AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

44 સેકન્ડ, 12 રોકેટ અને તબાહી… ભારતીય સેનાના આ સૌથી ઘાતક હથિયારથી આજે આખું વિશ્વ થરથરે છે

આધુનિક યુદ્ધમાં રણમેદાનનો નકશો બદલી નાખતું આ ભારતનું એક એવું શક્તિશાળી સ્વદેશી રોકેટ સિસ્ટમ છે કે, જેનાથી દુશ્મન સૌથી વધુ થરથરે છે. DRDO દ્વારા તૈયાર કરાયેલું આ હથિયાર માત્ર ગણતરીની સેકન્ડોમાં રોકેટનો એવો વરસાદ કરે છે કે, દુશ્મનના અડ્ડા પળવારમાં તબાહ થઈ જાય છે. વિદેશી આયાત પરની નિર્ભરતા ખતમ કરીને આ ભારતીય હથિયાર આજે દુનિયાભરમાં દેશની સંરક્ષણ તાકાતનો ડંકો વગાડી રહ્યું છે.

Ravi Prajapati | Updated on: Aug 03, 2026 | 2:36 PM

યુદ્ધના મેદાનમાં હવે સેનાઓ સામસામે ખૂબ ઓછી ભીડાય છે. બીજું કે, આધુનિક યુદ્ધ લાંબા અંતરના હથિયારોની મદદથી લડવામાં આવી રહ્યા છે. માત્ર કંઈક વર્ષો પહેલા સુધી લાંબા અંતરથી દુશ્મનના અડ્ડાઓ પર ભીષણ હુમલો કરવાનું કામ આર્ટિલરીની તોપોના શિરે હતું. જો કે, હવે આ ભૂમિકા 'મલ્ટી બેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ' પાસે આવી ગઈ છે. સારી વાત એ છે કે, ભારતે આ હથિયારની જરૂરિયાત ખૂબ પહેલા સમજી લીધી હતી અને હવે ભારતીય સેના પાસે એક એવું સ્વદેશી રોકેટ સિસ્ટમ છે, જેનાથી દુશ્મન સૌથી વધુ ડરે છે. — યુદ્ધના મેદાનમાં હવે સેનાઓ સામસામે ખૂબ ઓછી ભીડાય છે. બીજું કે, આધુનિક યુદ્ધ લાંબા અંતરના હથિયારોની મદદથી લડવામાં આવી રહ્યા છે. માત્ર કંઈક વર્ષો પહેલા સુધી લાંબા અંતરથી દુશ્મનના અડ્ડાઓ પર ભીષણ હુમલો કરવાનું કામ આર્ટિલરીની તોપોના શિરે હતું. જો કે, હવે આ ભૂમિકા 'મલ્ટી બેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ' પાસે આવી ગઈ છે. સારી વાત એ છે કે, ભારતે આ હથિયારની જરૂરિયાત ખૂબ પહેલા સમજી લીધી હતી અને હવે ભારતીય સેના પાસે એક એવું સ્વદેશી રોકેટ સિસ્ટમ છે, જેનાથી દુશ્મન સૌથી વધુ ડરે છે.
1 / 6

'પિનાકા' એક અદ્યતન મલ્ટી-બેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ છે, જેને સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠને (DRDO-Defence Research and Development Organisation) વિકસાવી છે. આ ભારતીય સેનાના તોપખાના રેજિમેન્ટનું સૌથી ખાસ હથિયાર છે. તેને થોડી જ મિનિટોમાં દુશ્મનના અડ્ડાઓ પર ઝડપી અને તાબડતોબ હુમલો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. પિનાકાના વિકાસ પહેલાં સુધી ભારત મલ્ટી બેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ માટે બીજા દેશોથી આયાત પર નિર્ભર હતું. ખાસ વાત એ છે કે, પિનાકાના વિકાસે યુદ્ધક્ષેત્રમાં શક્તિનું સંતુલન બદલી નાખ્યું છે. — 'પિનાકા' એક અદ્યતન મલ્ટી-બેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ છે, જેને સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠને (DRDO-Defence Research and Development Organisation) વિકસાવી છે. આ ભારતીય સેનાના તોપખાના રેજિમેન્ટનું સૌથી ખાસ હથિયાર છે. તેને થોડી જ મિનિટોમાં દુશ્મનના અડ્ડાઓ પર ઝડપી અને તાબડતોબ હુમલો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. પિનાકાના વિકાસ પહેલાં સુધી ભારત મલ્ટી બેરલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ માટે બીજા દેશોથી આયાત પર નિર્ભર હતું. ખાસ વાત એ છે કે, પિનાકાના વિકાસે યુદ્ધક્ષેત્રમાં શક્તિનું સંતુલન બદલી નાખ્યું છે.
2 / 6

