AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Scientific Benefits of Hot Water : સવારે ગરમ પાણી પીવાના સ્વાસ્થ્ય લાભો શું છે?

ઘણા લોકો સવારે ગરમ પાણી પીવાથી પાચન સુધરે, વજન ઘટે કે ઝેરી તત્વો દૂર થાય એમ માને છે. જોકે, નિષ્ણાતોના મતે તેના સીધા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. કારણ જાણી ચોંકી જશો..

Scientific Benefits of Hot Water : સવારે ગરમ પાણી પીવાના સ્વાસ્થ્ય લાભો શું છે?
| Updated on: Mar 15, 2026 | 7:35 PM
Share

ઘણા લોકો માને છે કે સવારે ગરમ પાણી પીવાથી શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો બહાર નીકળી જાય છે, પાચન સુધરે છે, ચયાપચય (મેટાબોલિઝમ) વધે છે અને વજન ઘટાડવામાં મદદ મળે છે. પરંતુ આ દાવાઓ કેટલી હદ સુધી સાચા છે તે જાણવું પણ જરૂરી છે.

જો ગરમ પાણી પીવું તમારા રોજિંદા જીવનનો ભાગ છે, તો તે ચાલુ રાખવામાં કોઈ નુકસાન નથી. જોકે, હફપોસ્ટ (યુએસએ)ના અહેવાલ મુજબ, જે લોકો ખાસ સ્વાસ્થ્ય લાભોની આશા રાખીને સવારે ગરમ પાણી પીવે છે તેઓને હંમેશા અપેક્ષિત પરિણામો મળી શકે તે જરૂરી નથી. ગરમ પાણી મુખ્યત્વે પાચનતંત્રને અમુક હદ સુધી સહારો આપી શકે છે.

ગરમ તાપમાન પાચનતંત્રના સ્નાયુઓને આરામ આપે

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સેન્ટ ફ્રાન્સિસ હોસ્પિટલ અને હાર્ટ સેન્ટરના ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. ઇસાઇઆહ શુસ્ટર જણાવે છે કે ગરમ પીણાં પાચનતંત્રને સરળતાથી કાર્ય કરવામાં મદદ કરી શકે છે. ગરમ તાપમાન પાચનતંત્રના સ્નાયુઓને આરામ આપે છે, જેના કારણે ખોરાકનો પ્રવાહ સરળ બને છે. ઉદાહરણ તરીકે, સવારે કોફી અથવા ગરમ પાણી પીવાથી આ પ્રક્રિયા થોડા પ્રમાણમાં પ્રોત્સાહિત થઈ શકે છે અને અન્નનળી તથા પાચનતંત્રને સારી રીતે કાર્ય કરવામાં મદદ મળે છે.

ગરમ પીણાં “ગેસ્ટ્રોકોલિક રીફ્લેક્સ”ને પણ ઉત્તેજિત કરી શકે છે, જેના કારણે મોટા આંતરડાની ગતિ વધે છે. આ પ્રક્રિયા આંતરડાની ગતિને પ્રોત્સાહન આપે છે અને કેટલાક લોકોમાં કબજિયાતમાં પણ રાહત આપી શકે છે.

પાચન પર તાત્કાલિક નકારાત્મક અસર

પરંતુ યુનિવર્સિટી ઓફ શિકાગો મેડિસિનની વજન ઘટાડા સંબંધિત સર્જન ડૉ. વેનેસા બુઇના જણાવ્યા અનુસાર માનવ શરીર લગભગ 37 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાને સૌથી સારી રીતે કાર્ય કરે છે. તેથી ખૂબ ઠંડુ અથવા ખૂબ ગરમ પાણી પીવાથી કેટલીકવાર ગેસ્ટ્રિક ગતિશીલતા અને પાચન પર તાત્કાલિક નકારાત્મક અસર પણ થઈ શકે છે.

વધુમાં, પાચનની પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે હોર્મોન્સ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. તેથી તણાવનું સ્તર, ઊંઘની ગુણવત્તા અને જીવનશૈલી જેવા પરિબળો ઘણીવાર ગરમ પાણીના એક ગ્લાસ કરતાં વધુ અસરકારક સાબિત થાય છે.

ડોકટરોના મતે, ગરમ પાણી પીવાથી પાચન સુધરે છે અથવા વજન ઘટાડવામાં સીધી મદદ મળે છે એવા મજબૂત વૈજ્ઞાનિક પુરાવા હાલ ઉપલબ્ધ નથી. એટલે ગરમ પાણી કોઈ “ચમત્કારિક ઉપચાર” નથી.

મહત્વનું છે કે, ગરમ કે ઠંડું પાણી પીવાથી એક ફાયદો ચોક્કસ થઈ શકે છે. જો તમે પાણી પીવાથી સોફ્ટ ડ્રિંક્સ અથવા વધુ કેલરીવાળા પીણાંથી દૂર રહો છો, તો તે પરોક્ષ રીતે વજન નિયંત્રણમાં મદદરૂપ બની શકે છે.

ફાયદા વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્પષ્ટ રીતે માપવામાં આવ્યા નથી

ડૉ. શુસ્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, ગરમ પાણી પીવાના ચોક્કસ ફાયદા વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્પષ્ટ રીતે માપવામાં આવ્યા નથી. કેટલાક લોકોને તે આરામદાયક લાગે છે, જ્યારે કેટલાક માટે તેની અસર માત્ર માનસિક સંતોષ પૂરતી હોઈ શકે છે.

તેથી નિષ્ણાતો આરામદાયક તાપમાને પાણી પીવાની સલાહ આપે છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે શરીર પૂરતું હાઇડ્રેટેડ રહે. જ્યારે શરીર યોગ્ય રીતે હાઇડ્રેટેડ હોય છે ત્યારે અંગો, સાંધા, કોષો અને શરીરની તાપમાન નિયંત્રિત કરવાની ક્ષમતા વધુ સારી રીતે કાર્ય કરે છે.

જો સવારે એક ગ્લાસ ગરમ પાણી પીવાથી તમને આરામ મળે, તમારો મૂડ સુધરે અને દિવસની સકારાત્મક શરૂઆત થાય, તો તે તમારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે એક સારી અને ઉપયોગી આદત બની શકે છે.

કિડનીમાં પથરી કેવી રીતે બને છે ? શું દવા વગર તેની સારવાર કરી શકાય છે? 

g clip-path="url(#clip0_868_265)">