Gujarati NewsPhoto galleryGold Price Shock Gold May Become Rs 10000 Costlier in India Is Rs 1.75 Lakh the Next Target
ગોલ્ડમાં ‘મોટો ખેલ’ શરૂ… ભારતમાં સોનાના ભાવ ₹10,000 સુધી વધી શકે છે, નવા રિપોર્ટમાં થયો ‘ખુલાસો’
સોનાના બજારમાં એક તરફ રેકોર્ડ તેજી જોવા મળી રહી છે, તો બીજી તરફ મોટો ધડાકો થવાની તૈયારી છે. બજારમાં સામે આવેલો એક નવો રિપોર્ટ દાવો કરે છે કે, સોનાના ભાવમાં નજીકના ભવિષ્યમાં જ ₹10,000 થી વધુનો સીધો ઉછાળો આવી શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ભાવ $4,900/oz પહોંચવાના અંદાજથી ભારતીય બજારમાં સોનું ₹1.75 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામના હાઇ આંકડાને સ્પર્શી શકે છે.
સોનાના બજારમાં આ સમયે માત્ર જ્વેલરી ખરીદદારો, સેન્ટ્રલ બેંક કે ગોલ્ડ ETF વાળા રોકાણકારો જ હલચલ મચાવી રહ્યા નથી. અસલી રમત ગોલ્ડ કોલ ઓપ્શનમાં જોવા મળી રહી છે. ગોલ્ડમેન સેક્સના નવા રિપોર્ટ મુજબ, કોલ ઓપ્શનની ડિમાન્ડ ઝડપથી વધી છે. આ જ ડિમાન્ડ સોનાની તેજીને સામાન્ય કરતાં વધુ મોટી બનાવી શકે છે. ગોલ્ડમેન સેક્સે સોના માટે 4,900 ડૉલર પ્રતિ ઔંસનો અંદાજ આપ્યો છે. રિપોર્ટ જાહેર થયો તે સમયે ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સોનું આશરે 4,600 ડૉલર હતું. ભારતમાં સોનાનો વર્તમાન ભાવ ₹1,64,460 પ્રતિ 10 ગ્રામ અને એક યુએસ ડૉલરની કિંમત ₹95 છે. આ આંકડાઓના આધારે ગોલ્ડમેન સેક્સનો 4,900 ડૉલરનો અંદાજ સાચો સાબિત થાય તો ભારતમાં સોનાનો ભાવ આશરે ₹1,75,186 પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે. ટૂંકમાં, સોનું વર્તમાન ભાવથી લગભગ ₹10,726 પ્રતિ 10 ગ્રામ મોંઘું થઈ શકે છે.
1 / 11
₹1.75 લાખના ભાવને સમજતા પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે, કોલ ઓપ્શન શું છે અને તેની ખરીદી સોનાનો ભાવ અચાનક કેમ વધારી શકે છે? જણાવી દઈએ કે, કોલ ઓપ્શન એક કોન્ટ્રાક્ટ છે. આમાં ખરીદનાર રોકાણકાર એ દાવ લગાવે છે કે, આવનારા સમયમાં સોનાની કિંમત એક નક્કી સ્તરથી ઉપર જશે. આને સામાન્ય જીવનના ઉદાહરણથી સમજો. કોઈ રોકાણકારને લાગે છે કે, સોનું ટૂંક સમયમાં 4,800 કે 5,000 ડૉલર સુધી જઈ શકે છે. તે પૂરેપૂરું સોનું ખરીદવાને બદલે તે ભાવનો કોલ ઓપ્શન ખરીદે છે. આના માટે તે એક નાની રકમ એટલે કે પ્રીમિયમ ચૂકવે છે.
2 / 11
જો સોનાનો ભાવ નક્કી સમયની અંદર ઝડપથી વધે છે, તો કોલ ઓપ્શનની કિંમત ઘણી ગણી વધી શકે છે. જો સોનાનો ભાવ ન વધ્યો તો ઓપ્શન ખરીદનારનું પ્રીમિયમ ડૂબી શકે છે. ઓપ્શનમાં ઓછી રકમ લગાવીને મોટી પોઝિશન લઈ શકાય છે. આ જ કારણે તેમાં ફાયદો અને નુકસાન બંને ખૂબ ઝડપથી થઈ શકે છે. ગોલ્ડમેન સેક્સના જણાવ્યા અનુસાર, રોકાણકારો ગ્લોબલ મેક્રો પોલિસી સાથે જોડાયેલા રિસ્કથી બચવા માટે ગોલ્ડ કોલ ઓપ્શન ખરીદી રહ્યા છે. વધતું સરકારી દેવું, ડૉલરનું મૂલ્ય ઘટવાનો ડર, મોંઘવારી, યુદ્ધ અને દુનિયાની મોટી સેન્ટ્રલ બેંકોની નીતિઓને લઈને અિનિશ્ચિતતા આનું કારણ હોઈ શકે છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, GLD એટલે કે દુનિયાના સૌથી મોટા ગોલ્ડ ETF માં કોલ ઓપ્શનની વર્તમાન નેટ ઓપન ઇન્ટરેસ્ટ આશરે 25 લાખ કોન્ટ્રાક્ટ છે.
