્લાન્ટ જ નહીં આ ફેંગશુઈ પથ્થર પણ છે એક અસલી 'મની મેગ્નેટ'
મની પ્લાન્ટ જ નહીં આ ફેંગશુઈ પથ્થર પણ છે એક અસલી 'મની મેગ્નેટ'
FIFA વર્લ્ડ કપમાં કઈ ટીમે સૌથી વધુ મેચ જીતી છે?
FIFA વર્લ્ડ કપમાં કઈ ટીમે સૌથી વધુ મેચ જીતી છે?
આ 'સ્ટોક' હવે બનશે 'રોકેટ'! બ્રોકરેજે આપ્યું 'BUY' રેટિંગ
આ 'સ્ટોક' હવે બનશે 'રોકેટ'! બ્રોકરેજે આપ્યું 'BUY' રેટિંગ
આમિર ખાન અને અમિતાભ બચ્ચનની 300 કરોડની ફિલ્મને આ એક્ટ્રેસે કરી રિજેક્ટ
આમિર ખાન અને અમિતાભ બચ્ચનની 300 કરોડની ફિલ્મને આ એક્ટ્રેસે કરી રિજેક્ટ
રિયાલિટી શોનો કિંગ છે વિશાલ આદિત્ય
રિયાલિટી શોનો કિંગ છે વિશાલ આદિત્ય
Latest Videos View more
સુરેન્દ્રનગર-અમદાવાદ ફરીથી ગરમીમાં ધગધગ્યું
સુરેન્દ્રનગર-અમદાવાદ ફરીથી ગરમીમાં ધગધગ્યું
પાલનપુરમાં પતિએ જ 50 હજારમાં પત્નીને વેચી, 6 આરોપીઓની ધરપકડ
પાલનપુરમાં પતિએ જ 50 હજારમાં પત્નીને વેચી, 6 આરોપીઓની ધરપકડ
ગુજરાતમાં ચોમાસુ કેવું રહેશે? વર્ષા વિજ્ઞાન પરિસંવાદમાં 'મોટો વરતારો'
ગુજરાતમાં ચોમાસુ કેવું રહેશે? વર્ષા વિજ્ઞાન પરિસંવાદમાં 'મોટો વરતારો'
રાજકોટ જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખના પુત્રે રાજકીય વિરોધીને આપી લુખ્ખી ધમકી
રાજકોટ જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખના પુત્રે રાજકીય વિરોધીને આપી લુખ્ખી ધમકી
મહિલા દર્દીએ ડોક્ટર પર ગંભીર આક્ષેપ કર્યા, ડૉક્ટરે તમામ આરોપો નકાર્યા
મહિલા દર્દીએ ડોક્ટર પર ગંભીર આક્ષેપ કર્યા, ડૉક્ટરે તમામ આરોપો નકાર્યા
ATS-SOGએ રૂ.71 લાખનું મેફેડ્રોન ઝડપી પાડ્યું
ATS-SOGએ રૂ.71 લાખનું મેફેડ્રોન ઝડપી પાડ્યું
ફ્લેટના નામે લાખોની ઠગાઈ, Phd શિક્ષિકા નીકળી માસ્ટર માઈન્ડ
ફ્લેટના નામે લાખોની ઠગાઈ, Phd શિક્ષિકા નીકળી માસ્ટર માઈન્ડ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરીને પોરબંદર પહોંચ્યું જહાજ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરીને પોરબંદર પહોંચ્યું જહાજ
અમદાવાદ મનપામાં નવા હોદ્દેદારોની વરણી, હિતેશ બારોટ બન્યા નવા મેયર
અમદાવાદ મનપામાં નવા હોદ્દેદારોની વરણી, હિતેશ બારોટ બન્યા નવા મેયર
Breaking News : અમેરિકામાં ગુજરાતી મહિલાની હત્યા
Breaking News : અમેરિકામાં ગુજરાતી મહિલાની હત્યા
g clip-path="url(#clip0_868_265)">