AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

શું સૌરમંડળના દરેક ગ્રહ પર સમયની ગતિ જુદી હોય છે ? જાણો પૃથ્વી જેવો સમય કયા ગ્રહ પર મળે છે

બ્રહ્માંડના દરેક ગ્રહ પર સમયની ગતિ એકસરખી નથી હોતી. આવો જાણીએ કે આ અનોખા ફેરફાર પાછળ કયા વૈજ્ઞાનિક કારણો જવાબદાર છે.

Ashvin Patel | Updated on: Jun 07, 2026 | 10:23 AM

સૌરમંડળમાં આવેલા દરેક ગ્રહ પર સમયની ગણતરી અલગ રીતે થાય છે. કોઈ ગ્રહ પર દિવસ લાંબો હોય છે તો કોઈ પર વર્ષ વધારે લાંબું હોય છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે દરેક ગ્રહ પોતાની ગતિએ ફરતો અને સૂર્યની પરિક્રમા કરતો હોય છે. સાથે સાથે દરેક ગ્રહનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ પણ જુદું હોય છે, જેના કારણે સમયના અનુભવમાં ફેરફાર જોવા મળે છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, મંગળ ગ્રહનો એક દિવસ પૃથ્વીના દિવસ સાથે સૌથી વધુ મળતો આવે છે. — સૌરમંડળમાં આવેલા દરેક ગ્રહ પર સમયની ગણતરી અલગ રીતે થાય છે. કોઈ ગ્રહ પર દિવસ લાંબો હોય છે તો કોઈ પર વર્ષ વધારે લાંબું હોય છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે દરેક ગ્રહ પોતાની ગતિએ ફરતો અને સૂર્યની પરિક્રમા કરતો હોય છે. સાથે સાથે દરેક ગ્રહનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ પણ જુદું હોય છે, જેના કારણે સમયના અનુભવમાં ફેરફાર જોવા મળે છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, મંગળ ગ્રહનો એક દિવસ પૃથ્વીના દિવસ સાથે સૌથી વધુ મળતો આવે છે.
1 / 6

સમયને સમજવા માટે વૈજ્ઞાનિકો સામાન્ય રીતે બે રીતોનો ઉપયોગ કરે છે. એક છે ગ્રહનો સમય, જેમાં કોઈ ગ્રહ પર દિવસ કેટલો લાંબો છે અને તેનું એક વર્ષ કેટલા સમયમાં પૂરું થાય છે તે જોવામાં આવે છે. બીજી રીત અણુ સમયની છે, જેમાં ગુરુત્વાકર્ષણ અને ભૌતિક નિયમોના આધારે સમય કેટલી ઝડપે પસાર થાય છે તે સમજવામાં આવે છે. દરેક ગ્રહ પોતાની અલગ ગતિએ ફરે છે અને સૂર્યની આસપાસ પણ જુદી ઝડપે ચક્કર લગાવે છે, તેથી સૌરમંડળના દરેક ગ્રહ પર સમયનો અનુભવ અલગ અલગ જોવા મળે છે. — સમયને સમજવા માટે વૈજ્ઞાનિકો સામાન્ય રીતે બે રીતોનો ઉપયોગ કરે છે. એક છે ગ્રહનો સમય, જેમાં કોઈ ગ્રહ પર દિવસ કેટલો લાંબો છે અને તેનું એક વર્ષ કેટલા સમયમાં પૂરું થાય છે તે જોવામાં આવે છે. બીજી રીત અણુ સમયની છે, જેમાં ગુરુત્વાકર્ષણ અને ભૌતિક નિયમોના આધારે સમય કેટલી ઝડપે પસાર થાય છે તે સમજવામાં આવે છે. દરેક ગ્રહ પોતાની અલગ ગતિએ ફરે છે અને સૂર્યની આસપાસ પણ જુદી ઝડપે ચક્કર લગાવે છે, તેથી સૌરમંડળના દરેક ગ્રહ પર સમયનો અનુભવ અલગ અલગ જોવા મળે છે.
2 / 6

