हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ચૂંટણી પરિણામ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Petrol Price Hike: રાત્રે પેટ્રોલ પંપ પર બચેલું ફ્યુઅલ અને સવારે વધી ગયા ભાવ, તો નફો કોને થાય? પંપ માલિક કે કંપની?

પેટ્રોલના ભાવમાં રાત્રોરાત વધારો થાય ત્યારે પંપ પર પહેલેથી રહેલું પેટ્રોલ નવા ભાવે વેચાય છે. આવી સ્થિતિમાં વધારાનો નફો પેટ્રોલ પંપ માલિકને મળે છે કે ઓઈલ કંપનીને? જાણો સમગ્ર પ્રક્રિયા અને તેની પાછળનું અર્થશાસ્ત્ર.

| Updated on: May 26, 2026 | 8:55 AM
Share
દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવોએ ફરી એકવાર સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર ભાર વધાર્યો છે. પેટ્રોલના દરમાં પ્રતિ લિટર ₹2.61નો વધારો થયો છે, જ્યારે ડીઝલ ₹2.71 મોંઘું બન્યું છે. આવા સમયમાં ઘણા લોકોના મનમાં એક સવાલ ઊભો થાય છે કે જો રાત્રે પેટ્રોલ પંપ પર ઈંધણનો સ્ટોક બચેલો હોય અને બીજા દિવસે સવારે તેના ભાવ વધી જાય, તો આ વધારાની કમાણી આખરે કોને મળે છે?

દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવોએ ફરી એકવાર સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર ભાર વધાર્યો છે. પેટ્રોલના દરમાં પ્રતિ લિટર ₹2.61નો વધારો થયો છે, જ્યારે ડીઝલ ₹2.71 મોંઘું બન્યું છે. આવા સમયમાં ઘણા લોકોના મનમાં એક સવાલ ઊભો થાય છે કે જો રાત્રે પેટ્રોલ પંપ પર ઈંધણનો સ્ટોક બચેલો હોય અને બીજા દિવસે સવારે તેના ભાવ વધી જાય, તો આ વધારાની કમાણી આખરે કોને મળે છે?

1 / 7
હકીકતમાં પેટ્રોલ પંપ માલિકો ઇન્ડિયન ઓઈલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિંદુસ્તાન પેટ્રોલિયમ જેવી સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પાસેથી પહેલેથી ચૂકવણી કરીને ઈંધણ ખરીદે છે. જ્યારે એક વખત પેટ્રોલ અથવા ડીઝલ પંપના સ્ટોરેજ ટેન્કમાં પહોંચે છે, ત્યારબાદ તે સ્ટોકનો માલિક પંપ ડીલર બની જાય છે. એટલે કે તે ઈંધણ પરનો હક સંપૂર્ણ રીતે પંપ માલિક પાસે રહે છે.

હકીકતમાં પેટ્રોલ પંપ માલિકો ઇન્ડિયન ઓઈલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિંદુસ્તાન પેટ્રોલિયમ જેવી સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પાસેથી પહેલેથી ચૂકવણી કરીને ઈંધણ ખરીદે છે. જ્યારે એક વખત પેટ્રોલ અથવા ડીઝલ પંપના સ્ટોરેજ ટેન્કમાં પહોંચે છે, ત્યારબાદ તે સ્ટોકનો માલિક પંપ ડીલર બની જાય છે. એટલે કે તે ઈંધણ પરનો હક સંપૂર્ણ રીતે પંપ માલિક પાસે રહે છે.

2 / 7
આવી સ્થિતિમાં જો બીજા દિવસે પેટ્રોલ કે ડીઝલના ભાવ વધી જાય, તો પંપ પર પહેલેથી રહેલો જૂનો સ્ટોક પણ નવા વધેલા ભાવે વેચવામાં આવે છે. જૂના ખરીદીના ભાવ અને નવા વેચાણના ભાવ વચ્ચેનો તફાવત પંપ માલિકને વધારાની કમાણી રૂપે મળે છે. આ પ્રકારના લાભને ‘ઇન્વેન્ટરી ગેઇન’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આવી સ્થિતિમાં જો બીજા દિવસે પેટ્રોલ કે ડીઝલના ભાવ વધી જાય, તો પંપ પર પહેલેથી રહેલો જૂનો સ્ટોક પણ નવા વધેલા ભાવે વેચવામાં આવે છે. જૂના ખરીદીના ભાવ અને નવા વેચાણના ભાવ વચ્ચેનો તફાવત પંપ માલિકને વધારાની કમાણી રૂપે મળે છે. આ પ્રકારના લાભને ‘ઇન્વેન્ટરી ગેઇન’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

3 / 7
પરંતુ જ્યારે ઈંધણના ભાવમાં ઘટાડો થાય છે ત્યારે સ્થિતિ સંપૂર્ણ રીતે બદલાઈ જાય છે. જો પંપ માલિકે મોંઘા ભાવે ખરીદેલું ઈંધણ બીજા દિવસે ઓછા ભાવે વેચવું પડે, તો તેને નુકસાન સહન કરવું પડે છે. આ પરિસ્થિતિને ‘ઇન્વેન્ટરી લોસ’ કહેવામાં આવે છે.

