AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

કાનુની સવાલ: આધાર કાર્ડ, માર્કશીટ કે એગ્રીમેન્ટ… ડોક્યુમેન્ટ્સને લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર છે કે નહીં? જાણો સંપૂર્ણ નિયમ

કાનુની સવાલ: આજકાલ દસ્તાવેજોને સુરક્ષિત રાખવા માટે લોકો લેમિનેશન કરાવવાનું પસંદ કરે છે. આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, માર્કશીટ, જન્મ પ્રમાણપત્ર, જમીનના દસ્તાવેજો અથવા કોઈ મહત્વપૂર્ણ એગ્રીમેન્ટ એમ દરેક દસ્તાવેજ માટે એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે શું લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર છે કે નહીં? અને જો કરાવીએ તો ભવિષ્યમાં કોઈ કાનૂની મુશ્કેલી તો નહીં આવે? જાણો આ આર્ટિકલમાં.

Meera Kansagara | Updated on: Jan 25, 2026 | 9:31 AM

ભારતીય કાયદા અનુસાર દરેક દસ્તાવેજને લેમિનેટ કરવો ગેરકાયદેસર નથી, પરંતુ દરેક ડોક્યુમેન્ટ માટે નિયમ અલગ–અલગ છે. અહીં ભૂલ થવાથી ઘણી વખત સરકારી કામમાં દસ્તાવેજ નામંજૂર થઈ શકે છે. — ભારતીય કાયદા અનુસાર દરેક દસ્તાવેજને લેમિનેટ કરવો ગેરકાયદેસર નથી, પરંતુ દરેક ડોક્યુમેન્ટ માટે નિયમ અલગ–અલગ છે. અહીં ભૂલ થવાથી ઘણી વખત સરકારી કામમાં દસ્તાવેજ નામંજૂર થઈ શકે છે.
1 / 6

આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડ: UIDAI દ્વારા સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે કે આધાર કાર્ડને લેમિનેટ ન કરવું જોઈએ. કારણ કે લેમિનેશન થવાથી QR કોડ, સુરક્ષા તત્વો અને સ્કેનિંગમાં સમસ્યા આવી શકે છે. આધાર માટે PVC કાર્ડ અથવા ડિજિટલ e-Aadhaar વધુ માન્ય ગણાય છે. પાન કાર્ડ માટે પણ આવું જ છે — લેમિનેશન કરવાથી તેની વેલિડિટી રદ્દ થતી નથી, પરંતુ ઘણી સંસ્થાઓ લેમિનેટેડ પાન સ્વીકારતી નથી. — આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડ: UIDAI દ્વારા સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે કે આધાર કાર્ડને લેમિનેટ ન કરવું જોઈએ. કારણ કે લેમિનેશન થવાથી QR કોડ, સુરક્ષા તત્વો અને સ્કેનિંગમાં સમસ્યા આવી શકે છે. આધાર માટે PVC કાર્ડ અથવા ડિજિટલ e-Aadhaar વધુ માન્ય ગણાય છે. પાન કાર્ડ માટે પણ આવું જ છે — લેમિનેશન કરવાથી તેની વેલિડિટી રદ્દ થતી નથી, પરંતુ ઘણી સંસ્થાઓ લેમિનેટેડ પાન સ્વીકારતી નથી.
2 / 6

શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો (માર્કશીટ, ડિગ્રી): માર્કશીટ, સ્કૂલ લિવિંગ સર્ટિફિકેટ અથવા ડિગ્રીને લેમિનેટ કરાવવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. યુનિવર્સિટી, વિદેશી એજ્યુકેશન, અથવા નોકરીની વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં ઘણી વખત લેમિનેટેડ દસ્તાવેજ સ્વીકારવામાં આવતા નથી. કારણ કે લેમિનેશન પછી ઓરિજિનલ સીલ, સહી અને કાગળની પ્રામાણિકતા ચકાસવી મુશ્કેલ બની જાય છે. — શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો (માર્કશીટ, ડિગ્રી): માર્કશીટ, સ્કૂલ લિવિંગ સર્ટિફિકેટ અથવા ડિગ્રીને લેમિનેટ કરાવવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. યુનિવર્સિટી, વિદેશી એજ્યુકેશન, અથવા નોકરીની વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં ઘણી વખત લેમિનેટેડ દસ્તાવેજ સ્વીકારવામાં આવતા નથી. કારણ કે લેમિનેશન પછી ઓરિજિનલ સીલ, સહી અને કાગળની પ્રામાણિકતા ચકાસવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
3 / 6

