AQI

User

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

દુનિયા ગમે તેટલી આધુનિક બને પણ ‘કાળા સોના’ વગર બધું જ અંધકારમય ! જાણો કોલસાના એ 4 પ્રકારો જે છે સુપર પાવર

ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટમાં ભલે સોલર અને વિન્ડ પાવરની વાતો થતી હોય, પણ 2026 માં પણ કોલસો જ અર્થતંત્રનો અસલી આધાર સ્તંભ છે. જાણો કેમ ભારત અને ચીન માટે કોલસો આજે પણ ઉર્જા સુરક્ષાની 'લાઈફલાઈન' છે.

Sachin Agrawal | Updated on: Apr 01, 2026 | 7:28 PM

દુનિયા ગમે તેટલી આધુનિક બને, પણ ભારે ઉદ્યોગો અને વીજળીના સતત પુરવઠા માટે કોલસો આજે પણ અનિવાર્ય છે. વર્ષ 2026 માં ચીન 4.8 અબજ ટન ઉત્પાદન સાથે મોખરે છે, જ્યારે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા તેની પાછળ છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દરેક કોલસો સરખો નથી હોતો? જાણો કોલસાના 4 મુખ્ય પ્રકારો: કોણ કેટલું પાવરફુલ? — દુનિયા ગમે તેટલી આધુનિક બને, પણ ભારે ઉદ્યોગો અને વીજળીના સતત પુરવઠા માટે કોલસો આજે પણ અનિવાર્ય છે. વર્ષ 2026 માં ચીન 4.8 અબજ ટન ઉત્પાદન સાથે મોખરે છે, જ્યારે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા તેની પાછળ છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દરેક કોલસો સરખો નથી હોતો? જાણો કોલસાના 4 મુખ્ય પ્રકારો: કોણ કેટલું પાવરફુલ?
1 / 7

એન્થ્રેસાઇટ (હાર્ડ કોલ): આ કોલસાનો સૌથી શુદ્ધ અને સર્વોચ્ચ પ્રકાર છે. તેમાં 86% થી 97% કાર્બન હોય છે. તે ઓછો ધુમાડો આપે છે અને સૌથી વધુ ગરમી પેદા કરે છે. તે ખૂબ જ દુર્લભ છે અને મુખ્યત્વે ધાતુ ઉદ્યોગમાં વપરાય છે. — એન્થ્રેસાઇટ (હાર્ડ કોલ): આ કોલસાનો સૌથી શુદ્ધ અને સર્વોચ્ચ પ્રકાર છે. તેમાં 86% થી 97% કાર્બન હોય છે. તે ઓછો ધુમાડો આપે છે અને સૌથી વધુ ગરમી પેદા કરે છે. તે ખૂબ જ દુર્લભ છે અને મુખ્યત્વે ધાતુ ઉદ્યોગમાં વપરાય છે.
2 / 7

બિટ્યુમિનસ (સોફ્ટ કોલ): દુનિયામાં સૌથી વધુ આ પ્રકારનો કોલસો વપરાય છે. તેમાં 45% થી 86% કાર્બન હોય છે. તેનો ઉપયોગ વીજળી પેદા કરવા અને સ્ટીલ બનાવવા (કોકિંગ કોલ) માટે અનિવાર્ય છે. — બિટ્યુમિનસ (સોફ્ટ કોલ): દુનિયામાં સૌથી વધુ આ પ્રકારનો કોલસો વપરાય છે. તેમાં 45% થી 86% કાર્બન હોય છે. તેનો ઉપયોગ વીજળી પેદા કરવા અને સ્ટીલ બનાવવા (કોકિંગ કોલ) માટે અનિવાર્ય છે.
3 / 7

સબ-બિટ્યુમિનસ: આ કોલસો બિટ્યુમિનસ અને લિગ્નાઈટ વચ્ચેની કડી છે. તેમાં 35% થી 45% કાર્બન હોય છે. તેમાં સલ્ફર ઓછું હોવાથી તે બાળવામાં થોડો 'સ્વચ્છ' માનવામાં આવે છે અને વીજળી મથકોમાં ઈંધણ તરીકે વપરાય છે. — સબ-બિટ્યુમિનસ: આ કોલસો બિટ્યુમિનસ અને લિગ્નાઈટ વચ્ચેની કડી છે. તેમાં 35% થી 45% કાર્બન હોય છે. તેમાં સલ્ફર ઓછું હોવાથી તે બાળવામાં થોડો 'સ્વચ્છ' માનવામાં આવે છે અને વીજળી મથકોમાં ઈંધણ તરીકે વપરાય છે.
4 / 7