પરંતુ જ્યારે ઈંધણના ભાવમાં ઘટાડો થાય છે ત્યારે સ્થિતિ સંપૂર્ણ રીતે બદલાઈ જાય છે. જો પંપ માલિકે મોંઘા ભાવે ખરીદેલું ઈંધણ બીજા દિવસે ઓછા ભાવે વેચવું પડે, તો તેને નુકસાન સહન કરવું પડે છે. આ પરિસ્થિતિને ‘ઇન્વેન્ટરી લોસ’ કહેવામાં આવે છે.

4 / 7
એક મહત્વની વાત એ પણ છે કે જ્યારે ઓઈલ કંપની ઈંધણ ડીલરને વેચી દે છે, ત્યારબાદ રિટેલ માર્કેટમાં ભાવ વધે કે ઘટે તેનો સીધો અસર કંપનીની કમાણી પર થતો નથી. ઓઈલ કંપનીઓની આવક મુખ્યત્વે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, રિફાઇનિંગ ખર્ચ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને સરકારની ટેક્સ નીતિઓ પર આધારિત રહે છે.

એક મહત્વની વાત એ પણ છે કે જ્યારે ઓઈલ કંપની ઈંધણ ડીલરને વેચી દે છે, ત્યારબાદ રિટેલ માર્કેટમાં ભાવ વધે કે ઘટે તેનો સીધો અસર કંપનીની કમાણી પર થતો નથી. ઓઈલ કંપનીઓની આવક મુખ્યત્વે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, રિફાઇનિંગ ખર્ચ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને સરકારની ટેક્સ નીતિઓ પર આધારિત રહે છે.

5 / 7
સામાન્ય દિવસોમાં જ્યારે ઈંધણના ભાવ સ્થિર હોય છે, ત્યારે પેટ્રોલ પંપ માલિકોને બહુ મોટો નફો થતો નથી. તેમની મુખ્ય આવક પ્રતિ લિટર મળતા નક્કી કમિશન પરથી આવે છે. સામાન્ય રીતે પ્રતિ લિટર પેટ્રોલ પર ₹3થી ₹4.50 અને પ્રતિ લિટર ડીઝલ પર ₹2.50થી ₹3.50 સુધી કમિશન આપવામાં આવે છે.

સામાન્ય દિવસોમાં જ્યારે ઈંધણના ભાવ સ્થિર હોય છે, ત્યારે પેટ્રોલ પંપ માલિકોને બહુ મોટો નફો થતો નથી. તેમની મુખ્ય આવક પ્રતિ લિટર મળતા નક્કી કમિશન પરથી આવે છે. સામાન્ય રીતે પ્રતિ લિટર પેટ્રોલ પર ₹3થી ₹4.50 અને પ્રતિ લિટર ડીઝલ પર ₹2.50થી ₹3.50 સુધી કમિશન આપવામાં આવે છે.

6 / 7
જો કે, આ કમિશન સંપૂર્ણ નફો ગણાતો નથી. પેટ્રોલ પંપ ચલાવવા માટે માલિકોને કર્મચારીઓના પગાર, વીજળીના બિલ, મશીનોના મેન્ટેનન્સ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને રોજિંદા ઓપરેશનના ખર્ચ પણ ઉઠાવવા પડે છે. તેથી ભાવવધારા દરમિયાન થતો ઇન્વેન્ટરી ગેઇન તાત્કાલિક લાભ તો આપે છે, પરંતુ પેટ્રોલ પંપનો વ્યવસાય હંમેશા મોટો નફો કરાવતો હોય એવું માનવું યોગ્ય નથી. (All Image Credit Source: Social Media)

જો કે, આ કમિશન સંપૂર્ણ નફો ગણાતો નથી. પેટ્રોલ પંપ ચલાવવા માટે માલિકોને કર્મચારીઓના પગાર, વીજળીના બિલ, મશીનોના મેન્ટેનન્સ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને રોજિંદા ઓપરેશનના ખર્ચ પણ ઉઠાવવા પડે છે. તેથી ભાવવધારા દરમિયાન થતો ઇન્વેન્ટરી ગેઇન તાત્કાલિક લાભ તો આપે છે, પરંતુ પેટ્રોલ પંપનો વ્યવસાય હંમેશા મોટો નફો કરાવતો હોય એવું માનવું યોગ્ય નથી. (All Image Credit Source: Social Media)