DRDO ના જણાવ્યા અનુસાર, પિનાકા સિસ્ટમ એક મિનિટ કરતાં પણ ઓછા સમયમાં રોકેટનો વરસાદ કરી શકે છે. આ સિસ્ટમ ટ્રક પર ફિટ છે, તેથી દુશ્મનના કોઈ પણ વળતા હુમલાથી બચવા માટે પોતાના સ્થાન પરથી હટી પણ શકે છે. એક સ્ટાન્ડર્ડ પિનાકા લોન્ચરમાં 12 રોકેટ હોય છે. આ 12 રોકેટ માત્ર 44 સેકન્ડમાં ફાયર કરી શકાય છે. પિનાકા સિસ્ટમનો એક સાલ્વો ફાયર (12 રોકેટ) 700 મીટર × 500 મીટરના વિશાળ વિસ્તારને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી શકે છે. — DRDO ના જણાવ્યા અનુસાર, પિનાકા સિસ્ટમ એક મિનિટ કરતાં પણ ઓછા સમયમાં રોકેટનો વરસાદ કરી શકે છે. આ સિસ્ટમ ટ્રક પર ફિટ છે, તેથી દુશ્મનના કોઈ પણ વળતા હુમલાથી બચવા માટે પોતાના સ્થાન પરથી હટી પણ શકે છે. એક સ્ટાન્ડર્ડ પિનાકા લોન્ચરમાં 12 રોકેટ હોય છે. આ 12 રોકેટ માત્ર 44 સેકન્ડમાં ફાયર કરી શકાય છે. પિનાકા સિસ્ટમનો એક સાલ્વો ફાયર (12 રોકેટ) 700 મીટર × 500 મીટરના વિશાળ વિસ્તારને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી શકે છે.
3 / 6

DRDO એ પિનાકા સિસ્ટમ પર કામ કરવાની શરૂઆત વર્ષ 1986 માં કરી હતી. તેનો હેતુ એક એવું રોકેટ લોન્ચર બનાવવાનો હતો, જે યુદ્ધના મેદાનમાં જબરદસ્ત ફાયરપાવર આપી શકે. DRDO એ એક એવી સિસ્ટમ બનાવવાનું શરૂ કર્યું, જેને સરળતાથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જઈ શકાય. — DRDO એ પિનાકા સિસ્ટમ પર કામ કરવાની શરૂઆત વર્ષ 1986 માં કરી હતી. તેનો હેતુ એક એવું રોકેટ લોન્ચર બનાવવાનો હતો, જે યુદ્ધના મેદાનમાં જબરદસ્ત ફાયરપાવર આપી શકે. DRDO એ એક એવી સિસ્ટમ બનાવવાનું શરૂ કર્યું, જેને સરળતાથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જઈ શકાય.
4 / 6

