हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ : જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી કાયદામાં ફેરફાર, જાણો નોંધણી માટે કેટલા દિવસ જરૂરી છે?

ભારતમાં જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી કરાવવી જરુરી છે. સામાન્ય રીતે જન્મ અથવા મૃત્યુની જાણ રજિસ્ટ્રારને કરવાની છેલ્લી તારીખ સામાન્ય રીતે ઘટના પછી 21 દિવસ હોય છે, અને આ સમયગાળા દરમિયાન જાણ કરવા માટે સામાન્ય રીતે કોઈ મોડી ફી લેવામાં આવતી નથી.

| Updated on: Aug 18, 2026 | 11:00 AM
Share
જન્મ અને મૃત્યુના પ્રમાણપત્ર હવે માત્ર એક સામાન્ય રેકોર્ડ નથી પરંતુ વ્યક્તિની કાનુની ઓળખ અને અનેક સરકારી સેવાઓ માટે મહત્વનો ડોક્યુમેન્ટ છે. 2023ના સંશોધન પછી જન્મપ્રમાણપત્ર ને શિક્ષા સંસ્થાનમાં પ્રવેશ, ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ, વોટર્રઆઈડી, આધારકાર્ડ,લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન તેમજ સરકારી નિયુક્તિ જેવા અને કામોમાં જન્મ તિથિ અને જન્મ સ્થાનના પ્રમાણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

જન્મ અને મૃત્યુના પ્રમાણપત્ર હવે માત્ર એક સામાન્ય રેકોર્ડ નથી પરંતુ વ્યક્તિની કાનુની ઓળખ અને અનેક સરકારી સેવાઓ માટે મહત્વનો ડોક્યુમેન્ટ છે. 2023ના સંશોધન પછી જન્મપ્રમાણપત્ર ને શિક્ષા સંસ્થાનમાં પ્રવેશ, ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ, વોટર્રઆઈડી, આધારકાર્ડ,લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન તેમજ સરકારી નિયુક્તિ જેવા અને કામોમાં જન્મ તિથિ અને જન્મ સ્થાનના પ્રમાણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

1 / 9
2026ના નવા સુધારામાં જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણીને વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે. પ્રશ્ન એ છે કે, જન્મ કે મૃત્યુના કેટલા દિવસની અંદર નોંધણી જરૂરી છે, અને જો મોડું થાય તો પ્રક્રિયા શું હશે? ચાલો કાયદાની મુખ્ય જોગવાઈઓને સરળ શબ્દોમાં સમજીએ.

2026ના નવા સુધારામાં જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણીને વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે. પ્રશ્ન એ છે કે, જન્મ કે મૃત્યુના કેટલા દિવસની અંદર નોંધણી જરૂરી છે, અને જો મોડું થાય તો પ્રક્રિયા શું હશે? ચાલો કાયદાની મુખ્ય જોગવાઈઓને સરળ શબ્દોમાં સમજીએ.

2 / 9
જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણી કેટલા દિવસમાં કરાવવી જરૂરી છે? ચાલો વિસ્તારથી જાણીએ. ભારતના કાનુન હેઠળ જન્મ અને મૃત્યુંનું રજિસ્ટ્રેશન જરુરી છે અને સામાન્ય રિપોર્ટિંગનો સમય 21 દિવસ છે. આ માટે પરિવારને પ્રયત્ન કરવો જોઈએ કે, જન્મ અથવા મૃત્યુનું રજિસ્ટ્રેશન 21 દિવસની અંદર કરવું જોઈએ. 21 દિવસની અંદર રિપોર્ટ કરવા પર સામાન્ય રીતે કોઈ ચાર્જ લેવામાં આવતો નથી.

જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણી કેટલા દિવસમાં કરાવવી જરૂરી છે? ચાલો વિસ્તારથી જાણીએ. ભારતના કાનુન હેઠળ જન્મ અને મૃત્યુંનું રજિસ્ટ્રેશન જરુરી છે અને સામાન્ય રિપોર્ટિંગનો સમય 21 દિવસ છે. આ માટે પરિવારને પ્રયત્ન કરવો જોઈએ કે, જન્મ અથવા મૃત્યુનું રજિસ્ટ્રેશન 21 દિવસની અંદર કરવું જોઈએ. 21 દિવસની અંદર રિપોર્ટ કરવા પર સામાન્ય રીતે કોઈ ચાર્જ લેવામાં આવતો નથી.

3 / 9
એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે 2026નો નવો કાયદો 21 દિવસની પ્રમાણભૂત સમયમર્યાદાને દૂર કરતો નથી. આનો અર્થ એ છે કે 21 દિવસની અંદર રિપોર્ટ કરવું એ સૌથી સલામત અને સરળ માર્ગ રહે છે. આ મૂળ સમયમર્યાદા જન્મ અને મૃત્યુ બંનેને લાગુ પડે છે.

એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે 2026નો નવો કાયદો 21 દિવસની પ્રમાણભૂત સમયમર્યાદાને દૂર કરતો નથી. આનો અર્થ એ છે કે 21 દિવસની અંદર રિપોર્ટ કરવું એ સૌથી સલામત અને સરળ માર્ગ રહે છે. આ મૂળ સમયમર્યાદા જન્મ અને મૃત્યુ બંનેને લાગુ પડે છે.

4 / 9
21 દિવસની મુદત પૂરી થવાનો અર્થ એ નથી કે જન્મ કે મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર બની કરી શકાતું નથી. 21 દિવસથી વધુ પરંતુ 30 દિવસની અંદર રિપોર્ટિંગને અલગથી વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, કેસને સામાન્ય સમય મર્યાદાની બહાર ગણવામાં આવે છે, અને નિર્ધારિત લેટ ફી લાગુ થઈ શકે છે. તેથી, પરિવારોએ 21 દિવસની મુદત પૂરી થવાની રાહ જોવી જોઈએ નહીં. રજિસ્ટ્રારને જેટલી વહેલી માહિતી પૂરી પાડવામાં આવે તેટલું સારું.

21 દિવસની મુદત પૂરી થવાનો અર્થ એ નથી કે જન્મ કે મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર બની કરી શકાતું નથી. 21 દિવસથી વધુ પરંતુ 30 દિવસની અંદર રિપોર્ટિંગને અલગથી વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, કેસને સામાન્ય સમય મર્યાદાની બહાર ગણવામાં આવે છે, અને નિર્ધારિત લેટ ફી લાગુ થઈ શકે છે. તેથી, પરિવારોએ 21 દિવસની મુદત પૂરી થવાની રાહ જોવી જોઈએ નહીં. રજિસ્ટ્રારને જેટલી વહેલી માહિતી પૂરી પાડવામાં આવે તેટલું સારું.

5 / 9
જો 2023ના સુધારા પછી 30 દિવસથી વધુ સમય પહેલાં પરંતુ એક વર્ષની અંદર દાખલ કરાયેલ જન્મ કે મૃત્યુ સૂચનાઓ માટે જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર અથવા નિયુક્ત અધિકારીની લેખિત પરવાનગીની જરૂર પડે છે. આ સાથે નિર્ધારિત લેટ ફી અને પ્રમાણિત ડોક્યુમેન્ટ પણ જોડાયેલા હોય છે.

જો 2023ના સુધારા પછી 30 દિવસથી વધુ સમય પહેલાં પરંતુ એક વર્ષની અંદર દાખલ કરાયેલ જન્મ કે મૃત્યુ સૂચનાઓ માટે જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર અથવા નિયુક્ત અધિકારીની લેખિત પરવાનગીની જરૂર પડે છે. આ સાથે નિર્ધારિત લેટ ફી અને પ્રમાણિત ડોક્યુમેન્ટ પણ જોડાયેલા હોય છે.

6 / 9
તેથી 21 દિવસની સમયમર્યાદા પછી નોંધણીમાં વિલંબ કરવો નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. એક વર્ષની સમયમર્યાદા પહેલાં પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી કાયદેસર અને વ્યવહારિક રીતે સરળ છે. મહત્વનું છે કે, 2026નો નવો સુધારો આ એક વર્ષના સમયગાળાને દૂર કરતો નથી. રિયલ મોટા ફેરફારો એક વર્ષ પછી શરૂ થાય છે.

તેથી 21 દિવસની સમયમર્યાદા પછી નોંધણીમાં વિલંબ કરવો નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. એક વર્ષની સમયમર્યાદા પહેલાં પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી કાયદેસર અને વ્યવહારિક રીતે સરળ છે. મહત્વનું છે કે, 2026નો નવો સુધારો આ એક વર્ષના સમયગાળાને દૂર કરતો નથી. રિયલ મોટા ફેરફારો એક વર્ષ પછી શરૂ થાય છે.

7 / 9
મહત્વની વાત એ છે કે, જન્મ અને મૃત્યુનું રજિસ્ટ્રેશન 21 દિવસની અંદર કરી દેવું જોઈએ. 21 દિવસની અંદર રિપોર્ટ કરવા સૌથી સરળ વ્યવસ્થા છે. કોઈ ચાર્જ લાગતો નથી. 21 દિવસ પછી રજિસ્ટ્રેશન સંભવ છે પરંતુ જેમ જેમ મોડું થશે. તેમ તેમ વધારાની પરવાનગીઓ, દસ્તાવેજો અને ફીની જરૂરિયાત વધે છે, અને તમારી મુશ્કેલી પણ વધે છે. તેથી, સમયસર જરૂરી પગલાં લો.

મહત્વની વાત એ છે કે, જન્મ અને મૃત્યુનું રજિસ્ટ્રેશન 21 દિવસની અંદર કરી દેવું જોઈએ. 21 દિવસની અંદર રિપોર્ટ કરવા સૌથી સરળ વ્યવસ્થા છે. કોઈ ચાર્જ લાગતો નથી. 21 દિવસ પછી રજિસ્ટ્રેશન સંભવ છે પરંતુ જેમ જેમ મોડું થશે. તેમ તેમ વધારાની પરવાનગીઓ, દસ્તાવેજો અને ફીની જરૂરિયાત વધે છે, અને તમારી મુશ્કેલી પણ વધે છે. તેથી, સમયસર જરૂરી પગલાં લો.