7 / 7

કચ્છમાં ડ્રગ્સ મળવાનો સિલસિલો યથાવત, BSFને ક્રિક વિસ્તારમાં મળ્યા કરોડો રૂપિયાના ડ્રગ્સના પેકેટ

જનરલ નોલેજપેટ્રોલ ડીઝલબિઝનેસ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
FIFA વર્લ્ડ કપમાં કઈ ટીમે સૌથી વધુ મેચ જીતી છે?
FIFA વર્લ્ડ કપમાં કઈ ટીમે સૌથી વધુ મેચ જીતી છે?
આ 'સ્ટોક' હવે બનશે 'રોકેટ'! બ્રોકરેજે આપ્યું 'BUY' રેટિંગ
આ 'સ્ટોક' હવે બનશે 'રોકેટ'! બ્રોકરેજે આપ્યું 'BUY' રેટિંગ
આમિર ખાન અને અમિતાભ બચ્ચનની 300 કરોડની ફિલ્મને આ એક્ટ્રેસે કરી રિજેક્ટ
આમિર ખાન અને અમિતાભ બચ્ચનની 300 કરોડની ફિલ્મને આ એક્ટ્રેસે કરી રિજેક્ટ
રિયાલિટી શોનો કિંગ છે વિશાલ આદિત્ય
રિયાલિટી શોનો કિંગ છે વિશાલ આદિત્ય
રાતે AC ચલાવતા આ વાતનું ધ્યાન રાખજો ! નહીં તો વીજળીનું બિલ વધશે
રાતે AC ચલાવતા આ વાતનું ધ્યાન રાખજો ! નહીં તો વીજળીનું બિલ વધશે
મગની દાળને ડાયટમાં શા માટે સામેલ કરવી જોઈએ?
મગની દાળને ડાયટમાં શા માટે સામેલ કરવી જોઈએ?
Latest Videos View more
નાણાકીય જીવન સમૃદ્ધ રહેશે, ધ્યાન અને યોગ તરફ વળો
નાણાકીય જીવન સમૃદ્ધ રહેશે, ધ્યાન અને યોગ તરફ વળો
ભરૂચમાં શિક્ષણ તંત્ર એક્શનમાં, ડ્રોપઆઉટ થયેલા બાળકોને ફરી શાળાએ લાવશે
ભરૂચમાં શિક્ષણ તંત્ર એક્શનમાં, ડ્રોપઆઉટ થયેલા બાળકોને ફરી શાળાએ લાવશે
મોરબીમાં ગમખ્વાર માર્ગ અકસ્માત, જુઓ Video
મોરબીમાં ગમખ્વાર માર્ગ અકસ્માત, જુઓ Video
ભાજપના નેતાએ બધી હદ વટાવી! ચૂંટણી લડવા માટે ₹2 કરોડ મળ્યા હોવાનો દાવો
ભાજપના નેતાએ બધી હદ વટાવી! ચૂંટણી લડવા માટે ₹2 કરોડ મળ્યા હોવાનો દાવો
બેંક કર્મચારી જ નીકળ્યો માસ્ટરમાઇન્ડ, 8.70 કરોડની ચોરીનો ભેદ ઉકેલાયો
બેંક કર્મચારી જ નીકળ્યો માસ્ટરમાઇન્ડ, 8.70 કરોડની ચોરીનો ભેદ ઉકેલાયો
ભાજપની મજબૂરી, AAPના સભ્યને બનાવવા પડ્યા તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખ
ભાજપની મજબૂરી, AAPના સભ્યને બનાવવા પડ્યા તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખ
રાજ્યમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો,લોકોમાં જોવા મળ્યો મિશ્ર પ્રતિસાદ
રાજ્યમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો,લોકોમાં જોવા મળ્યો મિશ્ર પ્રતિસાદ
કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે રાજ્યના જળાશયોમાં ઘટ્યો જળસંગ્રહ
કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે રાજ્યના જળાશયોમાં ઘટ્યો જળસંગ્રહ
સત્તા ટકાવી રાખવા ભાજપે કોંગ્રેસ સાથે મિલાવ્યા હાથ
સત્તા ટકાવી રાખવા ભાજપે કોંગ્રેસ સાથે મિલાવ્યા હાથ
છાશવાલાના અંજીર શેકમાંથી નીકળ્યો વંદો! જુઓ Video
છાશવાલાના અંજીર શેકમાંથી નીકળ્યો વંદો! જુઓ Video
g clip-path="url(#clip0_868_265)">