DRDO ના જણાવ્યા મુજબ, ઓરિજિનલ પિનાકા રોકેટની રેન્જ લગભગ 37 કિલોમીટર હતી. ધીમે-ધીમે તેને અપગ્રેડ કરવામાં આવતું રહ્યું અને હવે પિનાકા સિસ્ટમ 45 કિલોમીટરથી વધુ દૂરના ટાર્ગેટ પર હુમલો કરી શકે છે. DRDO એક્સટેન્ડેડ-રેન્જ પણ વિકસાવી ચૂક્યું છે, જે 75 કિલોમીટરના અંતર સુધી હુમલો કરી શકે છે. આ સિવાય પિનાકાનું ગાઇડેડ વેરિઅન્ટ પણ ડેવલપ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેની રેન્જ 120 કિમી હશે. સતત કરવામાં આવતા સુધારાથી પિનાકા હવે માત્ર એરિયા-સેચ્યુરેશન હથિયાર નથી રહ્યું પરંતુ લોંગ-રેન્જ સ્ટ્રાઇક સિસ્ટમમાં બદલાઈ ગયું છે. — DRDO ના જણાવ્યા મુજબ, ઓરિજિનલ પિનાકા રોકેટની રેન્જ લગભગ 37 કિલોમીટર હતી. ધીમે-ધીમે તેને અપગ્રેડ કરવામાં આવતું રહ્યું અને હવે પિનાકા સિસ્ટમ 45 કિલોમીટરથી વધુ દૂરના ટાર્ગેટ પર હુમલો કરી શકે છે. DRDO એક્સટેન્ડેડ-રેન્જ પણ વિકસાવી ચૂક્યું છે, જે 75 કિલોમીટરના અંતર સુધી હુમલો કરી શકે છે. આ સિવાય પિનાકાનું ગાઇડેડ વેરિઅન્ટ પણ ડેવલપ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેની રેન્જ 120 કિમી હશે. સતત કરવામાં આવતા સુધારાથી પિનાકા હવે માત્ર એરિયા-સેચ્યુરેશન હથિયાર નથી રહ્યું પરંતુ લોંગ-રેન્જ સ્ટ્રાઇક સિસ્ટમમાં બદલાઈ ગયું છે.
5 / 6

પિનાકા માત્ર ભારતીય સેનાનું મુખ્ય હથિયાર નથી બન્યું પરંતુ તે ભારતીય સંરક્ષણ નિકાસની સૌથી મોટી સફળતાઓમાંથી પણ એક છે. આર્મેનિયાએ આ સિસ્ટમ પર ભરોસો દર્શાવતા ભારત પાસેથી તેને ખરીદ્યું છે. પિનાકા સિસ્ટમ એ તમામ દેશો માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ બની ગઈ છે, જે અત્યાર સુધી રશિયાની 'ગ્રેડ' (BM-21) સિસ્ટમ પર નિર્ભર છે. — પિનાકા માત્ર ભારતીય સેનાનું મુખ્ય હથિયાર નથી બન્યું પરંતુ તે ભારતીય સંરક્ષણ નિકાસની સૌથી મોટી સફળતાઓમાંથી પણ એક છે. આર્મેનિયાએ આ સિસ્ટમ પર ભરોસો દર્શાવતા ભારત પાસેથી તેને ખરીદ્યું છે. પિનાકા સિસ્ટમ એ તમામ દેશો માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ બની ગઈ છે, જે અત્યાર સુધી રશિયાની 'ગ્રેડ' (BM-21) સિસ્ટમ પર નિર્ભર છે.
6 / 6

રેલવેની નવી સુવિધા, હવે ઓનલાઇન કેવી રીતે બુક થશે એકસ્ટ્રા લગેજ? કેટલું ભાડું થશે; જાણો સ્ટેપ બાય સ્ટેપ પ્રક્રિયા

જનરલ નોલેજ ભારતીય સેના

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

UPI દ્વારા બે વાર રૂપિયા કપાઈ ગયા હોય તો કેવી રીતે પાછા મેળવશો ?

બીજા લગ્ન બાદ 41 વર્ષી અભિનેત્રી જેનિફરે શેર કર્યા હલ્દીના ફોટો

માત્ર મિનિટોમાં તૈયાર થશે સાબુદાણા ખીચડી, જાણો કુકરની કમાલની ટ્રિક

એક્સટેન્શન બોર્ડનો ઉપયોગ કરવાથી વધે છે વીજળીનું બિલ? જાણો અહીં

પતિ મારે છે..અભિનેત્રી સાથે પતિ એ કરી માર-પીટ? પોલીસે આપી મોટી અપડેટ

શું પિતાની પ્રોપર્ટી પર સૌથી પહેલો હક મોટા દિકારાનો હોય ? કાયદો જાણો

Vastu Tips: મની પ્લાન્ટ લગાવતી વખતે ન કરતા આ ભૂલો !

