AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

હવે એમ જ નહીં મળી જાય Driving Licence ! નિયમોમાં થવા જઈ રહ્યો મોટો ફેરફાર

માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) એ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સને લગતા નિયમોમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ પ્રસ્તાવિત કર્યા છે. આ પ્રસ્તાવો હેઠળ, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સના સ્વરૂપ (ફોર્મેટ) અને રંગ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.

| Updated on: Oct 25, 2026 | 12:53 PM
Share
ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવવું અથવા નામ કે સરનામા જેવી વિગતો અપડેટ કરવી, આ પ્રક્રિયામાં ઘણીવાર જટિલ કાગળિયાં અને લાંબી કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડે છે. જોકે, હવે આ નિયમોમાં મોટા ફેરફારો આવી શકે છે. માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) એ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સને લગતા નિયમોમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ પ્રસ્તાવિત કર્યા છે. આ પ્રસ્તાવો હેઠળ, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સના સ્વરૂપ (ફોર્મેટ) અને રંગ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, લાયસન્સ પર બ્લડ ગ્રુપ (રક્ત જૂથ), મોબાઈલ નંબર અને ઈમરજન્સી સંપર્ક વિગતો જેવી માહિતી આપવી ફરજિયાત બની શકે છે. મંત્રાલયે નામ અને સરનામું અપડેટ કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, અને સાથે જ સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગના મૂલ્યાંકન માટેના માપદંડોને વધુ કડક બનાવવાની દરખાસ્ત પણ કરી છે.

ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવવું અથવા નામ કે સરનામા જેવી વિગતો અપડેટ કરવી, આ પ્રક્રિયામાં ઘણીવાર જટિલ કાગળિયાં અને લાંબી કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડે છે. જોકે, હવે આ નિયમોમાં મોટા ફેરફારો આવી શકે છે. માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) એ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સને લગતા નિયમોમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ પ્રસ્તાવિત કર્યા છે. આ પ્રસ્તાવો હેઠળ, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સના સ્વરૂપ (ફોર્મેટ) અને રંગ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, લાયસન્સ પર બ્લડ ગ્રુપ (રક્ત જૂથ), મોબાઈલ નંબર અને ઈમરજન્સી સંપર્ક વિગતો જેવી માહિતી આપવી ફરજિયાત બની શકે છે. મંત્રાલયે નામ અને સરનામું અપડેટ કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, અને સાથે જ સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગના મૂલ્યાંકન માટેના માપદંડોને વધુ કડક બનાવવાની દરખાસ્ત પણ કરી છે.

1 / 7
માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે 'સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ' (કેન્દ્રીય મોટર વાહન નિયમો) માં સુધારા માટેનો એક ડ્રાફ્ટ (ખરડો) બહાર પાડ્યો છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, નવા જાહેર કરાયેલા કે રિન્યુ કરાયેલા લાયસન્સ 'ફોર્મ 7' નો ઉપયોગ કરીને લેમિનેટેડ અથવા પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ (PVC) કાર્ડના સ્વરૂપમાં આપવામાં આવશે. ખાસ નોંધનીય છે કે, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ માટે અલગ-અલગ ફોર્મેટ નક્કી કરવામાં આવી શકે છે; તેમના રંગ પણ અલગ હોઈ શકે છે, જેથી બંને વચ્ચે સરળતાથી તફાવત પારખી શકાય. પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ પર વધારાની માહિતી આપવી ફરજિયાત બની શકે છે, જેમ કે ધારકનું બ્લડ ગ્રુપ, મોબાઈલ નંબર અને ઈમરજન્સી સંપર્ક નંબર. આ માહિતી કટોકટીના સમયે સંબંધિત વ્યક્તિ અથવા તેમના પરિવારનો સંપર્ક કરવામાં મદદરૂપ થશે. મંત્રાલયે એવા દસ્તાવેજોની યાદી પણ આપી છે જે ઓળખ, ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારવામાં આવશે.

માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે 'સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ' (કેન્દ્રીય મોટર વાહન નિયમો) માં સુધારા માટેનો એક ડ્રાફ્ટ (ખરડો) બહાર પાડ્યો છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, નવા જાહેર કરાયેલા કે રિન્યુ કરાયેલા લાયસન્સ 'ફોર્મ 7' નો ઉપયોગ કરીને લેમિનેટેડ અથવા પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ (PVC) કાર્ડના સ્વરૂપમાં આપવામાં આવશે. ખાસ નોંધનીય છે કે, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ માટે અલગ-અલગ ફોર્મેટ નક્કી કરવામાં આવી શકે છે; તેમના રંગ પણ અલગ હોઈ શકે છે, જેથી બંને વચ્ચે સરળતાથી તફાવત પારખી શકાય. પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ પર વધારાની માહિતી આપવી ફરજિયાત બની શકે છે, જેમ કે ધારકનું બ્લડ ગ્રુપ, મોબાઈલ નંબર અને ઈમરજન્સી સંપર્ક નંબર. આ માહિતી કટોકટીના સમયે સંબંધિત વ્યક્તિ અથવા તેમના પરિવારનો સંપર્ક કરવામાં મદદરૂપ થશે. મંત્રાલયે એવા દસ્તાવેજોની યાદી પણ આપી છે જે ઓળખ, ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારવામાં આવશે.

