हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર

કાનુની સવાલ: આધાર કાર્ડ, માર્કશીટ કે એગ્રીમેન્ટ… ડોક્યુમેન્ટ્સને લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર છે કે નહીં? જાણો સંપૂર્ણ નિયમ

કાનુની સવાલ: આજકાલ દસ્તાવેજોને સુરક્ષિત રાખવા માટે લોકો લેમિનેશન કરાવવાનું પસંદ કરે છે. આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, માર્કશીટ, જન્મ પ્રમાણપત્ર, જમીનના દસ્તાવેજો અથવા કોઈ મહત્વપૂર્ણ એગ્રીમેન્ટ એમ દરેક દસ્તાવેજ માટે એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે શું લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર છે કે નહીં? અને જો કરાવીએ તો ભવિષ્યમાં કોઈ કાનૂની મુશ્કેલી તો નહીં આવે? જાણો આ આર્ટિકલમાં.

| Updated on: Jan 25, 2026 | 9:31 AM
Share
ભારતીય કાયદા અનુસાર દરેક દસ્તાવેજને લેમિનેટ કરવો ગેરકાયદેસર નથી, પરંતુ દરેક ડોક્યુમેન્ટ માટે નિયમ અલગ–અલગ છે. અહીં ભૂલ થવાથી ઘણી વખત સરકારી કામમાં દસ્તાવેજ નામંજૂર થઈ શકે છે.

ભારતીય કાયદા અનુસાર દરેક દસ્તાવેજને લેમિનેટ કરવો ગેરકાયદેસર નથી, પરંતુ દરેક ડોક્યુમેન્ટ માટે નિયમ અલગ–અલગ છે. અહીં ભૂલ થવાથી ઘણી વખત સરકારી કામમાં દસ્તાવેજ નામંજૂર થઈ શકે છે.

1 / 6
આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડ: UIDAI દ્વારા સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે કે આધાર કાર્ડને લેમિનેટ ન કરવું જોઈએ. કારણ કે લેમિનેશન થવાથી QR કોડ, સુરક્ષા તત્વો અને સ્કેનિંગમાં સમસ્યા આવી શકે છે. આધાર માટે PVC કાર્ડ અથવા ડિજિટલ e-Aadhaar વધુ માન્ય ગણાય છે. પાન કાર્ડ માટે પણ આવું જ છે — લેમિનેશન કરવાથી તેની વેલિડિટી રદ્દ થતી નથી, પરંતુ ઘણી સંસ્થાઓ લેમિનેટેડ પાન સ્વીકારતી નથી.

આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડ: UIDAI દ્વારા સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે કે આધાર કાર્ડને લેમિનેટ ન કરવું જોઈએ. કારણ કે લેમિનેશન થવાથી QR કોડ, સુરક્ષા તત્વો અને સ્કેનિંગમાં સમસ્યા આવી શકે છે. આધાર માટે PVC કાર્ડ અથવા ડિજિટલ e-Aadhaar વધુ માન્ય ગણાય છે. પાન કાર્ડ માટે પણ આવું જ છે — લેમિનેશન કરવાથી તેની વેલિડિટી રદ્દ થતી નથી, પરંતુ ઘણી સંસ્થાઓ લેમિનેટેડ પાન સ્વીકારતી નથી.

2 / 6
શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો (માર્કશીટ, ડિગ્રી): માર્કશીટ, સ્કૂલ લિવિંગ સર્ટિફિકેટ અથવા ડિગ્રીને લેમિનેટ કરાવવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. યુનિવર્સિટી, વિદેશી એજ્યુકેશન, અથવા નોકરીની વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં ઘણી વખત લેમિનેટેડ દસ્તાવેજ સ્વીકારવામાં આવતા નથી. કારણ કે લેમિનેશન પછી ઓરિજિનલ સીલ, સહી અને કાગળની પ્રામાણિકતા ચકાસવી મુશ્કેલ બની જાય છે.

શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો (માર્કશીટ, ડિગ્રી): માર્કશીટ, સ્કૂલ લિવિંગ સર્ટિફિકેટ અથવા ડિગ્રીને લેમિનેટ કરાવવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. યુનિવર્સિટી, વિદેશી એજ્યુકેશન, અથવા નોકરીની વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં ઘણી વખત લેમિનેટેડ દસ્તાવેજ સ્વીકારવામાં આવતા નથી. કારણ કે લેમિનેશન પછી ઓરિજિનલ સીલ, સહી અને કાગળની પ્રામાણિકતા ચકાસવી મુશ્કેલ બની જાય છે.

3 / 6
કાનૂની દસ્તાવેજો અને એગ્રીમેન્ટ: જમીનના કાગળ, સ્ટેમ્પ પેપર, એગ્રીમેન્ટ, પાવર ઓફ એટર્ની જેવા કાનૂની દસ્તાવેજોને લેમિનેટ કરવું કાયદેસર રીતે યોગ્ય નથી. કોર્ટમાં અથવા રજિસ્ટ્રેશન સમયે આવા દસ્તાવેજો લેમિનેટેડ હોય તો તેને નામંજૂર કરવામાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટેમ્પ એક્ટ હેઠળના દસ્તાવેજોમાં લેમિનેશન કરવાથી તેની માન્યતા પર સવાલ ઊભા થાય છે.