આજે છે ફેમસ એક્ટર કોમેડિયનનો જન્મદિવસ, જુઓ ફોટો

દેશભરમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો ! 24 અને 22 કેરેટ સોનું થયું સસ્તું

આજથી બદલાયા ટ્રેડિંગ નિયમો!પ્રી-ઓપનના ટાઈમમાં ફેરફાર, F&Oમાં પણ બદલાવ

ક્રિષ્નાબેન ખાખરાવાલાનો પરિવાર જુઓ

જાણો કઈ રાશિને મળશે લાભ અને કોને રાખવી સાવધાની

ચોમાસામાં રૂફટોપ સોલાર પેનલની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી? જાણો ટીપ્સ

ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડો અને જોર્જિના રોડ્રિગેઝ ટૂંક સમયમાં કરશે લગ્ન

મહિલાઓની આ મનપસંદ વસ્તુ ડી-માર્ટમાં કેમ નથી મળતી?

આ 7 શેરમાં રોકાણકારોને મળી શકે છે 31% થી 60% નો નફો

અદિતિ શર્માએ પતિ અને સાસરિયા સામે ઘરેલુ હિંસાની ફરિયાદ નોંધાવી

ટ્રેનમાં પાણીની ટાંકી ક્યાં હોય છે? એક જ વારમાં ભરાય છે અનેક લીટર પાણી

વાસ્તુ શાસ્ત્ર મુજબ મુખ્ય દરવાજા પર કેમ જરૂરી છે ઉંબરો? જાણો નિયમો

5 ઓગસ્ટથી આ 4 રાશિના ચમકશે નસીબ, બનશે શુભ 'બુધાદિત્ય યોગ'

પરિણામો સુસ્ત છતાં આ શેરમાં આવશે 'તેજી', 56% સુધીના ઉછાળાની શક્યતા

BSNLનો 70 દિવસની વેલિડિટી વાળો સૌથી સસ્તો પ્લાન ! જાણો ફાયદા અને કિંમત

₹5 લાખના બજેટમાં કઈ Car ખરીદવી સૌથી બેસ્ટ રહેશે?

શિવલિંગ સામે 3 વાર તાળી પાડવાનું શું છે મહત્વ?

અંબાણીના ઘરે કામદારોને મળે છે અધધ પગાર અને સરકારી નોકરી જેવી સુવિધાઓ !

ઘરનો મુખ્ય દરવાજો કઈ દિશામાં હોવો જોઈએ? જાણો વાસ્તુ નિયમો

હવે WhatsApp ચલાવવા માટે આપવી પડશે ઉંમરની જાણકારી?

કોમનવેલ્થ ગેમ્સમમાં ભારતની 8 દીકરીઓએ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા

ગ્રાહકો ગાયબ છતાં 'સોનું' કેમ સસ્તું નથી થતું?

મકાઈના રેસા હવે ભૂલથી પણ ન ફેંકો! તેની ચા શરીર માટે બની શકે છે લાભદાય

આ અઠવાડિયે 1 2 કે 3 નહીં પણ આવી રહ્યા છે 6 નવા IPO,11 કંપનીઓ થશે લિસ્ટ

મહિલાના પ્રાઈવેટ પાર્ટ પર વાઇબ્રેટિંગ મશીન રાખવુએ પણ બળાત્કાર

સીઝનલ ફ્લૂથી બચવા માટે ડાયટમાં સામેલ કરો આ 5 વસ્તુઓ

વરસાદમાં કેટલા ઊંડા પાણીમાં ચલાવી શકો છો કાર? આ જાણી લેજો

આજથી ચમકી ઉઠશે આ 5 રાશિના જાતકોનું ભાગ્ય, આ ખાસ યોગ કરાવશે મોટા લાભ

મંદિરમાં નકલી સોનું-ચાંદી ચઢાવવું કેટલું ગંભીર?

એક અઠવાડિયામાં 750 રુપિયા સસ્તું થયું સોનું! ચાંદી પણ ઘટી

નકલી નોટો પર હવે નહીં ચાલે ખેલ! RBIએ બેંકો માટે બનાવ્યા કડક નિયમો

ધ ટ્રેટર્સ 2માં એન્ટ્રી કરનાર શહનીલનો પરિવાર જુઓ

વ્યવસાયમાં પ્રગતિના નવા માર્ગો ખુલશે, વાણી પર સંયમ રાખવો જરૂરી છે

શું દરરોજ કોફી પીવાથી આયુષ્ય વધી શકે? જાણો રિસર્ચ શું કહે છે...

