AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ શું છે ? ડાયાબિટીસ પહેલાં શરીર કેવી રીતે આપે છે ચેતવણી, જાણો Warning Signs

ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ એ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનો પાયો છે, જ્યાં શરીરના કોષો ઇન્સ્યુલિનને યોગ્ય રીતે પ્રતિસાદ આપતા નથી. શરૂઆતમાં લક્ષણો ન દેખાય, પરંતુ ગરદન-બગલની કાળી ત્વચા (Acanthosis Nigricans), Skin Tags, પેટની ચરબી કે PCOS જેવા સંકેતો ચેતવણી આપી શકે છે.

Sagar Solanki | Updated on: Sep 11, 2026 | 6:45 PM

ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અચાનક થતી બીમારી નથી. ઘણીવાર ડાયાબિટીસના ઘણા વર્ષો પહેલાં શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સની શરૂઆત થઈ જાય છે. ઇન્સ્યુલિન એક હોર્મોન છે, જે પેન્ક્રિયાસમાંથી બને છે અને ખોરાકમાંથી મળતા ગ્લુકોઝને શરીરના કોષો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે, જેથી તેનો ઉપયોગ ઊર્જા માટે થઈ શકે. જ્યારે શરીરના કોષો ઇન્સ્યુલિનના સંકેતનો યોગ્ય રીતે પ્રતિસાદ આપતા નથી, ત્યારે તેને ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ કહેવામાં આવે છે. — ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અચાનક થતી બીમારી નથી. ઘણીવાર ડાયાબિટીસના ઘણા વર્ષો પહેલાં શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સની શરૂઆત થઈ જાય છે. ઇન્સ્યુલિન એક હોર્મોન છે, જે પેન્ક્રિયાસમાંથી બને છે અને ખોરાકમાંથી મળતા ગ્લુકોઝને શરીરના કોષો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે, જેથી તેનો ઉપયોગ ઊર્જા માટે થઈ શકે. જ્યારે શરીરના કોષો ઇન્સ્યુલિનના સંકેતનો યોગ્ય રીતે પ્રતિસાદ આપતા નથી, ત્યારે તેને ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ કહેવામાં આવે છે.
1 / 8

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) અનુસાર, ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સમાં મસલ્સ, લિવર અને શરીરમાં રહેલા ફેટના કોષો ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યે ઓછો પ્રતિસાદ આપે છે. શરૂઆતમાં શરીર આ સ્થિતિની ભરપાઈ કરવા માટે પેન્ક્રિયાસને વધુ ઇન્સ્યુલિન બનાવવાનું કહે છે. તેથી થોડા સમય સુધી બ્લડ શુગર સામાન્ય રહી શકે છે અને વ્યક્તિને કોઈ ખાસ લક્ષણ પણ ન જણાય. પરંતુ સમય જતાં શરીર વધારાનું ઇન્સ્યુલિન બનાવીને પણ બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત ન કરી શકે ત્યારે પ્રી-ડાયાબિટીસ અને ત્યારબાદ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ વધી શકે છે. — National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) અનુસાર, ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સમાં મસલ્સ, લિવર અને શરીરમાં રહેલા ફેટના કોષો ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યે ઓછો પ્રતિસાદ આપે છે. શરૂઆતમાં શરીર આ સ્થિતિની ભરપાઈ કરવા માટે પેન્ક્રિયાસને વધુ ઇન્સ્યુલિન બનાવવાનું કહે છે. તેથી થોડા સમય સુધી બ્લડ શુગર સામાન્ય રહી શકે છે અને વ્યક્તિને કોઈ ખાસ લક્ષણ પણ ન જણાય. પરંતુ સમય જતાં શરીર વધારાનું ઇન્સ્યુલિન બનાવીને પણ બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત ન કરી શકે ત્યારે પ્રી-ડાયાબિટીસ અને ત્યારબાદ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ વધી શકે છે.
2 / 8

ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સની શરૂઆતમાં સામાન્ય રીતે કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ જોવા મળતું નથી. જોકે, કેટલાક શારીરિક સંકેતો ચેતવણી આપી શકે છે. ગરદનના પાછળના ભાગમાં, બગલમાં અથવા જાંઘની વચ્ચેની ત્વચા કાળી, જાડી અને મખમલી જેવી થવી Acanthosis Nigricansનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. તેને માત્ર ગંદકી કે ટેનિંગ માનીને અવગણવું નહીં. — ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સની શરૂઆતમાં સામાન્ય રીતે કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ જોવા મળતું નથી. જોકે, કેટલાક શારીરિક સંકેતો ચેતવણી આપી શકે છે. ગરદનના પાછળના ભાગમાં, બગલમાં અથવા જાંઘની વચ્ચેની ત્વચા કાળી, જાડી અને મખમલી જેવી થવી Acanthosis Nigricansનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. તેને માત્ર ગંદકી કે ટેનિંગ માનીને અવગણવું નહીં.
3 / 8

ગરદન, બગલ અથવા અન્ય જગ્યાએ અચાનક ઘણા Skin Tags એટલે કે ચામડીના નાના નરમ ઉભાર થવા પણ ડૉક્ટર સાથે બ્લડ શુગર તપાસ અંગે ચર્ચા કરવાનું કારણ બની શકે છે. જોકે એકાદ-બે Skin Tagsને ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સનું ચોક્કસ લક્ષણ માનવામાં આવતું નથી. — ગરદન, બગલ અથવા અન્ય જગ્યાએ અચાનક ઘણા Skin Tags એટલે કે ચામડીના નાના નરમ ઉભાર થવા પણ ડૉક્ટર સાથે બ્લડ શુગર તપાસ અંગે ચર્ચા કરવાનું કારણ બની શકે છે. જોકે એકાદ-બે Skin Tagsને ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સનું ચોક્કસ લક્ષણ માનવામાં આવતું નથી.
4 / 8

પેટ અને કમરની આસપાસ વધતી ચરબી પણ ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને પેટની અંદરના અંગોની આસપાસ જમા થતી ચરબી મેટાબોલિક સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલાક લોકોને વારંવાર ભૂખ લાગવી અથવા મીઠાઈ અને કાર્બોહાઇડ્રેટવાળા ખોરાકની વધુ ઇચ્છા પણ થઈ શકે છે, પરંતુ આ લક્ષણો માત્ર ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સને સાબિત કરતા નથી. — પેટ અને કમરની આસપાસ વધતી ચરબી પણ ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને પેટની અંદરના અંગોની આસપાસ જમા થતી ચરબી મેટાબોલિક સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલાક લોકોને વારંવાર ભૂખ લાગવી અથવા મીઠાઈ અને કાર્બોહાઇડ્રેટવાળા ખોરાકની વધુ ઇચ્છા પણ થઈ શકે છે, પરંતુ આ લક્ષણો માત્ર ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સને સાબિત કરતા નથી.
5 / 8

મહિલાઓમાં ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સનો સંબંધ PCOS સાથે પણ જોવા મળી શકે છે. અનિયમિત પીરિયડ્સ, ખીલ, શરીર પર વધુ વાળ અને વજન વધવું જેવા લક્ષણો જોવા મળે તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે. — મહિલાઓમાં ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સનો સંબંધ PCOS સાથે પણ જોવા મળી શકે છે. અનિયમિત પીરિયડ્સ, ખીલ, શરીર પર વધુ વાળ અને વજન વધવું જેવા લક્ષણો જોવા મળે તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
6 / 8