મંગળ ગ્રહ પરનો એક દિવસ લગભગ 24 કલાક અને 37 મિનિટનો હોય છે, જે પૃથ્વીના દિવસ સાથે ઘણો મળતો આવે છે. તેથી મંગળને એવો ગ્રહ માનવામાં આવે છે જ્યાં દિવસ-રાતનો સમય પૃથ્વી જેવો લાગે છે. પરંતુ મંગળ પરનું એક વર્ષ પૃથ્વીની સરખામણીએ વધારે લાંબું હોય છે. કારણ કે મંગળ સૂર્યથી વધુ દૂર છે, તેને સૂર્યની એક પરિક્રમા પૂર્ણ કરવા માટે આશરે 687 પૃથ્વી દિવસનો સમય લાગે છે. — મંગળ ગ્રહ પરનો એક દિવસ લગભગ 24 કલાક અને 37 મિનિટનો હોય છે, જે પૃથ્વીના દિવસ સાથે ઘણો મળતો આવે છે. તેથી મંગળને એવો ગ્રહ માનવામાં આવે છે જ્યાં દિવસ-રાતનો સમય પૃથ્વી જેવો લાગે છે. પરંતુ મંગળ પરનું એક વર્ષ પૃથ્વીની સરખામણીએ વધારે લાંબું હોય છે. કારણ કે મંગળ સૂર્યથી વધુ દૂર છે, તેને સૂર્યની એક પરિક્રમા પૂર્ણ કરવા માટે આશરે 687 પૃથ્વી દિવસનો સમય લાગે છે.
3 / 6

વૈજ્ઞાનિકો આ ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિ માટે વિવિધ શબ્દોનો ઉપયોગ કરે છે જે અવકાશી પદાર્થ પર થાય છે તેના આધારે. મંગળ પર, આ ધ્રુજારીઓને "મંગળભૂકંપ" કહેવામાં આવે છે. ચંદ્ર પર, તેમને "ચંદ્રભૂકંપ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શુક્ર પર થતી સમાન ઘટનાઓને "શુક્રભૂકંપ" કહેવામાં આવે છે, જ્યારે સૂર્ય પર થતી ખલેલ સાથે સંકળાયેલા સ્પંદનોને "સૂર્યભૂકંપ" કહેવામાં આવે છે. — વૈજ્ઞાનિકો આ ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિ માટે વિવિધ શબ્દોનો ઉપયોગ કરે છે જે અવકાશી પદાર્થ પર થાય છે તેના આધારે. મંગળ પર, આ ધ્રુજારીઓને "મંગળભૂકંપ" કહેવામાં આવે છે. ચંદ્ર પર, તેમને "ચંદ્રભૂકંપ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શુક્ર પર થતી સમાન ઘટનાઓને "શુક્રભૂકંપ" કહેવામાં આવે છે, જ્યારે સૂર્ય પર થતી ખલેલ સાથે સંકળાયેલા સ્પંદનોને "સૂર્યભૂકંપ" કહેવામાં આવે છે.
4 / 6

શુક્ર ગ્રહનો સમયચક્ર ખૂબ જ અલગ અને રસપ્રદ છે. ત્યાં એક દિવસ પૂરો થવામાં લગભગ 243 પૃથ્વી દિવસ જેટલો સમય લાગે છે. ખાસ વાત એ છે કે શુક્ર પરનો દિવસ તેના એક વર્ષ કરતાં પણ લાંબો છે. કારણ કે શુક્ર ગ્રહ સૂર્યની એક પરિક્રમા લગભગ 225 પૃથ્વી દિવસમાં પૂર્ણ કરી લે છે. એટલે કે, શુક્ર પર એક દિવસ પૃથ્વીના આખા વર્ષ કરતાં પણ વધુ લાંબો ગણાય છે. — શુક્ર ગ્રહનો સમયચક્ર ખૂબ જ અલગ અને રસપ્રદ છે. ત્યાં એક દિવસ પૂરો થવામાં લગભગ 243 પૃથ્વી દિવસ જેટલો સમય લાગે છે. ખાસ વાત એ છે કે શુક્ર પરનો દિવસ તેના એક વર્ષ કરતાં પણ લાંબો છે. કારણ કે શુક્ર ગ્રહ સૂર્યની એક પરિક્રમા લગભગ 225 પૃથ્વી દિવસમાં પૂર્ણ કરી લે છે. એટલે કે, શુક્ર પર એક દિવસ પૃથ્વીના આખા વર્ષ કરતાં પણ વધુ લાંબો ગણાય છે.
5 / 6