બાળપણમાં ઝઘડા કરવાની ટેવે બનાવી બોક્સર, હવે બોક્સિંગમાં જીત્યો ગોલ્ડ

ચોમાસામાં હેરફોલથી છોડાવવો છે પીછો? આ રીતે કરો ડુંગળીના રસનો ઉપયોગ

બેરોજગાર હોવ તો કેટલા પૈસા મળશે અને કેટલા PFમાં જ રહેશે? જાણી લો

બોક્સિંગમાં કેમ નથી રમાતી બ્રોન્ઝ મેડલ મેચ? જાણો કારણ

31 જુલાઈ પછી ITR કેવી રીતે ભરવું? જાણો લેટ રિટર્ન ભરવા અંગેના નિયમો

Duleep Trophy:સેન્ટ્રલ ઝોનની ટીમ જાહેર,પાટીદારની કપ્તાનીમાં રમશે રિંકુ

હવે એક જ દિવસમાં ક્લેમ મંજૂર થશે અને PF ની રકમ UPI પર મળશે

ઘરમાં પોતાની મેળે તુલસીનો છોડ ઊગવો આપે છે શુભ સંકેત

ભારતીય રેલવે સ્ટેશનોના છત પર સોલાર પેનલથી કરોડોની બચત કરશે

Web Stories View more

શેવિંગ પછી ચહેરા પર ફટકડી કેમ ઘસવામાં આવે છે?

Jioનો 36-દિવસનો પ્લાન! અનલિમિટેડ કૉલ્સ અને 72GB ડેટા, જાણો કિંમત

કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં સૌથી વધુ ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર ભારતીય ખેલાડીઓ

ચોમાસામાં મીઠું સૂકું રાખવા માટે અજમાવો આ 5 દેશી ઉપાય !

મીટર પાસે ચુંબક મુકવાથી વીજળીનું બિલ ઓછું આવે છે? જાણો સત્ય

અજિંક્ય રહાણે પછી આ ભારતીય ક્રિકેટરો પણ ટૂંક સમયમાં નિવૃત્તિ લઈ શકે છે

Latest News View more

આ છે ભારતીય સેનાનું સૌથી ઘાતક હથિયાર, જેનો ડંકો આખી દુનિયામાં વાગે છે

UPI દ્વારા બે વાર રૂપિયા કપાઈ ગયા હોય તો કેવી રીતે પાછા મેળવશો ?

લગ્ન નોંધણીના પ્રમાણપત્રને લઈને AMC એ અરજદારોના હિતમા લીધો મોટો નિર્ણય

UPI ફ્રોડ પર લાગશે લગામ! પેમેન્ટ પહેલા સ્ક્રીન પર આવશે Yes/Noનું એલર્ટ

દીકરીઓની છેડતી કરવી પડી ભારે, ગ્રામજનોએ આ રીતે ઉતાર્યો પારો

Latest Videos View more

દીકરીઓની છેડતી કરવી પડી ભારે, ગ્રામજનોએ આ રીતે ઉતાર્યો પારો

અંબાલાલ પટેલની મોટી આગાહી , વરસાદનો ફરી એક રાઉન્ડ શરુ થશે

ગીરમાં રસ્તા પર ઉતર્યું 12 સિંહોનું ટોળું! અદ્ભુત દૃશ્યો કેમેરામાં કેદ

અમરેલીમાં માત્ર એક ગાયે 7 સિંહોને ઊભી પૂંછડીએ ભગાડ્યા, અનોખો Video વાય

રાજ્યમાં આગામી 7 દિવસ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની આગાહી

વડોદરામાં ડભોઈમાં ભારે વરસાદ, ઢાઢર નદીના પૂરથી 10 ગામમાં તારાજી- Video

ડીસામાં ભારે વરસાદ બાદ ખેતરો જળમગ્ન, પાક બર્બાદ થવાની ભીતિ

દક્ષિણ ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં ધોધમાર વરસાદથી જનજીવન પ્રભાવિત

જપ-તપ, શક્તિ-ભક્તિ અને સનાતનની શક્તિ સામે વનનો રાજા પણ થઈ જાય નતમસ્તક

નવસારીમાં બિલીમોરા નજીક પૂરથી હાઈ ટેન્શન ટાવર નમ્યો, વીજ પુરવઠા પર અસર

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