हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

રિટાયરમેન્ટ પછી પણ ‘Tax’ ભરવો પડશે? 7 એવી આવક, જે તમારા ખિસ્સાને ‘અસર’ પહોંચાડશે

નિવૃત્તિ (રિટાયરમેન્ટ) પછી સામાન્ય રીતે લોકોને લાગે છે કે, હવે ટેક્સની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળી ગઈ પરંતુ એવું બિલકુલ નથી. ઉંમર વધવાની સાથે નિયમિત પગાર ભલે બંધ થઈ જાય પણ આવકના એવા 7 છુપાયેલા રસ્તા છે કે, જેના પર વડીલોએ Tax ચૂકવવો પડે છે. હવે સવાલ એ છે કે, કઈ આવક છે જે ટેક્સના દાયરામાં આવે છે?

| Updated on: Aug 19, 2026 | 1:52 PM
Share
નિવૃત્તિ (રિટાયરમેન્ટ) પછી મળતું અનકમ્પ્યુટેડ પેન્શન સામાન્ય રીતે નિવૃત્ત વ્યક્તિ માટે પગારથી થતી આવક ગણવામાં આવે છે અને તેના પર ટેક્સ લાગે છે. લાગુ નિયમો અને પસંદ કરેલી ટેક્સ રિજીમના આધારે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનનો લાભ મળી શકે છે.

નિવૃત્તિ (રિટાયરમેન્ટ) પછી મળતું અનકમ્પ્યુટેડ પેન્શન સામાન્ય રીતે નિવૃત્ત વ્યક્તિ માટે પગારથી થતી આવક ગણવામાં આવે છે અને તેના પર ટેક્સ લાગે છે. લાગુ નિયમો અને પસંદ કરેલી ટેક્સ રિજીમના આધારે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનનો લાભ મળી શકે છે.

1 / 7
સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD), રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD), પોસ્ટ ઓફિસ ડિપોઝિટ અને સીનિયર સિટિઝન્સ સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) માંથી મળતું વ્યાજ પણ ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. જૂની ટેક્સ રિજીમ પસંદ કરનારા સીનિયર સિટિઝન યોગ્ય વ્યાજની આવક પર સેક્શન 80TTB હેઠળ મહત્તમ ₹50,000 સુધીના ડિડક્શનનો દાવો કરી શકે છે. નવી ટેક્સ રિજીમમાં આ ડિડક્શનનો લાભ મળતો નથી.

સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD), રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD), પોસ્ટ ઓફિસ ડિપોઝિટ અને સીનિયર સિટિઝન્સ સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) માંથી મળતું વ્યાજ પણ ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. જૂની ટેક્સ રિજીમ પસંદ કરનારા સીનિયર સિટિઝન યોગ્ય વ્યાજની આવક પર સેક્શન 80TTB હેઠળ મહત્તમ ₹50,000 સુધીના ડિડક્શનનો દાવો કરી શકે છે. નવી ટેક્સ રિજીમમાં આ ડિડક્શનનો લાભ મળતો નથી.

2 / 7
નિવૃત્તિ પછી જો તમે તમારું રહેણાંક મકાન ભાડે આપ્યું છે, તો તેનાથી થતી ભાડાની આવક પર પણ ટેક્સ લાગે છે. નિયમો અનુસાર 30% સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન અને અન્ય કપાત, જેમ કે હોમ લોનના વ્યાજ પર મળતી છૂટનો લાભ લઈ શકાય છે. ભાડે આપેલી કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી પર પણ લગભગ આ જ રીતે ટેક્સ લાદવામાં આવે છે. જો કે, કેટલાક નિયમો અલગ હોઈ શકે છે.

નિવૃત્તિ પછી જો તમે તમારું રહેણાંક મકાન ભાડે આપ્યું છે, તો તેનાથી થતી ભાડાની આવક પર પણ ટેક્સ લાગે છે. નિયમો અનુસાર 30% સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન અને અન્ય કપાત, જેમ કે હોમ લોનના વ્યાજ પર મળતી છૂટનો લાભ લઈ શકાય છે. ભાડે આપેલી કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી પર પણ લગભગ આ જ રીતે ટેક્સ લાદવામાં આવે છે. જો કે, કેટલાક નિયમો અલગ હોઈ શકે છે.

