हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

પોલિસીધારક અને નોમિની બંનેનું મૃત્યુ થાય તો વીમાના પૈસા કોને મળે? કટોકટીના સમયે કોણ બનશે પૈસાનો હકદાર?

ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી લેતી વખતે દરેક વ્યક્તિ પોતાના પરિવારની નાણાકીય સુરક્ષા માટે કોઈ એક સભ્યને સામાન્ય રીતે પોતાની પત્ની કે પતિને 'નોમિની' (Nominee) બનાવે છે. એવામાં શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે, જો કોઈ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ માર્ગ અકસ્માતમાં પોલિસીહોલ્ડર અને નોમિની બંનેનું એકસાથે અથવા થોડા સમયના અંતરાલમાં મૃત્યુ થઈ જાય, તો વીમાના પૈસા કોને મળશે?

| Updated on: Aug 14, 2026 | 5:54 PM
Share
ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી લેતી વખતે દરેક વ્યક્તિ પોતાના પરિવારની નાણાકીય સુરક્ષા માટે કોઈ એક સભ્યને સામાન્ય રીતે પોતાની પત્ની કે પતિને 'નોમિની' (Nominee) બનાવે છે. નોમિની એ જ વ્યક્તિ હોય છે, જેને પોલિસીહોલ્ડરના મૃત્યુ પછી વીમાની રકમ (Sum Assured) મેળવવાનો કાનૂની હક હોય છે. એવામાં શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે, જો કોઈ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ માર્ગ અકસ્માતમાં પોલિસીહોલ્ડર અને નોમિની બંનેનું એકસાથે અથવા થોડા સમયના અંતરાલમાં મૃત્યુ થઈ જાય, તો વીમાના પૈસા કોને મળશે? આવી સ્થિતિમાં ક્લેમની પ્રક્રિયા થોડી જટિલ બની જાય છે પરંતુ વીમા કાનૂનમાં આના માટે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે.

ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી લેતી વખતે દરેક વ્યક્તિ પોતાના પરિવારની નાણાકીય સુરક્ષા માટે કોઈ એક સભ્યને સામાન્ય રીતે પોતાની પત્ની કે પતિને 'નોમિની' (Nominee) બનાવે છે. નોમિની એ જ વ્યક્તિ હોય છે, જેને પોલિસીહોલ્ડરના મૃત્યુ પછી વીમાની રકમ (Sum Assured) મેળવવાનો કાનૂની હક હોય છે. એવામાં શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે, જો કોઈ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ માર્ગ અકસ્માતમાં પોલિસીહોલ્ડર અને નોમિની બંનેનું એકસાથે અથવા થોડા સમયના અંતરાલમાં મૃત્યુ થઈ જાય, તો વીમાના પૈસા કોને મળશે? આવી સ્થિતિમાં ક્લેમની પ્રક્રિયા થોડી જટિલ બની જાય છે પરંતુ વીમા કાનૂનમાં આના માટે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે.

1 / 5
જણાવી દઈએ કે, જ્યારે પોલિસીધારક અને પ્રાથમિક નોમિની (જેમ કે પત્ની) બંનેનું મૃત્યુ થઈ જાય છે, ત્યારે વીમા કંપનીના પૈસા સીધા કોઈના ખાતામાં ટ્રાન્સફર થતા નથી. આવી સ્થિતિમાં વીમાનો ક્લેમ 'કાનૂની વારસદાર' (Legal Heir) અથવા 'ઉત્તરાધિકારી' ને આપવામાં આવે છે. જો પોલિસી લેતી વખતે વિમિત વ્યક્તિ (Insured Person) એ કોઈ બીજા અથવા બેકઅપ નોમિની (Secondary/Alternate Nominee) નું નામ પણ નોંધાવ્યું હતું, તો પહેલો હક તેનો જ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો પત્ની સિવાય બાળકોને સેકન્ડરી નોમિની બનાવવામાં આવ્યા હતા, તો ક્લેમના પૈસા બાળકોને મળી જાય છે.