કાનૂની દસ્તાવેજો અને એગ્રીમેન્ટ: જમીનના કાગળ, સ્ટેમ્પ પેપર, એગ્રીમેન્ટ, પાવર ઓફ એટર્ની જેવા કાનૂની દસ્તાવેજોને લેમિનેટ કરવું કાયદેસર રીતે યોગ્ય નથી. કોર્ટમાં અથવા રજિસ્ટ્રેશન સમયે આવા દસ્તાવેજો લેમિનેટેડ હોય તો તેને નામંજૂર કરવામાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટેમ્પ એક્ટ હેઠળના દસ્તાવેજોમાં લેમિનેશન કરવાથી તેની માન્યતા પર સવાલ ઊભા થાય છે. — કાનૂની દસ્તાવેજો અને એગ્રીમેન્ટ: જમીનના કાગળ, સ્ટેમ્પ પેપર, એગ્રીમેન્ટ, પાવર ઓફ એટર્ની જેવા કાનૂની દસ્તાવેજોને લેમિનેટ કરવું કાયદેસર રીતે યોગ્ય નથી. કોર્ટમાં અથવા રજિસ્ટ્રેશન સમયે આવા દસ્તાવેજો લેમિનેટેડ હોય તો તેને નામંજૂર કરવામાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટેમ્પ એક્ટ હેઠળના દસ્તાવેજોમાં લેમિનેશન કરવાથી તેની માન્યતા પર સવાલ ઊભા થાય છે.
4 / 6

તો શું કરવું?: લેમિનેશનના બદલે નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે: દસ્તાવેજોને પ્લાસ્ટિક ફાઈલ અથવા સ્લીવમાં રાખો. સ્કેન કરીને ડિજિટલ કૉપિ સાચવો. સરકારી દસ્તાવેજ માટે ડિજિટલ વોલેટ (DigiLocker) નો ઉપયોગ કરો. — તો શું કરવું?: લેમિનેશનના બદલે નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે: દસ્તાવેજોને પ્લાસ્ટિક ફાઈલ અથવા સ્લીવમાં રાખો. સ્કેન કરીને ડિજિટલ કૉપિ સાચવો. સરકારી દસ્તાવેજ માટે ડિજિટલ વોલેટ (DigiLocker) નો ઉપયોગ કરો.
5 / 6

લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધિત નથી, પરંતુ મહત્વપૂર્ણ અને કાનૂની દસ્તાવેજો માટે તે ટાળવું વધુ સુરક્ષિત છે. ખોટી જગ્યાએ લેમિનેશન કરાવવાથી ભવિષ્યમાં કોર્ટ, બેંક અથવા સરકારી ઓફિસમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. તેથી દસ્તાવેજના પ્રકાર અનુસાર નિર્ણય લેવો જ યોગ્ય રહેશે. — લેમિનેશન કરાવવું કાયદેસર સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધિત નથી, પરંતુ મહત્વપૂર્ણ અને કાનૂની દસ્તાવેજો માટે તે ટાળવું વધુ સુરક્ષિત છે. ખોટી જગ્યાએ લેમિનેશન કરાવવાથી ભવિષ્યમાં કોર્ટ, બેંક અથવા સરકારી ઓફિસમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. તેથી દસ્તાવેજના પ્રકાર અનુસાર નિર્ણય લેવો જ યોગ્ય રહેશે.
6 / 6

(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)

કાનૂની સલાહ લેવા માટે વકીલો પહેલા હકીકતોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી બીજી વ્યક્તિને કહે છે કે કયા ક્રમમાં શું કરવું. કાનુની સલાહ લેવા માટે તમે વકીલનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે નિષ્ણાત અથવા વ્યાવસાયિક સલાહકારનો સંપર્ક કરી શકો છો. તમે ઓનલાઈન કાનૂની સલાહ સેવાઓનો લાભ લઈ શકો છો. તમે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (NALSA) નો પણ સંપર્ક કરી શકો છો. લીગલ એડવાઈઝની સ્ટોરી વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

આધારકાર્ડ એજ્યુકેશન જનરલ નોલેજ લીગલ એડવાઈઝ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

તુલસીની મંજરી સાથે કરો આ ખાસ ઉપાયો, ઘરમાં થશે ધનના ઢગલા!

મની પ્લાન્ટની ગ્રોથ વધારવી છે? અજમાવો રસોડાની આ સરળ ટ્રિક

બેન સ્ટોક્સે ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટને કહ્યું અલવિદા, લીધો મોટો નિર્ણય

ફેમિલી પેન્શનના નિયમો: કયા બાળકો અને સગાંને મળે છે હક ?

આ દેશ ખરીદી રહ્યો છે ₹7,600 કરોડનું 'અઢળક સોનું'!

