સોનાના ભાવમાં 30%નો મોટો કડાકો! હવે ફરી આવશે તેજી કે હજુ ઘટશે ભાવ?
જાન્યુઆરી 2026માં ઐતિહાસિક ઊંચાઈએ પહોંચ્યા બાદ સોનાના ભાવમાં 30 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે. એડલવાઈસ મ્યુચ્યુઅલ ફંડના અહેવાલ મુજબ, આ ઘટાડા પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ કારણો જવાબદાર છે. તેમાં અમેરિકામાં બોન્ડ પર વધી રહેલું વળતર, ડોલરની મજબૂતી અને ફેડરલ રિઝર્વની કડક નાણાકીય નીતિનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, લાંબા ગાળે સોનાના ભાવમાં ફરી સુધારો થવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

સોનું એવું રોકાણ છે જેમાંથી વ્યાજ મળતું નથી. બીજી તરફ, સરકારી બોન્ડમાં રોકાણ કરવાથી નક્કી કરેલી શરતો મુજબ વળતર મળી શકે છે. જ્યારે બોન્ડ પર વધુ વળતર મળવાની શક્યતા વધે છે, ત્યારે કેટલાક રોકાણકારો સોનામાંથી પૈસા કાઢીને બોન્ડમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે.અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, અમેરિકાના 10 વર્ષના બોન્ડની ફુગાવાને ધ્યાનમાં લીધા પછીની વાસ્તવિક ઉપજ લગભગ 2.9 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. વાસ્તવિક ઉપજ વધે ત્યારે સોનામાં રોકાણ કરવાનું આકર્ષણ ઓછું થઈ શકે છે.

અહેવાલમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે 2003 પછીના સમયગાળામાં જે મહિનાઓ દરમિયાન વાસ્તવિક બોન્ડ ઉપજ ઘટી હતી, તે મહિનાઓમાં સોનાના ભાવમાં સરેરાશ 74 ટકા જેટલો વધારો જોવા મળ્યો હતો. જોકે, આ આંકડો ભવિષ્યમાં પણ આવું જ થશે તેની ખાતરી આપતો નથી.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની કિંમત મુખ્યત્વે અમેરિકન ડોલરમાં નક્કી થાય છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત બને છે, ત્યારે ભારતીય રૂપિયા સહિત અન્ય ચલણ ધરાવતા દેશો માટે સોનું ખરીદવું મોંઘું પડે છે. આવી સ્થિતિમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ખરીદદારો સોનાની ખરીદી ઘટાડે તેવી શક્યતા રહે છે. પરિણામે બજારમાં માંગ નબળી પડે છે અને સોનાના ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે.

અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક એટલે કે ફેડરલ રિઝર્વ ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવા માટે વ્યાજદર વધારી શકે છે. જ્યારે બજારમાં વ્યાજદર વધવાની શક્યતા મજબૂત બને છે, ત્યારે બોન્ડનું વળતર પણ વધી શકે છે. આની અસર સોનાના ભાવ પર પડે છે. ખાસ વાત એ છે કે ફેડરલ રિઝર્વ ખરેખર વ્યાજદર વધારે તે પહેલાં જ બજારમાં તેની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને સોનાના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ શરૂ થઈ શકે છે.

સોનાના ભાવમાં અગાઉ મોટો ઉછાળો આવ્યા બાદ કેટલાક રોકાણકારોએ પોતાનો નફો વસૂલવાનું શરૂ કર્યું છે. એટલે કે, તેઓ સોનાનું વેચાણ કરીને નાણાં રોકડમાં ફેરવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં નવી ખરીદી ઘટે છે અને બજારમાં વેચવાલી વધે છે. તેના કારણે સોનાના ભાવમાં ઘટાડો વધુ જોવા મળી શકે છે. જોકે, તેનો અર્થ એવો નથી કે રોકાણકારોએ સોનામાંથી સંપૂર્ણપણે વિશ્વાસ ગુમાવી દીધો છે.

બીજી તરફ, વિશ્વની અનેક સેન્ટ્રલ બેંકો સોનાની ખરીદી ચાલુ રાખી રહી છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, 2026ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં સેન્ટ્રલ બેંકોએ અંદાજે 321 ટન સોનાની ખરીદી કરી હતી. સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા થતી આ ખરીદી બજારમાં સોનાની માંગ જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ બને છે. જોકે, હાલમાં ડોલરની મજબૂતી અને બોન્ડની ઊંચી ઉપજને કારણે સોનાને મળતો આ ટેકો પૂરતો સાબિત થઈ રહ્યો નથી.

અહેવાલ મુજબ, જો આગામી સમયમાં અમેરિકન બોન્ડની ઉપજ ઘટે, ડોલર નબળો પડે અને ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજદર વધારવાનું બંધ કરીને તેને સ્થિર રાખે અથવા ઘટાડે, તો સોનાના ભાવને ફરી વેગ મળી શકે છે. આ ઉપરાંત, વિશ્વમાં યુદ્ધ કે અન્ય ભૂરાજકીય તણાવ વધે અથવા વૈશ્વિક અર્થતંત્રને લઈને ચિંતા ઊભી થાય તો રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોના તરફ વળી શકે છે. જો સોનાના એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ETF)માં રોકાણ વધે અને સેન્ટ્રલ બેંકો પણ મોટા પ્રમાણમાં સોનાની ખરીદી ચાલુ રાખે, તો ભાવને વધુ મજબૂતી મળી શકે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)
જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.
