શું તમારી પાસે ઈલેક્ટ્રિક સ્કૂટર કે કાર છે ? શું તમારે પણ કઢાવવું પડશે PUC સર્ટિફિકેટ ? જાણો શું છે નિયમ
પેટ્રોલ-ડીઝલ ગાડીઓ માટે પીયુસી ફરજિયાત છે, પણ શું શૂન્ય ઉત્સર્જન કરતા ઈલેક્ટ્રિક વાહનો માટે આ નિયમ લાગુ પડે છે? સ્કૂટરથી લઈને હવે રસ્તા પર દોડતા ઈલેક્ટ્રિક ટ્રક સુધીના વાહનો માટે શું છે કાયદાકીય જોગવાઈ, જાણો આ ખાસ રિપોર્ટમાં.

પર્યાવરણ પ્રત્યે વધતી જાગૃતિને કારણે ભારતીય રસ્તાઓ પર હવે પેટ્રોલ-ડીઝલના બદલે ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) નો દબદબો વધી રહ્યો છે. ભલે તે ટૂ-વ્હીલર હોય, લક્ઝરી કાર હોય કે હવે માલસામાનની હેરફેર કરતા ઈલેક્ટ્રિક ટ્રક, દરેક જગ્યાએ બેટરી સંચાલિત ટેકનોલોજી જોવા મળી રહી છે. પરંતુ, વાહન ચાલકોમાં એક મોટો પ્રશ્ન હંમેશા રહે છે - શું ઈલેક્ટ્રિક વાહનો માટે પણ PUC (પોલ્યુશન અંડર કંટ્રોલ) સર્ટિફિકેટ જરૂરી છે?

ઈલેક્ટ્રિક વાહનોની કાર્યપ્રણાલી અને ઉત્સર્જન: સામાન્ય રીતે પેટ્રોલ કે ડીઝલ એન્જિનમાં ઈંધણ બળવાને કારણે કાર્બન ઉત્સર્જન થાય છે, જેને માપવા માટે પીયુસી ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. તેની સરખામણીમાં ઈલેક્ટ્રિક સ્કૂટર, કાર અને ટ્રક લિથિયમ-આયન બેટરી અને મોટર પર ચાલે છે. આ વાહનોમાં કોઈ સાયલેન્સર હોતું નથી અને તે શૂન્ય ટકા પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.

દેશમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો ક્રેઝ વધી રહ્યો છે ત્યારે વાહનચાલકોમાં એક મોટું ભ્રમ છે કે ઇલેક્ટ્રિક વાહન હોવાથી ટ્રાફિક પોલીસ તેમને દંડ કરી શકે નહીં. પરંતુ વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ છે. પોલીસ ઇલેક્ટ્રિક વાહનનું ચલણ કાપી શકે છે, પરંતુ તે કયા નિયમ હેઠળ કાપી શકે અને કયા હેઠળ નહીં, તે સમજવું ખૂબ જરૂરી છે.

શું કહે છે કાયદો?: મોટર વાહન અધિનિયમ અને કેન્દ્રીય મોટર વાહન નિયમો મુજબ, પીયુસી સર્ટિફિકેટનો હેતુ વાહનના એન્જિનમાંથી નીકળતા ધુમાડા અને હાનિકારક ગેસની તપાસ કરવાનો છે. જે વાહનોમાં એન્જિન જ નથી અને જે ધુમાડો જ છોડતા નથી, તેમના માટે પીયુસીની પ્રક્રિયા તકનીકી રીતે અશક્ય છે.

કયા નિયમ મુજબ PUC નું ચલણ નથી કાપી શકાતું?: સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સ (CMVR), 1989 ના નિયમ 115(2) મુજબ, પીયુસી (PUC) માત્ર એવા જ વાહનો માટે ફરજિયાત છે જે આંતરિક દહન એન્જિન (Internal Combustion Engine - ICE) પર ચાલે છે અને પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.

નિયમ: ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં એન્જિન હોતું નથી અને તે શૂન્ય ઉત્સર્જન કરે છે. તેથી, ટ્રાફિક પોલીસ તમારી પાસે PUC સર્ટિફિકેટની માંગ કરી શકે નહીં અને તેનું ચલણ પણ કાપી શકે નહીં. જો કોઈ પોલીસકર્મી આ બાબતે દંડ કરે, તો તમે કાયદેસર રીતે તેને પડકારી શકો છો.

ઇલેક્ટ્રિક કાર: જો તમારી પાસે ટેસ્લા, ટાટા નેક્સન EV કે અન્ય કોઈ ઈલેક્ટ્રિક કાર છે, તો તમારે પીયુસી સર્ટિફિકેટ કઢાવવાની કોઈ જરૂર નથી. ટ્રાફિક પોલીસ તમારી પાસે આ દસ્તાવેજની માંગ કરી શકે નહીં.

ઇલેક્ટ્રિક ટ્રક: હાલમાં કોમર્શિયલ સેક્ટરમાં પણ ઈલેક્ટ્રિક ટ્રકનો વપરાશ વધ્યો છે. ટ્રક જેવા ભારે વાહનો માટે સામાન્ય રીતે પીયુસી નિયમો કડક હોય છે, પરંતુ જો તે સંપૂર્ણપણે બેટરી સંચાલિત હોય, તો તેમને પણ આ નિયમમાંથી મુક્તિ મળે છે.

નોંધણી અને વીમો: પીયુસી ભલે જરૂરી ન હોય, પરંતુ ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના રજીસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ (RC) માં તે 'EV' હોવાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ હોવો જોઈએ.

નિષ્કર્ષ: સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ઇલેક્ટ્રિક વાહન (સ્કૂટર, કાર કે ટ્રક) ચલાવવા માટે તમારે પીયુસી સર્ટિફિકેટની કોઈ કાયદાકીય જરૂરિયાત નથી. ઈલેક્ટ્રિક વાહન પોતે જ પર્યાવરણને અનુકૂળ હોવાનું પ્રમાણ છે. તેથી, રસ્તા પર ડ્રાઈવિંગ કરતી વખતે તમારે માત્ર આરસી બુક, ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ અને ઈન્સ્યોરન્સ જેવા દસ્તાવેજો જ સાથે રાખવાના રહેશે.
LICના રોકાણકારો માટે લોટરી ! લિસ્ટિંગના 4 વર્ષ બાદ પહેલીવાર ‘બોનસ શેર’ની જાહેરાત