3 / 11
ગોલ્ડમેન સેક્સે પોતાના 4,900 ડૉલરના અંદાજમાં આશરે 13 લાખ કોલ કોન્ટ્રાક્ટની સ્થિતિ માની હતી. આનો અર્થ એ થયો કે, વર્તમાન કોલ ઓપ્શન પોઝિશન તેના અંદાજમાં રહેલા સ્તર કરતાં લગભગ બમણી પહોંચી ચૂકી છે. આ જ કારણે ગોલ્ડમેન સેક્સને 4,900 ડૉલરના પોતાના ટાર્ગેટથી પણ ઉપર ભાવ જવાનું મોટું રિસ્ક દેખાઈ રહ્યું છે. હવે જ્યારે કોઈ ડીલર રોકાણકારને ગોલ્ડ કોલ ઓપ્શન વેચે છે, ત્યારે સોનાનો ભાવ વધવા પર તેને નુકસાન થઈ શકે છે. આ રિસ્ક ઘટાડવા માટે ડીલર ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ કે સોના સાથે જોડાયેલી બીજી પોઝિશન ખરીદે છે. આને ડીલર હેજિંગ કહેવામાં આવે છે.
4 / 11
ધારો કે, મોટી સંખ્યામાં રોકાણકારોએ 4,800 ડૉલરની આસપાસનો કોલ ઓપ્શન ખરીદ્યો છે. આમાં જેમ જેમ સોનું 4,800 ડૉલરની નજીક જશે, તેમ તેમ કોલ વેચનારા ડીલર્સે વધુ ગોલ્ડ ખરીદીને પોતાનું રિસ્ક ઘટાડવું પડી શકે છે. ડીલર્સની ખરીદીથી સોનાનો ભાવ વધુ ઉપર જશે. ભાવ વધવા પર તેમણે ફરીથી ખરીદી કરવી પડી શકે છે. બસ આ રીતે જ એક ચક્ર બની જાય છે. ટૂંકમાં, પહેલા સોનાનો ભાવ વધે છે. ત્યારબાદ ડીલર્સ હેજિંગ માટે ખરીદી કરે છે. તેમની ખરીદી કિંમતને વધુ વધારે છે. આ પછી વધુ હેજિંગ શરૂ થઈ જાય છે. ગોલ્ડમેન સેક્સે આ જ સ્થિતિને મિકેનિકલ પ્રાઇસ એમ્પ્લીફાયર કહ્યું છે. સરળ ભાષામાં આનો અર્થ એક એવા મશીનથી છે, જે બજારમાં પહેલાથી ચાલી રહેલી તેજીને વધુ મોટી કરી દે છે.
5 / 11
કોલ ઓપ્શનની ભારે પોઝિશન માત્ર તેજી નથી વધારતી. જો સોનાનો ભાવ ઘટ્યો તો આ આખી રમત ઊંધી દિશામાં પણ ચાલી શકે છે. ભાવ ઘટવા પર ડીલર્સે પહેલા ખરીદેલું હેજ ઘટાડવું પડશે. આના માટે તેઓ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ કે સોના સાથે જોડાયેલી પોતાની પોઝિશન વેચી શકે છે. આ વેચવાલીથી સોના પર વધુ દબાણ આવશે. ભાવ વધુ ઘટવા પર વધુ હેજિંગ પોઝિશન બંધ થશે. આનાથી સામાન્ય કરેક્શન અચાનક મોટા ઘટાડામાં બદલાઈ શકે છે. એટલા માટે જ ગોલ્ડમેન સેક્સે કહ્યું છે કે, સોનામાં અપસાઇડ પ્રાઇસ રિસ્ક વધ્યું છે પરંતુ ટુ-સાઇડેડ વોલેટિલિટી પણ વધુ રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે, સોનું માત્ર ઉપર જ નહીં પણ નીચે પણ ખૂબ ઝડપથી જઈ શકે છે. ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સોનાનો વર્તમાન ભાવ આશરે 4,600 ડૉલર છે. ગોલ્ડમેન સેક્સનો અંદાજ 4,900 ડૉલર છે.
