हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

Changes in Indian Currency : શું ચલણી નોટો પરથી મહાત્મા ગાંધીનો ફોટો હટાવી શકાય! Legal Provisions વિશે તમે નહીં જાણતા હોવ

ભારતીય ચલણી નોટો પરથી મહાત્મા ગાંધીની છબી હટાવવા કે બદલવા અંગે લોકોમાં ઘણી જિજ્ઞાસા છે. કાનૂની દ્રષ્ટિએ, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) પાસે નોટો અંગેની વિવિધ સતાઓ છે.

| Updated on: Feb 10, 2026 | 3:04 PM
Share
હાલમાં ભારતની તમામ માન્ય ચલણી નોટોમાં મહાત્મા ગાંધીની છબી છપાયેલી છે. જે નોટો પર મહાત્મા ગાંધીની છબી નથી, તે ભારતમાં કાયદેસર ચલણ તરીકે માન્ય ગણાતી નથી. પરંતુ શું આ છબી હંમેશા માટે અચળ છે, કે પછી તેને બદલી શકાય?

હાલમાં ભારતની તમામ માન્ય ચલણી નોટોમાં મહાત્મા ગાંધીની છબી છપાયેલી છે. જે નોટો પર મહાત્મા ગાંધીની છબી નથી, તે ભારતમાં કાયદેસર ચલણ તરીકે માન્ય ગણાતી નથી. પરંતુ શું આ છબી હંમેશા માટે અચળ છે, કે પછી તેને બદલી શકાય?

1 / 5
કાનૂની રીતે જોવામાં આવે તો, ચલણી નોટોમાંથી મહાત્મા ગાંધીની છબી દૂર કરવી અથવા બદલવી શક્ય છે. જોકે, આજ સુધી ભારત સરકાર કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા આવી કોઈ દરખાસ્ત કરવામાં આવી નથી. હાલમાં એવી કોઈ યોજના કે વિચાર પણ નથી કે નોટોમાંથી મહાત્મા ગાંધીની છબી દૂર કરવામાં આવે.

કાનૂની રીતે જોવામાં આવે તો, ચલણી નોટોમાંથી મહાત્મા ગાંધીની છબી દૂર કરવી અથવા બદલવી શક્ય છે. જોકે, આજ સુધી ભારત સરકાર કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા આવી કોઈ દરખાસ્ત કરવામાં આવી નથી. હાલમાં એવી કોઈ યોજના કે વિચાર પણ નથી કે નોટોમાંથી મહાત્મા ગાંધીની છબી દૂર કરવામાં આવે.

2 / 5
ભારતીય ચલણી નોટો સંબંધિત તમામ નિયમો ભારતીય રિઝર્વ બેંક અધિનિયમ, 1934 હેઠળ આવે છે. આ કાયદાની કલમ 22 મુજબ, દેશમાં ચલણી નોટો જારી કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર ફક્ત RBI પાસે જ છે.

ભારતીય ચલણી નોટો સંબંધિત તમામ નિયમો ભારતીય રિઝર્વ બેંક અધિનિયમ, 1934 હેઠળ આવે છે. આ કાયદાની કલમ 22 મુજબ, દેશમાં ચલણી નોટો જારી કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર ફક્ત RBI પાસે જ છે.

3 / 5
આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ થાય છે કે ચલણી નોટો પર શું છપાવવું, તેમાં કયા ચિહ્નો અથવા છબીઓ હશે, તે નક્કી કરવાનો અધિકાર કોઈ બીજી સંસ્થાને નથી. ચલણમાં કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર કરવો હોય, તો તે માત્ર RBI ની દેખરેખ અને પ્રક્રિયા હેઠળ જ થઈ શકે છે.

આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ થાય છે કે ચલણી નોટો પર શું છપાવવું, તેમાં કયા ચિહ્નો અથવા છબીઓ હશે, તે નક્કી કરવાનો અધિકાર કોઈ બીજી સંસ્થાને નથી. ચલણમાં કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર કરવો હોય, તો તે માત્ર RBI ની દેખરેખ અને પ્રક્રિયા હેઠળ જ થઈ શકે છે.

4 / 5
આ ઉપરાંત, જો RBI ચલણી નોટોની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લે છે, તો તેને અધિનિયમની કલમ 25 હેઠળ કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. કેન્દ્ર સરકારની સંમતિ બાદ જ ચલણમાં કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર અમલમાં મૂકી શકાય છે.

આ ઉપરાંત, જો RBI ચલણી નોટોની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લે છે, તો તેને અધિનિયમની કલમ 25 હેઠળ કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. કેન્દ્ર સરકારની સંમતિ બાદ જ ચલણમાં કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર અમલમાં મૂકી શકાય છે.

5 / 5

તમારા લીવરને ચકાચક રાખવા માટે કયા ફળો ખાવા જોઈએ?

જનરલ નોલેજબેંકિંગ ક્ષેત્રરિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા
Web Stories View more
Skin care: જો હોળીના રંગને કારણે તમારી ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ છે, તો આ ઘરેલું ઉપાયોને ફોલો કરો
Skin care: જો હોળીના રંગને કારણે તમારી ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ છે, તો આ ઘરેલું ઉપાયોને ફોલો કરો
ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન હેરી બ્રુકના લડી લકના ફોટો જુઓ
ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન હેરી બ્રુકના લડી લકના ફોટો જુઓ
કુલ અને કોલ્ડ વોટર વચ્ચે શું છે તફાવત? જાણો તેની શરીર પર શું અસર થાય છે
કુલ અને કોલ્ડ વોટર વચ્ચે શું છે તફાવત? જાણો તેની શરીર પર શું અસર થાય છે
શકીરાનો પરિવાર જુઓ
શકીરાનો પરિવાર જુઓ
ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો
ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ સીધી ચહેરા પર ન લગાવો
US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો
US-Israel Iran War બોલિવુડ સ્ટાર દુબઈમાં ફસાયા, જુઓ ફોટો
g clip-path="url(#clip0_868_265)">