આઈન્સ્ટાઈનના સામાન્ય સાપેક્ષતા સિદ્ધાંત પ્રમાણે, જ્યાં ગુરુત્વાકર્ષણ વધારે હોય ત્યાં સમયની ગતિ થોડી ધીમી થઈ જાય છે. આ પ્રક્રિયાને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં “સમય વિસ્તરણ” કહેવાય છે. એટલે કે, ભારે ગુરુત્વાકર્ષણ ધરાવતા ગ્રહ પર સમય ઓછા ગુરુત્વાકર્ષણ ધરાવતા ગ્રહની સરખામણીએ ધીમો પસાર થાય છે. નાસાના વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર મંગળ ગ્રહનું ગુરુત્વાકર્ષણ પૃથ્વી કરતાં ઓછું હોવાથી ત્યાં સમય પૃથ્વી કરતાં થોડો વધુ ઝડપથી આગળ વધે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: Getty Images ) — આઈન્સ્ટાઈનના સામાન્ય સાપેક્ષતા સિદ્ધાંત પ્રમાણે, જ્યાં ગુરુત્વાકર્ષણ વધારે હોય ત્યાં સમયની ગતિ થોડી ધીમી થઈ જાય છે. આ પ્રક્રિયાને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં “સમય વિસ્તરણ” કહેવાય છે. એટલે કે, ભારે ગુરુત્વાકર્ષણ ધરાવતા ગ્રહ પર સમય ઓછા ગુરુત્વાકર્ષણ ધરાવતા ગ્રહની સરખામણીએ ધીમો પસાર થાય છે. નાસાના વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર મંગળ ગ્રહનું ગુરુત્વાકર્ષણ પૃથ્વી કરતાં ઓછું હોવાથી ત્યાં સમય પૃથ્વી કરતાં થોડો વધુ ઝડપથી આગળ વધે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: Getty Images )
6 / 6

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.

જનરલ નોલેજ

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

એરપ્લેન મોડ ON કરવાથી ફોન ઝડપથી ચાર્જ થાય છે? જાણો હકીકત

એક નાની ભૂલ પર આવી શકે છે Income Tax ની 'નોટિસ'!

ટ્રેનમાં મનફાવે તેટલો સામાન લઈ જવાની ભૂલ ન કરતા! નહીં તો ભરવો પડશે દંડ

સવારે રસોઈ શરૂ કરતા પહેલા ગેસ સ્ટવ કરો છો સાફ? જાણો વાસ્તુ નિયમ

લિવર ફેલ્યોરનું કારણ બની શકે છે હેપેટાઇટિસ B ?

ઘરે જ બનાવો બજાર જેવા રાજસ્થાની ઘેવર, જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત

તમારા ફોનના ચાર્જિંગ પોર્ટમાં જમા થઈ ગઈ છે ગંદકી? આ રીતે કરો સાફ

ચહેરાની ઓળખ કરનારી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વાજબી છે?

શ્રાવણ મહિનામાં આવતા આ 4 સપના માનવામાં આવે છે ભગવાન શિવની કૃપાના સંકેત

ભિલાડ પાસે વિરાર-ભરૂચ MEMU ટ્રેન ડિરેલ, મુંબઈ-અમદાવાદ રૂટ પ્રભાવિત

ચાર મહિનામાં જ તૂટશે રેપર બાદશાહના બીજા લગ્ન?પત્નીની પોસ્ટથી ચર્ચા તેજ

તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગમાં થઈ રહ્યા છે ફેરફાર, એક વાર જોઈ લો

સોનાની ચમક વધી, ચાંદી પડી ફિક્કી! જાણો આજે કેટલો થયો સોના-ચાંદીનો ભાવ?