6 / 11
4,600 ડૉલરથી 4,900 ડૉલરનો વધારો આશરે 6.52 ટકા થાય છે. ભારતમાં સોનાનો વર્તમાન ભાવ ₹1,64,460 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે. જો એક ડૉલર ₹95 પર બનેલો રહે છે અને ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી, ટેક્સ તથા ઘરેલું પ્રીમિયમમાં કોઈ મોટો ફેરફાર થતો નથી, તો ભારતીય ભાવમાં પણ લગભગ 6.52 ટકાનો વધારો થઈ શકે છે. ₹1,64,460 માં 6.52 ટકા ઉમેરતાં ભાવ આશરે ₹1,75,186 પ્રતિ 10 ગ્રામ નીકળે છે. આનો અર્થ એ છે કે, ગોલ્ડમેન સેક્સનો ઇન્ટરનેશનલ ટાર્ગેટ ભારતમાં સોનાને લગભગ ₹1.75 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચાડી શકે છે. જો ડૉલર ₹97 સુધી મોંઘો થઈ ગયો તો આ જ ભાવ આશરે ₹1,78,900 સુધી જઈ શકે છે. બીજી તરફ, રૂપિયો મજબૂત થઈને ડૉલર સામે ₹93 પર આવી ગયો તો અંદાજીત ભાવ આશરે ₹1,71,500 રહી શકે છે.
7 / 11
જો 4,900 ડૉલરને સીધા રૂપિયા અને 10 ગ્રામમાં બદલવામાં આવે તો ભાવ આશરે ₹1,49,662 નીકળે છે. આ ભારતના વર્તમાન ભાવ ₹1,64,460 કરતાં પણ ઓછો દેખાય છે. આ તફાવતનું કારણ એ છે કે, સીધા કન્વર્ઝનમાં ભારતની ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી, ટેક્સ, ટ્રાન્સપોર્ટ, ઇન્સ્યોરન્સ, લોકલ પ્રીમિયમ અને બજારના અન્ય ખર્ચાઓ જોડાયેલા નથી હોતા. એટલા માટે ભવિષ્યનો ઘરેલું ભાવ કાઢવાનો વધુ સારો રસ્તો વર્તમાન ભારતીય ભાવ પર ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટનો સંભવિત ટકાવારી વધારો લાગુ કરવાનો છે. જો આગામી એકથી ત્રણ મહિનામાં લગ્ન, તહેવાર કે કોઈ જરૂરી કામ માટે સોનું ખરીદવાનું હોય તો આખી ખરીદી એક જ દિવસે કરવી જોખમી હોઈ શકે છે. ગોલ્ડમેન સેક્સનો રિપોર્ટ સ્પષ્ટ બતાવે છે કે, કોલ ઓપ્શનની ભારે પોઝિશન ભાવને અચાનક ઉપર કે નીચે લઈ જઈ શકે છે. તેથી જરૂરિયાતની ખરીદી અલગ-અલગ ભાગોમાં કરી શકાય છે. એક ભાગ વર્તમાન ભાવ પર, બીજો ભાગ કોઈ ઘટાડા સમયે અને બાકીનો ભાગ જરૂરિયાતની તારીખ નજીક આવે ત્યારે ખરીદી શકાય છે. આનાથી ભાવ વધવા પર આખી ખરીદી મોંઘા સ્તરે કરવી નહીં પડે. વળી, ઘટાડો આવે તો ઓછા ભાવનો ફાયદો મળી શકે છે.
8 / 11
જ્વેલરી ખરીદતી વખતે માત્ર ગોલ્ડ રેટ ન જુઓ. મેકિંગ ચાર્જ, વેસ્ટેજ, ટેક્સ અને કુલ બિલ અલગ-અલગ લખાવો. BIS હોલમાર્ક અને 6 આંકડાવાળો HUID નંબર જરૂર તપાસો. જો આપેલો વર્તમાન ભાવ 24 કેરેટ સોનાનો હોય તો ₹1,75,186 ના સંભવિત સ્તર પર 22 કેરેટ સોનાનો બેઝ રેટ આશરે ₹1.60 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ શકે છે. આના પર મેકિંગ ચાર્જ અને અન્ય ખર્ચ અલગ હશે. ઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટે જ્વેલરી ખરીદવી એ સૌથી સારો વિકલ્પ માનવામાં આવતો નથી, કારણ કે તેમાં મેકિંગ ચાર્જ લાગે છે અને વેચતી વખતે કાપ મૂકાઈ શકે છે.