માત્ર લક્ષણોના આધારે ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સની પુષ્ટિ કરી શકાતી નથી. ડૉક્ટર વ્યક્તિના જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને Fasting Blood Glucose, HbA1c અને જરૂર પડે તો Oral Glucose Tolerance Test (OGTT) કરાવવાની સલાહ આપી શકે છે. કેટલાક કિસ્સામાં Fasting Insulin અથવા HOMA-IR જેવા ટેસ્ટ પણ વિચારવામાં આવે છે. — માત્ર લક્ષણોના આધારે ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સની પુષ્ટિ કરી શકાતી નથી. ડૉક્ટર વ્યક્તિના જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને Fasting Blood Glucose, HbA1c અને જરૂર પડે તો Oral Glucose Tolerance Test (OGTT) કરાવવાની સલાહ આપી શકે છે. કેટલાક કિસ્સામાં Fasting Insulin અથવા HOMA-IR જેવા ટેસ્ટ પણ વિચારવામાં આવે છે.
7 / 8

જો ગરદન કે બગલની ત્વચા અચાનક કાળી અને જાડી થાય, કમર ઝડપથી વધે, ઘણા Skin Tags થાય અથવા પરિવારમાં ડાયાબિટીસનો ઇતિહાસ હોય તો બ્લડ શુગરની તપાસ અંગે ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી યોગ્ય છે. બીજી તરફ વધારે તરસ લાગવી, વારંવાર પેશાબ થવો, ધૂંધળું દેખાવું, અત્યંત નબળાઈ અથવા કારણ વગર વજન ઘટવું જેવા લક્ષણો હોય તો તપાસમાં વિલંબ ન કરવો. — જો ગરદન કે બગલની ત્વચા અચાનક કાળી અને જાડી થાય, કમર ઝડપથી વધે, ઘણા Skin Tags થાય અથવા પરિવારમાં ડાયાબિટીસનો ઇતિહાસ હોય તો બ્લડ શુગરની તપાસ અંગે ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી યોગ્ય છે. બીજી તરફ વધારે તરસ લાગવી, વારંવાર પેશાબ થવો, ધૂંધળું દેખાવું, અત્યંત નબળાઈ અથવા કારણ વગર વજન ઘટવું જેવા લક્ષણો હોય તો તપાસમાં વિલંબ ન કરવો.
8 / 8

ઘરે કામ કરતી સ્ત્રીઓને પણ ફેફસાના કેન્સરનું જોખમ ? રસોડાના ધુમાડાથી રહો સાવધાન

જનરલ નોલેજ લાઈફ સ્ટાઈલ જીવનશૈલી હેલ્થ સ્વાસ્થ્ય

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

15 થી 55 વર્ષ...એશિયન ગેમ્સમાં ભારતના સૌથી નાની અને મોટી ઉંમરના ખેલાડી

કેનેડામાં ભારતીયો સ્ટડી પરમિટ વિના કરી શકશે અભ્યાસ

ટીમ ઈન્ડિયાની શાનદાર જીત છતાં કેપ્ટન હરમનપ્રીત કૌરની મેચ બાદ ભારે ટીકા

જન્મતારીખમાં એક જ અંક વારંવાર આવે છે? જાણો તમારા જીવનનું છુપાયેલું રહસ

ટીમ ઈન્ડિયાની સુરક્ષામાં ચૂક,દિલ્હી સ્ટેડિયમથી આવ્યા ચોંકાવનારા સમાચાર

H-1B વિઝા પર 'મોટો ઝટકો', અમેરિકામાં કામ કરતા ભારતીયોની ચિંતા વધી

BSNL લાવ્યું 40 રુપિયાથી પણ ઓછી કિંમતનો પ્લાન, મળશે હાઈ સ્પીડ ડેટા

ઘરમાં ના રાખવી આ વસ્તુઓને 2-2ની સંખ્યામાં, જાણો વાસ્તુ નિયમ

યુદ્ધના ચક્કરમાં આ શક્તિશાળી દેશે વેચ્યું '50 ટન સોનું'

SIP કે NPS? નિવૃત્તિ માટે દર મહિને ₹5,000 ક્યાં રોકવા વધારે ફાયદાકારક?

દીવાલો પર લાગશે સોલર પેનલ, મળશે 30% વધુ વીજળી

જો ભારત 'મહિલા એશિયા કપ' જીતશે તો ટ્રોફી કે પૈસા કાંઈ નહી મળે!

તાવની દવા પછી પરસેવો કેમ વળે છે? જાણો સાચું કારણ!