ટેક્સ બચાવવા માટે પત્નીના ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાનું વિચારી રહ્યા?

ઓગસ્ટની શરુઆત પહેલા જ મોટો ધડાકો! ચા, ટીવી, કાર અને કપડાંના થશે મોંઘા

41 વર્ષીય અભિનેતા કુશલ ટંડનનો પરિવાર જુઓ

બિનજરૂરી ખર્ચ બજેટ બગાડી શકે છે, સામાજિક કાર્યોમાં રુચિ વધશે

ChatGPT માં નવું હેલ્થ ફીચર: એપલ હેલ્થ અને મેડિકલ રિપોર્ટ થશે કનેક્ટ

13 વર્ષ ડેટિંગ કર્યા પછી IPL સ્ટારે સારા સાથે કર્યા લગ્ન

ત્રિમાસિક પરિણામો બાદ આ સ્ટોકમાં 33% તેજીની શક્યતા

અભિષેક શર્માના સમર્થનમાં આવ્યો સૂર્યા, ખાસ પોસ્ટ કરી વધાર્યું મનોબળ

વૈભવ સૂર્યવંશીએ ઝિમ્બાબ્વેમાં કેટલી કમાણી કરી?

શ્રાવણમાં કરો આ ખાસ વસ્તુઓનું દાન: નોકરી-ધંધામાં મળશે અપાર પ્રગતિ

1 ઓગસ્ટથી LPGના ભાવથી લઈને ITR અને બેંકિંગ સુધી બદલાશે અનેક નિયમો

Vastu Tips: નવી સાવરણીની ખરીદી ક્યા દિવસે કરવી અને ક્યાં દિવસે ન કરવી?

સચિન તેંડુલકરના 7 મોટા રેકોર્ડ 7 દિવસમાં તૂટી ગયા

₹10 લાખની એક જ FD કે ₹1-1 લાખની 10 અલગ FD? ક્યાં મળશે વધારે પૈસા?

ટ્રેનમાં કેમ અપાય છે 2 ચાદર? જાણો રેલવેના ચાદર-ઓશીકા ધોવાના નિયમો

જમીન અંદર દબાયેલા સોનાથી ચમકશે આ દેશોનું ભાગ્ય!

એશા સિંહે જીત્યો ગોલ્ડ મેડલ, મનુ ભાકરના બ્રોન્ઝથી ભારતનો ડબલ ધમાકો

BSNLનો 6 મહિનાનો સૌથી સસ્તો પ્લાન ! અનલિમિટેડ કોલિંગના મળશે લાભ

15 વર્ષીય વૈભવ સૂર્યવંશીનો ધમાકો, T20 માં આ મામલે બન્યો નંબર-1

Jioની ધમાકેદાર 'ફ્રીડમ ઓફર'! 12 મફત OTT એપ્સનો લાભ

હેલ્મેટ પહેર્યા છતાં લાગી શકે છે દંડ, ટ્રાફિક નિયમો જાણો

શ્રાવણમાં કાચની લીલી બંગડીઓનું શું છે 'ખાસ મહત્વ'?

અર્શદીપ સિંહે સમરીન કૌર સાથે ફોટો પોસ્ટ કરી લખ્યું ‘My Person’

ઈલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ પર 'X ડસ્ટબીન ' ચિહ્ન કેમ બનેલું હોય છે? જાણો

વરસાદી ઋતુમાં જીમ જવાની જરૂર નહીં! ઘરે કરો આ સરળ કસરતો અને રહો ફિટ

કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રીને કેટલો પગાર મળે છે? બીજી કઈ સુવિધા સામેલ જાણો

દરિયા કિનારે લક્ઝરી પેન્ટહાઉસમાં રહે છે અભિનેત્રી

સપ્તાહના પહેલા જ દિવસે સસ્તું થયું સોનું! ચાંદીના ભાવ પણ ઘટ્યા

દેશના 13 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી,અનેક વિસ્તારોમાં પૂરના પાણી

મેષ અને કર્ક રાશિનું લગ્નજીવન કેવું રહેશે?