લિગ્નાઈટ (બ્રાઉન કોલ): આ સૌથી કાચો અને નબળો કોલસો છે. તેમાં માત્ર 25% થી 35% કાર્બન અને 45% જેટલો ભેજ હોય છે. તે વજનમાં ભારે હોવાથી તેને દૂર મોકલવા પરવડતું નથી, તેથી ખાણની નજીક આવેલા પાવર પ્લાન્ટ્સમાં જ તેનો ઉપયોગ થાય છે. — લિગ્નાઈટ (બ્રાઉન કોલ): આ સૌથી કાચો અને નબળો કોલસો છે. તેમાં માત્ર 25% થી 35% કાર્બન અને 45% જેટલો ભેજ હોય છે. તે વજનમાં ભારે હોવાથી તેને દૂર મોકલવા પરવડતું નથી, તેથી ખાણની નજીક આવેલા પાવર પ્લાન્ટ્સમાં જ તેનો ઉપયોગ થાય છે.
5 / 7

2026 માં કોલસો કેમ છે અનિવાર્ય?: વૈશ્વિક બજારમાં કુદરતી ગેસના ભાવમાં થતી વધ-ઘટ વચ્ચે કોલસો દેશોને 'એનર્જી સિક્યોરિટી' પૂરી પાડે છે. ખાસ કરીને ભારત અને ચીન જેવા દેશો માટે 24/7 વીજળીનો પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે કોલસો સૌથી સસ્તું અને ભરોસાપાત્ર સાધન છે. વિકાસશીલ દેશોમાં ગરીબી દૂર કરવા અને GDP ગ્રોથ જાળવી રાખવા માટે કોલસો એક આર્થિક બ્રિજનું કામ કરી રહ્યો છે. — 2026 માં કોલસો કેમ છે અનિવાર્ય?: વૈશ્વિક બજારમાં કુદરતી ગેસના ભાવમાં થતી વધ-ઘટ વચ્ચે કોલસો દેશોને 'એનર્જી સિક્યોરિટી' પૂરી પાડે છે. ખાસ કરીને ભારત અને ચીન જેવા દેશો માટે 24/7 વીજળીનો પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે કોલસો સૌથી સસ્તું અને ભરોસાપાત્ર સાધન છે. વિકાસશીલ દેશોમાં ગરીબી દૂર કરવા અને GDP ગ્રોથ જાળવી રાખવા માટે કોલસો એક આર્થિક બ્રિજનું કામ કરી રહ્યો છે.
6 / 7

જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય છે, ત્યારે સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ કોલસો જ દેશની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂતી આપે છે. ભલે દુનિયા ગ્રીન એનર્જી તરફ વળી રહી હોય, પણ સ્ટીલ અને સિમેન્ટ જેવા પાયાના ઉદ્યોગો આજે પણ કોલસા વગર અધૂરા છે. — જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય છે, ત્યારે સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ કોલસો જ દેશની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂતી આપે છે. ભલે દુનિયા ગ્રીન એનર્જી તરફ વળી રહી હોય, પણ સ્ટીલ અને સિમેન્ટ જેવા પાયાના ઉદ્યોગો આજે પણ કોલસા વગર અધૂરા છે.
7 / 7

વિશ્વમાં કોલસાનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક કોણ ? 2030 સુધીમાં તૂટી જશે બધા રેકોર્ડસ, એનર્જી માર્કેટના આંકડા જોઈ તમે પણ ચોંકી જશો!

દિલ્હી

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

ધો-12 પછી વિદેશમાં ભણવાનું સપનું થશે સાકાર: જાણો વીઝા અને ખર્ચની વિગતો

IPL 2026થી ટીમ ઈન્ડિયામાં વાપસી કરશે આ પાંચ સ્ટાર ખેલાડીઓ?

એક શેર પર મળશે ₹75નું ડિવિડન્ડ! આ કંપની આપશે 750% ડિવિડન્ડ

તમારા WhatsApp માં થવા જઈ રહ્યો છે અત્યાર સુધીનો 'સૌથી મોટો ફેરફાર'

પેટ્રોલ-ડીઝલના વધતા ભાવ પાછળ કોનું ગણિત? કોણ ભરે છે 'પોતાના ખિસ્સા'?