9 / 11
રોકાણ માટે ગોલ્ડ ETF કે ગોલ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવા વિકલ્પો જોઈ શકાય છે. ગોલ્ડ ETF પસંદ કરતી વખતે એક્સપેન્સ રેશિયો, ટ્રેકિંગ એરર, ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અને બિડ-આસ્ક સ્પ્રેડ ચોક્કસ જુઓ. ટ્રેકિંગ એરર બતાવે છે કે, ETF નું રિટર્ન અસલી સોનાના ભાવથી કેટલું અલગ રહ્યું. એક્સપેન્સ રેશિયો ફંડ ચલાવવાનો વાર્ષિક ખર્ચ છે. બિડ-આસ્ક સ્પ્રેડ ખરીદી અને વેચાણના ભાવ વચ્ચેનો તફાવત હોય છે. કોલ ઓપ્શન કે ફ્યુચર્સમાં સીધા ઉતરવું નવા રોકાણકાર માટે ખતરનાક બની શકે છે. આમાં લેવરેજના કારણે નાની રકમ પર મોટો સોદો થાય છે અને ભાવ વિપરીત દિશામાં જવા પર નુકસાન ઝડપથી વધી શકે છે. ગોલ્ડમેન સેક્સનો 4,900 ડૉલરનો અંદાજ કોઈ ગેરંટી નથી. ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજ દર વધારવાના સંકેત આપ્યા, યુએસ મોંઘવારી ફરી તેજ થઈ કે ગોલ્ડ ETF માંથી પૈસા નીકળવા લાગ્યા તો સોનામાં ઝડપી કરેક્શન આવી શકે છે. બીજી તરફ, ફેડ વ્યાજ દરોને હોલ્ડ પર રાખે છે, સેન્ટ્રલ બેંક ખરીદી ચાલુ રાખે છે અને પશ્ચિમી રોકાણકારોની ગોલ્ડ ETFમાં વાપસી થાય છે તો કોલ ઓપ્શનથી પેદા થયેલી ડીલર હેજિંગ સોનાને 4,900 ડૉલરથી પણ ઉપર ધકેલી શકે છે.
10 / 11
એવામાં તેજી જોઈને પૂરા પૈસા એકસાથે લગાવવાને બદલે તબક્કાવાર રોકાણ કરવું વધુ સંતુલિત રીત હોઈ શકે છે. બીજું કે, જેમના પોર્ટફોલિયોમાં પહેલાથી જ સોનાનો મોટો હિસ્સો છે, તેમણે માત્ર રેકોર્ડ ભાવ જોઈને પોતાનો હિસ્સો વધુ વધારતા પહેલા રિસ્ક જરૂર જોવું જોઈએ. સોનામાં વર્તમાન તેજીનું સૌથી રસપ્રદ કારણ કોલ ઓપ્શનની વધતી ડિમાન્ડ છે. વર્તમાન કોલ પોઝિશન ગોલ્ડમેન સેક્સના અંદાજમાં માનેલા સ્તર કરતાં લગભગ બમણી છે. આના કારણે ડીલર્સે ભાવ વધવા પર વધુ ખરીદી કરવી પડી શકે છે. જો ઇન્ટરનેશનલ સોનું 4,900 ડૉલર સુધી પહોંચે છે, ડૉલર ₹95 પર રહે છે અને ઘરેલુ ખર્ચમાં મોટો ફેરફાર થતો નથી તો ભારતમાં સોનાનો ભાવ આશરે ₹1,75,186 પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ શકે છે. જો કે, જે કોલ ઓપ્શને તેજીની રફ્તાર વધારી છે, તે જ ભાવ ઘટવા પર વેચવાલીને પણ તેજ કરી શકે છે. તેથી સોનું ખરીદનાર માટે આ સમયે સૌથી જરૂરી શબ્દ ટાર્ગેટ નહીં પરંતુ વોલેટિલિટી છે.
11 / 11
નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. TV9 Gujarati કોઈપણ રીતે શેરમાં, સોના-ચાંદીમાં, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં અને IPO માં પૈસા લગાવવાની કે વેચવાની સલાહ આપતું નથી. બજારમાં રોકાણ સંભવિત જોખમ સાથે સંકળાયેલું છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાંકીય સલાહકાર અથવા માર્કેટ એક્સપર્ટની સલાહ જરૂરથી લો.
Gold Jewellery vs Gold Bar : સોનાના વધતા ભાવ વચ્ચે દાગીના નહીં, લગડી ખરીદવાનો ટ્રેન્ડ કેમ વધ્યો? જાણો મોટું કારણ