3 / 7
શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, જમીન-મકાન કે અન્ય કોઈ કેપિટલ એસેટ વેચવાથી થતો નફો પણ ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. તેના પર કેટલો ટેક્સ લાગશે, તે એસેટના પ્રકાર, તેને કેટલા સમય સુધી રાખવામાં આવી હતી અને લાગુ કેપિટલ ગેઇન્સના નિયમો પર નિર્ભર કરે છે. નિવૃત્ત લોકોએ ITR ભરતી વખતે વેચાણ અને કેપિટલ ગેઇન્સની સાચી માહિતી આપવી જોઈએ. ખાસ કરીને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રિડીમ કરવા, એક સ્કીમમાંથી બીજી સ્કીમમાં સ્વિચ કરવા, શેર વેચવા કે પ્રોપર્ટી વેચવાના કિસ્સામાં સાવધાની જરૂરી છે. આવી મોટાભાગની માહિતી એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ એટલે કે AIS માં પણ દેખાય છે.

શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, જમીન-મકાન કે અન્ય કોઈ કેપિટલ એસેટ વેચવાથી થતો નફો પણ ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. તેના પર કેટલો ટેક્સ લાગશે, તે એસેટના પ્રકાર, તેને કેટલા સમય સુધી રાખવામાં આવી હતી અને લાગુ કેપિટલ ગેઇન્સના નિયમો પર નિર્ભર કરે છે. નિવૃત્ત લોકોએ ITR ભરતી વખતે વેચાણ અને કેપિટલ ગેઇન્સની સાચી માહિતી આપવી જોઈએ. ખાસ કરીને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રિડીમ કરવા, એક સ્કીમમાંથી બીજી સ્કીમમાં સ્વિચ કરવા, શેર વેચવા કે પ્રોપર્ટી વેચવાના કિસ્સામાં સાવધાની જરૂરી છે. આવી મોટાભાગની માહિતી એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ એટલે કે AIS માં પણ દેખાય છે.

4 / 7
ઇન્સ્યોરન્સ કંપની પાસેથી મળતું પેન્શન કે એન્યુઇટી સામાન્ય રીતે જે વર્ષે મળે છે, તે જ વર્ષે ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. ડિવિડન્ડથી થતી આવક પર પણ ટેક્સ લાગે છે. આથી, પગાર બંધ થયા પછી પણ નિવૃત્ત લોકોએ પોતાના રોકાણમાંથી મળતા ડિવિડન્ડનો રેકોર્ડ રાખવો જોઈએ. નિવૃત્તિ પછી આવકના કેટલાક એવા સ્રોત પણ હોઈ શકે છે, જેને લોકો અવારનવાર ભૂલી જાય છે. આમાં ક્યુમ્યુલેટિવ FD પર જમા થયેલું વ્યાજ, ઇન્કમ ટેક્સ રિફંડ પર મળતું વ્યાજ, પતિ કે પત્ની અથવા કાનૂની વારસદારને મળતું ફેમિલી પેન્શન, કન્સલ્ટન્સી કે પાર્ટ-ટાઇમ કામથી થતી આવક, કેટલાક રોકાણ પ્રોડક્ટ્સમાંથી મળતી ટેક્સેબલ ઉપાડ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડને સ્વિચ કે રિડીમ કરવાથી થતો નફો જોડાયેલ હોય છે.

ઇન્સ્યોરન્સ કંપની પાસેથી મળતું પેન્શન કે એન્યુઇટી સામાન્ય રીતે જે વર્ષે મળે છે, તે જ વર્ષે ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. ડિવિડન્ડથી થતી આવક પર પણ ટેક્સ લાગે છે. આથી, પગાર બંધ થયા પછી પણ નિવૃત્ત લોકોએ પોતાના રોકાણમાંથી મળતા ડિવિડન્ડનો રેકોર્ડ રાખવો જોઈએ. નિવૃત્તિ પછી આવકના કેટલાક એવા સ્રોત પણ હોઈ શકે છે, જેને લોકો અવારનવાર ભૂલી જાય છે. આમાં ક્યુમ્યુલેટિવ FD પર જમા થયેલું વ્યાજ, ઇન્કમ ટેક્સ રિફંડ પર મળતું વ્યાજ, પતિ કે પત્ની અથવા કાનૂની વારસદારને મળતું ફેમિલી પેન્શન, કન્સલ્ટન્સી કે પાર્ટ-ટાઇમ કામથી થતી આવક, કેટલાક રોકાણ પ્રોડક્ટ્સમાંથી મળતી ટેક્સેબલ ઉપાડ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડને સ્વિચ કે રિડીમ કરવાથી થતો નફો જોડાયેલ હોય છે.