કેટલા પરમાણુ બોમ્બ પૃથ્વીને સ્મશાન બનાવી શકે? ચોંકાવનારો ખુલાસો

આ સ્કીમે 1,000 રૂપિયા રોકનારાઓને બનાવ્યા 'કરોડપતિ'

IPL 2026 માં 30 મેચ પછી 10 માંથી 6 કેપ્ટન ફેલ, ફક્ત 4 પાસ

ગરમીમાં તમારા ડોગીનું ધ્યાન રાખો: હીટ સ્ટ્રોકથી બચવા ફોલો કરો આ ટિપ્સ

જાણો કલાકો સુધી AC માં રહેવાના 'ગંભીર જોખમો'

કુંડલીમાં મંગલદોષનો પ્રભાવ હોય તો આ ઉપાયો દ્વારા મેળવો રાહત- વાંચો

CSKમાં કોણ લેશે આયુષ મ્હાત્રેનું સ્થાન? ત્રણ ખેલાડી રેસમાં

સાંજ પડતા જ કેમ છલકાય છે 'જામ'? શું આ માત્ર આદત છે કે વિજ્ઞાન?

એક્સપર્ટે આપ્યું 'Buy' રેટિંગ! આ શેર રોકાણકારોની નજરે ચડ્યો

CSK ને મોટો ફટકો, સૌથી વધુ રન બનાવનાર ખેલાડી IPL 2026માંથી બહાર

BSNLએ વધાર્યું Jio અને Airtelનું ટેન્શન,3 મહિના માટે 1400GB ડેટા પ્લાન

મોબાઈલ રિચાર્જમાં 'ખુલ્લેઆમ વસૂલાત': એરટેલનો મોટો ઝટકો, જનતાના 4 સવાલ!

90 દિવસ માટે Jio Hotstar અને ડેટા સહિતના ઘણા લાભ, Jio ધમાકેદાર પ્લાન

ITR ફાઇલિંગમાં નહીં પડે મુશ્કેલી, બસ તૈયાર રાખો 'આટલી વિગતો'

GT vs MI : IPLમાં એક જ મેચમાં બન્યા ચાર ખાસ રેકોર્ડ

લગ્ન માટે ગેસ સિલિન્ડર બુક કરાવતા પહેલા આ સરકારી ગાઈડલાઈન જાણી લેજો

જાણો કોણ છે Jennifer Wingetનો મિસ્ટ્રી મેન?

હવે 3 નહીં 5 સભ્યોના આધારે આવશે કર્મચારીઓની સેલરી? 4 ગણો વધી જશે પગાર

બદામથી લઈને પિસ્તા સુધી, ઝાડ પર કેવા દેખાય છે નટ્સ, જુઓ ફોટા

ઉનાળામાં કોટન કપડાંની કાળજી કેવી રીતે રાખવી? જાણી લો આ અસરકારક ટિપ્સ

ફોનની રિંગટોનનો અવાજ ખુબ જ ધીમો આવે છે? તો કરી લો બસ આ એક સેટિંગ

ચાર કંપનીમાં વિભાજીત થશે વેદાંતા, ડિમર્જરની રેકોર્ડ ડેટની થઈ જાહેરાત

DIY Fertilizer: હવે ઘરે બનાવો ઓર્ગેનિક ખાતર, છોડ થશે તંદુરસ્ત

સતત બીજા દિવસે સોનાની ચમક ફીકી, ગુજરાતથી દિલ્હી સુધી ભાવમાં ઘટાડો!

જો તમારી SIP બાઉન્સ થઈ જાય તો શું થાય છે? આ કામની વાત જાણી લેજો

હવન વચ્ચે ઊભા થઇ જવાથી ઘરની શાંતિમાં ખલેલ પહોંચે છે?

