Gold Silver : સોના-ચાંદીમાં ‘કડાકો કે કમાણી’ ? રેકોર્ડ હાઈથી ભાવમાં મોટું ગાબડું, બજારમાં મચેલી આ અફરાતફરીનું અસલી કારણ કયું ?
સોના અને ચાંદીના બજારમાં હાલ ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે, જેના કારણે રોકાણકારોમાં ચિંતા તેમજ ઉત્સુકતા બંને વધી ગઈ છે. ખાસ વાત એ છે કે, સોના-ચાંદીના ભાવ રેકોર્ડ હાઈ પર પહોંચ્યા બાદ તેમાં અચાનક મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેને કારણે બજારમાં અફરાતફરી જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

શુક્રવારે ચાંદીના ભાવમાં ફરી એકવાર જોરદાર ઉતાર-ચઢાવ (વોલેટિલિટી) જોવા મળ્યો. એશિયાઈ બજારોમાં શરૂઆતમાં ચાંદી અંદાજે 10% સુધી તૂટી ગઈ અને ભાવ લગભગ 64 ડોલર પ્રતિ ઔંસની નજીક પહોંચી ગયા હતા. જો કે, ત્યારબાદ તેમાં ઝડપી રિકવરી આવી અને દિવસ દરમિયાન 6% થી વધુની તેજી પણ જોવા મળી.

બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, અત્યારે બજારમાં સૌથી મોટી સમસ્યા 'લિક્વિડિટી' (રોકડની તરલતા) ની અછત છે. આ જ કારણ છે કે, કિંમતોમાં અત્યંત ઝડપી અને અનિયમિત વધઘટ થઈ રહી છે. છેલ્લા સત્રમાં જ ચાંદી અંદાજે 20% તૂટી હતી, જેના કારણે ગયા મહિનાની તમામ તેજી ધોવાઈ ગઈ હતી.

કોમોડિટી સ્ટ્રેટેજીના હેડ ઓલે હેન્સને (Ole Hansen) જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે અસ્થિરતા (volatility) વધે છે, ત્યારે માર્કેટ મેકર્સ સ્પ્રેડ વધારી દે છે અને જોખમ લેવાનું ટાળે છે. આનાથી લિક્વિડિટી તે જ સમયે સૌથી નબળી પડી જાય છે, જ્યારે તેની સૌથી વધુ જરૂર હોય છે. હેન્સને ચેતવણી પણ આપી હતી કે, આવી સ્થિતિમાં અસ્થિરતા વધુ વધી શકે છે.

અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, જાન્યુઆરીના અંતમાં રેકોર્ડ લેવલને સ્પર્શ્યા બાદ ચાંદી હવે તેની ટોચ (Peak) થી એક-તૃતીયાંશ (1/3) કે તેથી વધુ તૂટી ચૂકી છે. તાજેતરના ઘટાડાનું એક મોટું કારણ ચીન તરફથી નબળી ખરીદી પણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

Shanghai Futures Exchange પર 'ઓપન ઈન્ટરેસ્ટ' ચાર વર્ષથી વધુના નીચલા સ્તરે આવી ગયો છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, રોકાણકારો ઝડપથી પોતાની પોઝિશન કાપી (એટલે કે બજારમાંથી બહાર નીકળવું) રહ્યા છે. જિનરુઈ ફ્યુચર્સ (Jinrui Futures) ના એનાલિસ્ટ ઝિજી વુ (Zijie Wu) ના જણાવ્યા અનુસાર, 'લોન્ગ પોઝિશન' ધરાવતા રોકાણકારો સ્ટોપ-લોસ (Stop-loss) પર બજારમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા છે અને 'શોર્ટ પોઝિશન' ધરાવતા રોકાણકારો નફો વસૂલ કરી રહ્યા છે.

મળતી માહિતી મુજબ, સોનાની સરખામણીમાં ચાંદીનું બજાર નાનું છે અને તેમાં લિક્વિડિટી (તરલતા) ઓછી હોય છે, તેથી તેમાં આવતા ઝટકા અથવા ઉતાર-ચઢાવ વધુ તેજ હોય છે. જો કે, સોના (Gold) ને લઈને ફિડેલિટી ઇન્ટરનેશનલ (Fidelity International) અને પેસિફિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ મેનેજમેન્ટ કંપની (PIMCO) જેવા મોટા ફંડ હાઉસ હજુ પણ સકારાત્મક (Positive) અભિગમ ધરાવે છે.

બીજી તરફ JPMorgan Chase & Co. ના વ્યૂહરચનાકારોએ (Strategists) જણાવ્યું છે કે, લાંબાગાળા માટે સોનાની સરખામણીમાં બિટકોઈન (Bitcoin) વધુ આકર્ષક વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. MCX ગોલ્ડની વાત કરીએ તો, હાલમાં ભાવ ₹1,49,000 થી ₹1,55,000 ની આસપાસ છે. ₹1,80,000–₹1,81,000 ના રેકોર્ડ હાઈથી ઘટ્યા પછી પણ તેનું લોન્ગ ટર્મ સ્ટ્રક્ચર મજબૂત માનવામાં આવી રહ્યું છે. ₹1,37,000 થી ₹1,42,000 ની રેન્જ એક મજબૂત ડિમાન્ડ ઝોન (સપોર્ટ) છે. જો ભાવ ₹1,55,000–₹1,60,000 ની ઉપર નીકળશે, તો ફરીથી ₹1,65,000 થી ₹1,75,000 સુધીની તેજી જોવા મળી શકે છે.

કોમેક્સ સિલ્વર હાલમાં $65 થી $80 ની રેન્જમાં છે. $121 થી ઉપરના રેકોર્ડ સ્તરથી ભારે ઘટાડા બાદ ટૂંકાગાળા માટે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. $65–$70 નો ઝોન અત્યંત મહત્વનો લોન્ગ ટર્મ સપોર્ટ ગણાય છે. તેજી પાછી લાવવા માટે ભાવ $85–$92 ની ઉપર ટકવા જરૂરી છે, ત્યારબાદ $95–$105 તરફની ચાલ બની શકે છે.

MCX સિલ્વર હાલમાં અંદાજે ₹2,30,000 થી ₹2,50,000 ની વચ્ચે ટ્રેડ થઈ રહી છે. ₹4,20,000 ના રેકોર્ડ હાઈથી મોટા ઘટાડા છતાં ₹2,25,000 થી ₹2,60,000 નો ઝોન મજબૂત બેઝ (આધાર) બનેલો છે. એવામાં જો અહીંથી રિકવરી આવશે, તો ભાવ ₹3,00,000 થી ₹3,25,000 સુધી પહોંચી શકે છે. પોઝિશનલ રોકાણકારો માટે 'ઘટાડા પર ખરીદી' (Buy on Dips) ની રણનીતિ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. એવામાં જો કોઈ મોટો બ્રેકડાઉન આવશે, તો કરેક્શન હજુ વધી શકે છે.
ભારતના દરેક ઘરમાં સોનું અને ચાંદી અવશ્ય જોવા મળે છે લોકોનો સોના-ચાંદીને ઘરના દરેક શુભ પ્રસંગે ખરીદતા હોય છે, ત્યારે રોજનો સોના-ચાંદીનો ભાવ જાણવા અહીં ક્લિક કરો