5 / 7
આ ઉપરાંત, જો કાયદા હેઠળ એક કરતાં વધુ ઘરને સેલ્ફ-ઓક્યુપાઇડ એટલે કે પોતાના રહેવા માટે ઉપયોગમાં લીધેલું માનવું શક્ય ન હોય, તો વધારાના ઘર સાથે જોડાયેલી નોશનલ રેન્ટલ ઇન્કમ પણ ટેક્સના દાયરામાં આવી શકે છે. ફોર્મ 15H જમા કરવાનો અર્થ એ નથી કે, FD કે અન્ય ડિપોઝિટમાંથી મળતું વ્યાજ ટેક્સ-ફ્રી થઈ ગયું છે. જો નક્કી કરેલી શરતો પૂરી થતી હોય, તો ફોર્મ 15H જમા કરવા પર બેંક કે અન્ય સંસ્થા વ્યાજ પર TDS કાપવાથી બચી શકે છે. ધ્યાન રાખો કે, આનાથી વ્યાજની આવક ટેક્સ-ફ્રી થતી નથી.

આ ઉપરાંત, જો કાયદા હેઠળ એક કરતાં વધુ ઘરને સેલ્ફ-ઓક્યુપાઇડ એટલે કે પોતાના રહેવા માટે ઉપયોગમાં લીધેલું માનવું શક્ય ન હોય, તો વધારાના ઘર સાથે જોડાયેલી નોશનલ રેન્ટલ ઇન્કમ પણ ટેક્સના દાયરામાં આવી શકે છે. ફોર્મ 15H જમા કરવાનો અર્થ એ નથી કે, FD કે અન્ય ડિપોઝિટમાંથી મળતું વ્યાજ ટેક્સ-ફ્રી થઈ ગયું છે. જો નક્કી કરેલી શરતો પૂરી થતી હોય, તો ફોર્મ 15H જમા કરવા પર બેંક કે અન્ય સંસ્થા વ્યાજ પર TDS કાપવાથી બચી શકે છે. ધ્યાન રાખો કે, આનાથી વ્યાજની આવક ટેક્સ-ફ્રી થતી નથી.

6 / 7
ફોર્મ 15H ત્યારે જ જમા કરી શકાય છે, જ્યારે કરદાતાની કુલ આવક પર ટેક્સની જવાબદારી શૂન્ય હોય અને બાકીની જરૂરી શરતો પણ પૂરી થતી હોય. એક વાત એ પણ ધ્યાન રાખો કે, ટેક્સની જવાબદારી શૂન્ય હોવા છતાં ITR ભરવું જરૂરી હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને જ્યાં લાગુ પડતું હોય ત્યાં વધારેલી Section 87A ટેક્સ રિબેટનો લાભ લેવા માટે ITR ફાઇલ કરવું જરૂરી બની શકે છે.

ફોર્મ 15H ત્યારે જ જમા કરી શકાય છે, જ્યારે કરદાતાની કુલ આવક પર ટેક્સની જવાબદારી શૂન્ય હોય અને બાકીની જરૂરી શરતો પણ પૂરી થતી હોય. એક વાત એ પણ ધ્યાન રાખો કે, ટેક્સની જવાબદારી શૂન્ય હોવા છતાં ITR ભરવું જરૂરી હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને જ્યાં લાગુ પડતું હોય ત્યાં વધારેલી Section 87A ટેક્સ રિબેટનો લાભ લેવા માટે ITR ફાઇલ કરવું જરૂરી બની શકે છે.