પતિ કે પત્નીના અવસાન બાદ ITR કોણ ભરશે? જાણો આવકવેરાના નિયમો

આ 10 શેર્સ પર લગાવવા જેવો છે 'દાવ', 'ટાર્ગેટ પ્રાઇસ' જાણી લો

9 ઓક્ટોબર સુધી આ 3 રાશિનો ગોલ્ડન સમય, મળશે બમણો લાભ

BSNLનો સસ્તો બ્રોડબેન્ડ પ્લાન, માત્ર ₹259માં મળશે હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટ

Jioનો કોલિંગનો સૌથી સસ્તો રિચાર્જ પ્લાન, કિંમત બસ આટલી !

તુલસીની મંજરીને ફેંકી દેવાની ના કરતા ભૂલ ! બસ કરી લેજો આ 5 ઉપાય

વાસ્તુ અનુસાર પસંદ કરો પડદાનો રંગ, ઘરમાં આવશે સુખ-સમૃદ્ધિ, સકારાત્મકતા

1 લિટર દૂધમાંથી કેટલા ગ્રામ 'પનીર' તૈયાર થાય છે?

જમ્યા પછી વરિયાળી - મિસરી ખાવાથી શું થાય છે ? જાણો તેના 5 સ્વાસ્થ લાભ

ફ્રિજ પર કેવો મેગ્નેટ લગાવવો શુભ? વાસ્તુ શાસ્ત્રમાં જણાવ્યા ખાસ નિયમો

દરરોજ સવારે મુખ્ય દરવાજા પર પાણી કેમ છાંટવામાં આવે છે?

ટામેટાં અને કાકડી ફળ છે કે શાકભાજી ? જાણો શું કહે છે વિજ્ઞાન

ટચ કર્યા વગર તેની જાતે જ ચાલવા લાગે છે ફોન? બસ કરી લો આટલું

સોના પર મોટો ખેલ ! આ દેશના એક નિર્ણયથી ફરી ધડામથી નીચે આવશે સોનાનો ભાવ

લિયોનેલ મેસ્સી આવું કરનાર વિશ્વનો એકમાત્ર ખેલાડી

'તારક મહેતા'માં ટ્વિસ્ટ ! બાવરી સામે બીજી યુવતીને love You કહેશે બાઘા

કપાસ અને અન્ય પાકને મીલીબગથી બચાવવાની 5 કુદરતી અને અસરકારક રીતો !

શેરબજાર કે SIPમાં ભારે નુકસાન થયું છે? તો પણ કેમ જરુરી છે ITR ભરવું

જન્મતારીખ જ ખોલે છે બુદ્ધિનું રહસ્ય, આ લોકો હોય છે ચતુરાઈના બાદશાહ

શું બિયર પીવાથી કિડની સ્ટોન નીકળી જાય છે, શું કહે છે યુરોલોજિસ્ટે ?

સિયાને હાથકડી કેમ ન લગાવવામાં આવી? જાણો કાનુન શું કહે છે

40ની ઉંમર પછી પુરુષોએ અવશ્ય કરાવવી જોઈએ આ હેલ્થ ચેકઅપ્સ

સોનાની તેજી પર લાગ્યો બ્રેક! ખરીદી કરતા પહેલાં ચેક કરો આજનો ભાવ

એન્સી સોજને લાંબી કૂદમાં રચ્યો ઈતિહાસ, 22 વર્ષ જૂનો રેકોર્ડ તોડ્યો

2 બાળકોનો પિતા છે શ્રીસંત, જુઓ પરિવાર

આજનું રાશિફળ : આર્થિક લાભ અને નવી તકો લઈને આવ્યો આજનો દિવસ

વૈભવના દબાણ વચ્ચે માંજરેકરની ચેતવણી, બે ખેલાડીઓએ રહેવું પડશે સતર્ક

ઘરે બનાવો ચટપટું બટાકાનું અથાણું, દાળ-રોટલી બનશે વધુ ટેસ્ટી

લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન ન કરાવવાથી શું નુકસાન થઈ શકે?

વિમ્બલ્ડન ચેમ્પિયનને 45 કરોડનું ઈનામ,પહેલા રાઉન્ડમાં હારનાર પણ માલામાલ

સોનું, ચાંદી, ક્રૂડ ઓઈલ અને શેરબજારમાં આગામી અઠવાડિયે કેવી રહેશે ચાલ?