અકસ્માત દરમિયાન કોઈની મદદ કરતી વખતે આ વાતનું ધ્યાન રાખો

પત્ની જ્વેલરી ડિઝાઈનર એક દીકરીના પિતાનો જુઓ પરિવાર

વધુ પડતું ખાવાનું ટાળો, એક સરપ્રાઈઝ ભેટ મળી શકે છે

1 કરોડ રૂપિયા ભેગા કરવા છે ? SIP વડે રોકાણ કરી બનશે મોટું ફંડ

IPL 2026: પાવરપ્લેમાં 7 વિકેટ લઈ રબાડા બન્યો નંબર-1

ChatGPT થયું ઠપ્પ! કામ અટકી પડ્યું હોય તો આ 5 AI ટૂલ્સ વાપરો

ગરમીમાં ટેનિંગથી પરેશાન? ઘરે આવીને લગાવો આ લેપ, પાછો આવશે ગ્લો

IPL 2026: હાર્દિક પંડ્યાએ બે સ્ટાર ખેલાડીઓને કર્યા બહાર

દુનિયાનું અડધું સોનું કોના ખિસ્સામાં...? જાણો ક્યાંથી આવે છે સપ્લાય

રોકાણકારો તૈયાર રહે, આ 3 શેરમાં જોવા મળી શકે છે 'મોટી તેજી'

જલ્દી લોન્ચ થશે 85% ઇથેનોલથી ચાલતી ગાડી

રાજસ્થાન રોયલ્સ ટીમમાં સામેલ ખેલાડી પર એક વર્ષનો પ્રતિબંધ

આ 3 મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે 5 વર્ષમાં રોકાણકારોને આપ્યું 'છપ્પરફાડ રિટર્ન'

જમ્યા પછીની આ 4 આદત તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે બની શકે છે 'નુકસાનકારક'

દરિયો આટલો મોટો.. તો શું કોઈ પણ જહાજ સમુદ્રમાં ગમે ત્યાં જઈ શકે!

સોનામાં ઐતિહાસિક તેજીના એંધાણ! જાણો 'સંપૂર્ણ વિશ્લેષણ'

IPL: બે મહિનાની લીગ, અબજોનું બિઝનેસ સામ્રાજ્ય

સાવધાન! સોનું ખોવાય કે મળે, શું થશે અસર?

એક નાની ભૂલ, મોટું નુકસાન! સૂકાયેલું તોરણ ઘરમાં શું લાવે છે?

Web Stories View more

Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી

કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?

Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?

કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?

આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે

રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?

Latest News View more

ધો-12 પછી વિદેશમાં ભણવાનું સપનું થશે સાકાર: જાણો વીઝા અને ખર્ચની વિગતો

ચીનની સ્ટ્રિંગ ઓફ પર્લ્સ સામે ભારતે કોલંબો ડીલ કરીને આપ્યો મૂહતોડ જવાબ

આસમાન સે ગીરે ઓર ખજૂર પે અટકે ! પેરાગ્લાઈડિંગનો ડરામણો વીડિયો

રાજકોટમાં 3 ખાનગી બેંકના મેનેજરોએ સિસ્ટમ સાથે કરી ગદ્દારી

IPL 2026થી ટીમ ઈન્ડિયામાં વાપસી કરશે આ પાંચ સ્ટાર ખેલાડીઓ?

Latest Videos View more

શિક્ષણ જગત માટે કંલક! શાળામાં નશામાં ધૂત શિક્ષક પકડાયો, જુઓ વીડિયો

ભાજપનું એડી ચોટીનું જોર અને કોંગ્રેસના 'ધમકી'ના આરોપ - જુઓ Video

સુરતમાં ચૂંટણી પૂર્વે જનતાનો રોષ: નેતાઓને પૂછ્યા આકરા સવાલ, જુઓ અહેવાલ

આણંદના સાંસદ મિતેશ પટેલની ધમકી: કોંગ્રેસ જીતશે તો ગ્રાન્ટ નહીં આપું

1825 કરોડના GST કૌભાંડનો માસ્ટરમાઈન્ડ ઝડપાયો, Watch Video

પનીરના વેપારના નામે ચાલતું હતું સુરતનું હવાલા નેટવર્ક

છેલ્લા દોઢ વર્ષથી અલ્પેશ સાથે રિલેશનશિપમાં છું : કાજલ મહેરિયા

એક ઘટનાએ મચાવ્યો હાહાકાર! ધંધુકામાં બુલડોઝરથી શરૂ થયો સફાયો

સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ, દાન તમને માનસિક શાંતિ આપશે

RSS વડા મોહન ભાગવતે માય હોમ MD જુપલ્લી રણજીત રાવનું કર્યું સન્માન

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