કાનૂની દસ્તાવેજો અને એગ્રીમેન્ટ: જમીનના કાગળ, સ્ટેમ્પ પેપર, એગ્રીમેન્ટ, પાવર ઓફ એટર્ની જેવા કાનૂની દસ્તાવેજોને લેમિનેટ કરવું કાયદેસર રીતે યોગ્ય નથી. કોર્ટમાં અથવા રજિસ્ટ્રેશન સમયે આવા દસ્તાવેજો લેમિનેટેડ હોય તો તેને નામંજૂર કરવામાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટેમ્પ એક્ટ હેઠળના દસ્તાવેજોમાં લેમિનેશન કરવાથી તેની માન્યતા પર સવાલ ઊભા થાય છે.

4 / 6
તો શું કરવું?: લેમિનેશનના બદલે નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે: દસ્તાવેજોને પ્લાસ્ટિક ફાઈલ અથવા સ્લીવમાં રાખો. સ્કેન કરીને ડિજિટલ કૉપિ સાચવો. સરકારી દસ્તાવેજ માટે ડિજિટલ વોલેટ (DigiLocker) નો ઉપયોગ કરો.

તો શું કરવું?: લેમિનેશનના બદલે નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે: દસ્તાવેજોને પ્લાસ્ટિક ફાઈલ અથવા સ્લીવમાં રાખો. સ્કેન કરીને ડિજિટલ કૉપિ સાચવો. સરકારી દસ્તાવેજ માટે ડિજિટલ વોલેટ (DigiLocker) નો ઉપયોગ કરો.

5 / 6
લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધિત નથી, પરંતુ મહત્વપૂર્ણ અને કાનૂની દસ્તાવેજો માટે તે ટાળવું વધુ સુરક્ષિત છે. ખોટી જગ્યાએ લેમિનેશન કરાવવાથી ભવિષ્યમાં કોર્ટ, બેંક અથવા સરકારી ઓફિસમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. તેથી દસ્તાવેજના પ્રકાર અનુસાર નિર્ણય લેવો જ યોગ્ય રહેશે.

લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધિત નથી, પરંતુ મહત્વપૂર્ણ અને કાનૂની દસ્તાવેજો માટે તે ટાળવું વધુ સુરક્ષિત છે. ખોટી જગ્યાએ લેમિનેશન કરાવવાથી ભવિષ્યમાં કોર્ટ, બેંક અથવા સરકારી ઓફિસમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. તેથી દસ્તાવેજના પ્રકાર અનુસાર નિર્ણય લેવો જ યોગ્ય રહેશે.

6 / 6

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે  અહીં ક્લિક કરો.

આધારકાર્ડએજ્યુકેશનજનરલ નોલેજલીગલ એડવાઈઝ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
Watermelon: ઉનાળાનું ફળ તરબૂચ છે હેલ્ધી, જાણો તેમાં રહેલા વિટામિનની માહિતી
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
કઈ આદતો Body Pain વધારી શકે છે?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
Weight Loss: વજન ઘટાડવા માટે નાસ્તામાં ચણા ખાવા કે મખાના?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
કયું જ્યુસ પાચન સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે?
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
આ ફળો હંમેશા છાલ સાથે ખાઓ, વિટામીનનો ભંડાર છે
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે કયા લક્ષણો દેખાય છે?
Latest Videos View more
અમદાવાદમાં 'ઢોંસા' બન્યા કાળ: બે માસૂમ બાળકીઓના મોત
અમદાવાદમાં 'ઢોંસા' બન્યા કાળ: બે માસૂમ બાળકીઓના મોત
પાટણની ARTO કચેરીને બોમ્બથી ઉડાવાની ધમકી મળતા દોડધામ મચી
પાટણની ARTO કચેરીને બોમ્બથી ઉડાવાની ધમકી મળતા દોડધામ મચી
સ્કૂલમાં ફી ના ભરતા વિદ્યાર્થીઓને બહાર ઉભા રખાયા
સ્કૂલમાં ફી ના ભરતા વિદ્યાર્થીઓને બહાર ઉભા રખાયા
વિવાદોમાં સપડાયેલા કોર્પોરેટરોના પણ પત્તા કપાશે
વિવાદોમાં સપડાયેલા કોર્પોરેટરોના પણ પત્તા કપાશે
ગુજરાતીઓને અભણ કહેવાના ખડગેના નિવેદન પર રાજકારણ ગરમાયું-Video
ગુજરાતીઓને અભણ કહેવાના ખડગેના નિવેદન પર રાજકારણ ગરમાયું-Video
સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણી માટે ઉમેદવારી ફોર્મની પ્રક્રિયા આજથી શરૂ
સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણી માટે ઉમેદવારી ફોર્મની પ્રક્રિયા આજથી શરૂ
બિનજરૂરી વસ્તુઓ પર ખર્ચ વધશે, સામાજિક સંપર્કો તરફ વળો
બિનજરૂરી વસ્તુઓ પર ખર્ચ વધશે, સામાજિક સંપર્કો તરફ વળો
કોંગ્રેસની પ્રથમ યાદી જાહેર: 7 મહાનગરપાલિકા માટે 243 ઉમેદવારો મેદાને
કોંગ્રેસની પ્રથમ યાદી જાહેર: 7 મહાનગરપાલિકા માટે 243 ઉમેદવારો મેદાને
રસમલાઈ અને પોપટ છાપ ગોળના નમૂના ફેલ, ખાતા પહેલા સાવધાન!
રસમલાઈ અને પોપટ છાપ ગોળના નમૂના ફેલ, ખાતા પહેલા સાવધાન!
7 એપ્રિલે ગુજરાતમાં માવઠાની આગાહી: ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં એલર્ટ
7 એપ્રિલે ગુજરાતમાં માવઠાની આગાહી: ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં એલર્ટ
g clip-path="url(#clip0_868_265)">