UPIનું 'Tap and Pay'ફીચર લોન્ચ, QR કોડ કે ઈન્ટરનેટની નહીં પડે જરુર

રાત્રે જ કેમ નીકળે છે કોકરોચ? તમારી આ ભૂલો હોઈ શકે છે જવાબદાર !

માત્ર ભારતમાં જ નહી પરંતુ આ દેશમાં પણ ધામધુમથી ગણેશ ચતુર્થી ઉજવાય છે

Apple Wallet અને Apple Payમાં શું છે ફરક? જાણો સરળ ભાષામાં

મકાનમાલિક તમારી સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ પરત નથી કરી રહ્યા? આ કાનુન જાણી લો

'બિગ બોસ 20' ના સૌથી નાનો સ્પર્ધક બન્યો ઘરનો પહેલો કેપ્ટન

હાઈ યુરિક એસિડ ઘટાડવામાં અસરકારક છે આ 4 ડ્રિંક !

2026ની એશિયન ગેમ્સમાં ભારત સીધું ક્વાર્ટર ફાઈનલમાં રમશે

દિવાલ પરથી પેઇન્ટ ઉખડે છે? નવો રંગ કરાવતા પહેલા કરો આ 1 કામ!

સુરત, ગાંધીનગર, અમદાવાદ સહિત ગુજરાતમાં સોનાની ચમક વધી

NSE IPOનું પ્રાઇસ બેન્ડ જાહેર! ₹1700થી ₹1785 નક્કી થયો ભાવ

સતત ઘટાડા બાદ આજે સોનામાં આવી તેજી! 22 અને 24 કેરેટ સોનું આટલું મોંઘુ

સોનાના ભાવમાં ફરી તેજી, અમદાવાદમાં Gold Rate વધ્યો !

વૈજયંતીમાલા બાલીનો પરિવાર જુઓ

આજનું રાશિફળ : આજે અટકેલા પૈસા મળશે, નોકરી-રોકાણમાં થશે મોટો લાભ

શેફાલી વર્માની અડધી સદી, ભારતે બાંગ્લાદેશને 150 રનનો ટાર્ગેટ આપ્યો

10 વિકેટ… કુલદીપનો કાઉન્ટીમાં કહેર, કારકિર્દીમાં પહેલીવાર કર્યું આ કામ

ભારત માટે 44 મેચ રમનાર દિગ્ગજ બનશે ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સનો નવો હેડ કોચ?

અફઘાનિસ્તાન શ્રેણી પહેલાં આ દિગ્ગજે છોડ્યો ટીમ ઈન્ડિયાનો સાથ

ATMમાંથી હવે તરત ડેબિટ-ક્રેડિટ કાર્ડ પણ નીકળશે!

સમયની કદર કરવામાં સૌથી આગળ હોય છે આ 3 રાશિના લોકો! જાણો ખાસિયત

સખત મહેનત છતાં કરિયરમાં સફળતા નથી? ગુરુ ગ્રહની આ સ્થિતિ હોઈ શકે કારણ !

69 રન... અને સ્મૃતિ મંધાના બની જશે વર્લ્ડ નંબર 1 બેટ્સમેન

વાઈસ-કેપ્ટન વૈભવ સૂર્યવંશીને ઓછા પૈસા, જાણો ઈસ્ટ ઝોનના ખેલાડીઓનો પગાર

મેચ ડ્રો થઈ છતાં ઈસ્ટ ઝોન બની દુલીપ ટ્રોફી ચેમ્પિયન, જાણો શું છે નિયમ

Jioનો 84-દિવસનો ધમાકેદાર પ્લાન, રોજ મળશે 2GB હાઈ-સ્પીડ ડેટા

71 વર્ષની ઉંમરે રેખા આટલી ફિટ કેવી રીતે રહે છે?