જણાવી દઈએ કે, જ્યારે પોલિસીધારક અને પ્રાથમિક નોમિની (જેમ કે પત્ની) બંનેનું મૃત્યુ થઈ જાય છે, ત્યારે વીમા કંપનીના પૈસા સીધા કોઈના ખાતામાં ટ્રાન્સફર થતા નથી. આવી સ્થિતિમાં વીમાનો ક્લેમ 'કાનૂની વારસદાર' (Legal Heir) અથવા 'ઉત્તરાધિકારી' ને આપવામાં આવે છે. જો પોલિસી લેતી વખતે વિમિત વ્યક્તિ (Insured Person) એ કોઈ બીજા અથવા બેકઅપ નોમિની (Secondary/Alternate Nominee) નું નામ પણ નોંધાવ્યું હતું, તો પહેલો હક તેનો જ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો પત્ની સિવાય બાળકોને સેકન્ડરી નોમિની બનાવવામાં આવ્યા હતા, તો ક્લેમના પૈસા બાળકોને મળી જાય છે.

2 / 5
જો પોલિસીમાં કોઈ સેકન્ડરી નોમિની નોંધાયેલ ન હતો, તો ભારતના ઉત્તરાધિકાર કાનૂન (Hindu Succession Act અથવા સંબંધિત વ્યક્તિગત કાનૂન) હેઠળ મૃતકના અન્ય કાનૂની વારસદારો જેમ કે બાળકો, માતા-પિતા વગેરેને ક્લેમના હકદાર માનવામાં આવે છે. જો કે, આ પ્રક્રિયામાં વીમા કંપની પાસેથી પૈસા મેળવવા માટે કાનૂની વારસદારોએ કોર્ટમાંથી 'સક્સેશન સર્ટિફિકેટ' (Succession Certificate) અથવા 'લીગલ હેર સર્ટિફિકેટ' (Legal Heir Certificate) કઢાવવું પડે છે. આ કોર્ટનો એક દસ્તાવેજ હોય છે, જે પ્રમાણિત કરે છે કે મૃતકની સંપત્તિ કે વીમાની રકમ પર કોનો કાનૂની હક છે.

જો પોલિસીમાં કોઈ સેકન્ડરી નોમિની નોંધાયેલ ન હતો, તો ભારતના ઉત્તરાધિકાર કાનૂન (Hindu Succession Act અથવા સંબંધિત વ્યક્તિગત કાનૂન) હેઠળ મૃતકના અન્ય કાનૂની વારસદારો જેમ કે બાળકો, માતા-પિતા વગેરેને ક્લેમના હકદાર માનવામાં આવે છે. જો કે, આ પ્રક્રિયામાં વીમા કંપની પાસેથી પૈસા મેળવવા માટે કાનૂની વારસદારોએ કોર્ટમાંથી 'સક્સેશન સર્ટિફિકેટ' (Succession Certificate) અથવા 'લીગલ હેર સર્ટિફિકેટ' (Legal Heir Certificate) કઢાવવું પડે છે. આ કોર્ટનો એક દસ્તાવેજ હોય છે, જે પ્રમાણિત કરે છે કે મૃતકની સંપત્તિ કે વીમાની રકમ પર કોનો કાનૂની હક છે.

3 / 5
જો પરિવારમાં ફક્ત સગીર (Minor) બાળકો જ જીવિત બચ્યા છે, તો કોર્ટ દ્વારા નિમણૂક કરાયેલા તેમના કાનૂની વાલી (Guardian) બાળકો વતી ક્લેમ માટે અરજી કરી શકે છે. વીમા કંપની ક્લેમની રકમ બાળકના નામે સુરક્ષિત રાખે છે અથવા વાલી મારફતે બાળકોના હિતમાં ચૂકવણીની વ્યવસ્થા કરે છે. આ પૂરી પ્રક્રિયામાં મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર (Death Certificate), અકસ્માતની એફઆઈઆર (FIR) ની કોપી, પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ અને કોર્ટના ઉત્તરાધિકાર સંબંધિત દસ્તાવેજો જમા કરાવવાના હોય છે.