49 કે 50? અભિષેક શર્માનો સ્કોર મેચ બાદ બદલાયો, અડધી સદી પણ છીનવાઈ

ચશ્મા સાફ કરવાની સાચી રીત જાણો, લેન્સ પર નહીં પડે એકપણ સ્ક્રેચ

જુલાઈ મહિનામાં આ 4 રાશિઓનું નસીબ મારશે 'જોરદાર ગુલાંટ'

5 લાખના 10 લાખ કરશે પોસ્ટ ઓફિસની આ સ્કીમ, જાણો સંપૂર્ણ ગણતરી

5 લાખની વસ્તી, FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 ના નોકઆઉટમાં એન્ટ્રી, રચ્યો ઈતિહાસ

આ ભારતીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીને મળ્યો કરોડોનો મેગા ઓર્ડર!

બજાજ ગ્રુપની આ કંપની શેરધારકોને આપશે પ્રતિ શેર ₹130નું 'ડિવિડન્ડ'

શું 'સોના-ચાંદી' હજુ પણ 'સસ્તા' થશે કે પછી આવશે 'જોરદાર તેજી'?

2027માં શનિનો ચાંદીનો પાયો! આ રાશિને મળશે ધન, સુખ અને પ્રગતિના સંકેત

ઓસ્ટ્રેલિયા સામે સ્મૃતિનું બેટ ચાલ્યું, તો સેમિફાઈનલની ટિકિટ કન્ફર્મ!

આયર્લેન્ડમાં શ્રેણી બચાવવા વૈભવ સૂર્યવંશીનું ડેબ્યૂ જરૂરી! જાણો કેમ

કેપ્ટન તરીકે પહેલી જ મેચમાં હારનાર ચોથો ભારતીય સુકાની બન્યો શ્રેયસ

BSNLના આ પ્લાનમાં મળશે 2GB ડેટા, કોલિંગ સહિત તમામ લાભ સૌથી સસ્તામાં

ટોલ ટેક્સ પર મોટો નિર્ણય ! નવા હાઇવે પર 60 કિમી સુધી મુસાફરી ફ્રી

Web Stories View more

Lock Upp 2માં સૌથી પૈસાદાર સ્પર્ધક કોણ છે? જાણો

કિડની સ્ટોનમાં આ 4 ફળોનું સેવન કરવાનું ટાળો !

ભારત માટે સૌથી ઝડપી 1000 T20 રન કોણે બનાવ્યા?

યુરિક એસિડ ઘટાડવામાં મદદરૂપ છે આ 5 ફળો

ભારત અને આયર્લેન્ડ વચ્ચેની પહેલી T20 મેચ શા માટે ખાસ છે?

કેન્સરના દર્દીઓએ ડાયેટમાં આ 5 સુપરફૂડ્સ જરૂર સામેલ કરવા જોઈએ !

Latest News View more

ગાંધીનગરને મળી 40 નવી ઈ-બસ, શહેરમાં ગ્રીન પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો યુગ

આયર્લેન્ડનો હીરો પહેલા જ બોલ પર શિવમ દુબેનો શિકાર બન્યો

યૂટ્યુબ જોઈ ઘરે ડિલિવરી કરાવતા મહિલાનું મોત, પતિ સામે તપાસ

સુરત એરપોર્ટ પર ઇન્ડિગો ફ્લાઇટ લેન્ડિંગ વખતે લેસર એટેક

હર્ષિત રાણાની મોટી ભૂલથી વધ્યાં ટીમ ઈન્ડિયાના ટેન્શન, પછી આમ બચી મેચ

Latest Videos View more

ગાંધીનગરને મળી 40 નવી ઈ-બસ, શહેરમાં ગ્રીન પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો યુગ

સુરત એરપોર્ટ પર ઇન્ડિગો ફ્લાઇટ લેન્ડિંગ વખતે લેસર એટેક

પાલનપુરની મહિલાઓએ વર્ષો જૂની ઢુંઢિયા બાવજી પરંપરાને ફરી કરી જીવંત

અનંત અંબાણીએ તિરુપતિ બાલાજી મંદિરની પરંપરાને અનુસરતા કર્યુ કેશ દાન

વાવણી બાદ વરસાદ ન થતા જમીનમાં ઘટ્યુ ભેજનું પ્રમાણ, પાણી આપવાની ઉઠી માગ

ભ્રષ્ટાચારના ખુલ્લેઆમ ખેલ પર ક્યાં સુધી 'આંખ આડા કાન' કરશે 'સરકાર'?

ચોમાસુ ખેંચાતા મહેસાણાના ખેડૂતોની ચિંતા વધી, વાવણીના આયોજન ખોરવાયા

મેનેજમેન્ટ કમિટી ફરજિયાત મુદ્દે ગ્રાન્ટેડ શાળાઓનો સરકારને વિરોધ

રોડ પર ડામર ગાયબ ને મસમોટા ખાડા! તંત્રના પેટનું પાણી કયારે હલશે?

અમદાવાદના વસ્ત્રાલમાં વરુણદેવને રિઝવવા કરાયો પર્જન્ય યજ્ઞ

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