ફોનનું ચાર્જિંગ પોર્ટ થઈ ગયું છે ઢીલું? તો આ ભૂલ બિલકુલ ના કરતા

Asian Games પહેલા ભારતને મોટો ઝટકો, ઈજાના કારણે હર્ષિત રાણા OUT

ઇન્ટરનેટ પર ખોટી પોસ્ટ તમને જેલમાં મોકલી શકે છે, જાણી લો કાયદા

દુનિયામાં નહીં બચે સોનું? 22 મહિનાથી અંધાધૂંધ ખરીદી કરી રહ્યું ડ્રેગન

એરપોર્ટ પર ફ્લાઈટ બદલતી વખથે આ 6 બાબતો ધ્યાન રાખજો, નહીં તો થશો પરેશાન

ગાડીનું ચલાણ પેન્ડિંગ છે? સમયસર નહીં ભરો તો થઈ શકે છે આ 5 નુકસાન !

MCX પર સોનું ચમક્યું, પણ ચાંદીમાં મોટો કડાકો! જાણો આજના ભાવ

ઘરનો નાનો રુમ પણ લાગશે મોટું, દીવાલો માટે પસંદ કરો આ 7 રંગ

Glass Wall Systems IPOના GMPમાં 36%નો ઉછાળો, રોકાણ કરવાથી થશે ફાયદો?

આખા ગુજરાતમાં સોનું ક્યા છે સસ્તું, જાણો આજનો ભાવ !

Web Stories View more

કોણ છે રિતિ તિવારી, જુઓ ફોટો

ચોમાસામાં કપડાં ફ્રેશ રાખવાની 10 ટિપ્સ !

એશિયન ગેમ્સમાં ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ ક્યારે-કોની સામે ટકરાશે?

રાત્રે એવું શું ખાવું જેથી સવારે પેટ સાફ થઈ જાય?

બિગ બોસ 20ની સ્ટ્રોગ સ્પર્ધકનો પરિવાર જુઓ

ભારત સામે ઐતિહાસિક T20I પહેલાં જાણો જાપાન ક્રિકેટની આ 5 મોટી વાતો

Latest News View more

ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ....ડાયાબિટીસ પહેલાં શરીર કેવી રીતે આપે છે ચેતવણી

ભૂમાફિયાઓ અને ગેરકાયદે બાંધકામો સામે તંત્રની 'લાલ આંખ'

15 થી 55 વર્ષ...એશિયન ગેમ્સમાં ભારતના સૌથી નાની અને મોટી ઉંમરના ખેલાડી

ગુજરાત વિધાનસભામાં ભાડા વિધેયક 2026 રજૂ - જુઓ Video

કીર્તિદાન ગઢવીના નોરતા નગરી ગરબામાં ₹10 કરોડની ઉચાપત, 4 સામે ફરિયાદ

Latest Videos View more

ભૂમાફિયાઓ અને ગેરકાયદે બાંધકામો સામે તંત્રની 'લાલ આંખ'

ગુજરાત વિધાનસભામાં ભાડા વિધેયક 2026 રજૂ - જુઓ Video

કીર્તિદાન ગઢવીના નોરતા નગરી ગરબામાં ₹10 કરોડની ઉચાપત, 4 સામે ફરિયાદ

કચ્છના કંડલામાં કોલસા ભરેલું જહાજ એન્કર સાથે અથડાયું

દરેક વોર્ડમાં શ્વાનની ‘ટેરિટરી’ નક્કી કરવા હાઈકોર્ટનો AMCને નિર્દેશ

ફક્ત એક જ મેસેજ આપ્યો ને AI એ ટ્રેન ટિકિટ બુક કરી દીધી

વરસાદ ખેંચાતા જામનગર જિલ્લાના ડેમોના દેખાયા તળિયા, પાણીની તંગીની ભીતિ

ગુજરાતમાં એક વર્ષમાં વિવિધ બિમારીથી 62 સિંહના મોત, સરકારે કરી જાહેરાત

અમદાવાદમાં વધુ ઊંચાઈની ગણેશ મૂર્તિ સ્થપાતા આયોજકો સામે પોલીસ ફરિયાદ

શ્યામ સંગીની માર્કેટ આગ કેસ: જાણીજોઈને લગાવી હતી આગ

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