ભાવનગરમાં જન્મેલી અભિનેત્રીનો પરિવાર જુઓ

27 જુલાઈનું રાશિફળ: જાણો કઈ રાશિના જાતકોના ભાગ્યના દ્વાર ખુલશે

વાળ ખરવા ક્યારે ગણાય બીમારી? જાણો ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું

યશ દયાલે બદલી ટીમ: UP છોડી હવે કઈ ટીમ તરફથી રમતો જોવા મળશે?

કર્ક રાશિમાં બનશે 'ત્રિગ્રહી યોગ', આ લોકો માટે ખુલશે 'પ્રગતિના દ્વાર'

દીપિકા, વિરાટથી લઈને ઋતિક સુધી... ફિલ્મો અને ક્રિકેટની બહાર પણ કરોડોની

CSK અને મુંબઈ વચ્ચે IPL ઈતિહાસની સૌથી 'મોટી ડીલ'?

Web Stories View more

સારાંશ જૈનનું ક્રિકેટ કરિયર જુઓ

એક વર્ષમાં T20માં સૌથી વધુ POTM જીતનાર ભારતીય ખેલાડીઓ

WhatsApp ચેટ ઓટોમેટિક થશે ડિલીટ, બસ કરી લો આ એક કામ

અપરા મહેતાનો પરિવાર જુઓ

વિરાટ, રોહિત, સચિન... વનડેમાં સૌથી ઝડપી 34 સદી કોણે ફટકારી છે?

કરણવીર બોહરાનો પરિવાર જુઓ

Latest News View more

અમદાવાદના કાલુપુરમાં મકાન ધરાશાયી થતાં એકનું મોત તો યુવક ગંભીર! Video

એરપ્લેન મોડ ON કરવાથી ફોન ઝડપથી ચાર્જ થાય છે? જાણો હકીકત

એક નાની ભૂલ પર આવી શકે છે Income Tax ની 'નોટિસ'!

કોણ છે સારાંશ જૈન,ભારતની ટેસ્ટ ટીમમાં તક મળી

ITR-1 કે ITR-2 કયું ભરવું તે અંગે મૂંઝવણમાં છો ?

Latest Videos View more

અમદાવાદના કાલુપુરમાં મકાન ધરાશાયી થતાં એકનું મોત તો યુવક ગંભીર! Video

સુરતની શાળામાં કરંટ લાગતા ધોરણ-9ના વિદ્યાર્થીનું મોત, પરિવારજનોમાં રોષ

દેવગઢ બારીયા નગરપાલિકાની 6 સીટો પર મતદાન શરૂ ! Video

5 મહિનાનું બાળક રૂમમાં થયું લોક! ફાયર વિભાગની ટીમે કર્યું રેસ્ક્યુ

ચાલતી ટ્રેનમાં દીવો પ્રગટાવી પૂજા કરવા લાગ્યો મુસાફર ! Video

ગુજરાતમાં પાંચ વરસાદી સિસ્ટમ એકસાથે સક્રિય, 30 જુલાઈથી ભારેની આગાહી

બાપ-દીકરાએ લોકરમાથી 2.67 કરોડના સોના દાગીનાની ઉચાપત કરી

સૂતો હતો બાળક... ગળામાં હતો સાપ! વાયરલ વીડિયોએ બધાને ચોંકાવ્યા

સાહિત્યમાં તમારી રુચિ વધશે, અનુભવી લોકોની વચ્ચે સમય વિતાવવો

Breaking News: ધોરણ 1માં પ્રવેશ માટે પ્રી-સ્કૂલ સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત નહી

ફોટો સ્ટોરી

રીલ્સ

વીડિયોઝ