2 / 7
વધુમાં, મંત્રાલયે ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા માટેની જરૂરિયાતોમાં ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. ખાસ કરીને, એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ અથવા નોટરી પબ્લિક સમક્ષ સોગંદનામું (એફિડેવિટ) રજૂ કરવાની હાલની જરૂરિયાતને નાબૂદ કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, અમુક કિસ્સાઓમાં સોગંદનામા અને જીવન વીમા પોલિસીને ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારી શકાય છે. આનો ઉદ્દેશ્ય દસ્તાવેજોના દુરુપયોગને રોકવાનો અને અરજી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે. સરનામાના પુરાવા માટે આ દસ્તાવેજોમાંથી કોઈ એક જરૂરી છે. પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં ઓળખ, ઉંમર અને રહેઠાણના પુરાવા તરીકે આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ, મતદાર ઓળખ કાર્ડ, ઈ-રેશન કાર્ડ, કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકાર અથવા જાહેર ક્ષેત્રના એકમ દ્વારા જાહેર કરાયેલ સર્વિસ આઈડી કાર્ડ, પેન્શનર ફોટો આઈડી કાર્ડ, સ્વતંત્રતા સેનાની ઓળખ કાર્ડ, વીજળી કે ગેસ કનેક્શનનું બિલ (વધુમાં વધુ ૩ મહિના જૂનું) અને જન્મ પ્રમાણપત્ર જેવા દસ્તાવેજોનો સમાવેશ થાય છે.

વધુમાં, મંત્રાલયે ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા માટેની જરૂરિયાતોમાં ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. ખાસ કરીને, એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ અથવા નોટરી પબ્લિક સમક્ષ સોગંદનામું (એફિડેવિટ) રજૂ કરવાની હાલની જરૂરિયાતને નાબૂદ કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, અમુક કિસ્સાઓમાં સોગંદનામા અને જીવન વીમા પોલિસીને ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારી શકાય છે. આનો ઉદ્દેશ્ય દસ્તાવેજોના દુરુપયોગને રોકવાનો અને અરજી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે. સરનામાના પુરાવા માટે આ દસ્તાવેજોમાંથી કોઈ એક જરૂરી છે. પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં ઓળખ, ઉંમર અને રહેઠાણના પુરાવા તરીકે આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ, મતદાર ઓળખ કાર્ડ, ઈ-રેશન કાર્ડ, કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકાર અથવા જાહેર ક્ષેત્રના એકમ દ્વારા જાહેર કરાયેલ સર્વિસ આઈડી કાર્ડ, પેન્શનર ફોટો આઈડી કાર્ડ, સ્વતંત્રતા સેનાની ઓળખ કાર્ડ, વીજળી કે ગેસ કનેક્શનનું બિલ (વધુમાં વધુ ૩ મહિના જૂનું) અને જન્મ પ્રમાણપત્ર જેવા દસ્તાવેજોનો સમાવેશ થાય છે.

3 / 7
ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવવાની ઓનલાઇન પ્રક્રિયાના ભાગરૂપ એવા 'સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલ મૂલ્યાંકન' (safe driving tutorial assessment) માટેના નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવી શકે છે. હાલમાં, આ મૂલ્યાંકનમાં પાસ થવા માટે 60% સ્કોરની જરૂર હોય છે; મંત્રાલયે આ મર્યાદા વધારીને 75% કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વધુમાં, સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલ ઓછામાં ઓછું 30 મિનિટનું હોવું આવશ્યક છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે અરજદારો માર્ગ સુરક્ષા અને સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગના નિયમો વિશે વધુ સારી રીતે માહિતગાર થાય.

ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ મેળવવાની ઓનલાઇન પ્રક્રિયાના ભાગરૂપ એવા 'સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલ મૂલ્યાંકન' (safe driving tutorial assessment) માટેના નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવી શકે છે. હાલમાં, આ મૂલ્યાંકનમાં પાસ થવા માટે 60% સ્કોરની જરૂર હોય છે; મંત્રાલયે આ મર્યાદા વધારીને 75% કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વધુમાં, સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલ ઓછામાં ઓછું 30 મિનિટનું હોવું આવશ્યક છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે અરજદારો માર્ગ સુરક્ષા અને સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગના નિયમો વિશે વધુ સારી રીતે માહિતગાર થાય.