જો પરિવારમાં ફક્ત સગીર (Minor) બાળકો જ જીવિત બચ્યા છે, તો કોર્ટ દ્વારા નિમણૂક કરાયેલા તેમના કાનૂની વાલી (Guardian) બાળકો વતી ક્લેમ માટે અરજી કરી શકે છે. વીમા કંપની ક્લેમની રકમ બાળકના નામે સુરક્ષિત રાખે છે અથવા વાલી મારફતે બાળકોના હિતમાં ચૂકવણીની વ્યવસ્થા કરે છે. આ પૂરી પ્રક્રિયામાં મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર (Death Certificate), અકસ્માતની એફઆઈઆર (FIR) ની કોપી, પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ અને કોર્ટના ઉત્તરાધિકાર સંબંધિત દસ્તાવેજો જમા કરાવવાના હોય છે.

4 / 5
આ પ્રકારની જટિલતાઓ અને કાગળિયાની ઝંઝટોમાંથી પોતાના પરિવારને બચાવવા માટે ઇન્સ્યોરન્સ એક્સપર્ટ્સ બે મહત્વપૂર્ણ સલાહ આપે છે. પહેલી એ કે, પોલિસી લેતી વખતે હંમેશાં એક કરતાં વધુ નોમિની (Multiple Nominees) અથવા સેકન્ડરી નોમિનીનું નામ ઉમેરો. બીજી એ કે, લગ્ન અથવા બાળકોના જન્મ પછી પોતાની પોલિસીમાં નોમિનીની માહિતી સમય-સમય પર અપડેટ કરતા રહો. આવું કરવાથી કોઈ પણ અણધારી હોનારતની સ્થિતિમાં તમારા કાનૂની વારસદારોને કોઈ પણ કોર્ટના ચક્કર વગર સરળતાથી વીમાના પૈસા મળી જાય છે.

આ પ્રકારની જટિલતાઓ અને કાગળિયાની ઝંઝટોમાંથી પોતાના પરિવારને બચાવવા માટે ઇન્સ્યોરન્સ એક્સપર્ટ્સ બે મહત્વપૂર્ણ સલાહ આપે છે. પહેલી એ કે, પોલિસી લેતી વખતે હંમેશાં એક કરતાં વધુ નોમિની (Multiple Nominees) અથવા સેકન્ડરી નોમિનીનું નામ ઉમેરો. બીજી એ કે, લગ્ન અથવા બાળકોના જન્મ પછી પોતાની પોલિસીમાં નોમિનીની માહિતી સમય-સમય પર અપડેટ કરતા રહો. આવું કરવાથી કોઈ પણ અણધારી હોનારતની સ્થિતિમાં તમારા કાનૂની વારસદારોને કોઈ પણ કોર્ટના ચક્કર વગર સરળતાથી વીમાના પૈસા મળી જાય છે.

5 / 5

પ્રશાંત મહાસાગરમાં 7 વાવાઝોડાનો ભયાનક ચક્રવ્યૂહ! શું ભારતનો મોસમ બદલાશે કે મોન્સૂન પર થશે મોટો હુમલો?