8 / 9
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )

9 / 9

કાયદો એ નિયમોનો સમૂહ છે. જેને સમુદાય દ્વારા માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. કાયદો દેશના વહીવટ માટે નૈતિક માર્ગદર્શક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે. કાયદો એ માનવ વર્તન અને ક્રિયાઓનું નિયમન કરવાની એક પદ્ધતિ છે. અહી ક્લિક કરો

કામની વાતલીગલ એડવાઈઝ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
રોનાલ્ડોની પત્નીની નેટવર્થ કેટલી છે?
રોનાલ્ડોની પત્નીની નેટવર્થ કેટલી છે?
બોલિવુડના સૌથી વધુ પૈસાદાર કપલનો પરિવાર જુઓ
બોલિવુડના સૌથી વધુ પૈસાદાર કપલનો પરિવાર જુઓ
Jioનો સૌથી સસ્તો 3 મહિનાની વેલિડિટી વાળો પ્લાન લોન્ચ
Jioનો સૌથી સસ્તો 3 મહિનાની વેલિડિટી વાળો પ્લાન લોન્ચ
નાની ઉંમરે વાળ સફેદ થવાના 7 મુખ્ય કારણ !
નાની ઉંમરે વાળ સફેદ થવાના 7 મુખ્ય કારણ !
15 ઓગસ્ટે ટીમ ઈન્ડિયાનો કેવો રહ્યો રેકોર્ડ? જાણો કેટલી મેચ જીતી અને કેટલી હારી
15 ઓગસ્ટે ટીમ ઈન્ડિયાનો કેવો રહ્યો રેકોર્ડ? જાણો કેટલી મેચ જીતી અને કેટલી હારી
પ્રકાશ ઝાનો પરિવાર જુઓ
પ્રકાશ ઝાનો પરિવાર જુઓ
Latest Videos View more
દક્ષિણ ગુજરાતમાં આજે બે થી ત્રણ જિલ્લામાં યલો એલર્ટ
દક્ષિણ ગુજરાતમાં આજે બે થી ત્રણ જિલ્લામાં યલો એલર્ટ
વેપારમાં પ્રગતિના નવા માર્ગો ખુલશે, કાર્યક્ષેત્રે માન-સન્માન વધશે
વેપારમાં પ્રગતિના નવા માર્ગો ખુલશે, કાર્યક્ષેત્રે માન-સન્માન વધશે
Trending Video: ચહેરા પર ઈનો અને ટૂથપેસ્ટ ઘસીને વાણંદે કર્યું 'ફેસિયલ'
Trending Video: ચહેરા પર ઈનો અને ટૂથપેસ્ટ ઘસીને વાણંદે કર્યું 'ફેસિયલ'
તલાટીઓની કામગીરીની સ્પષ્ટ વહેંચણી: રાજ્ય સરકારનો મોટો નિર્ણય
તલાટીઓની કામગીરીની સ્પષ્ટ વહેંચણી: રાજ્ય સરકારનો મોટો નિર્ણય
નક્ષત્રના આધારે અંબાલાલની આગાહી, 23થી 31 ઓગસ્ટ સુધીમાં ભારે વરસાદ પડશે
નક્ષત્રના આધારે અંબાલાલની આગાહી, 23થી 31 ઓગસ્ટ સુધીમાં ભારે વરસાદ પડશે
શરીર પર લીંબુ લટકાવીને રસ્તા વચ્ચે કર્યો હેરાન કરનારો સ્ટંટ
શરીર પર લીંબુ લટકાવીને રસ્તા વચ્ચે કર્યો હેરાન કરનારો સ્ટંટ
SEBI એ ભાવનગરના ઈકોનો બ્રોકિંગ પર પાડ્યા દરોડા
SEBI એ ભાવનગરના ઈકોનો બ્રોકિંગ પર પાડ્યા દરોડા
સુરેન્દ્રનગર:અકાળાથી પાસવાડા ગામનો રસ્તો બિસમાર બનતા ગામલોકો ત્રાહિમામ
સુરેન્દ્રનગર:અકાળાથી પાસવાડા ગામનો રસ્તો બિસમાર બનતા ગામલોકો ત્રાહિમામ
સુરતમાં કારીગરોની હડતાળ, પોલીસ પર પથ્થરમારો 500 થી વધુ સામે ફરિયાદ
સુરતમાં કારીગરોની હડતાળ, પોલીસ પર પથ્થરમારો 500 થી વધુ સામે ફરિયાદ
ચર્ચગેટ નજીક આવકવેરા વિભાગની ઓફિસમાં લાગી ભીષણ આગ, જુઓ Video
ચર્ચગેટ નજીક આવકવેરા વિભાગની ઓફિસમાં લાગી ભીષણ આગ, જુઓ Video
g clip-path="url(#clip0_868_265)">