7 / 7

પંજાબ નેશનલ બેંકમાં છે તમારું ખાતુ? બેંકે જાહેર કરી ચેતવણી, બંધ થઈ રહ્યા છે આ અકાઉન્ટ

Incometaxબિઝનેસ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
ટીમ ઈન્ડિયાએ ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં સૌથી વધુ કઈ ટીમને હરાવી છે?
ટીમ ઈન્ડિયાએ ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં સૌથી વધુ કઈ ટીમને હરાવી છે?
રોજ વરિયાળીનું પાણી પીશો તો થશે આ 7 ફાયદા !
રોજ વરિયાળીનું પાણી પીશો તો થશે આ 7 ફાયદા !
આ છે વિરાટ કોહલીનો ફેવરિટ સિંગર, જુઓ ફોટો
આ છે વિરાટ કોહલીનો ફેવરિટ સિંગર, જુઓ ફોટો
રોનાલ્ડોની પત્નીની નેટવર્થ કેટલી છે?
રોનાલ્ડોની પત્નીની નેટવર્થ કેટલી છે?
બોલિવુડના સૌથી વધુ પૈસાદાર કપલનો પરિવાર જુઓ
બોલિવુડના સૌથી વધુ પૈસાદાર કપલનો પરિવાર જુઓ
Jioનો સૌથી સસ્તો 3 મહિનાની વેલિડિટી વાળો પ્લાન લોન્ચ
Jioનો સૌથી સસ્તો 3 મહિનાની વેલિડિટી વાળો પ્લાન લોન્ચ
Latest Videos View more
પાલીતાણા હોસ્પિટલમાં કામ કર્યા વિના ₹50.43 લાખનું ખોટું બિલ રજૂ! Video
પાલીતાણા હોસ્પિટલમાં કામ કર્યા વિના ₹50.43 લાખનું ખોટું બિલ રજૂ! Video
ડીસામાં ભાજપ મહિલા કોર્પોરેટરના પતિનું અપહરણ, 50 લાખની માંગી ખંડણી!
ડીસામાં ભાજપ મહિલા કોર્પોરેટરના પતિનું અપહરણ, 50 લાખની માંગી ખંડણી!
સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ ટેન્ડર ગોટાળામાં AAP નેતા સામે કાર્યવાહી
સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ ટેન્ડર ગોટાળામાં AAP નેતા સામે કાર્યવાહી
ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગના બે અધિકારી લાંચ લેતા રંગેહાથ ઝડપાયા
ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગના બે અધિકારી લાંચ લેતા રંગેહાથ ઝડપાયા
ગુજરાતમાં 19 અને 20 ઓગસ્ટે 17 જિલ્લાઓમાં વરસાદની આગાહી
ગુજરાતમાં 19 અને 20 ઓગસ્ટે 17 જિલ્લાઓમાં વરસાદની આગાહી
બનાસકાંઠાના અને વાવ થરાદના CNG પંપ આવતીકાલથી (19 Aug.) બંધ રહેશે
બનાસકાંઠાના અને વાવ થરાદના CNG પંપ આવતીકાલથી (19 Aug.) બંધ રહેશે
વડોદરા ખાડારાજ: મેયર ગીતા મકવાણાએ અધિકારીઓ પર ફોડ્યુ ઠીકરું
વડોદરા ખાડારાજ: મેયર ગીતા મકવાણાએ અધિકારીઓ પર ફોડ્યુ ઠીકરું
ગીરનારમાં યાત્રાળુઓની સુરક્ષાને ધ્યાને રાખી સરકારે લીધો મોટો નિર્ણય
ગીરનારમાં યાત્રાળુઓની સુરક્ષાને ધ્યાને રાખી સરકારે લીધો મોટો નિર્ણય
ગરમાગરમ પરોઠા પીરસવા આવ્યો 'વેટર 2.0', વીડિયો થયો 'Viral'
ગરમાગરમ પરોઠા પીરસવા આવ્યો 'વેટર 2.0', વીડિયો થયો 'Viral'
CNG ના ભાવમાં ₹3 નો વધારો! વાહનચાલકો અને મુસાફરો પર 'સીધી અસર'
CNG ના ભાવમાં ₹3 નો વધારો! વાહનચાલકો અને મુસાફરો પર 'સીધી અસર'
g clip-path="url(#clip0_868_265)">