ઈન્સ્યોરન્સજનરલ નોલેજબિઝનેસ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
શ્રીલંકામાં ટેસ્ટ શ્રેણી જીતનાર ભારતીય કેપ્ટન
શ્રીલંકામાં ટેસ્ટ શ્રેણી જીતનાર ભારતીય કેપ્ટન
મુકેશ અંબાણીની કંપની Jioનો માત્ર ₹77 રિચાર્જ પ્લાન
મુકેશ અંબાણીની કંપની Jioનો માત્ર ₹77 રિચાર્જ પ્લાન
દુનિયાના સૌથી નાની હાઈટના ડોક્ટરનો ગણેશ બારૈયાનો પરિવાર જુઓ
દુનિયાના સૌથી નાની હાઈટના ડોક્ટરનો ગણેશ બારૈયાનો પરિવાર જુઓ
હૃદયથી મગજ સુધી... અખરોટ ખાવાના 10 ફાયદા જાણો!
હૃદયથી મગજ સુધી... અખરોટ ખાવાના 10 ફાયદા જાણો!
ચોમાસા દરમિયાન ACને 'ડ્રાય મોડ' પર ચલાવવું કેટલું ફાયદાકારક, જાણો
ચોમાસા દરમિયાન ACને 'ડ્રાય મોડ' પર ચલાવવું કેટલું ફાયદાકારક, જાણો
પોતાના જન્મદિવસ પર સદી ફટકારનાર ક્રિકેટરો
પોતાના જન્મદિવસ પર સદી ફટકારનાર ક્રિકેટરો
Latest Videos View more
ગુજરાતમાં શખ્સ પર બેસી ગઈ સિંહણ, આ રીતે બચાવ્યો પોતાનો જીવ
ગુજરાતમાં શખ્સ પર બેસી ગઈ સિંહણ, આ રીતે બચાવ્યો પોતાનો જીવ
અમદાવાદમાં બે જાણીતી બેકરી સીલ, મેંદાના લોટમાં જીવાતોનો મળ્યો ઢગલો !
અમદાવાદમાં બે જાણીતી બેકરી સીલ, મેંદાના લોટમાં જીવાતોનો મળ્યો ઢગલો !
કલોલના દંતાલીમાં ગેરકાયદે ગેસ રિફિલિંગનો પર્દાફાશ, 12 લાખનો માલ જપ્ત
કલોલના દંતાલીમાં ગેરકાયદે ગેસ રિફિલિંગનો પર્દાફાશ, 12 લાખનો માલ જપ્ત
ગુજરાતમાં 24 કલાકમાં 159 તાલુકામાં વરસાદ
ગુજરાતમાં 24 કલાકમાં 159 તાલુકામાં વરસાદ
દશામાંના વ્રતના નામે ઢોંગ-ધતીંગ ચાલતા હોવાનો વિજ્ઞાન જાથાનો આક્ષેપ
દશામાંના વ્રતના નામે ઢોંગ-ધતીંગ ચાલતા હોવાનો વિજ્ઞાન જાથાનો આક્ષેપ
રાજકોટમાં ભેળસેળયુક્ત ઈંધણનો કાળો કારોબાર ઝડપાયો
રાજકોટમાં ભેળસેળયુક્ત ઈંધણનો કાળો કારોબાર ઝડપાયો
અનુ. જાતિની યુવતીને મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવ્યાનો આક્ષેપ, 3 સામે કેસ
અનુ. જાતિની યુવતીને મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવ્યાનો આક્ષેપ, 3 સામે કેસ
આજનું રાશિફળ : વ્યાપાર, ધનલાભ અને કરિયરમાં પ્રગતિના યોગ, વાંચો રાશિફળ
આજનું રાશિફળ : વ્યાપાર, ધનલાભ અને કરિયરમાં પ્રગતિના યોગ, વાંચો રાશિફળ
ગુજરાતમાં ફૂડ વિભાગની મોટી કાર્યવાહી, 6.12 લાખનું શંકાસ્પદ ઘી જપ્ત
ગુજરાતમાં ફૂડ વિભાગની મોટી કાર્યવાહી, 6.12 લાખનું શંકાસ્પદ ઘી જપ્ત
રાજ્યમાં હજુ સાત દિવસ વરસાદી માહોલ રહેવાની હવામાન વિભાગની આગાહી
રાજ્યમાં હજુ સાત દિવસ વરસાદી માહોલ રહેવાની હવામાન વિભાગની આગાહી
g clip-path="url(#clip0_868_265)">