4 / 7
નામ અને સરનામામાં ફેરફારની પ્રક્રિયા ૧૫ દિવસમાં પૂર્ણ થશે : ડ્રાફ્ટ નિયમોમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ પરની વ્યક્તિગત માહિતીમાં ફેરફાર કરવા અંગે પણ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ છે. આ અંતર્ગત, લાયસન્સિંગ સત્તાધિકારીએ નામ અથવા સરનામા જેવી વિગતોમાં ફેરફાર કરવા માટેની અરજીઓ પર ૧૫ દિવસની અંદર નિર્ણય લેવો પડશે. સત્તાધિકારીએ અરજી સ્વીકારવી અથવા નકારવી પડશે; જો અરજી નકારવામાં આવે, તો તેનું કારણ જણાવવું આવશ્યક રહેશે.

નામ અને સરનામામાં ફેરફારની પ્રક્રિયા ૧૫ દિવસમાં પૂર્ણ થશે : ડ્રાફ્ટ નિયમોમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ પરની વ્યક્તિગત માહિતીમાં ફેરફાર કરવા અંગે પણ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ છે. આ અંતર્ગત, લાયસન્સિંગ સત્તાધિકારીએ નામ અથવા સરનામા જેવી વિગતોમાં ફેરફાર કરવા માટેની અરજીઓ પર ૧૫ દિવસની અંદર નિર્ણય લેવો પડશે. સત્તાધિકારીએ અરજી સ્વીકારવી અથવા નકારવી પડશે; જો અરજી નકારવામાં આવે, તો તેનું કારણ જણાવવું આવશ્યક રહેશે.

5 / 7
ધુમાં, મંત્રાલયે નામ અને સરનામા સહિતની વ્યક્તિગત માહિતી અપડેટ કરવા માટે હાલમાં વસૂલવામાં આવતી ફી નાબૂદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. જો આ અમલમાં આવે છે, તો જે લાયસન્સ ધારકો પોતાની વિગતો અપડેટ કરવા માંગે છે, તેમના સમય અને નાણાં બંનેની બચત થશે. અહીં ફી માફીની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.

ધુમાં, મંત્રાલયે નામ અને સરનામા સહિતની વ્યક્તિગત માહિતી અપડેટ કરવા માટે હાલમાં વસૂલવામાં આવતી ફી નાબૂદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. જો આ અમલમાં આવે છે, તો જે લાયસન્સ ધારકો પોતાની વિગતો અપડેટ કરવા માંગે છે, તેમના સમય અને નાણાં બંનેની બચત થશે. અહીં ફી માફીની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.

6 / 7
મંત્રાલયે કેટલીક ઓનલાઇન ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ સેવાઓ માટે ફી માફ કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ લાભ એવા અરજદારોને મળી શકે છે જેઓ આધાર પ્રમાણીકરણ (Aadhaar authentication) નો ઉપયોગ કરીને પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે છે. જો કે, કઈ ચોક્કસ સેવાઓ માટે આ ફી માફી લાગુ થશે, તે અંતિમ નિયમોના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. મંત્રાલયે આ ફેરફારો અંગે સંબંધિત હિતધારકો પાસેથી સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવ્યા છે. સામાન્ય જનતા અને અન્ય સંબંધિત પક્ષો ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશનના પ્રકાશનના ૩૦ દિવસની અંદર મંત્રાલયને તેમનો પ્રતિસાદ આપી શકે છે. હાલમાં, આ ફેરફારો માત્ર પ્રસ્તાવિત છે; ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ સંબંધિત પ્રક્રિયાઓમાં ફેરફાર ત્યારે જ કરવામાં આવશે જ્યારે આ નિયમોને આખરી ઓપ આપવામાં આવે અને સત્તાવાર રીતે લાગુ કરવામાં આવે.

મંત્રાલયે કેટલીક ઓનલાઇન ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ સેવાઓ માટે ફી માફ કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ લાભ એવા અરજદારોને મળી શકે છે જેઓ આધાર પ્રમાણીકરણ (Aadhaar authentication) નો ઉપયોગ કરીને પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે છે. જો કે, કઈ ચોક્કસ સેવાઓ માટે આ ફી માફી લાગુ થશે, તે અંતિમ નિયમોના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. મંત્રાલયે આ ફેરફારો અંગે સંબંધિત હિતધારકો પાસેથી સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવ્યા છે. સામાન્ય જનતા અને અન્ય સંબંધિત પક્ષો ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશનના પ્રકાશનના ૩૦ દિવસની અંદર મંત્રાલયને તેમનો પ્રતિસાદ આપી શકે છે. હાલમાં, આ ફેરફારો માત્ર પ્રસ્તાવિત છે; ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ સંબંધિત પ્રક્રિયાઓમાં ફેરફાર ત્યારે જ કરવામાં આવશે જ્યારે આ નિયમોને આખરી ઓપ આપવામાં આવે અને સત્તાવાર રીતે લાગુ કરવામાં આવે.

7 / 7

Breaking News : ટાઈગર શ્રોફ ફાયરિંગ કેસમાં મોટી સફળતા ! હરિયાણાના એન્જિનિયરની ઈન્દોરમાં ધરપકડ, સુરતમાંથી હથિયારો જપ્ત, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો 

Follow Us
g clip-path="url(#clip0_868_265)">