AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

ભારતમાં LPG ગેસની શરૂઆત ક્યારે થઈ? સૌપ્રથમ કયા શહેરમાં શરૂ થયો હતો LPG ગેસ ઉપયોગ, જાણો રસપ્રદ ઇતિહાસ

મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારમાં વધતા જિઓ-પોલિટિકલ તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા સપ્લાય પર અસર થવાની ચર્ચા થઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત માટે LPG જેવી ઊર્જા વ્યવસ્થાની મહત્વતા વધુ સ્પષ્ટ બને છે. તેથી, ચાલો હવે ભારત દેશમાં LPG ઉપયોગની શરૂઆત અને તેના વિકાસના ઇતિહાસ પર એક નજર કરીએ.

| Updated on: Mar 15, 2026 | 5:08 PM
Share
ઈરાન, અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે વિશ્વભરમાં ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી રહી છે. કારણ કે વિશ્વનો મોટો ભાગ તેલ અને ગેસ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મારફતે જ જાય છે, ત્યાં કોઈ સમસ્યા થાય તો આયાતી ઇંધણ પર આધારિત દેશો પર તેની અસર પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ચાલો જાણીએ કે ભારતમાં LPGની શરૂઆત ક્યારે થઈ અને સૌપ્રથમ કયા શહેરમાં તેનો ઉપયોગ શરૂ થયો. ( Credits: Getty Images )

ઈરાન, અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે વિશ્વભરમાં ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી રહી છે. કારણ કે વિશ્વનો મોટો ભાગ તેલ અને ગેસ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મારફતે જ જાય છે, ત્યાં કોઈ સમસ્યા થાય તો આયાતી ઇંધણ પર આધારિત દેશો પર તેની અસર પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ચાલો જાણીએ કે ભારતમાં LPGની શરૂઆત ક્યારે થઈ અને સૌપ્રથમ કયા શહેરમાં તેનો ઉપયોગ શરૂ થયો. ( Credits: Getty Images )

1 / 7
ભારતમાં LPGનો ઉપયોગ સૌથી પહેલા ડિસેમ્બર 1955માં શરૂ થયો હતો. તેની શરૂઆત મુંબઈમાં કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે ઘરેલું રસોઈ કરવાની રીતોમાં મોટો બદલાવ આવ્યો. LPG આવતાં પહેલા મોટા ભાગના લોકો રસોઈ માટે લાકડા, કોલસા અથવા કેરોસીનનો ઉપયોગ કરતા હતા. ( Credits: Getty Images )

ભારતમાં LPGનો ઉપયોગ સૌથી પહેલા ડિસેમ્બર 1955માં શરૂ થયો હતો. તેની શરૂઆત મુંબઈમાં કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે ઘરેલું રસોઈ કરવાની રીતોમાં મોટો બદલાવ આવ્યો. LPG આવતાં પહેલા મોટા ભાગના લોકો રસોઈ માટે લાકડા, કોલસા અથવા કેરોસીનનો ઉપયોગ કરતા હતા. ( Credits: Getty Images )

2 / 7
ભારતમાં LPG સૌથી પહેલા બર્મા શેલ ઓઇલ કંપની દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. કંપનીએ તેને “બુર્શેન” બ્રાન્ડ નામથી બજારમાં રજૂ કર્યું હતું. શરૂઆતના સમયમાં LPG વિદેશમાંથી આયાત કરવામાં આવતું હતું, પરંતુ પછી મુંબઈની માહુલ રિફાઇનરીમાં તેનું સ્થાનિક ઉત્પાદન શરૂ કરવામાં આવ્યું. ( Credits: Getty Images )

ભારતમાં LPG સૌથી પહેલા બર્મા શેલ ઓઇલ કંપની દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. કંપનીએ તેને “બુર્શેન” બ્રાન્ડ નામથી બજારમાં રજૂ કર્યું હતું. શરૂઆતના સમયમાં LPG વિદેશમાંથી આયાત કરવામાં આવતું હતું, પરંતુ પછી મુંબઈની માહુલ રિફાઇનરીમાં તેનું સ્થાનિક ઉત્પાદન શરૂ કરવામાં આવ્યું. ( Credits: Getty Images )

3 / 7
ભારતમાં LPGનો ઉપયોગ વધે તે માટે બર્મા શેલ કંપનીએ ખાસ બે-રિંગ વાળા ગેસ બર્નર રજૂ કર્યા હતા. આ બર્નર ભારતીય રસોઈ કરવાની રીતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેથી લોકો માટે LPGનો ઉપયોગ સરળ બને. ( Credits: Getty Images )

ભારતમાં LPGનો ઉપયોગ વધે તે માટે બર્મા શેલ કંપનીએ ખાસ બે-રિંગ વાળા ગેસ બર્નર રજૂ કર્યા હતા. આ બર્નર ભારતીય રસોઈ કરવાની રીતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેથી લોકો માટે LPGનો ઉપયોગ સરળ બને. ( Credits: Getty Images )

4 / 7
પછી જ્યારે ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશને ઘરેલુ ઉપયોગ માટે “ઇન્ડેન” નામથી LPG ગેસ શરૂ કર્યો, ત્યારે તેની લોકપ્રિયતા ઝડપથી વધી. ભારતમાં પ્રથમ ઇન્ડેન LPG કનેક્શન 22 ઑક્ટોબર 1965ના રોજ કોલકાતામાં આપવામાં આવ્યું હતું. ( Credits: Getty Images )

પછી જ્યારે ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશને ઘરેલુ ઉપયોગ માટે “ઇન્ડેન” નામથી LPG ગેસ શરૂ કર્યો, ત્યારે તેની લોકપ્રિયતા ઝડપથી વધી. ભારતમાં પ્રથમ ઇન્ડેન LPG કનેક્શન 22 ઑક્ટોબર 1965ના રોજ કોલકાતામાં આપવામાં આવ્યું હતું. ( Credits: Getty Images )

5 / 7
શરૂઆતમાં ઘણા લોકો LPG સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરતા ડરતા હતા, કારણ કે તેમને તે સુરક્ષિત છે કે નહીં તેની શંકા હતી. તેથી શરૂઆતના સમયમાં માત્ર લગભગ 2,000 ગ્રાહકો જ હતા અને સેવા મુખ્યત્વે કોલકાતા અને પટના જેવા થોડા શહેરોમાં જ ઉપલબ્ધ હતી. ( Credits: Getty Images )

શરૂઆતમાં ઘણા લોકો LPG સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરતા ડરતા હતા, કારણ કે તેમને તે સુરક્ષિત છે કે નહીં તેની શંકા હતી. તેથી શરૂઆતના સમયમાં માત્ર લગભગ 2,000 ગ્રાહકો જ હતા અને સેવા મુખ્યત્વે કોલકાતા અને પટના જેવા થોડા શહેરોમાં જ ઉપલબ્ધ હતી. ( Credits: Getty Images )

6 / 7
1967માં ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું, જ્યારે દેશમાં જ LPG સિલિન્ડર બનાવવાનું શરૂ થયું. આ સિલિન્ડરોનું ઉત્પાદન હૈદરાબાદની ઓલવિન ફેક્ટરીમાં કરવામાં આવતું હતું. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: Getty Images )

1967માં ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું, જ્યારે દેશમાં જ LPG સિલિન્ડર બનાવવાનું શરૂ થયું. આ સિલિન્ડરોનું ઉત્પાદન હૈદરાબાદની ઓલવિન ફેક્ટરીમાં કરવામાં આવતું હતું. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: Getty Images )

7 / 7

જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.

g clip-path="url(#clip0_868_265)">